- Chuẩn bị đón Tập Cận Bình, Trump gạ gẫm: TQ liền mua 16 lô hàng (1 triệu tấn) đậu nành với giá rẻ hơn.
- Báo TQ: Các hãng kỹ thuật Mỹ (có Tesla, Meta, OpneAI, Claude...) hối thúc Trump dựng rào cản các công ty kỹ thuật TQ để giữ thị trường với cớ an ninh
- Chạy đua với TQ, Eric Trump cố vấn công ty Mỹ chuyên sản xuất lính robot mang súng chuẩn bị cho cuộc chiến tương lai
.
___ ___ CHI TIẾT:
.
---- Chuẩn bị đón Tập Cận Bình, Trump gạ gẫm: Các công ty thương mại nhà nước Trung Quốc mua lượng lớn đậu nành Mỹ. Bản tin Reuters hôm 3/8/2026 ghi rằng các công ty thương mại nhà nước của Trung Quốc đã mua từ 14 đến 16 lô hàng đậu nành Mỹ vào thứ Sáu, theo thông tin từ bốn thương nhân châu Á chia sẻ với Reuters vào thứ Hai. Động thái này nhằm tận dụng mức giá thấp hơn trong một đợt mua hàng dồn dập trước chuyến thăm Mỹ dự kiến của Chủ tịch Tập Cận Bình vào tháng tới.
Các nguồn tin cho biết khối lượng mua lớn bất thường này đạt tổng cộng khoảng một triệu tấn, với mỗi lô hàng chứa khoảng 65.000 tấn và dự kiến được vận chuyển vào tháng 10.
"Các thương vụ này chủ yếu do Sinograin thực hiện và lý do chính là sự sụt giảm giá vào tuần trước. Do có kế hoạch Chủ tịch Tập sẽ thăm Mỹ vào tháng 9, Trung Quốc cũng đang nỗ lực mua đậu nành Mỹ để thực hiện cam kết với Washington," một thương nhân làm việc tại một công ty thương mại quốc tế có trụ sở ở châu Á cho biết.
Nhà Trắng đã thông báo vào tháng 10 năm ngoái rằng Trung Quốc đồng ý mua 25 triệu tấn đậu nành Mỹ mỗi năm cho đến cuối năm 2028. Trước đợt mua hàng hôm thứ Sáu, Trung Quốc đã mua hơn 4 triệu tấn trong năm nay.
.
Một nguồn tin cho biết các công ty đã trả mức chênh lệch giá (premium) là 3,03 USD/giạ (thùng bushel) so với giá hợp đồng kỳ hạn tháng 11 trên Sàn giao dịch Chicago (CBOT) đối với hàng xuất từ vùng Vịnh Mexico (U.S. Gulf), và mức chênh lệch 3 USD đối với hàng xuất từ vùng Tây Bắc Thái Bình Dương. Hợp đồng đậu nành giao dịch sôi động nhất đã giảm 5,2% trong tuần trước.
Các công ty nhà nước Sinograin và COFCO không phản hồi yêu cầu của Reuters bình luận hoặc xác nhận về các thương vụ mua hàng này.
Sinograin của Trung Quốc đã bán được khoảng một nửa trong số 504.000 tấn đậu nành nhập cảng được chào bán tại phiên đấu giá hôm thứ Sáu, khi cơ quan dự trữ nhà nước này giải phóng kho bãi để đón các lô hàng từ Mỹ sắp về.
Vào cuối tháng 7, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ thăm Mỹ vào ngày 24 tháng 9. Thị trường đang chờ xem liệu Trung Quốc có dỡ bỏ thuế quan đối với đậu nành Mỹ hay không, động thái sẽ cho phép các doanh nghiệp ép dầu tư nhân tham gia vào việc thu mua. Tuy nhiên, vẫn chưa rõ liệu đậu nành Mỹ có đủ sức cạnh tranh để thu hút những người mua vốn rất nhạy cảm về giá này hay không.
.
---- Báo TQ: Các hãng kỹ thuật Mỹ (có Tesla, Meta, OpneAI, Claude...) hối thúc Trump dựng rào cản các công ty kỹ thuật TQ để giữ thị trường với cớ an ninh. Liệu hoạt động vận động hành lang của Thung lũng Silicon có thể tạo ra "sự nghi kỵ lẫn nhau" giữa Mỹ và Trung Quốc? Một số nhà phân tích cảnh báo rằng các công ty khổng lồ công nghệ Mỹ đang cố gắng tận dụng những lo ngại của các nhà lập pháp về Trung Quốc để đạt được các kết quả có lợi cho mình. Thái độ ngày càng cứng rắn của ngành công nghệ Mỹ đối với Trung Quốc đã gây lo ngại cho một số nhà quan sát; họ cảnh báo rằng điều này có thể làm gia tăng sự thiếu tin tưởng giữa hai nước.
Thung lũng Silicon đã trở nên mang đậm màu sắc chính trị hơn trong những năm gần đây, với các nhân vật hàng đầu như Elon Musk quyên góp những khoản tiền lớn cho các chiến dịch chính trị, bao gồm cả nỗ lực tranh cử tổng thống năm 2024 của ông Donald Trump.
Chính phủ Mỹ đã đặt cuộc cạnh tranh công nghệ vào trọng tâm của sự đối đầu với Bắc Kinh. Trong khi đó, theo một bài báo xuất bản tháng trước trên tạp chí Journal of Contemporary Asia-Pacific Studies (một ấn phẩm do Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc giám sát), các nhà vận động hành lang trong lĩnh vực công nghệ đang "một cách có hệ thống" đưa khái niệm "mối đe dọa từ Trung Quốc" vào hoạt động vận động của họ.
.
Bài báo cho biết các lãnh đạo doanh nghiệp đang "chọn lọc" thông tin để đánh vào những lo ngại của Washington về Trung Quốc và "tối đa hóa" cơ hội đạt được các quyết định chính sách có lợi.
"Việc biến các vấn đề liên quan đến Trung Quốc thành công cụ trong các tương tác giữa chính phủ và doanh nghiệp sẽ càng củng cố những nhận thức sai lệch của Mỹ về Trung Quốc và làm gia tăng sự nghi kỵ chiến lược lẫn nhau giữa hai bên," các tác giả cảnh báo. Hai tác giả này là Tan Yannan, nghiên cứu sinh tiến sĩ ngành quan hệ quốc tế tại Đại học Nhân dân Trung Quốc (Renmin University), và Sun Chenghao, nghiên cứu viên cấp cao tại Trung tâm An ninh và Chiến lược Quốc tế thuộc Đại học Thanh Hoa (Tsinghua University).
Các nhà nghiên cứu cho biết một thế hệ lãnh đạo công nghệ Mỹ "mới nổi" đã sử dụng các đối thủ cạnh tranh Trung Quốc như một "đòn bẩy chiến lược" để "chủ động định hình chương trình nghị sự chính sách" tại Mỹ.
Họ dẫn chứng trường hợp của OpenAI, cho biết công ty này đã giành được sự ủng hộ từ cả ông Trump và chính quyền người tiền nhiệm Joe Biden đối với việc đầu tư vào cơ sở hạ tầng AI, bằng cách liên tục lập luận rằng nếu không làm vậy, lợi thế công nghệ của Mỹ so với Trung Quốc sẽ bị suy giảm.
.
Bài báo đối chiếu cách tiếp cận này với chiến lược của các hãng khổng lồ công nghệ "truyền thống" như Meta; các tác giả cho rằng Meta sử dụng các luận điệu liên quan đến Trung Quốc theo hướng "phòng thủ" nhằm đánh lạc hướng dư luận trong khi đang phải đối mặt với sự giám sát về chống độc quyền tại thị trường trong nước.
Tan và Sun viết rằng sự thay đổi mang tính "cấu trúc" trong hoạt động vận động hành lang này đang có tác động "sâu sắc" đến cả cuộc cạnh tranh công nghệ Mỹ-Trung lẫn công tác quản trị công nghệ toàn cầu. Họ cảnh báo rằng việc sử dụng thông tin liên quan đến Trung Quốc trong các nỗ lực vận động hành lang – với tính chất ngày càng mang tính công cụ, chiến thuật và có hệ thống – sẽ tích tụ các rủi ro về nhận thức ở cả cấp liên bang và địa phương tại Mỹ [trước thềm] cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
.
Tuần trước, Dario Amodei – Giám đốc điều hành của Anthropic, công ty đứng sau mô hình ngôn ngữ lớn Claude – đã cảnh báo rằng các mô hình AI mã nguồn mở có thể bị các "chính quyền độc đoán" như Bắc Kinh lợi dụng.
Ông cho biết chúng có thể được sử dụng để đàn áp trong nước, thực hiện các cuộc tấn công mạng và sinh học, hoặc giành lợi thế quân sự.
Amodei kêu gọi Washington thắt chặt kiểm soát xuất cảng đối với các loại chip tiên tiến và ngăn chặn cái mà ông gọi là các "hoạt động chắt lọc quy mô công nghiệp" của các công ty Trung Quốc, nhằm ngăn họ giành lợi thế trước các đối thủ cạnh tranh từ Mỹ.
Ông đưa ra nhận định này sau khi mô hình Kimi K3 tại TQ– do công ty khởi nghiệp Moonshot AI có trụ sở tại Bắc Kinh ra mắt tháng trước – châm ngòi cho một cuộc tranh luận tại cả Thung lũng Silicon và Washington. Mô hình này được cho là có sức mạnh ngang ngửa nhưng chi phí thấp hơn nhiều so với các đối thủ từ Mỹ, đặt ra câu hỏi liệu Mỹ có nên cấm các doanh nghiệp nước này sử dụng các mô hình mã nguồn mở của Trung Quốc hay không.
Tuy nhiên, Amodei khẳng định công ty của ông "chưa bao giờ ủng hộ việc cấm" các mô hình này (còn được gọi là mô hình "open-weight" hay mô hình mở về trọng số).
.
Trong khi đó, Giám đốc điều hành OpenAI Sam Altman bày tỏ mong muốn Mỹ sẽ "chiến thắng trong lĩnh vực AI, ở cả mảng mã nguồn mở lẫn các mô hình độc quyền". Cùng lúc, Dean Ball – người phụ trách mảng tương lai chiến lược của công ty – gần đây đã viết trên mạng xã hội rằng: "Một kịch bản có thể xảy ra trong thế giới thống trị bởi các mô hình mở về trọng số là chủ nghĩa cộng sản AI toàn diện – điều mà chính Trung Quốc đang đề xuất".
Ông nói thêm rằng cần có các quy định hạn chế đối với việc sử dụng các mô hình của Trung Quốc, nhưng cho rằng không cần thiết phải cấm công nghệ mã nguồn mở.
OpenAI cũng đã cùng hàng chục công ty công nghệ khác, bao gồm cả "công ty khổng lồ" chip Nvidia của Mỹ, ký vào một bức thư ngỏ ủng hộ các mô hình mở về trọng số (open-weight models).
Tuy nhiên, David Sacks, cựu cố vấn về tiền điện tử và trí tuệ nhân tạo của chính quyền Trump, đã cáo buộc Anthropic và OpenAI "đạo đức giả" vì đã gắn cờ (flagging: chụp nón cối) công nghệ mã nguồn mở của Trung Quốc là mối đe dọa an ninh, nói rằng họ đang cố gắng ngăn chặn các nhà phát triển người Mỹ khác sử dụng chúng để xây dựng mô hình của riêng mình.
"Tôi không bênh vực các công ty Trung Quốc. Tôi đang bênh vực các nhà phát triển người Mỹ, những người cần có khả năng sử dụng mọi thứ trong phạm vi công cộng," ông nói trong một tập gần đây của podcast All-In mà ông đồng dẫn chương trình.
Tan và Sun cũng cảnh báo rằng các công ty ở Thung lũng Silicon đang "sử dụng luận điệu 'hợp tác trí tuệ nhân tạo Mỹ-châu Âu để chống lại Trung Quốc' như một đòn bẩy hùng biện để thổi bùng căng thẳng giữa Trung Quốc, Hoa Kỳ và châu Âu [và] gây thêm áp lực thể chế lên các nỗ lực xây dựng đối thoại đa phương về quản trị công nghệ".
.
---- Chạy đua với TQ, Eric Trump cố vấn công ty Mỹ chuyên sản xuất lính robot mang súng chuẩn bị cho cuộc chiến tương lai. Các công ty quốc phòng Mỹ đang đẩy nhanh việc phát triển các hệ thống robot tự hành và bán tự hành – những công nghệ mà giới lãnh đạo quân sự cho rằng có thể thay đổi cục diện chiến tranh trong tương lai – ngay cả khi Trung Quốc được đánh giá rộng rãi là đang đạt được những bước tiến lớn trong việc tích hợp binh sĩ robot và trí tuệ nhân tạo vào lực lượng vũ trang của mình.
Một công ty robot có trụ sở tại San Francisco, với Eric Trump giữ vai trò cố vấn trưởng, tuyên bố sẵn sàng trang bị vũ khí cho các robot hình người Phantom để cung cấp cho quân đội Mỹ ngay khi có yêu cầu.
Foundation Future Industries – công ty được thành lập vào tháng 4 năm 2024 bởi CEO Sankaet Pathak và cựu binh Thủy quân Lục chiến Mike LeBlanc – chia sẻ với tờ The Independent rằng họ đang nắm giữ các hợp đồng quốc phòng trị giá khoảng 24 triệu USD để thử nghiệm robot hình người Phantom tại hầu hết các quân chủng. Công ty cũng đang thảo luận với Bộ An ninh Nội địa về việc triển khai các cỗ máy này dọc biên giới Mỹ - Mexico.
Ông Pathak cho biết công ty sẽ chế tạo các "robot hình người mang súng" ngay khi Lầu Năm Góc yêu cầu; ông lập luận rằng robot có vũ trang sẽ giúp hoạt động tác chiến chính xác hơn và bảo toàn tính mạng cho binh sĩ.
Trong khi đó, Foundation được cho là đang tìm kiếm khoản vốn mới lên tới 500 triệu USD với mức định giá gần 3 tỷ USD, đặt cược rằng bước đi tiếp theo của Lầu Năm Góc sẽ mang lại lợi thế cho họ.
.
Các công ty quốc phòng hàng đầu của Mỹ – bao gồm Anduril Industries, Shield AI, RTX, Lockheed Martin, General Dynamics, Northrop Grumman và Ghost Robotics – đang đầu tư hàng tỷ USD vào các phương tiện mặt đất không người lái, robot canh gác, máy bay không người lái (UAV) tích hợp AI và các hệ thống tác chiến tự hành được thiết kế nhằm giảm thiểu rủi ro cho binh sĩ.
Lầu Năm Góc ngày càng chú trọng đến mô hình phối hợp giữa con người và máy móc; theo đó, các nền tảng robot sẽ thực hiện nhiệm vụ trinh sát vị trí địch, vận chuyển nhu yếu phẩm, rà phá bom mìn hoặc hỗ trợ hỏa lực, trong khi con người vẫn giữ quyền giám sát đối với các quyết định sử dụng vũ lực gây sát thương.
Các công ty như Ghost Robotics đã trình diễn các phương tiện robot bốn chân có khả năng mang theo cảm biến và các loại tải trọng khác, trong khi Anduril phát triển các hệ thống phòng thủ tự hành và công nghệ UAV tích hợp AI.
Tuy nhiên, Trung Quốc được đánh giá rộng rãi là một trong những quốc gia dẫn đầu thế giới về lĩnh vực robot quân sự.
Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc đã công khai trình diễn các phương tiện robot hỗ trợ bộ binh, hệ thống mặt đất không người lái có vũ trang, phương tiện hậu cần robot và các hoạt động phối hợp theo mô hình "bầy đàn" (swarm) của máy bay không người lái.
Các nhà hoạch định quân sự Trung Quốc nhiều lần khẳng định trí tuệ nhân tạo và các hệ thống tự hành đóng vai trò trọng tâm trong chiến tranh tương lai, đồng thời nhận được sự đầu tư lớn từ chính phủ để thúc đẩy quá trình phát triển nhanh chóng. Các chuyên gia quốc phòng nhận định rằng khả năng của Bắc Kinh trong việc kết hợp công nghệ robot, trí tuệ nhân tạo (AI), hệ thống liên lạc tiên tiến và năng lực sản xuất quy mô lớn mang lại cho họ lợi thế trong việc chế tạo các hệ thống quân sự với số lượng lớn.
.
Đáp lại, Hoa Kỳ đã đẩy nhanh việc mua sắm các công nghệ tự hành, với lập luận rằng các hệ thống robot có thể giúp nâng cao khả năng nhận thức tình huống trên chiến trường, mở rộng phạm vi hoạt động của lực lượng Mỹ và giảm thiểu thương vong.
Bộ Quốc phòng Mỹ đã mở rộng các chương trình nhằm nhanh chóng triển khai hàng nghìn hệ thống tự hành trên không, trên biển và trên bộ, như một phần trong nỗ lực duy trì lợi thế công nghệ so với Trung Quốc.
Các chuyên gia quân sự cảnh báo rằng việc sử dụng "binh sĩ robot" hoàn toàn tự hành – có khả năng tự lựa chọn và tấn công các mục tiêu là con người – vẫn là vấn đề gây nhiều tranh cãi.
Chính sách hiện hành của Hoa Kỳ yêu cầu phải có sự đánh giá và quyết định của con người đối với việc sử dụng vũ lực gây chết người, ngay cả khi AI ngày càng hỗ trợ đắc lực cho các chỉ huy trong các nhiệm vụ trinh sát, dẫn đường, hậu cần và xác định mục tiêu.
Sự cạnh tranh ngày càng gay gắt này phản ánh điều mà nhiều chuyên gia quốc phòng mô tả là cuộc chạy đua vũ trang lớn tiếp theo – một cuộc đua không chỉ tập trung vào các loại vũ khí tiên tiến mà còn xoay quanh trí tuệ nhân tạo, máy móc tự hành và vai trò của công nghệ robot trên chiến trường trong tương lai.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình