Bản tin cà phê sáng Chủ Nhật 9/8/2026:
- Úc: Tô Lâm và 10 bộ trưởng VN tới Úc, sẽ họp chủ điểm về nhiên liệu, thương mại và TQ
- Thủy sản và may mặc VN thiếu công nhân vì trung bình 150.000 người VN ra nước ngoài làm việc. VN tăng lương 30% cũng không đủ thợ vì xuất ngoại lương cao hơn nhiều lần. Thất vọng: vẫn có bóc lột và ngược đãi.
- Dân Hà Nội thê thảm vì 1.500 dự án: mất nhà, mất sinh kế, tiền đền bù chưa thấy, sẽ làm sân vận động bóng đá lớn nhất thế giới, giá nhà tăng cao ngất, xóa sổ quá khứ lịch sử.
- Dầu hiệu Mỹ nhượng bộ Iran để rút lui: Trump nói rằng Iran làm bom hạt nhân để các Tổng Thống kế tiếp đối phó
- Iran: không đàm phán với Mỹ vì Mỹ đang vi phạm bản ghi nhớ ngưng bắn ngày 12/6. Iran: chống Mỹ kiên trì vì độc lập.
- Thổ Nhĩ Kỳ, Pakistan và Saudi Arabia ký liên minh phòng thủ như Điều 5 NATO nhưng không nhắm vào Iran: 1 nước bị tấn công nghĩa là 3 nước bị tấn công.
- Yemen: 7 người chết, 35 bị thương vì quân Houthi tấn công căn cứ Saudi Arabia.
- Dân Biểu cấp tiến AOC tăng điểm, bám sát ứng viên Tổng Thống Dân Chủ 2028 Gavin Newsom và Jon Ossoff, nói bà đông lạnh trứng để hoãn sinh con.
- Israel bác bỏ đề xuất 15 điểm của Hội đồng Hòa bình Gaza: chỉ rút khỏi Gaza nếu Hamas giải giáp.
- Nhân Quyền LHQ: Israel nói ngưng bắn ở Gaza nhưng ngày nào cũng dội bom, giết dân Palestine.
- Bay chữa cháy rừng Utah: 2 phi công trực thăng chết khi rớt phi cơ // Đám cháy ở Washington: 1 thơ lâm nghiệp chết.
.
.____ CHI TIẾT:
.
---- Úc: Tô Lâm và 10 bộ trưởng VN tới Úc, sẽ họp chủ điểm về nhiên liệu, thương mại và TQ. Theo tin của Newswire Australia: Nhiên liệu, thương mại và vấn đề Trung Quốc là những chủ đề trọng tâm mà Thủ Tướng Úc Anthony Albanese sẽ thảo luận khi gặp gỡ nhà lãnh đạo cộng sản của Việt Nam vào tuần tới.
Chủ tịch nước Việt Nam Tô Lâm cùng phái đoàn gồm hơn mười bộ trưởng đã đến Sydney vào tối Chủ nhật và được đón tiếp trọng thể với nghi thức trải thảm đỏ. Ông Lâm được bổ nhiệm làm Chủ tịch nước vào tháng 4, song song với vai trò Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam.
Lần gần nhất ông đến thăm Úc là vào năm 2016 trên cương vị Bộ trưởng Bộ Công an – vai trò mà ông đã trực tiếp chỉ đạo chiến dịch chống tham nhũng mạnh mẽ, loại bỏ hàng nghìn quan chức, trong đó có hai vị Chủ tịch nước.
Kể từ khi trở thành Tổng Bí thư vào năm 2024, ông đã thúc đẩy cuộc cải tổ toàn diện khu vực công, cắt giảm tám cơ quan cấp bộ, sáp nhập 63 tỉnh thành xuống còn 34, và cắt giảm hơn 100.000 vị trí việc làm thông qua việc bãi bỏ chính quyền cấp huyện.
Sự thăng tiến của ông đã dấy lên lo ngại từ các nhà phân tích và giới học thuật; họ e ngại rằng Việt Nam đang phải đối mặt với một nhà lãnh đạo tối cao có quyền lực tuyệt đối, được hậu thuẫn bởi bộ máy an ninh hùng mạnh.
Tuy nhiên, Việt Nam đã trở thành nguồn cung quan trọng về thương mại và an ninh năng lượng cho Úc vào thời điểm chuỗi cung ứng toàn cầu đang gặp nhiều căng thẳng.
Giá trị thương mại hai chiều đã tăng gấp đôi kể từ năm 2020 và đạt mức 30 tỷ đô la vào năm 2025, đưa Việt Nam trở thành một trong những đối tác thương mại có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất của Úc.
Việt Nam là khách hàng lớn mua than đá, quặng sắt và nhôm của Úc, đồng thời là nguồn cung cấp sinh viên quốc tế quan trọng. Gần đây hơn, Úc cũng ngày càng phụ thuộc nhiều vào Việt Nam về nguồn cung nhiên liệu.
Sau các hoạt động tại Sydney vào thứ Hai, ông Lâm sẽ đến Canberra để gặp Toàn quyền Sam Mostyn và Thủ tướng Úc.
"Tôi rất mong được chào đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Úc và thảo luận về cách thức tăng cường hợp tác giữa hai quốc gia," ông Albanese phát biểu trong tuần này.
"Mối quan hệ Việt Nam - Úc được xây dựng trên nền tảng lòng tin chiến lược sâu sắc, lợi ích chung và tầm nhìn chung về tương lai của khu vực.
"Hai nước chúng ta có mối liên kết văn hóa sâu sắc và có khoảng 350.000 người Úc mang dòng máu Việt Nam." Về mặt chính sách đối ngoại, ông Lâm có quan điểm tương đồng với Canberra.
Trong bối cảnh các tranh chấp lãnh thổ kéo dài với Trung Quốc, hồi tháng 5, ông đã cảnh báo về một thế giới đang "đối mặt với nhiều rủi ro và bất định", đồng thời kêu gọi các quốc gia "gìn giữ hòa bình".
"Kết nối nhiều hơn nhưng cũng dễ bị tổn thương hơn. Công nghệ tiên tiến hơn nhưng cũng dễ bị lạm dụng hơn. Phụ thuộc lẫn nhau sâu sắc hơn nhưng lại ngày càng dễ chịu áp lực và sự cưỡng ép," ông phát biểu tại Đối thoại Shangri-La vào thời điểm đó.
"Trong khi mọi quốc gia vẫn tiếp tục nói về hòa bình, ổn định và hợp tác, thì môi trường chiến lược lại đang bị bao trùm bởi sự thiếu tin tưởng ngày càng gia tăng, sự chia rẽ và tình trạng cạnh tranh không được kiểm soát."
.
---- Thủy sản và may mặc VN thiếu công nhân vì trung bình 150.000 người VN ra nước ngoài làm việc. VN tăng lương 30% cũng không đủ thợ vì xuất ngoại lương cao hơn nhiều lần. Thất vọng: vẫn có bóc lột và ngược đãi.
Theo South China Morning Post: Mỗi năm có từ 130.000 đến 150.000 người Việt Nam ra nước ngoài làm việc, khiến ngành thủy sản và may mặc chật vật tìm kiếm nhân lực. Các ngành thủy sản và may mặc của Việt Nam đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt lao động ngay cả khi đã tăng lương, trong bối cảnh Hà Nội đẩy mạnh chương trình đưa thêm người lao động ra nước ngoài làm các công việc có thu nhập cao hơn.
Theo các chuyên gia, nghịch lý này phản ánh một thách thức lớn hơn đối với quốc gia Đông Nam Á này khi họ vừa nỗ lực vươn lên trong chuỗi giá trị, vừa dựa vào việc xuất khẩu lao động để tạo nguồn thu từ kiều hối.
Theo số liệu từ cơ quan chức năng, mỗi năm có từ 130.000 đến 150.000 người Việt Nam ra nước ngoài làm việc. Tính đến cuối năm ngoái, tổng số lao động Việt Nam đang làm việc ở nước ngoài lên tới gần 900.000 người.
Chỉ riêng trong tháng 5, đã có 1.948 người Việt Nam ra nước ngoài làm việc tại các thị trường như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore và châu Âu, theo báo cáo ngày 3 tháng 6 của Cục Quản lý Lao động Ngoài nước.
Người lao động Việt Nam ở nước ngoài gửi về từ 6 đến 7 tỷ USD mỗi năm, đóng góp đáng kể vào nền kinh tế quốc gia.
Làn sóng người lao động ra nước ngoài này đã dẫn đến tình trạng thiếu hụt nhân lực trong nước.
Trong báo cáo gửi Bộ Tài chính vào cuối tháng 6, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) nhấn mạnh tình trạng thiếu hụt nhân lực là vấn đề lớn mà ngành đang gặp phải tại các trung tâm trọng điểm như Đồng bằng sông Cửu Long và TP. Sài Gòn. Ngay cả việc tăng lương từ 25 đến 30% cũng không giúp ích nhiều cho công tác tuyển dụng và giữ chân người lao động.
Tương tự, Hiệp hội Dệt May Việt Nam cũng đưa ra báo cáo sau cuộc họp với Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc vào tháng 5, nhận định rằng sự cạnh tranh về nguồn lao động đang diễn ra "ngày càng gay gắt".
Bà Hoàng Lan Anh, chuyên gia nghiên cứu về di cư lao động tại Đại học Melbourne, cho biết ngành này không chỉ phải cạnh tranh với các đối thủ nước ngoài mà còn với các nhà sản xuất thiết bị điện tử và máy móc – những nơi trả mức lương cao hơn. Tại một hội nghị ngành công nghiệp diễn ra vào ngày 30 tháng 7, Chủ tịch Hiệp hội Đỗ Ngọc Tài cho biết nhiều nhà máy may mặc đang thiếu hụt nhân lực để "đảm bảo tiến độ đơn hàng hoặc giành được các hợp đồng mới" và phải cạnh tranh nguồn lao động với "ngành điện tử cùng nhiều lĩnh vực sản xuất khác".
.
Di cư do hoàn cảnh bắt buộc: Tuy nhiên, thực tế phức tạp hơn nhiều so với việc công nhân nhà máy chỉ đơn thuần rời bỏ công việc trong nước để ra nước ngoài làm việc.
Theo bà Anh, đối với nhiều người đến từ các tỉnh miền Trung nghèo khó, sự lựa chọn đặt ra là giữa việc di cư ra nước ngoài hay di cư trong nước (đến các trung tâm công nghiệp với mức lương thấp), chứ không phải là lựa chọn giữa việc làm tại địa phương và xuất khẩu lao động.
"Chính phủ coi xuất khẩu lao động chủ yếu là một chiến lược giảm nghèo, bởi lẽ người lao động di cư phần lớn đến từ miền Trung – khu vực thường xuyên chịu thiên tai và khan hiếm tài nguyên, nơi các công việc trong ngành chế biến thực phẩm và sản xuất công nghiệp chỉ mang lại mức lương rất thấp," bà nói. Mức lương tại khu vực này thường dao động từ 200 đến 250 USD.
Ông Hoàng cho biết hầu hết những người miền Trung mà ông phỏng vấn đều chia sẻ rằng họ buộc phải di cư để kiếm sống do thiếu các cơ hội việc làm khả thi tại địa phương. Vì vậy, việc ra nước ngoài để kiếm thu nhập cao hơn so với mức lương tại miền Bắc hoặc miền Nam Việt Nam được xem là lựa chọn xứng đáng hơn.
"Nếu một người di cư từ tỉnh Nghệ An [miền Trung] đến Bình Dương [một trung tâm công nghiệp lớn nằm ngay phía bắc TP.SG] để làm việc, thì khả năng về thăm gia đình và thực hiện trách nhiệm chăm sóc người thân của họ cũng không khác biệt nhiều so với người đang làm việc tại Nhật Bản hay Hàn Quốc," bà Anh nhận định.
Bà nói thêm rằng, người lao động di cư từ miền Trung còn gặp "bất lợi về mặt xã hội khi cạnh tranh cho các vị trí việc làm có thu nhập cao hơn trong ngành điện tử hoặc sản xuất công nghiệp ở miền Bắc và miền Nam – những nơi mà các mối quan hệ xã hội đóng vai trò quan trọng để gia nhập và thăng tiến trên thị trường lao động".
Mặc dù có nhiều vị trí tuyển dụng trong ngành xuất cảng thủy sản và may mặc, nhưng người lao động thường chỉ kiếm được từ 250 đến 350 USD mỗi tháng – mức thu nhập vừa đủ trang trải các chi phí sinh hoạt gia đình.
"Để so sánh, người lao động Việt Nam làm việc tại các thị trường như Nhật Bản và Hàn Quốc có thể kiếm được thu nhập cao gấp ba đến năm lần. Đối với lao động di cư từ nông thôn, việc làm ở nước ngoài là con đường duy nhất để đảm bảo an toàn tài chính cho gia đình," bà Anh cho hay.
.
Bảo vệ quyền lợi người lao động: Đây là bài toán quen thuộc đối với ông Jiho Yoshimizu, Giám đốc đại diện của Hiệp hội Hỗ trợ lẫn nhau Nhật - Việt (Tomoiki). Kể từ khi được đăng ký là tổ chức phi lợi nhuận vào năm 2014, hiệp hội đã cung cấp dịch vụ tư vấn và hỗ trợ cho khoảng 50.000 người Việt Nam tại Nhật Bản, bao gồm từ du học sinh, thực tập sinh kỹ thuật cho đến lao động lành nghề.
Ông Yoshimizu cho biết: "Nhiều lao động Việt Nam mong muốn kiếm và tích lũy được nhiều tiền hơn so với khi ở quê nhà để gửi về cho gia đình, trả các khoản nợ vay để đi làm, xây nhà, chu cấp cho người thân hoặc khởi nghiệp sau khi trở về nước."
Tuy nhiên, mức thu nhập cao được kỳ vọng không phải lúc nào cũng tương ứng với khoản tiền tiết kiệm thực tế, bởi các khoản khấu trừ như thuế, bảo hiểm xã hội, chi phí nhà ở, tiện ích và các chi phí khác đã chiếm một phần đáng kể trong tiền lương của người lao động.
Các khoản nợ phát sinh từ chi phí tuyển dụng và đào tạo cũng có thể khiến một số lao động Việt Nam dễ bị bóc lột và không thể rời bỏ nơi làm việc, ngay cả khi họ gặp phải tình trạng quấy rối, bị nợ lương, làm việc quá sức hoặc phải làm công việc hoàn toàn khác so với những gì đã được cam kết ban đầu.
"Vấn đề cốt lõi không chỉ đơn thuần là liệu mức lương ở Nhật Bản có cao hơn ở Việt Nam hay không," ông Yoshimizu nhận định. "Điều quan trọng là liệu người lao động có nhận được thông tin chính xác trước khi lên đường, chi phí tuyển dụng có hợp lý hay không, và liệu họ có được làm việc trong một môi trường an toàn, nơi quyền lợi của họ được bảo vệ hay không."
.
Nguyễn Thị Bích Ngọc, đến từ tỉnh Hà Tĩnh (miền Trung Việt Nam), ban đầu sang Nhật Bản với tư cách là du học sinh, sau đó tìm được công việc toàn thời gian thông qua một nền tảng tuyển dụng trực tuyến và được cấp thị thực lao động.
"Ở Việt Nam, tôi từng làm nhân viên hỗ trợ khách hàng cho một nền tảng học trực tuyến quốc tế. Còn tại đây, tôi làm việc cho một công ty cung cấp dịch vụ hỗ trợ cư dân nước ngoài, giúp họ đăng ký các dịch vụ tiện ích thiết yếu," Ngọc chia sẻ.
Cô cho biết mình sẽ trở về Việt Nam nếu tìm được công việc có mức lương cạnh tranh và mang lại cơ hội sử dụng các kỹ năng tiếng Anh và tiếng Nhật của mình. "Việc được ở gần gia đình và bạn bè là điều tôi vô cùng trân trọng," Ngọc nói thêm.
Ngọc có lợi thế là có thể chờ đợi cơ hội phù hợp. Trong khi đó, phần lớn người lao động Việt Nam tại Nhật Bản thường xuất thân từ vùng nông thôn, có trình độ học vấn hoặc tay nghề được công nhận còn hạn chế; nếu ở lại Việt Nam, họ cũng có khả năng cao sẽ làm những công việc chân tay hoặc công việc đòi hỏi kỹ năng thấp tương tự.
"Hầu hết lao động di cư chỉ mong muốn kiếm được mức lương xứng đáng và tiết kiệm đủ tiền để lo cho gia đình. Họ có thể học hỏi thêm các kỹ năng mới trong quá trình làm việc, nhưng nhiều khả năng những kỹ năng đó lại không giúp ích gì cho sinh kế của họ khi trở về nước," Anh nhận định.
Thay vì mặc định rằng làm việc ở nước ngoài sẽ tự động mở ra con đường đến với các công việc đòi hỏi kỹ năng cao hơn khi trở về, Anh cho rằng nhiệm vụ cấp thiết hơn là bảo vệ quyền lợi của người lao động ngay tại nơi làm việc ở nước ngoài. "Điều có vẻ thực tế hơn là đảm bảo quyền lợi của người lao động được bảo vệ, họ được hưởng mức lương và chế độ đãi ngộ ngang bằng với lao động sở tại làm cùng công việc, đồng thời loại bỏ sự can thiệp của các bên trung gian cũng như tình trạng bóc lột và ngược đãi," cô nói.
.
---- Dân Hà Nội thê thảm vì 1.500 dự án: mất nhà, mất sinh kế, tiền đền bù chưa thấy, sẽ làm sân vận động bóng đá lớn nhất thế giới, giá nhà tăng cao ngất, xóa sổ quá khứ lịch sử. Theo báo Telegraph Herald: Tiếng ồn hiện diện khắp nơi tại Hà Nội: tiếng búa phá dỡ thủy lực nổ chát chúa, tiếng máy xúc gầm rú, tiếng gạch đá và bê tông vỡ vụn khi bị phá dỡ.
Trong khi Việt Nam nỗ lực đạt mức tăng trưởng kinh tế hai con số, thủ đô của đất nước cũng đang theo đuổi tầm nhìn siêu hiện đại cho 100 năm tới. Chỉ riêng trong nửa đầu năm 2026, Hà Nội đã chi 2,4 tỷ USD để giải phóng mặt bằng cho gần 1.500 dự án, qua đó làm thay đổi diện mạo của một trong những thủ đô có lịch sử định cư lâu đời nhất thế giới.
Chính quyền cho biết kế hoạch tái phát triển này bao gồm các biện pháp kiểm soát lũ lụt và giảm thiểu ô nhiễm không khí, giúp Hà Nội thích ứng với các hiện tượng thời tiết cực đoan do biến đổi khí hậu gây ra.
Sự phát triển này cũng đi kèm cái giá phải trả là việc mất đi nhà cửa, sinh kế và những địa điểm quen thuộc; bụi từ các công trường phá dỡ bay khắp các khu dân cư, phủ lên mái nhà, cây cối và cả những tòa nhà hiếm hoi còn sót lại.
Bà Nguyễn Thị Nhàn từng bán trái cây ngay tại ngôi nhà mặt phố rộng 300 mét vuông của mình. Ngôi nhà này đã bị phá dỡ để nhường chỗ cho một con đường mới. Bà vẫn chưa nhận được tiền đền bù và hiện phải thuê nhà cho gia đình cùng cha mẹ mình sinh sống.
"Chúng tôi chỉ biết chờ đợi thôi. Tôi cũng chẳng biết họ sẽ tái định cư chúng tôi ở đâu nữa," bà chia sẻ.
.
Bùng nổ xây dựng đi kèm nhiều rủi ro: Những tấm biển quảng cáo lớn phác họa viễn cảnh ấn tượng về các tòa tháp bằng thép và kính lấp lánh tại những khu thương mại và công nghiệp mới, cùng những đại lộ rộng thênh thang, công viên và đường dạo bộ ven sông. Các quy hoạch này đòi hỏi phải phá dỡ những biệt thự thời thuộc địa, những ngôi nhà ống truyền thống hẹp ngang và các khu nhà thấp tầng san sát nhau. Thành phố sẽ có thêm đường sá, cầu cống và các tuyến giao thông kết nối với sân bay cũng như các tỉnh lân cận.
Điểm nhấn của kế hoạch là dự án tái phát triển trị giá 28 tỷ USD dọc hai bên bờ sông Hồng – dòng sông mang nặng phù sa chảy qua lòng thành phố. Dự án sẽ bao phủ diện tích hơn 28.000 mẫu Anh (khoảng 11.300 héc-ta) – lớn hơn cả diện tích trung tâm Paris – với các tuyến đường, công viên, khu đô thị mới và đặc biệt là hệ thống thoát nước cùng các biện pháp kiểm soát lũ lụt nhằm giải quyết tình trạng ngập úng kinh niên.
Một khu liên hợp thể thao Olympic trị giá 35,2 tỷ USD, do Vingroup – tập đoàn lớn nhất Việt Nam – hậu thuẫn, sẽ có tâm điểm là một trong những sân vận động bóng đá lớn nhất thế giới; sân vận động này được thiết kế mô phỏng hình chiếc trống và có sức chứa lên tới 135.000 khán giả. Chính quyền cũng đang lên kế hoạch cải tổ toàn diện hệ thống giao thông nhằm định hình lại sự phát triển của Hà Nội, qua đó giảm áp lực lên khu vực trung tâm lịch sử bằng cách thiết lập nhiều trung tâm giao thông mới.
Ông Nguyễn Khắc Giang, nghiên cứu viên khách mời tại Viện ISEAS–Yusof Ishak (Singapore), nhận định rằng cơ sở hạ tầng hiện đại đóng vai trò thiết yếu trong nỗ lực thu hút vốn đầu tư nước ngoài cũng như tạo ra cơ hội mới cho người dân và doanh nghiệp tại Việt Nam. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo rằng sự bùng nổ xây dựng có nguy cơ làm chệch hướng dòng vốn khỏi các ngành công nghiệp công nghệ cao mà Việt Nam đang muốn phát triển. Ngoài ra, điều này còn có thể đẩy giá bất động sản tăng cao, khiến các ngân hàng đối mặt với rủi ro nợ xấu nếu thị trường suy yếu.
Giá căn hộ và đất đai đã tăng mạnh, khiến nhà ở tại các thành phố lớn trở nên quá đắt đỏ đối với nhiều người. Trong khi đó, theo báo cáo năm 2025 của S&P Global, nhiều nhà phát triển bất động sản đang gánh khoản nợ lớn, với tỷ lệ nợ cao hơn so với các doanh nghiệp cùng ngành tại những quốc gia như Indonesia và Philippines.
Bất động sản đóng góp khoảng 3,5% vào GDP của Việt Nam nhưng lại chiếm tới gần một phần tư tổng dư nợ cho vay của hệ thống ngân hàng.
"Các dự án này mang lại những cơ hội kinh tế to lớn, song cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro cần được cân nhắc kỹ lưỡng," ông Giang nói.
Quá trình chuyển mình của Hà Nội làm dấy lên lo ngại về những giá trị có thể bị mất đi
Trong khi Hà Nội nỗ lực tái thiết, người dân đang phải đối mặt với những tác động của quá trình này đối với cộng đồng và những ký ức gắn liền với nơi họ sinh sống.
Những thay đổi nhỏ trên đường phố Hà Nội có thể gây ra xáo trộn lớn cho những người mưu sinh tại đây, khi các tấm biển hiệu và mái che vốn là một phần quen thuộc của nhịp sống đường phố dần biến mất.
Chiến dịch chấn chỉnh trật tự đô thị trên toàn thành phố được triển khai từ tháng 11 đã giải tỏa vỉa hè khỏi tình trạng đỗ xe trái phép, hàng rong và các hành vi lấn chiếm không gian kinh doanh. Vào các buổi tối, xe cảnh sát thường xuyên tuần tra khu Phố Cổ, sử dụng loa phóng thanh để nhắc nhở người bán hàng dọn dẹp những chiếc ghế nhựa sặc sỡ đang lấn ra vỉa hè.
.
Chị Thủy, một người bán phở bò (chỉ nêu tên riêng), cho biết trước đây, bốn bộ bàn ghế đặt bên ngoài quán giúp chị phục vụ thêm được bốn thực khách mỗi giờ. Giờ đây, chị không còn làm được điều đó nữa và chỉ có thể kiếm sống một cách chật vật.
"Ngay từ đầu, lợi nhuận của tôi vốn đã rất ít ỏi rồi," chị chia sẻ.
Trong một động thái hiếm hoi thể hiện sự phản đối công khai, cư dân cộng đồng Bắc Cầu nằm dọc sông Hồng đã treo băng rôn "khẩn cầu" chính quyền thành phố cho phép hàng nghìn hộ gia đình được tiếp tục sinh sống tại nhà của họ.
Người dân lo ngại rằng các tuyến đường trong quy hoạch sẽ xóa sổ cộng đồng của họ. “Chúng tôi muốn tiếp tục sống ở đây; gia đình chúng tôi đã gắn bó với nơi này qua nhiều thế hệ,” bà Vân – một cư dân địa phương chỉ cho biết tên riêng vì lo ngại rắc rối với chính quyền khi lên tiếng – chia sẻ.
.
Xóa sổ quá khứ lịch sử: Ông Giang nhận định rằng thách thức không nằm ở bản thân quá trình hiện đại hóa, mà ở tốc độ quá nhanh và sự thiếu tham vấn ý kiến từ người dân cũng như các chuyên gia. Theo ông, sẽ tốt hơn nếu tìm được cách bảo tồn lịch sử, văn hóa đường phố và sinh kế của người dân trong quá trình tái thiết thành phố.
Ví dụ, Bắc Kinh từng phá bỏ phần lớn hệ thống tường thành có lịch sử hàng thế kỷ vào những năm 1960 để nhường chỗ cho tuyến tàu điện ngầm đầu tiên và tuyến đường vành đai lớn hiện nay.
Các chiến dịch tái phát triển tương tự tại Trung Quốc và nhiều thành phố châu Á khác đã gây ra tranh chấp khi người dân bị di dời đến các khu vực ngoại ô thường thiếu thốn tiện ích cơ bản, làm tan vỡ những cộng đồng dân cư đã gắn bó lâu đời.
"Một khi đã rời xa lịch sử của thành phố, rất khó để khôi phục hay quay trở lại như cũ," ông Giang nói.
.
---- Dầu hiệu Mỹ nhượng bộ Iran để rút lui: Trump nói chuyện Iran làm bom hạt nhân để các Tổng Thống kế tiếp giải quyết. Theo tin từ tờ Wall Street Journal dẫn lời các quan chức Mỹ, Tổng thống Donald Trump đã trao đổi với các cố vấn cấp cao và bày tỏ niềm tin rằng Iran khó có khả năng tái khởi động các hoạt động hạt nhân trong nhiệm kỳ của ông sau khi Washington thực hiện các cuộc tấn công.
Các quan chức này cho biết ông Trump tin tưởng vào khả năng của tình báo Mỹ trong việc phát hiện bất kỳ nỗ lực nào của Tehran nhằm khôi phục các cơ sở hạt nhân, đồng thời khẳng định rằng các cuộc tấn công bổ sung sẽ đóng vai trò là "biện pháp răn đe lâu dài". Ngoài ra, nếu chương trình hạt nhân của Iran tiếp tục bị "kiểm soát" và hoạt động lưu thông qua eo biển Hormuz được duy trì, thì lệnh ngừng bắn sẽ còn kéo dài vô thời hạn. Washington thậm chí có thể dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng của Iran nếu tuyến đường thủy này được mở cửa trở lại hoàn toàn.
Vấn đề tài chính vẫn là một trong những điểm mấu chốt, bởi Iran được cho là không chỉ muốn giải tỏa các khoản tiền bị phong tỏa mà còn đang tìm cách nhận "hàng tỷ đô la tiền bồi thường chiến tranh".
.
---- Iran: không đàm phán với Mỹ vì Mỹ đang vi phạm bản ghi nhớ ngưng bắn ngày 12/6. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi hôm Chủ nhật nhấn mạnh rằng Tehran sẽ không tiến hành đàm phán với Mỹ chừng nào nước này còn tiếp tục vi phạm biên bản ghi nhớ (MoU) đạt được vào ngày 12 tháng 6.
"Hiện tại chúng tôi không đàm phán với Mỹ. Việc trao đổi thông điệp đang diễn ra thông qua các bên trung gian, nhưng quá trình này không được gọi là đàm phán," ông Araghchi nói.
Ông Araghchi cũng đề cập đến các cuộc thảo luận với Oman về Eo biển Hormuz, nhấn mạnh rằng các cuộc thảo luận này không nhằm mục đích mở lại tuyến đường thủy, mà là để thiết lập lộ trình sẽ được sử dụng nếu eo biển này được mở lại.
.
---- Iran: chống Mỹ kiên trì vì độc lập. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi hôm Chủ nhật tuyên bố rằng Tehran sẽ duy trì lập trường kháng cự để bảo vệ nền độc lập và phẩm giá dân tộc bất chấp mọi áp lực.
"Chúng tôi sẽ không để cho dòng máu vô tội đã đổ bị lãng quên hay phớt lờ," vị bộ trưởng phát biểu, theo tin từ đài truyền hình nhà nước Iran IRIB. "Chúng tôi vẫn giữ vững cam kết đối với các nhà lãnh đạo đã hy sinh; chúng tôi sẽ không quên và cũng không tha thứ," ông nói thêm.
Cuộc xung đột toàn diện giữa Hoa Kỳ và Iran đã bắt đầu vào ngày 28 tháng 2 với vụ sát hại Lãnh tụ Tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei, tiếp đó là việc loại bỏ các quan chức cấp cao khác của Iran, bao gồm cả Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Ali Larijani.
.
---- Thổ Nhĩ Kỳ, Pakistan và Saudi Arabia ký liên minh phòng thủ như Điều 5 NATO nhưng không nhắm vào Iran: 1 nước bị tấn công nghĩa là 3 nước bị tấn công. Nhà ngoại giao hàng đầu của Thổ Nhĩ Kỳ cho biết một thỏa thuận quốc phòng mới tại Trung Đông phản ánh cốt lõi cam kết an ninh của NATO. Hôm thứ Bảy, Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan mô tả Hiệp định Quốc phòng Chung Mecca giữa Thổ Nhĩ Kỳ, Pakistan và Saudi Arabia là tương đương về mặt kỹ thuật với Điều 5 của NATO; nghĩa là một cuộc tấn công vào một bên sẽ bị coi là cuộc tấn công vào tất cả các bên.
Theo Reuters, ba đối tác của Mỹ do các chính phủ Hồi giáo dòng Sunni lãnh đạo này cho biết hiệp định nhằm tăng cường khả năng răn đe trong bối cảnh căng thẳng khu vực gia tăng, bao gồm các vụ tấn công bằng tên lửa của Iran nhắm vào các quốc gia xuất cảng dầu mỏ vùng Vịnh. Ông Fidan phát biểu với hãng thông tấn nhà nước Anadolu của Thổ Nhĩ Kỳ rằng hiệp định này không nhắm vào Iran hay bất kỳ quốc gia cụ thể nào, mà thay vào đó được xem là sự đảm bảo rộng rãi về an ninh chung.
"Chúng tôi không có văn bản nào—không có gì được ký kết—xác định một mối đe dọa chung cụ thể," ông nói theo tin từ AP. "Bất kỳ quốc gia nào không tấn công chúng tôi đều không phải là mục tiêu của chúng tôi." Ông Fidan cho biết các bên đồng minh sẽ tham vấn về hình thức hỗ trợ nếu một thành viên bị tấn công. Cũng theo ông Fidan, thỏa thuận này—vốn đã được chuẩn bị trong gần ba năm—cho phép các quốc gia khác tham gia và không nhằm mục đích thay thế NATO hay các liên minh khác.
Theo Reuters, kế hoạch thành lập một ủy ban cấp bộ trưởng và một ban thư ký đặt tại Saudi Arabia đang được triển khai; đồng thời, Tổng thống Recep Tayyip Erdogan cũng đang thúc đẩy việc mở rộng liên minh, trong đó Ai Cập được nhắc đến như một thành viên tiềm năng trong tương lai.
.
---- Yemen: 7 người chết, 35 bị thương vì quân Houthi tấn công căn cứ Saudi Arabia. Một người phát ngôn quân sự của Yemen cho biết hôm Chủ nhật rằng ít nhất bảy người đã thiệt mạng trong một vụ tấn công trước đó nhắm vào thành phố cảng Mokha của nước này.
Ngoài ra, các phương tiện truyền thông của chính phủ Yemen đưa tin có 35 người bị thương trong cuộc tấn công nhắm vào khu vực cảng và các khu dân cư. Trước đó, phiến quân Houthi đã nhận trách nhiệm về một vụ tấn công gây thương vong tại Mokha, nhắm vào các khí tài quân sự của liên quân do Saudi Arabia dẫn đầu trong khu vực.
Hơn nữa, các bản tin cho biết Thống đốc tỉnh Hodeidah, ông Hassan Taher, đã thoát nạn trong một vụ tấn công được cho là do Houthi thực hiện nhắm vào nơi ở của ông tại quận Al-Khokha.
.
---- Dân Biểu cấp tiến AOC tăng điểm, bám sát ứng viên Tổng Thống Dân Chủ 2028 Gavin Newsom và Jon Ossoff, nói bà đông lạnh trứng để hoãn sinh con. Sau một loạt chiến thắng của phe cấp tiến trong các cuộc bầu cử sơ bộ, tổ chức Democratic Socialists of America (DSA) đã khởi động quy trình rà soát trên toàn hệ thống các chi hội để lên kế hoạch ủng hộ ứng viên cho cuộc bầu cử tổng thống năm 2028. Dân Biểu Ocasio-Cortez được xem là ứng viên sáng giá nhất cho sự ủng hộ của tổ chức này; dữ liệu dự đoán gần đây từ Kalshi và Polymarket cho thấy vị thế của bà đang lên cao, bám sát các ứng viên hàng đầu khác như Gavin Newsom và Jon Ossoff.
AOC dự kiến sẽ xuất hiện trong chương trình "This Week" của đài ABC sau khi công khai trên Instagram về việc bà thực hiện đông lạnh trứng. Bà đã tận dụng nền tảng này để làm nổi bật những thiếu sót trong việc giáo dục cộng đồng về sức khỏe sinh sản của phụ nữ. Dân Biểu Alexandria Ocasio-Cortez (Đảng Dân chủ, New York) đã xác nhận qua tính năng "Story" trên Instagram rằng bà chính thức quyết định đông lạnh trứng. Mặc dù những người chỉ trích và giới quan sát thường coi đây là một nước đi chiến lược nhằm trì hoãn việc sinh con để tập trung cho sự nghiệp chính trị, nhưng những lý do mà bà đưa ra lại tập trung chủ yếu vào quyền tự quyết cá nhân, bình đẳng giới và giáo dục cộng đồng.
Ocasio-Cortez đã chia sẻ những video chân thực ghi lại cảnh bà thảo luận về quy trình này cũng như tự tiêm các loại thuốc hỗ trợ sinh sản theo chỉ định. Bà cho biết mình muốn phơi bày thực tế của quy trình—bao gồm cả việc tiêm thuốc ngay tại phòng chờ trước khi xuất hiện trước công chúng—nhằm xóa bỏ định kiến và sự e ngại của những phụ nữ khác đối với trải nghiệm này. Bà nhấn mạnh rằng mình chọn cách cởi mở và minh bạch vì các cuộc thảo luận về kế hoạch hóa gia đình hiếm khi diễn ra công khai, khiến nhiều phụ nữ thiếu sự chuẩn bị cần thiết cho hành trình sinh sản của chính họ.
.
---- Israel bác bỏ đề xuất 15 điểm của Hội đồng Hòa bình Gaza: chỉ rút khỏi Gaza nếu Hamas giải giáp. Hôm Chủ nhật, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã bác bỏ đề xuất gồm 15 điểm do Hội đồng Hòa bình Gaza đưa ra.
Phát biểu tại một cuộc họp, ông khẳng định rằng Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) sẽ không rút khỏi Dải Gaza cho đến khi Hamas bị giải giáp hoàn toàn. "Chúng ta đang nói về việc giải giáp thực sự chứ không phải trên danh nghĩa. Chúng tôi đang thảo luận với phía Mỹ về vấn đề này. Họ có những ý tưởng, trong đó có những điều chúng tôi chấp nhận được và những điều thì không. Chúng tôi biết cách ứng phó với những vấn đề này," ông nhận định.
Ông Netanyahu tái khẳng định rằng chừng nào ông còn giữ chức Thủ tướng Israel, sẽ không có nhà nước Palestine nào được thành lập.
.
---- Nhân Quyền LHQ: Israel nói ngưng bắn ở Gaza nhưng ngày nào cũng dội bom, giết dân Palestine. Ông Ajith Sunghay, người đứng đầu Văn phòng Nhân quyền Liên Hợp Quốc tại Lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng, hôm Chủ nhật đã phát biểu với đài Al-Jazeera rằng mặc dù lệnh ngừng bắn tại Dải Gaza đã được công bố, nhưng "đã có vô số hành vi vi phạm luật nhân đạo quốc tế và luật nhân quyền trong suốt giai đoạn kể từ tháng 10 năm 2023 đến nay".
"Đây không phải là kiểu ngừng bắn mà chúng tôi mong muốn", ông nhấn mạnh, đồng thời tiết lộ rằng kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn được công bố, số liệu từ văn phòng của ông cho thấy đã có 1.150 người thiệt mạng, trong đó phần lớn là dân thường.
Ông Sunghay nói thêm rằng ngay cả khi các báo cáo đã được gửi tới Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc và Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC), vẫn chưa có những thay đổi đáng kể nào diễn ra. "Đã có những bước đi nhỏ, những thay đổi không đáng kể, nhưng chừng đó là chưa đủ để người dân Gaza cảm thấy rằng thực sự có điều gì đó đã thay đổi", ông nhận định.
.
---- Bay chữa cháy rừng Utah: 2 phi công trực thăng chết khi rớt phi cơ. Các quan chức xác nhận hôm thứ Bảy rằng hai phi công trực thăng đã thiệt mạng trong một vụ tai nạn khi đang tham gia chữa cháy rừng tại Utah. Theo Cảnh sát trưởng Quận Sevier, hai phi công đã tử vong khi chiếc trực thăng Sikorsky Skycrane của họ gặp nạn vào sáng thứ Sáu. Hãng tin AP đưa tin, chiếc trực thăng này nằm trong số các phương tiện tham gia chữa cháy tại Rừng Quốc gia Fishlake; vụ tai nạn đã gây ra một đám cháy mới lan rộng và kết nối với đám cháy hiện có – vốn đã thiêu rụi diện tích gần 174 dặm vuông.
Các quan chức không công bố danh tính phi công nhưng cho biết họ là nhân viên của công ty Helicopter Transport Services, đơn vị được Cục Kiểm lâm Hoa Kỳ ký hợp đồng. Ban đầu, các quan chức cho biết họ không thể tiếp cận hiện trường vụ tai nạn do đám cháy. Sau đó, vào thứ Bảy, các đội cứu hộ đã có thể vào khu vực này và xác nhận trường hợp tử vong, theo thông tin từ cảnh sát trưởng và nhân viên điều tra nguyên nhân tử vong (coroner) của Quận Sevier. Ủy ban An toàn Giao thông Vận tải Quốc gia (NTSB) sẽ tiến hành điều tra ngay khi đội ngũ của họ có thể kiểm tra xác máy bay. NTSB có thể sẽ mất một năm hoặc lâu hơn để xác định nguyên nhân vụ việc.
Nhiều đám cháy khác cũng đang bùng phát ở các khu vực khác thuộc miền Tây, bao gồm một đám cháy khiến một phần Vườn Quốc gia Mount Rainier ở Washington phải đóng cửa. Cục Công viên Quốc gia đã cấm người dân vào các khu vực Sunrise và White River của công viên sau khi một đám cháy rừng mới bùng phát và thiêu rụi diện tích chưa đầy một phần ba dặm vuông. Lực lượng cứu hỏa đang nỗ lực khống chế đám cháy này.
.
---- Đám cháy ở Washington: 1 thơ lâm nghiệp chết. Các đám cháy lớn hơn gần Spokane, Washington, hiện đã thiêu rụi hơn 15,63 dặm vuông, nhưng lực lượng cứu hỏa đã thiết lập hơn 75 dặm đường ngăn lửa để hỗ trợ kiểm soát các đám cháy này. Trong khi đó, tại Oregon, điều kiện thời tiết nóng và khô đã khiến một đám cháy mất kiểm soát lan rộng ra diện tích hơn 30 dặm vuông.
Lực lượng cứu hỏa vẫn đang tìm kiếm vị trí thích hợp nhất để thiết lập các đường ngăn lửa bao quanh đám cháy Wrights Spring, đồng thời bày tỏ niềm tiếc thương trước cái chết của anh Jason Ensign (47 tuổi), người đã thiệt mạng khi đang vận hành máy ủi cho một công ty khai thác gỗ. Đám cháy bùng phát dữ dội vào thứ Năm và đã cắt đứt đường thoát thân của anh Ensign.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình