Bản tin cà phê sáng Thứ Hai 24/8/2026:
- Ngày mai Thứ Ba 25/8/2026 là bầu cử sơ bộ ở 3 tiểu bang: Oklahoma, South Carolina và Georgia.
- Hơn 200 tàu TQ tới vây Đá Vành Khăn (Mischief Reef) ở Biển Đông, nghi có thể sẽ chiếm Bãi Cỏ Mây (Second Thomas Shoal) gần đó, nơi quân Philippines kiểm soát.
- Nga đang xây 29 xưởng máy hạt nhân tại 9 nước, ký thỏa thuận 17 xưởng máy khác (trong đó có VN).
- Văng miểng từ sách “Chuyện với Thanh – Lời kể mới về ánh sáng” của Nguyễn Thành Nam do NXB Hội Nhà văn phát hành vào tháng 4/2026: nhà thơ Nguyễn Quang Thiều bị lột chức Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam
- Trump tuyên bố áp thuế Canada 50% toàn bộ xe hơi, xe tải, phụ tùng xe và thép từ ngày 1/1/2027 (Trump đã áp thuế 50% các mặt hàng khác từ tuần trước). Báo WSJ (cánh hữu): áp thuế Canada là cuộc chiến thương mại ngu nhất trong lịch sử.
- Iran ra giải thưởng 10 triệu USD cho ai giết được cậu Barron Trump. Iran đã gài mỹ nhân kế gặp riêng Barron để theo dõi lộ trình hàng ngày
- Iran chế giễu MAGA (Làm cho Mỹ vĩ đại trở lại) là MAHA (Make America Hungry Again: Làm cho Mỹ đói trở lại) với thống kê 47 triệu dân Mỹ đói hàng ngày
- Mỹ: sẽ xóa sổ kinh tế Iran từ Ngày-D. Iran: sẽ không một giọt dầu nào có thể xuất cảng ra khỏi Trung Đông, sẽ đánh bất kỳ nước nào giúp Mỹ.
- Iran: quân đội Iran sẵn sàng chiến đấu chống kẻ thù tới 20 thế hệ, lời Mỹ dọa cô lập kinh tế lớn nhất lịch sử là Mỹ thú nhận trước giờ đã thua Iran, Hiệp định Phòng thủ Chung Mecca (3 nước Thổ Nhĩ Kỳ, Saudi Arabia, Pakistan) không nhằm chống Iran.
- Iran: sẽ phạt tiền, tịch thu các tàu qua eo biển Hormuz bất hợp pháp.
- Mỹ dội bom xuồng ma túy ở Đông Thái Bình Dương, giết 2 người.
- 102 cựu quan chức ngoại giao Anh, Pháp ký thư ngỏ, kêu gọi trừng phạt Israel vì nếu chậm vĩnh viễn nhà nước Palestine sẽ bị xóa sổ vì thanh trừng sắc tộc
- Thống đốc Pennsylvania lên án Trump chiến tranh kinh tế với Canada đã làm hại đời sống dân Mỹ.
- California: 1 du khách Pháp chết vì nắng nóng tại Vườn Quốc gia Thung lũng Chết (Death Valley National Park).
- Nevada: trận cháy Hawk Fire do người gây ra, vẫn đang lan rộng, 90.000 người di tản, 6 người bị thương, nhiều nhà cháy.
.
____ ____ CHI TIẾT:
.
---- Ngày mai Thứ Ba 25/8/2026 là bầu cử sơ bộ ở 3 tiểu bang: Oklahoma, South Carolina và Georgia.
.
---- Hơn 200 tàu TQ tới vây Đá Vành Khăn (Mischief Reef) ở Biển Đông, nghi có thể sẽ chiếm Bãi Cỏ Mây (Second Thomas Shoal) gần đó, nơi quân Philippines kiểm soát. Theo tin từ tờ Asahi Shimbun của Nhật Bản hôm Chủ nhật, hơn 200 tàu Trung Quốc đã tập trung quanh Đá Vành Khăn (Mischief Reef) ở Biển Đông – khu vực đang có tranh chấp – làm dấy lên lo ngại rằng Bắc Kinh có thể đang chuẩn bị gia tăng áp lực hoặc thậm chí chiếm giữ Bãi Cỏ Mây (Second Thomas Shoal) gần đó, nơi hiện do Philippines kiểm soát.
Theo nhóm phân tích an ninh tư nhân DEEP DIVE, số lượng tàu Trung Quốc neo đậu tại Đá Vành Khăn (thuộc phía đông quần đảo Trường Sa) đã tăng mạnh từ dưới 40 chiếc vào giữa tháng 5 lên 80 chiếc vào ngày 27 tháng 5. Con số này vượt mốc 150 chiếc vào đầu tháng 6 và đạt 228 chiếc vào ngày 3 tháng 7, theo thông tin từ Asia Today dẫn lại báo cáo của Asahi.
Đá Vành Khăn nằm cách Bãi Cỏ Mây khoảng 25 dặm về phía tây. Việc tập trung một lượng lớn tàu thuyền như vậy đã làm dấy lên lo ngại rằng Trung Quốc có thể sử dụng chúng để cản trở các hoạt động tiếp tế quân sự của Philippines hoặc chuẩn bị cho một âm mưu chiếm giữ bãi đá này.
Diễn biến này đã làm gia tăng căng thẳng quân sự ở Biển Đông, trong bối cảnh có lo ngại rằng Trung Quốc có thể lặp lại kịch bản từng áp dụng tại Đá Vành Khăn: thiết lập quyền kiểm soát trước khi xây dựng đảo nhân tạo và các cơ sở quân sự.
Các nhà phân tích cảnh báo rằng một động thái như vậy có thể khiến Bãi Cỏ Mây rơi khỏi tầm kiểm soát của Philippines và biến nơi đây thành một tiền đồn quân sự khác của Trung Quốc.
Đá Vành Khăn nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của Philippines, nhưng Trung Quốc đã bắt đầu hiện diện tại đây từ giữa thập niên 1990 và sau đó giành quyền kiểm soát thực tế đối với rạn san hô này. Tiếp đó, Bắc Kinh đã tiến hành các hoạt động bồi đắp và xây dựng quy mô lớn trong suốt thập niên 2010.
Đảo nhân tạo hiện nay bao gồm một đường băng dài khoảng 1,9 dặm, các trạm radar cùng nhiều cơ sở khác, đóng vai trò là một trong những tiền đồn quân sự trọng yếu của Trung Quốc tại Biển Đông.
Ông Bonji Ohara – Giám đốc đại diện của DEEP DIVE kiêm cựu tùy viên quốc phòng Nhật Bản tại Trung Quốc – cùng nghiên cứu viên khách mời Miyabi Ishihara đã tập trung phân tích đội hình của các tàu đang tập trung gần rạn san hô này.
Theo phân tích của họ, hơn 20 tàu đã neo đậu và kết nối với nhau thành các cụm giống như bè nổi; kiểu bố trí này không phù hợp với các hoạt động đánh bắt cá thông thường.
Cách bố trí bất thường này đã củng cố nhận định rằng Trung Quốc có thể đang sử dụng lực lượng dân quân biển để mở rộng quyền kiểm soát thực tế tại các vùng biển đang tranh chấp.
.
---- Nga đang xây 29 xưởng máy hạt nhân tại 9 nước, ký thỏa thuận 17 xưởng máy khác (trong đó có VN). Theo tin báo Intelligent, Giám đốc điều hành của Rosatom đã báo cáo với Tổng thống Vladimir Putin rằng tập đoàn này đang xây dựng 28 xưởng máy điện hạt nhân tại chín quốc gia và đã ký thỏa thuận cho 17 xưởng máy khác.
"Chúng tôi đang xây dựng 28 xưởng máy điện hạt nhân (nuclear power units: đơn vị điện hạt nhân) với các quy mô lớn, vừa và nhỏ ở nước ngoài," ông Alexey Likhachev cho biết. "Các dự án đang tiến triển ổn định tại Ấn Độ, Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Iran, Bangladesh và Hungary." Ông cũng đặc biệt nhắc đến Uzbekistan – nơi việc xây dựng đã chính thức bắt đầu vào tháng 6 – và Belarus, quốc gia hoàn thiện danh sách chín nước này.
Theo tin từ Interfax ngày 20 tháng 8, ngoài các dự án đang được triển khai, tập đoàn nhà nước này còn nắm giữ các thỏa thuận cho 17 xưởng máy khác tại Việt Nam, Kazakhstan, Uzbekistan, Myanmar, Kyrgyzstan và Ethiopia, đồng thời đang đàm phán với 15 quốc gia khác về khoảng 50 dự án tiềm năng.
Bốn năm chịu lệnh trừng phạt đã khiến khí đốt Nga vắng bóng tại châu Âu, làm đóng băng dự trữ ngoại hối của ngân hàng trung ương và đẩy dầu thô Nga sang các đội tàu "bóng tối" (shadow fleet) với mức giá chiết khấu. Tuy nhiên, lĩnh vực hạt nhân hầu như không bị ảnh hưởng; đây là mặt hàng xuất khẩu duy nhất mà Nga vẫn ký được các hợp đồng dài hạn 60 năm với các thành viên NATO – cụ thể là Hungary và Thổ Nhĩ Kỳ đều nằm trong danh sách các nước đang xây dựng nhà máy. Việc xuất khẩu hạt nhân bùng nổ không phải là chuyện mới; chính tính chất bền vững của các hợp đồng này đã tạo nên giá trị của chúng. Một lò phản ứng hạt nhân đồng nghĩa với một hợp đồng cung cấp nhiên liệu kéo dài 60 năm, gắn liền với một nhà cung cấp duy nhất mà bên mua không thể thay thế.
Các dịch vụ đi kèm nhà máy bao gồm cung cấp nhiên liệu, bảo trì, xử lý chất thải và thường là cả hỗ trợ tài chính; chính vì vậy, uranium đã trở thành "khí đốt mới" trong các giao dịch của Nga với các thị trường mới nổi. Danh sách 17 xưởng máy theo thỏa thuận – bao gồm Việt Nam, Myanmar, Kyrgyzstan, Ethiopia – cho thấy những khu vực đang được xây dựng mối quan hệ hợp tác hạt nhân tiếp theo.
Chương trình phát triển hạt nhân trong nước cũng đang được mở rộng song song. Theo tờ Izvestia, Nga có kế hoạch bổ sung khoảng 30 GW công suất điện hạt nhân, mở rộng phạm vi sản xuất điện nguyên tử sang các khu vực Ural, Siberia và Viễn Đông.
Tuy nhiên, danh sách đơn đặt hàng không đồng nghĩa với việc dự án sẽ được hoàn tất và bàn giao đúng hạn. Các dự án trọng điểm của Rosatom thường xuyên gặp tình trạng chậm tiến độ; chẳng hạn, dự án Akkuyu ở Thổ Nhĩ Kỳ và El Dabaa ở Ai Cập đều bị trễ so với kế hoạch. Ngoài ra, các tài liệu bị rò rỉ trong tháng này còn cáo buộc tập đoàn có sự tắc trách tại dự án ở Ai Cập trong khi đang triển khai xây dựng các lò phản ứng tại Hungary. Việc ký kết thêm 50 thỏa thuận chắc chắn dễ dàng hơn nhiều so với việc thực tế triển khai xây dựng (đổ bê tông) cho 28 dự án đang dang dở.
.
---- Văng miểng từ sách “Chuyện với Thanh” của Nguyễn Thành Nam do NXB Hội Nhà văn phát hành vào tháng 4/2026: nhà thơ Nguyễn Quang Thiều bị lột chức Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam. Báo Chính Phủ ghi rằng Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam đã bãi nhiệm chức Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam của ông Nguyễn Quang Thiều, theo thông báo của BCH Hội NVVN trong Hội nghị Ban Chấp hành nhiệm kỳ X (2020-2025) ngày 24/8.
BCH Hội Nhà văn Việt Nam tiến hành bỏ phiếu kín và tán thành bãi nhiệm chức danh Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam nhiệm kỳ X (2020-2025) đối với nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, cũng thống nhất phân công nhà văn Nguyễn Bình Phương, Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam nhiệm kỳ X, phụ trách điều hành hoạt động của Hội trong thời gian chưa kiện toàn chức danh Chủ tịch. Trước đó, vào ngày 30/7, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã quyết định cách chức tất cả các chức vụ trong Đảng đối với nhà thơ Nguyễn Quang Thiều.
.
---- Trump tuyên bố áp thuế Canada 50% toàn bộ xe hơi, xe tải, phụ tùng xe và thép từ ngày 1/1/2027 (Trump đã áp thuế 50% các mặt hàng khác từ tuần trước). Báo WSJ (cánh hữu): áp thuế Canada là cuộc chiến thương mại ngu nhất trong lịch sử. Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Hai tuyên bố rằng thuế quan đối với tất cả các loại xe hơi, xe tải, phụ tùng xe và thép của Canada sẽ tăng lên mức 50% vào ngày 1 tháng 1 năm 2027.
Trong thông báo trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cáo buộc Canada áp đặt "mức thuế cao vô lý" đối với nông dân và nông sản Mỹ, cho rằng các biện pháp này đã "gây khó khăn cùng cực" và góp phần tạo ra khoản thâm hụt thương mại trị giá 60 tỷ USD giữa hai nước. "Canada sẽ không còn được đối xử như một tiểu bang nữa!" ông Trump tuyên bố, nhắc lại rằng Mỹ trước đó đã áp thuế 50% lên lượng hàng hóa trị giá khoảng 20 tỷ USD của Canada sau khi các cuộc đàm phán thương mại đổ vỡ tuần trước.
Tờ Wall Street Journal của Rupert Murdoch hôm Chủ Nhật đã lên tiếng chỉ trích các mức thuế áp lên Canada; ban biên tập tờ báo này nhận định rằng "cuộc chiến thương mại ngớ ngẩn nhất trong lịch sử" (dumbest trade war) nay lại càng trở nên "ngu ngốc hơn".
Một số người coi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ là một cuộc trưng cầu dân ý về hai năm đầu tiên trong nhiệm kỳ mới của ông Trump, và các cuộc thăm dò cho thấy người dân Mỹ ngày càng lo ngại về cách ông điều hành nền kinh tế.
Một cuộc thăm dò của Reuters/Ipsos vào tháng 8 cho thấy, lần đầu tiên sau gần một thập niên, cử tri ủng hộ Đảng Dân chủ hơn Đảng Cộng hòa trong vai trò quản lý nền kinh tế; trong khi đó, một cuộc thăm dò của Focaldata vào tuần trước cho thấy đa số cử tri cảm thấy tình hình của họ trở nên tồi tệ hơn dưới thời ông Trump.
Điều này dẫn đến nhận định rằng các ứng viên Đảng Cộng hòa đang cố gắng né tránh những câu hỏi hóc búa về Tổng thống, trong động thái được xem là nỗ lực tách biệt bản thân khỏi ông liên quan đến vấn đề kinh tế.
.
---- Iran ra giải thưởng 10 triệu USD cho ai giết được cậu Barron Trump. Iran đã gài mỹ nhân kế gặp riêng Barron để theod õi lộ trình. Theo Euronews, Đài truyền hình nhà nước Iran đã phát sóng một đoạn video được cho là ghi lại hành tung của Barron Trump – con trai 20 tuổi của TT Donald Trump – đồng thời tuyên bố rằng một khoản tiền thưởng trị giá 10 triệu USD (8,5 triệu euro) đã được treo cho việc tấn công nhắm vào anh. Đoạn phim này, do một cơ quan truyền thông có liên hệ với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) công bố và được phát trên Kênh 3 của đài truyền hình nhà nước Iran, mang tiêu đề: "Chúng ta nên giết Barron Trump ở đâu và bằng cách nào?"
Video này tuyên bố hiển thị vị trí trường đại học, các xe hộ tống và bố trí lực lượng Mật vụ bảo vệ Barron Trump, đồng thời khẳng định mọi di chuyển của anh đều đã bị "giám sát chặt chẽ". Thông tin về khoản tiền thưởng nói trên chưa thể được xác minh độc lập vào thời điểm công bố. Đoạn video còn cáo buộc rằng "một cô gái" đã tìm cách vượt qua sự bảo vệ của Mật vụ, ngồi cùng Barron Trump trong một cuộc gặp riêng và chuyển thông tin cho những người thực hiện chương trình.
Video cũng tuyên bố Barron Trump thường liên lạc riêng qua giọng nói và tin nhắn trên nền tảng Xbox, tách biệt khỏi đội ngũ an ninh của mình. Euronews không thể xác minh độc lập bất kỳ tuyên bố nào trong số này. Việc phát sóng video này diễn ra sau một video tương tự do hãng tin Tasnim (có liên hệ với IRGC) công bố vào tháng 7, với tiêu đề "Có thể tiếp cận Melania Trump ở đâu và bằng cách nào?". Video đó mô tả chi tiết lịch trình di chuyển của bà tại New York và cáo buộc có những lỗ hổng trong công tác bảo vệ bà. Trước đó, vào cuối tháng 5, tờ New York Post cũng đưa tin về một âm mưu được cho là nhắm vào Ivanka Trump.
Truyền thông nhà nước Iran cũng từng phát đi những lời đe dọa trực tiếp nhắm vào chính Tổng thống Trump. Vào tháng 7, một tấm biển quảng cáo lớn tại Quảng trường Cách mạng Hồi giáo ở Tehran đã hiển thị hình ảnh ông Trump nằm chết trong quan tài, kèm dòng chữ tiếng Anh: "Chúng ta sẽ giết Trump".
Một video khác được công bố trước đó còn mô phỏng lộ trình di chuyển của đoàn xe hộ tống ông Trump giữa các sân bay và nơi ở của ông tại Florida và New York. Cơ quan Mật vụ Mỹ xác nhận họ đang xem xét đoạn phim này.
Vào tháng 1 năm 2020, một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Mỹ đã tiêu diệt Qassem Soleimani – chỉ huy Lực lượng Quds thuộc IRGC – tại Sân bay Quốc tế Baghdad; đây là chiến dịch do ông Trump phê chuẩn trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình.
Vào thời điểm đó, các quan chức Iran đã thề sẽ trả đũa vụ sát hại ông Soleimani và liên tục nhắc lại cam kết này kể từ đó.
Nguyên nhân thứ hai và cũng là nguyên nhân gần đây nhất dẫn đến căng thẳng leo thang là cái chết của Đại giáo chủ Ali Khamenei trong các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào ngày 28 tháng 2 – phát súng mở màn cho cuộc chiến đang diễn ra. Một số nhân vật truyền thông nhà nước Iran đã công khai diễn giải các lời đe dọa nhắm vào ông Trump dựa trên khái niệm pháp lý Hồi giáo "qisas" (tức công lý báo thù), với lập luận rằng việc sát hại nhà lãnh đạo của Cộng hòa Hồi giáo tạo ra nghĩa vụ phải tiêu diệt kẻ bị coi là chịu trách nhiệm.
Trump đã cảnh báo rằng bất kỳ âm mưu ám sát nào nhắm vào ông cũng sẽ vấp phải sự đáp trả mạnh mẽ từ phía Mỹ. Vào ngày 20 tháng 1, ông tuyên bố rằng nếu xảy ra âm mưu ám sát mình, "toàn bộ đất nước Iran sẽ bị thổi bay", đồng thời cho biết ông đã ban hành các mệnh lệnh đảm bảo rằng Mỹ sẽ "xóa sổ Cộng hòa Hồi giáo khỏi bề mặt Trái Đất" nếu những lời đe dọa đó được thực thi.
.
---- Iran chế giễu MAGA (Làm cho Mỹ vĩ đại trở lại) là MAHA (Make America Hungry Again: Làm cho Mỹ đói trở lại) với thống kê 47 triệu dân Mỹ đói hàng ngày. Hôm thứ Hai, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đã chế giễu khẩu hiệu "Make America Great Again" (Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại - MAGA) của Tổng thống Mỹ Donald Trump bằng cách nhắm vào tình trạng mất an ninh lương thực tại Mỹ qua khẩu hiệu: "Make America Hungry Again!" (Làm cho nước Mỹ đói trở lại!).
"Ông Trump không thể che đậy những thất bại bằng những tuyên bố sai lệch," ông Ghalibaf viết trên mạng xã hội X, kèm theo một biểu đồ thông tin cho thấy 47 triệu người Mỹ "đối mặt với nạn đói mỗi ngày" và 16 triệu trẻ em tại Mỹ "bị đói" hàng ngày. Biểu đồ này khẳng định: "Những con số này không phải là giả mạo như lời nói của ông."
Trước đó, nhà lập pháp Iran này từng tuyên bố rằng "chính sách đối ngoại đóng băng" của Washington sẽ dẫn đến một "nền kinh tế đóng băng" – điều mà ông gọi là "hiệu ứng boomerang Iran" – sau khi ông Trump đe dọa thực hiện "chiến dịch kinh tế hủy diệt nhất từ trước đến nay" nhắm vào Tehran.
Thực ra, con số Iran đưa ra đúng, nhưng sai ngữ cảnh. Theo số liệu chính thức từ USDA (Bộ Nông Nghiệp Mỹ) và tổ chức Feeding America, có khoảng 47,4 triệu người tại Hoa Kỳ đang sống trong các hộ gia đình thiếu an ninh lương thực. Con số này bao gồm gần 14 triệu trẻ em, nghĩa là cứ 7 người Mỹ thì có khoảng 1 người và cứ 5 trẻ em thì có 1 trẻ gặp khó khăn trong việc chi trả cho nhu cầu ăn uống đầy đủ.
.
---- Mỹ: sẽ xóa sổ kinh tế Iran từ Ngày-D. Iran: sẽ không một giọt dầu nào có thể xuất cảng ra khỏi Trung Đông, sẽ đánh bất kỳ nước nào giúp Mỹ. Cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran dự kiến sẽ leo thang vào hôm nay thứ Hai, dù không phải trên chiến trường: Mỹ cam kết tung ra một đòn tấn công tài chính chưa từng có, trong khi Iran đe dọa sẽ cắt đứt nguồn cung dầu toàn cầu. Theo tờ Financial Review, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent dự kiến sẽ tổ chức họp báo để công bố những gì chính quyền Trump gọi là các biện pháp trừng phạt tài chính mới và nghiêm khắc.
"Một 'Ngày D' về kinh tế sẽ bắt đầu vào lúc bình minh – đây là cuộc tấn công tài chính quy mô lớn nhất từng được huy động để chống lại một đối thủ," ông Bessent viết trong một bài bình luận trên tờ Financial Times hôm Chủ nhật. Dù không nêu chi tiết các biện pháp cụ thể, ông Bessent cũng cảnh báo các quốc gia khác không được "nhượng bộ" Iran; thông điệp này dường như nhắm vào Trung Quốc.
Trong khi đó, Iran cũng đáp trả bằng lời đe dọa của riêng mình. "Nếu cuộc chiến kinh tế tiếp diễn, sẽ không có dù chỉ một giọt dầu nào được xuất cảng, dù là qua eo biển Hormuz hay từ bất kỳ đâu trong Vịnh Ba Tư," ông Mohsen Rezaei thuộc Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran viết. "Iran sẽ coi việc bất kỳ quốc gia nào tham gia hoặc ủng hộ cuộc chiến kinh tế của Mỹ chống lại người dân Iran là một hành động chiến tranh."
Theo hãng tin AP, đồng rial của Iran đã giảm xuống mức thấp kỷ lục trước khi các biện pháp trừng phạt có hiệu lực. Hiện tại, tỷ giá là 2,02 triệu rial đổi 1 đô la Mỹ, trong khi lạm phát tại Iran đang khiến người dân ngày càng khó khăn trong việc chi trả cho các mặt hàng thiết yếu.
.
---- Iran: quân đội Iran sẵn sàng chiến đấu chống kẻ thù tới 20 thế hệ, lời Mỹ dọa cô lập kinh tế lớn nhất lịch sử là Mỹ thú nhận trước giờ đã thua Iran, Hiệp định Phòng thủ Chung Mecca (3 nước Thổ Nhĩ Kỳ, Saudi Arabia, Pakistan) không nhằm chống Iran. Hôm thứ Hai, Tổng tư lệnh Các lực lượng Vũ trang Iran Amir Hatami tuyên bố rằng quân đội nước này sẵn sàng chiến đấu chống lại kẻ thù trong "10 hay 20 thế hệ" nếu cần thiết. Ông khẳng định việc sử dụng vũ lực là cách duy nhất để "khiến kẻ thù hiểu rằng chúng không thể hành động tùy tiện theo ý muốn".
. Hôm thứ Hai, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi cho biết những phát biểu của Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent về "cuộc cô lập kinh tế phối hợp lớn nhất trong lịch sử" cho thấy các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Iran thực chất là "sự thừa nhận thất bại của Mỹ" chứ không phải là chiến thắng. "Ông Bessent! Lập luận của ông thật mâu thuẫn: Ông nói rằng năng lực quân sự của Iran đã bị 'giải thể', 100% các nhà máy quân sự đã bị 'phá hủy' và chương trình hạt nhân đã bị 'chôn vùi'; thế nhưng, cũng chính đối với Iran đó, ông lại tuyên bố rằng cần phải thực hiện 'cuộc tấn công tài chính lớn nhất trong lịch sử' và huy động 'tất cả các thể chế cũng như cơ quan chức năng của Mỹ'," ông Gharibabadi viết trong một bài đăng trên mạng xã hội X.
. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmail Baghaei, hôm thứ Hai nói rằng Tehran không cho là Hiệp định Phòng thủ Chung Mecca được lập ra để chống lại nước này. Baghaei cho biết thêm rằng Iran chưa được mời tham gia hiệp định này, nhưng đã được liên hệ để thảo luận về an ninh khu vực. Hiệp định Mecca được Pakistan, Saudi Arabia và Thổ Nhĩ Kỳ ký kết vào đầu tháng này nhằm mục đích tăng cường an ninh và ổn định khu vực.
Người phát ngôn của Iran cũng khẳng định rằng các hoạt động của Bulgaria vi phạm luật pháp quốc tế, đồng thời cảnh báo rằng nước này cần lường trước sự đáp trả từ phía Iran "khi họ cung cấp cơ sở vật chất cho kẻ thù Israel-Mỹ."
.
---- Iran: sẽ phạt tiền, tịch thu các tàu qua eo biển Hormuz bất hợp pháp. Cơ quan Quản lý Eo biển Vịnh Ba Tư của Iran (PGSA) hôm Chủ nhật thông báo rằng các tàu vi phạm quy định của Iran tại Eo biển Hormuz có thể phải chịu các biện pháp trừng phạt, bao gồm hạn chế quyền qua lại trong tương lai, phạt tiền hoặc tịch thu tàu.
Cơ quan này đã công bố danh sách 43 tàu bị trừng phạt và thông báo các biện pháp xử lý đối với bất kỳ thực thể nào hợp tác với các tàu này. Các chủ hàng được khuyến nghị nên tham khảo danh sách trên trước khi sử dụng tuyến đường thủy này.
Căng thẳng tại Trung Đông đã leo thang sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố một chiến dịch gây sức ép kinh tế mạnh mẽ nhắm vào Iran. Tehran đã cáo buộc Mỹ thực hiện hành vi "khủng bố kinh tế".
.
---- Mỹ dội bom xuồng ma túy ở Đông Thái Bình Dương, giết 2 người. Quân đội Hoa Kỳ hôm thứ Hai cho biết họ đã thực hiện một cuộc tấn công vào một chiếc thuyền bị nghi ngờ vận chuyển ma túy ở Thái Bình Dương, khiến hai người chết. Cuộc tấn công diễn ra vào Chủ nhật, nhắm vào một con tàu "đang hoạt động dọc theo các tuyến đường buôn bán ma túy đã được xác định ở Đông Thái Bình Dương." SOUTHCOM viết, "Thông tin tình báo được xác thực cho thấy con tàu này có liên quan trực tiếp đến hoạt động buôn bán ma túy. Chiến dịch này là lời nhắc nhở rõ ràng và dứt khoát rằng SOUTHCOM đang trực tiếp tấn công các băng đảng ma túy," SOUTHCOM tuyên bố.
Đoạn video đen trắng mờ nhạt đi kèm bài đăng cho thấy một chiếc thuyền đang di chuyển trên mặt nước trước khi một vụ nổ lớn xảy ra. Quân đội không nêu rõ loại thuyền nhưng nó có vẻ là một chiếc tàu bán ngầm dài, đôi khi được gọi là "tàu ngầm ma túy" (narco-sub).
Các loại tàu ngầm ma túy này – vốn không thể lặn hoàn toàn dưới nước – rất phổ biến đối với những kẻ buôn lậu ma túy quốc tế vì đôi khi chúng có thể tránh được sự phát hiện của cơ quan thực thi pháp luật. "Chúng tôi cam kết gây ra những trở ngại mang tính hệ thống đối với bọn khủng bố buôn ma túy — phá vỡ hoạt động, triệt hạ bộ máy lãnh đạo và loại bỏ sự khủng bố do các băng đảng gây ra trên toàn khu vực," Tướng Francis L. Donovan phát biểu hôm thứ Hai.
Quân đội Hoa Kỳ đã phát động chiến dịch "Southern Spear" (Ngọn giáo phương Nam) vào tháng 9 năm ngoái, với việc Tổng thống Trump lập luận rằng Washington thực sự đang trong tình trạng chiến tranh với các băng đảng ma túy hoạt động tại Mỹ Latinh. Kể từ đó, hơn 200 người đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công ở Đông Thái Bình Dương và vùng biển Caribe. Trump vẫn chưa đưa ra bằng chứng xác thực cho thấy các con tàu bị tấn công đều có liên quan đến hoạt động buôn bán ma túy.
.
---- 102 cựu quan chức ngoại giao Anh, Pháp ký thư ngỏ, kêu gọi trừng phạt Israel vì nếu chậm vĩnh viễn nhà nước Palestine sẽ bị xóa sổ vì thanh trừng sắc tộc. Một nhóm gồm 102 cựu nhà ngoại giao Pháp và Anh đang kêu gọi các quốc gia của họ cùng nhau trừng phạt Israel; trong một bức thư ngỏ, họ cảnh báo rằng chính sách của Israel tại các vùng lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng đang đe dọa xóa bỏ vĩnh viễn khả năng thành lập một nhà nước Palestine.
Pháp và Anh "phải hành động cùng nhau để duy trì luật pháp quốc tế tại Palestine", bức thư được tờ Le Monde của Pháp đăng tải hôm thứ Bảy nêu rõ. Bức thư cũng thúc giục hai chính phủ nỗ lực vì "quyền bình đẳng cho người Israel và người Palestine".
Danh sách những người ký tên bao gồm các cựu đại sứ Anh tại Liên Hợp Quốc là Jeremy Greenstock và Emyr Jones Parry, cùng các cựu giám đốc phụ trách khu vực Trung Đông của Pháp là Yves Aubin de la Messuziere và Denis Bauchard; họ là những người có kinh nghiệm làm việc ngoại giao hàng chục năm tại khu vực này.
"Việc phá dỡ nhà cửa của người Palestine và tình trạng bạo lực tràn lan của những người định cư – với sự dung túng của quân đội và cảnh sát Israel – tương đương với hành động thanh trừng sắc tộc", bức thư viết. "Thế giới không còn coi Israel là một nền dân chủ đích thực nữa", văn bản này nói thêm.
Theo ông Nicholas Hopton – cựu đại sứ Anh tại Iran, Qatar và Yemen, đồng thời là một trong những người ký tên – những ngôn từ này không phải do chính các nhà ngoại giao tự nghĩ ra.
"Đó không phải là lời lẽ của riêng chúng tôi", ông chia sẻ với đài Al Jazeera. "Chúng được trích dẫn từ các cơ quan pháp lý quốc tế, từ Liên Hợp Quốc và từ những bên quan sát với vị thế trung lập cùng chuyên môn sâu rộng."
Bức thư được đưa ra trong bối cảnh cuộc chiến mang tính diệt chủng của Israel tại Gaza đã cướp đi sinh mạng của hơn 72.000 người Palestine kể từ tháng 10 năm 2023. Mặc dù lệnh ngừng bắn đã có hiệu lực vào tháng 10 năm 2025, các cuộc tấn công của Israel vẫn tiếp diễn và đã giết chết ít nhất 1.285 người Palestine kể từ thời điểm đó, theo số liệu từ Bộ Y tế Gaza.
Bức thư đề xuất các biện pháp cụ thể để Pháp và Anh cùng thực hiện: đình chỉ các hiệp định thương mại giữa EU-Israel và Anh-Israel, đồng thời chấm dứt việc chuyển giao vũ khí và hợp tác quân sự với Israel.
Văn bản này cũng kêu gọi cấm giao thương với các khu định cư của Israel, cấm công dân mua bất động sản trên vùng đất Palestine bị chiếm đóng, cũng như đảm bảo khả năng tiếp cận nhân đạo vào Gaza thông qua UNRWA và các cơ quan khác của Liên Hợp Quốc, đồng thời bảo đảm quyền tiếp cận cho các nhà báo, nhà ngoại giao và nghị sĩ.
"Những hành động này – bao gồm việc áp đặt chế tài đối với các hành vi vi phạm pháp luật – sẽ bảo vệ thượng tôn pháp luật và cho thấy rằng luôn có một giải pháp thay thế cho bạo lực", bức thư khẳng định.
.
---- Thống đốc Pennsylvania lên án Trump chiến tranh kinh tế với Canada đã làm hại đời sống dân Mỹ. Thống đốc tiểu bang Pennsylvania thuộc đảng Dân chủ, ông Josh Shapiro, cho rằng chiến lược "kiên quyết đẩy mạnh cuộc chiến thương mại liều lĩnh" với Canada của Tổng thống Mỹ Donald Trump đang gây tổn hại cho người dân Mỹ.
"Ông Trump không chỉ gây tổn hại cho người dân Pennsylvania — những người vốn đang chật vật chi trả cho các nhu yếu phẩm như thực phẩm và xăng dầu do cuộc chiến mà ông ấy chủ động khơi mào tại Iran — mà còn phá hoại mối quan hệ với một trong những đồng minh thân cận nhất của đất nước chúng ta," ông Shapiro viết trên mạng xã hội X.
Canada đã rút khỏi các cuộc đàm phán thương mại với Mỹ, viện dẫn những thay đổi vào phút chót từ phía Washington mà họ cho là "bất công, phi lý về mặt kinh tế và làm dấy lên nghi ngờ về độ tin cậy của bất kỳ thỏa thuận nào". Động thái này đã dẫn đến việc ông Trump áp thuế 50% lên lượng hàng hóa Canada trị giá khoảng 20 tỷ USD, đồng thời khiến Canada đáp trả bằng các biện pháp thuế quan trả đũa, dự kiến có hiệu lực từ ngày 8 tháng 9.
.
---- California: 1 du khách Pháp chết vì nắng nóng tại Vườn Quốc gia Thung lũng Chết (Death Valley National Park). Một du khách 68 tuổi người Pháp đã chết sau khi ông cùng người bạn đồng hành bị mắc kẹt trên một con đường hẻo lánh tại Vườn Quốc gia Thung lũng Chết (Death Valley National Park) – một trong những nơi nóng nhất Trái Đất vào mùa hè.
Theo thông cáo báo chí từ Cục Công viên Quốc gia, ông Pierre Michel Formosa và người bạn đồng hành (cũng là người Pháp) đang di chuyển dọc theo đường West Side Road vào thứ Hai, ngày 17 tháng 8, thì xe của họ bị sa lầy gần đường Queen of Sheba Mine Road.
Do không có phương tiện nào khác ở gần đó, hai người đàn ông đã rời khỏi xe và bắt đầu đi bộ băng qua bãi muối về phía đường Badwater Road để tìm kiếm sự giúp đỡ.
Các quan chức vườn quốc gia cho biết nhiệt độ tại Thung lũng Chết đã lên tới 116 độ F (khoảng 46,7 độ C) vào ngày hôm đó. Giới chức cho biết, sau khi đi bộ được khoảng 1,3 dặm (khoảng 2 km), ông Formosa không thể tiếp tục đi được nữa. Người bạn đồng hành tiếp tục đi về phía đường Badwater Road và sau đó gặp một người lái xe đi ngang qua đã ngỏ ý giúp đỡ. Người bạn đồng hành đã báo cáo vụ việc tại Trung tâm Du khách Furnace Creek ngay sau 2 giờ chiều; ngay sau đó, các kiểm lâm viên của Cục Công viên Quốc gia và một phó cảnh sát trưởng Quận Inyo đã triển khai hoạt động tìm kiếm cứu nạn vào khoảng 2 giờ 13 phút chiều.
Một trực thăng của Đội Tuần tra Đường cao tốc California (CHP) sau đó đã tham gia tìm kiếm và phát hiện ông Formosa vào chiều cùng ngày, tại vị trí cách đường Badwater Road khoảng 1,5 dặm (khoảng 2,4 km). Ông được xác nhận đã chết tại hiện trường. Nhân viên điều tra tử vong (coroner) của Quận Inyo sẽ xác định nguyên nhân và hình thức tử vong chính xác.
.
---- Nevada: trận cháy Hawk Fire do người gây ra, vẫn đang lan rộng, 90.000 người di tản, 6 người bị thương, nhiều nhà cháy. Theo tin từ AP, giới chức trách cho rằng nguyên nhân gây ra vụ cháy rừng mất kiểm soát tại khu vực tây bắc Reno, Nevada vào Chủ nhật là do con người. Ngọn lửa đã lan rộng, vượt qua cả các xe cứu hỏa và gây khó khăn cho lực lượng chức năng trong việc tiếp cận các điểm cháy lớn, đồng thời phá hủy nhiều ngôi nhà. Gió đổi hướng đã gây trở ngại cho nỗ lực khống chế đám cháy của lính cứu hỏa, và chính quyền đã yêu cầu khoảng 90.000 người di tản. Ít nhất sáu người—gồm ba nhân viên cứu hộ và ba người dân—đã bị thương. Các quan chức cho biết vụ cháy "do con người gây ra" nhưng không cung cấp chi tiết về cách họ đi đến kết luận này, hay liệu đó là hành động cố ý phóng hỏa hay do tai nạn.
Đám cháy mang tên Hawk bùng phát vào thứ Bảy và lan rộng ra diện tích hơn 23 dặm vuông (khoảng 60 km2) trong ngày Chủ nhật, bao trùm khu vực Đỉnh Peavine thuộc Rừng Quốc gia Humboldt-Toiyabe—nơi có địa hình đồi núi hiểm trở nằm bao quanh bởi các khu dân cư và cơ sở kinh doanh gần ranh giới California. Hiện đám cháy chưa được khống chế chút nào.
Một bản tin cập nhật vào tối Chủ nhật cho biết lực lượng cứu hỏa đã chứng kiến "diễn biến cháy dữ dội" khi những cơn gió giật mạnh đẩy ngọn lửa lan qua các bụi cây khô. Thông báo nêu rõ: "Trong 12 giờ tới, đám cháy dự kiến sẽ tiếp tục bùng phát với cường độ từ trung bình đến cao tại các khu vực có mật độ cây cối dày đặc."
.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình