Bản tin cà phê sáng Thứ Hai 7/9/2026:
- Hội nghị Loa Kèn: Bộ Công An VN tổ chức Hội nghị KOL Summit 2026 tại Sài Gòn, biến hơn 1.000 nghệ sĩ và nhà sáng tạo nội dung thành loa kèn mạng, trong 1 tháng tiếp cận 104 triệu người, dìm tin bất lợi
- Quyền lực mềm TQ lặng lẽ trỗi dậy trong giới trẻ VN: ưa thích TQ trong phim, thương hiệu, phong cách mạng, ngôn ngữ, du học TQ, quên chuyện Biển Đông.
- DB Derek Trần và 8 Dân biểu khác thúc đẩy hợp tác chiến lược Mỹ và Ấn Độ để ngăn ảnh hưởng TQ
- Trump suy tính ra chiêu xã hội chủ nghĩa: vợ hay chồng ở nhà để chăm sóc con cũng được trợ cấp, nếu người kia làm quá 35 giờ/tuần. Nếu ba hay mẹ đơn thân ở nhà chăm con sẽ không được trợ cấp.
- ICE tăng tốc trục xuất: bắt hơn 50.000 người, trong đó 55% chưa từng có tiền án hình sự.
- Nhà máy lọc dầu khí của Saudi Aramco tại thành phố Jizan (Saudi Arabia) bị tấn công // Tàu dầu Oman di tản 16 thủy thủ vì bị tấn công khi qua eo biển Hormuz, 2 thủy thủ chết // Qatar: liên minh với Mỹ không đủ an ninh // Iran: Nam Hàn hay bất kỳ nước nào đưa quân tới eo biển Hormuz đều sẽ bị xem là ủng hộ quân gây hấn, sẽ Iran tấn công.
- Bắc Hàn đưa tàu khu trục có khả năng mang vũ khí hạt nhân vào biên chế trong khi Trump xoa dịu, siết co cụm tập trận với Nam Hàn.
- Kênh đào Panama: có thể giảm số tàu qua từ 32 còn 27 vì cạn nước.
- Trump phóng lên mạng tấm bản đồ đổi tên tiểu bang New Mexico thành New America.
- Ohio: bắt 1 tên mang 2 khẩu súng xông tới ứng cử viên Dân Chủ Amy Acton đang tranh ghế thống đốc.
- Đức quốc: Thắng phiếu ở tiểu bang Saxony-Anhalt là Đảng cực hữu AfD có lập trường Nga và chống di dân.
- Miami: phi cơ Amazon trượt đường băng, chết 5 người, bị thương 5.
- Virginia: cho con 5 tuổi đi tự do 800 mét chơi trò nhặt lông ngỗng, mẹ bị án hình sự, ghi tên sổ đen ngược đãi trẻ em.
.
____ ____ CHI TIẾT:
.
---- Bộ Công An VN tổ chức Hội nghị KOL Summit 2026 tại Sài Gòn, biến hơn 1.000 nghệ sĩ và nhà sáng tạo nội dung thành loa kèn mạng, trong 1 tháng đã tiếp cận 104 triệu người, dìm các tin bất lợi. Theo tổng hợp tin từ các báo VN, Hội nghị KOL Summit 2026 (Hội nghị KOL Toàn quốc lần thứ 2) diễn ra vào ngày 07/09/2026 tại Trung tâm Hội nghị Thiskyhall Sala, Thành phố Sài Gòn. Đây là diễn đàn quốc gia thường niên với chủ đề chính là "KOLs và hành trình kiến tạo niềm tin số". Với sự tham gia của hơn 1.000 nghệ sĩ, chuyên gia và nhà sáng tạo nội dung nổi tiếng (như Đen Vâu, H'Hen Niê, Khánh Vy, Lê Tuấn Khang, MC Nguyễn Khang...), hội nghị tạo ra sức ảnh hưởng lan tỏa rất lớn.
Hội nghị được dẫn dắt bởi Liên minh Niềm tin số (Digital Trust Alliance - DTA) dưới sự bảo trợ của Bộ Công an. Sự kiện do Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Hiệp hội An ninh mạng quốc gia phối hợp cùng Công ty cổ phần VCCorp đồng tổ chức.
Hội nghị KOL đầu tiên được tổ chức tại Việt Nam vào tháng 8/2025, đánh dấu sự ra đời của Liên minh Niềm tin số (DTA). Năm 2026: Sự kiện diễn ra vào ngày 07/09/2026 tại TP.SG chính là kỳ hội nghị lần thứ 2.
Hội nghị công bố kết quả từ chiến dịch TinAI? Còn gọi là sự dịch chuyển chuẩn mực trong hệ sinh thái sáng tạo số. Chỉ sau hơn 1 tháng phát động (từ 31/07), chiến dịch đã phủ sóng 34 tỉnh thành, thu hút hơn 2.360 KOL tham gia với gần 40.000 nội dung được sáng tạo, tiếp cận tới gần 104 triệu người. Theo một nhà bình luận hải ngoại, chiến dịch "TinAI?" đã xuất hiện để dìm những thông tin trung thực nhưng bất lợi cho nhà nước, như sự kiện quan chức Nguyễn Sỹ Cương tông xe chết 1 nữ sinh viên nhưng được miễn truy tố, và cũng dìm luôn tin một nữ sinh viên Việt kiều về thực tập tại VN bị một cậu trong gia tộc đại gia đỏ phục rượu rồi hiếp dâm.
.
---- Quyền lực mềm TQ lặng lẽ trỗi dậy trong giới trẻ VN: ưa thích TQ trong phim, thương hiệu, phong cách mạng, ngôn ngữ, du học, quên chuyện Biển Đông. Báo Fulcrum từ Singapore đăng bài phân tích nhan đề "The Quiet Rise of China’s Soft Power Among Vietnam’s Youth" (Quyền lực mềm TQ lặng lẽ trỗi dậy trong giới trẻ VN) của 2 nhà phân tích Hoang Thi Ha, và Pham Thi Phuong Thao: - Bất chấp những căng thẳng lịch sử và sự thiếu tin tưởng đối với Trung Quốc tại Việt Nam, giới trẻ Việt Nam ngày càng bị thu hút bởi văn hóa, ngôn ngữ, lối sống và các cơ hội kinh tế của nước này. Các yếu tố chính thúc đẩy sự thay đổi này bao gồm sức hấp dẫn về văn hóa, khả năng kết nối qua truyền thông mới, sự tạo điều kiện từ chính phủ và các ưu đãi kinh tế.
Các bộ phim cổ trang và nội dung giải trí trực tuyến của Trung Quốc từ những nền tảng như iQIYI, Tencent Video và Youku được đón nhận rộng rãi tại Việt Nam, thường được Việt hóa để phù hợp với thị hiếu khán giả trong nước.
Các thương hiệu phong cách sống của Trung Quốc như Mixue, Chagee, Cotti Coffee, KKV và Pop Mart đã trở nên phổ biến trong giới trẻ Việt Nam, biến các sản phẩm Trung Quốc thành những mặt hàng vừa hợp xu hướng vừa có giá cả phải chăng.
Các nền tảng mạng xã hội như TikTok và Facebook, nơi các người có sức ảnh hưởng (influencer) tại Việt Nam giới thiệu về văn hóa và cuộc sống Trung Quốc, đóng vai trò quan trọng trong việc lan tỏa ảnh hưởng văn hóa Trung Quốc.
Các nỗ lực chính thức nhằm tăng cường giao lưu nhân dân bao gồm những chương trình dành cho giới trẻ như "Hành trình học tập Đỏ" (Red Study Tours) và sự kiện "Năm Giao lưu Nhân văn Việt Nam - Trung Quốc" năm 2025.
Hoạt động du lịch giữa hai nước đã gia tăng, với chính sách miễn thị thực quá cảnh cho công dân Việt Nam tại Trung Quốc và sự bùng nổ lượng du khách Trung Quốc đến Việt Nam.
Số lượng sinh viên Việt Nam theo học tại Trung Quốc đã tăng hơn gấp đôi kể từ năm 2018, nhờ vào các chương trình học bổng và sáng kiến giảng dạy tiếng Trung.
Tư duy thực tế về kinh tế thúc đẩy nhiều người trẻ Việt Nam học tiếng Trung, do nhu cầu cao về kỹ năng ngôn ngữ này đối với các công việc có thu nhập tốt tại các công ty và khu công nghiệp có vốn đầu tư Trung Quốc.
Việt Nam ghi nhận số lượng đăng ký thi năng lực tiếng Trung (HSK) cao nhất toàn cầu vào đầu năm 2025, đồng thời các chương trình đào tạo tiếng Trung cũng ngày càng phổ biến tại các trường đại học.
Chính phủ Việt Nam thúc đẩy quan hệ song phương hiệu quả, đồng thời khéo léo xử lý các tranh chấp đang diễn ra tại Biển Đông. Tâm lý yêu nước vẫn rất mạnh mẽ, thể hiện qua việc tẩy chay thương hiệu Chagee của Trung Quốc vào năm 2025 do vấn đề bản đồ lãnh thổ gây tranh cãi; tuy nhiên, những sự việc như vậy không làm đảo ngược xu hướng chung là sự gia tăng gắn kết về văn hóa và kinh tế. Thế hệ trẻ thể hiện mối quan hệ phức tạp với Trung Quốc, cân bằng giữa sức hút về văn hóa, kinh tế với sự thận trọng về lịch sử và tinh thần bảo vệ lợi ích quốc gia. Khả năng duy trì xu hướng thiện cảm của xã hội đối với Trung Quốc trong tương lai, trước những căng thẳng chính trị tiềm tàng, vẫn là điều chưa thể khẳng định chắc chắn.
.
---- DB Derek Trần và 8 Dân biểu khác thúc đẩy hợp tác chiến lược Mỹ và Ấn Độ để ngăn ảnh hưởng TQ. Theo tin Indiawest: nhà lập pháp Hoa Kỳ đã gặp gỡ Hội đồng Quan hệ Mỹ-Ấn (USIRC: US-India Relationship Council) tại Đồi Capitol để thảo luận về việc tăng cường quan hệ chiến lược giữa Washington và New Delhi. USIRC cho biết vào ngày 3 tháng 9 rằng phái đoàn của họ đã gặp các nghị sĩ thuộc cả hai đảng Dân chủ và Cộng hòa trong hai ngày làm việc, ngày 31 tháng 8 và ngày 1 tháng 9.
Các cuộc thảo luận bao gồm các chủ đề về thương mại, quốc phòng, nhóm Quad, khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và những gì tổ chức này mô tả là các mối đe dọa từ Đảng Cộng sản Trung Quốc. Khả năng phục hồi chuỗi cung ứng, an ninh hàng hải và hợp tác trong lĩnh vực không gian cũng được đưa ra bàn thảo.
Các nhà lập pháp tham gia bao gồm các Dân biểu Jonathan Jackson và Raja Krishnamoorthi (Illinois); Rich McCormick (Georgia); Young Kim, Derek Tran, Scott Peters, Jimmy Panetta và Sydney Kamlager-Dove (California); cùng Suhas Subramanyam (Virginia).
USIRC là một ủy ban hành động chính trị chuyên vận động cho mối quan hệ Mỹ-Ấn mạnh mẽ hơn và ủng hộ các ứng cử viên được cho là cam kết với quan hệ đối tác song phương này. Tổ chức này cho biết họ tập trung vận động các nhà lập pháp đang hoặc có khả năng sẽ phục vụ trong các ủy ban quốc hội phụ trách các vấn đề đối ngoại.
Dân Biểu Derek Tran bày tỏ cam kết xây dựng mối quan hệ Mỹ-Ấn "trong nhiều năm tới."
Các cuộc họp đã đạt được sự đồng thuận rộng rãi về tầm quan trọng của khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, việc cùng nhau giải quyết các thách thức chung của khu vực, cũng như mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực chiến lược thông qua đối thoại và ngoại giao thường xuyên.
.
---- Trump suy tính ra chiêu xã hội chủ nghĩa: vợ hay chồng ở nhà để chăm sóc con cũng được trợ cấp, nếu người kia làm quá 35 giờ/tuần. Nếu ba hay mẹ đơn thân ở nhà chăm con sẽ không được trợ cấp. Nhà Trắng đang xem xét một chính sách cấp khoản trợ cấp cho các cặp vợ chồng, trong đó một người làm việc từ 35 giờ mỗi tuần trở lên và người còn lại ở nhà chăm sóc con cái. Các bậc cha mẹ đơn thân và những cặp đôi chưa kết hôn sẽ không đủ điều kiện nhận khoản trợ cấp này.
Nguồn kinh phí sẽ được lấy từ Quỹ Phát triển và Chăm sóc Trẻ em (Child Care and Development Fund) trị giá 12 tỷ USD; quỹ này hiện đang hỗ trợ khoảng 1,3 triệu trẻ em, chủ yếu thuộc các gia đình do cha hoặc mẹ đơn thân nuôi dưỡng. Kế hoạch này nhằm khuyến khích mô hình gia đình truyền thống và gia tăng tỷ lệ sinh, đồng thời nhận được sự ủng hộ từ Phó Tổng thống JD Vance.
Những người phản đối cảnh báo rằng chính sách này có thể gây bất lợi cho các bậc cha mẹ đơn thân đang đi làm do làm giảm nguồn ngân sách hiện có mà không tăng tổng mức tài trợ.
Cũng có những lo ngại về mặt pháp lý liên quan đến quy định bắt buộc người nhận phải kết hôn mới đủ điều kiện hưởng trợ cấp. Chính sách này không cần Quốc hội phê chuẩn và có thể được triển khai sớm nhất vào năm 2027, sau khi hoàn tất giai đoạn lấy ý kiến công chúng.
.
---- ICE tăng tốc trục xuất: bắt hơn 50.000 người, trong đó 55% chưa từng có tiền án hình sự. Theo báo The Hill: Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) đã ghi nhận hơn 50.000 vụ bắt giữ trong tháng 7 và tháng 8, nhắm vào nhiều người nhập cư không phạm tội, bao gồm cả những người đang chờ xét duyệt đơn xin tị nạn hoặc ở lại quá hạn thị thực.
Có tới 55% số người bị bắt chưa từng có tiền sử vi phạm pháp luật; 24% từng bị buộc tội nhưng không bị kết án, điều này đi ngược lại tuyên bố cho rằng các đợt trục xuất chủ yếu nhắm vào tội phạm nguy hiểm. Trump đã mở rộng phạm vi trục xuất hàng loạt, không chỉ nhắm vào tội phạm mà còn cả những người nhập cư đang tuân thủ quy trình di trú, nhằm đạt được chỉ tiêu bắt giữ.
Tuyên bố của Bộ An ninh Nội địa (DHS) rằng 70% các vụ bắt giữ liên quan đến tội phạm đã bị bác bỏ bởi dữ liệu cho thấy con số này không còn chính xác kể từ tháng 5 năm 2025. Các biện pháp thực thi hiện nay bao gồm bắt giữ tại sân bay, bắt giữ trên đường phố và tại các buổi trình diện, cùng với việc tăng cường nguồn lực và giờ làm thêm để đẩy mạnh số lượng bắt giữ. Các quan chức công khai thừa nhận rằng cả tội phạm lẫn người không phạm tội đều là mục tiêu, đồng thời nhấn mạnh hành vi vượt biên trái phép là cơ sở để tiến hành trục xuất.
Việc chuyển hướng sang các biện pháp thực thi kín đáo, ít gây chú ý hơn diễn ra sau khi các cuộc đột kích rầm rộ trước đó vấp phải sự phản đối gay gắt. Nhiều người nhập cư bị bắt giữ là những người đã nằm trong tầm ngắm của cơ quan chức năng và đang tuân thủ các thủ tục di trú, khiến họ trở thành những mục tiêu dễ tiếp cận.
Ngày càng có nhiều vụ bắt giữ diễn ra khi chưa có lệnh trục xuất cuối cùng, dẫn đến tình trạng bị giam giữ kéo dài trong thời gian chờ giải quyết hồ sơ. Một số nhà lập pháp thuộc Đảng Cộng hòa bày tỏ lo ngại về việc lạm quyền cũng như tác động kinh tế của việc trục xuất những người nhập cư đã cư trú lâu dài và không phạm tội. Những người chỉ trích cho rằng chính quyền đã không ghi nhận những đóng góp về mặt kinh tế của nhóm người nhập cư không phạm tội đang làm việc trong các ngành công nghiệp trọng yếu.
.
---- Nhà máy lọc dầu khí của Saudi Aramco tại thành phố Jizan (Saudi Arabia) bị tấn công // Tàu dầu Oman di tản 16 thủy thủ vì bị tấn công khi qua eo biển Hormuz, 2 thủy thủ chết // Qatar: liên minh với Mỹ không đủ an ninh // Iran: Nam Hàn hay bất kỳ nước nào đưa quân tới eo biển Hormuz đều sẽ bị xem là ủng hộ quân gây hấn, sẽ Iran tấn công.
.
SAUDI ARABIA: Tờ Financial Times đưa tin, dẫn lời hai nguồn tin am hiểu vấn đề, rằng các cơ sở dầu khí của Saudi Aramco tại thành phố Jizan ở phía tây nam đã bị tấn công vào thứ Hai. Mức độ thiệt hại vẫn đang được đánh giá và chưa có thông tin nào được công bố về nguồn gốc của vụ tấn công. Một nguồn tin mô tả vụ việc có quy mô tương tự như cuộc tấn công của lực lượng Houthi vào tháng trước, vốn đã gây gián đoạn tạm thời hoạt động sản xuất tại cùng nhà máy lọc dầu này.
Nằm gần biên giới giữa Saudi Arabia và Yemen, Jizan từng nhiều lần trở thành mục tiêu tấn công của lực lượng Houthi. Giám đốc điều hành (CEO) của Aramco, ông Amin Nasser, cho biết vào tháng trước rằng các cuộc tấn công trước đó đã gây ra một số gián đoạn sản xuất nhưng không gây tác động đáng kể về mặt vận hành hay tài chính.
.
OMAN: Trung tâm An ninh Hàng hải Oman cho biết vào thứ Hai rằng Oman đã sơ tán 16 thuyền viên khỏi tàu chở dầu SIDR mang cờ Saudi Arabia sau khi tàu này bị trúng đạn trong lúc di chuyển qua eo biển Hormuz.
"Một tàu của Hải quân Hoàng gia Oman đã hỗ trợ hậu cần cho thủy thủ đoàn gồm 25 người của tàu chở dầu và sơ tán 16 thuyền viên, đồng thời đảm bảo họ được chăm sóc y tế cần thiết," trung tâm này cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội X.
Hai thuyền viên đã thiệt mạng khi tàu chở dầu bị tấn công ở vị trí cách Tỉnh Musandam của Oman khoảng hai hải lý về phía tây bắc.
.
IRAN: Chủ tịch Quốc hội Iran, ông Mohammed Bagher Ghalibaf, đã cảnh báo các đối thủ của đất nước mình vào thứ Hai rằng đừng "tấn công các tài sản của chúng tôi", nếu không, "các người sẽ bị tấn công đáp trả."
Trong một bài đăng trên X, ông Ghalibaf lưu ý rằng đất nước ông "đã chứng minh điều đó rồi." "Hãy hỏi những căn cứ không còn hoạt động được nữa," ông nói, có lẽ ám chỉ các căn cứ quân sự của Hoa Kỳ tại vùng Vịnh mà Iran từng nhắm mục tiêu.
Những bình luận của ông Ghalibaf là phản hồi trực tiếp đối với bài đăng của Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Pete Hegseth. Ông Hegseth đã cảnh báo về hành động đáp trả tương xứng trong trường hợp Iran nổ súng vào các tàu của Hoa Kỳ.
.
QATAR: Ông Majed al-Ansari - người phát ngôn Bộ Ngoại giao Qatar kiêm cố vấn cho Thủ tướng Mohammed bin Abdulrahman Al Thani - nhận định vào thứ Hai rằng các liên minh chiến lược với Hoa Kỳ không còn đủ để đảm bảo an ninh cho vùng Vịnh.
Phát biểu tại Diễn đàn Hili ở Abu Dhabi, ông Al-Ansari nhấn mạnh tầm quan trọng của việc các nước vùng Vịnh thể hiện sự đoàn kết nội khối trước những mối đe dọa, chẳng hạn như xung đột liên quan đến Iran. Ông mô tả tình hình hiện tại là một "thời điểm then chốt" đối với khu vực. Ngoài ra, ông Al-Ansari còn ca ngợi quốc gia vùng Vịnh này vì đã thành công trong việc "hóa giải" điều mà ông gọi là hành động gây hấn của Iran.
Hơn nữa, vị quan chức này đã lên tiếng phản đối việc quân sự hóa eo biển Hormuz. Ông cũng mô tả đây là một cuộc khủng hoảng toàn cầu chứ không chỉ giới hạn trong khu vực, bởi tác động của nó lan rộng ra ngoài phạm vi vùng Vịnh.
.
IRAN: Hôm thứ Hai, Bộ Ngoại giao Iran đã cảnh báo Nam Hàn không nên triển khai quân đội tới eo biển Hormuz. "Iran rất coi trọng mối quan hệ hữu nghị với Nam Hàn... Tuy nhiên, hiện nay, người dân Iran đang tự vệ trước các hành động gây hấn của Mỹ. Trong bối cảnh họ đang kiên quyết đáp trả các tội ác chiến tranh của Mỹ nhắm vào phụ nữ và trẻ em, bất kỳ quốc gia nào duy trì sự hiện diện quân sự hoặc tham gia các hoạt động tại Vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz đều sẽ bị coi là đang trực tiếp ủng hộ kẻ gây hấn, và điều này sẽ dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng," người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmail Baghaei, tuyên bố trong một bài đăng trên mạng xã hội X.
Những bình luận này được đưa ra sau khi Seoul cho biết họ đang cân nhắc các "đóng góp" nhằm đảm bảo tự do hàng hải tại eo biển này, nhưng nhấn mạnh rằng chưa có quyết định cuối cùng nào được đưa ra. Trong khi đó, truyền thông Nam Hàn đưa tin rằng chính phủ nước này đang "nghiêng về phương án" cử quân đội tới Hormuz.
.
---- Bắc Hàn đưa tàu khu trục có khả năng mang vũ khí hạt nhân vào biên chế trong khi Trump xoa dịu, siết co cụm tập trận với Nam Hàn. Kim Jong Un đã đưa chiếc tàu khu trục thứ hai vào biên chế và kêu gọi xây dựng năng lực răn đe hạt nhân đáng tin cậy hơn, đúng vào thời điểm Mỹ, Nam Hàn và Nhật Bản bắt đầu cuộc tập trận quân sự ba bên mà Kim coi là mối đe dọa an ninh. Hãng tin AP cho biết việc đưa tàu vào hoạt động diễn ra trong bối cảnh Bắc Hàn đang gia tăng sức ép lên Mỹ, sau khi bác bỏ quyết định của Tổng thống Trump về việc thu hẹp quy mô tập trận chung với Nam Hàn – một động thái vốn được xem là bước đi hòa giải của ông Trump đối với ông Kim. Tàu khu trục Kang Kon đã được biên chế vào hải quân Bắc Hàn tại thành phố cảng Wonsan ở phía đông vào Chủ nhật, trong một buổi lễ có sự tham dự của ông Kim và cô con gái ở độ tuổi thiếu niên – người được cơ quan tình báo Nam Hàn nhận định là người kế nhiệm tiềm năng của ông. Hình ảnh trên truyền thông nhà nước cho thấy cô bé mặc váy trắng và áo khoác blazer, sánh bước cùng cha trên thảm đỏ, tham quan chiến hạm và chụp ảnh cùng các thủy thủ.
Con tàu này cùng với chiếc Choe Hyon (được đưa vào hoạt động hồi tháng 6) đều là tàu khu trục có trọng tải 5.000 tấn; truyền thông nhà nước cho biết chúng có khả năng mang theo nhiều loại vũ khí thông thường và vũ khí hạt nhân. Các chuyên gia nhận định rằng hai tàu khu trục này – được coi là những chiến hạm lớn nhất và hiện đại nhất của Bắc Hàn – nhiều khả năng đã được đóng với sự hỗ trợ từ Nga. Hồi tháng 7, Bắc Hàn tuyên bố đã thử nghiệm tên lửa hành trình có khả năng mang đầu đạn hạt nhân từ tàu Kang Kon. Tại buổi lễ, ông Kim phát biểu rằng việc liên tiếp bổ sung các chiến hạm đã gieo rắc nỗi sợ hãi cho kẻ thù, đồng thời việc trang bị vũ khí hạt nhân cho hải quân giúp nước này có thể thực thi năng lực răn đe hạt nhân theo phương thức đa dạng và thiết thực hơn.
Các chuyên gia bên ngoài nhận định rằng hệ thống vũ khí và radar trên các tàu khu trục của Bắc Hàn sẽ giúp tăng cường năng lực tấn công và phòng thủ của nước này. Ông Kim cho biết Bắc Hàn đang theo đuổi một bước tiến quan trọng khác về hải quân và kết quả sẽ được công bố trong vòng tám tháng tới. Nhiều nhà quan sát cho rằng dự án này có thể liên quan đến mục tiêu sở hữu tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân mà ông Kim từng tuyên bố. Vào thứ Hai, Mỹ, Nam Hàn và Nhật Bản đã bắt đầu cuộc tập trận "Freedom Edge" kéo dài 5 ngày gần Bán đảo Triều Tiên. Quân đội Nam Hàn cho biết cuộc tập trận này mang tính chất phòng thủ và nhằm tăng cường năng lực ứng phó chung trước các mối đe dọa hạt nhân từ Triều Tiên. Tại lễ khai mạc diễn ra ở phía tây Tokyo, Trung tướng Stephen Jost – Tư lệnh Lực lượng Mỹ tại Nhật Bản – khẳng định rằng Washington, Tokyo và Seoul "sát cánh bên nhau vì những lợi ích chung, sẵn sàng gìn giữ hòa bình và an ninh mà chúng ta đã cùng xây dựng và bảo vệ trong hơn tám thập niên qua."
.
---- Kênh đào Panama: có thể giảm số tàu qua từ 32 còn 27 vì cạn nước. Trong một cuộc phỏng vấn được công bố hôm thứ Hai, bà Ilya Espino de Marotta – người đứng đầu Cơ quan Quản lý Kênh đào Panama – cảnh báo rằng tuyến đường thủy này có thể phải tiếp tục cắt giảm số lượng tàu thuyền qua lại do tình trạng thiếu hụt nước.
Chia sẻ với tờ Financial Times (FT), bà Espino de Marotta cho biết số lượng tàu qua Kênh đào Panama mỗi ngày có thể giảm từ 32 xuống còn 27. Bà cũng lưu ý rằng hai dự án trọng điểm của kênh đào – bao gồm một hồ chứa nước trị giá 1,6 tỷ USD và một đường ống dẫn khí – có thể đang đứng trước rủi ro.
Ngoài ra, bà Espino de Marotta giải thích rằng do hạn hán gây ra bởi biến đổi khí hậu, kênh đào này thường xuyên đối mặt với tình trạng thiếu nước "khoảng ba năm một lần". Trước đó, vào năm 2023, cũng vì vấn đề này, số lượng tàu thuyền lưu thông qua kênh đã tạm thời giảm xuống mức thấp kỷ lục là 22 tàu.
.
---- Trump phóng lên mạng tấm bản đồ đổi tên tiểu bang New Mexico thành New America. Đầu tiên là Vịnh America (Gulf of America). Sau đó là Hồ America (Lake America). Và giờ là New America chăng? Hôm Chủ nhật, Tổng thống Trump đã chia sẻ một hình ảnh trên mạng xã hội Truth Social, trong đó từ "Mexico" ở tên của bang New Mexico bị gạch bỏ và thay thế bằng từ "America". Hình ảnh này xuất hiện sau khi có một thông tin sai lệch lan truyền trên mạng xã hội cho rằng ông Trump đã ký sắc lệnh đổi tên tiểu bang New Mexico thành New America—một tin đồn mà trang Snopes đã truy xuất nguồn gốc từ một tài khoản chuyên đăng nội dung châm biếm và xác định là sai sự thật, theo tờ The Hill. Tài khoản chính thức của Nhà Trắng trên nền tảng X sau đó cũng đăng lại tấm bản đồ này, mặc dù cả ông Trump lẫn Nhà Trắng đều không giải thích lý do đằng sau bài đăng.
Theo CNN, Tổng thống không có thẩm quyền đổi tên các tiểu bang, và các thành viên Đảng Dân chủ tại New Mexico đã nhanh chóng lên tiếng phản đối. "Có ba thứ mà tôi sẽ luôn gọi bằng tên gọi thực sự của chúng... Vịnh Mexico. Hồ Ontario. New Mexico," Thượng nghị sĩ Martin Heinrich viết trên X. Dân Biểu Melanie Stansbury đặt câu hỏi tại sao Tổng thống lại đề xuất đổi một cái tên "đã tồn tại từ rất lâu trước khi ý tưởng về Hợp chủng quốc Hoa Kỳ được hình thành", trong khi Thống đốc Michelle Lujan Grisham cáo buộc ông Trump đang "tô vẽ lên bản đồ" nhằm "đánh lạc hướng người dân Mỹ khỏi cuộc chiến thảm khốc của ông tại Iran". Tuy nhiên, một thành viên Đảng Cộng hòa dường như lại ủng hộ cái tên "New America"; Thượng nghị sĩ Mike Lee của tiểu bang Utah nhận xét rằng cái tên này "nghe khá bắt tai".
.
---- Ohio: bắt 1 tên mang 2 khẩu súng xông tới ứng cử viên Dân Chủ Amy Acton đang tranh ghế thống đốc. Cuộc đua vào ghế thống đốc tiểu bang Ohio đã có một diễn biến gây chấn động vào Chủ nhật tại Hội chợ Canfield gần Youngstown, khi một người đàn ông có vũ trang lao về phía ứng cử viên Đảng Dân chủ Amy Acton, theo thông tin từ ban vận động tranh cử của bà. Theo tờ Columbus Dispatch, cảnh sát đã bắt Patrick Havas (38 tuổi) với các cáo buộc hành hung và gây rối trật tự công cộng, sau khi nhân viên an ninh ngăn chặn được trước khi hắn kịp tiếp cận bà Acton. Cựu Dân Biểu John Boccieri, người chứng kiến sự kiện, cho biết người đàn ông này đã lao mạnh qua đám đông, xô ngã nhiều người, trong đó có một cụ ông.
Cảnh sát trưởng Quận Mahoning cho biết có hai người lớn tuổi bị thương; cả hai đã được điều trị và cho xuất viện. Theo hãng tin AP, cảnh sát ra thông báo cho biết Havas mang theo hai khẩu súng ngắn, một khẩu súng điện và một chiếc nắm đấm sắt, nhưng không hề rút hay sử dụng bất kỳ loại vũ khí nào. Bà Acton, người không bị thương trong vụ này, đã hỗ trợ chăm sóc những người bị thương. Ban vận động tranh cử của bà Acton và đội ngũ của đối thủ thuộc Đảng Cộng hòa là Vivek Ramaswamy đều lên án hành vi bạo lực này; Thống đốc Mike DeWine cùng các nhà lãnh đạo khác của Ohio cũng đưa ra tuyên bố tương tự, theo tin từ đài Fox 8.
.
---- Đức quốc: Thắng phiếu ở tiểu bang Saxony-Anhalt là Đảng cực hữu AfD có lập trường btha6n Nga và chống di dân. Đảng AfD đang trên đà giành chiến thắng bầu cử lớn nhất từ trước đến nay đối với một đảng cực hữu tại nước Đức hiện đại, nhưng việc đảng này sẽ làm gì với thắng lợi đó vẫn còn là một câu hỏi bỏ ngỏ. Các cuộc thăm dò cử tri sau khi bỏ phiếu tại tiểu bang Saxony-Anhalt vào Chủ nhật cho thấy đảng "Lựa chọn vì nước Đức" (AfD) đạt khoảng 44% số phiếu—gần gấp đôi kết quả năm 2021 và bỏ xa đảng Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU) của ông Friedrich Merz, đảng vốn đã tụt xuống mức khoảng 18%.
Kết quả bầu cử nghị viện này mở ra khả năng AfD lần đầu tiên lãnh đạo chính quyền cấp tiểu bang kể từ Thế chiến II; tuy nhiên, đảng này khẳng định chỉ muốn cầm quyền một mình trong khi dường như không giành đủ số ghế để nắm thế đa số tuyệt đối. Quan điểm này đi ngược lại với sự đồng thuận của các đảng phái chính thống tại Đức—những đảng duy trì "bức tường ngăn cách" nhằm từ chối hợp tác với AfD, một đảng bị cơ quan tình báo nội địa Đức xếp vào nhóm "cực hữu" chủ trương thân Nga và chống di dân.
Tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu tại bang nằm ở khu vực miền Đông-Trung bộ này đã đạt mức kỷ lục 76,5%. Các lãnh đạo AfD gọi kết quả này là "sự ủy thác rõ ràng từ người dân để điều hành chính phủ" và cam kết sẽ thúc đẩy các chính sách cứng rắn về vấn đề nhập cư, trục xuất người di cư, năng lượng gió cũng như việc hỗ trợ Ukraine. Kết quả bất ngờ này là một đòn giáng nữa vào ông Merz, người có đảng CDU cũng đã tụt lại phía sau AfD trong các cuộc thăm dò dư luận toàn quốc. Tình hình này đã dấy lên những cảnh báo mới từ các nhà lãnh đạo tôn giáo, chuyên gia kinh tế và chuyên gia an ninh về những tác động có thể xảy ra đối với nền dân chủ, nền kinh tế Đức cũng như quan hệ với Nga nếu một chính quyền do AfD lãnh đạo được thành lập.
Theo Politico Europe, cuộc bầu cử này được xem như phép thử để đánh giá liệu cử tri có tin tưởng vào năng lực điều hành của AfD hay không. Ông Sven Schulze, Thủ hiến đương nhiệm của bang, phát biểu: "Đảng giành chiến thắng là AfD hiện đã trở thành lực lượng mạnh nhất trong nghị viện bang Saxony-Anhalt, và chúng tôi – đảng CDU – sẽ phải đối mặt với kết quả này."
.
---- Miami: phi cơ Amazon trượt đường băng, chết 5 người, bị thương 5. Amazon cho biết họ vô cùng đau buồn trước sự việc khiến 5 người thiệt mạng khi một máy bay chở hàng của Amazon Air trượt khỏi đường băng tại Sân bay Quốc tế Miami. Ít nhất 5 người đã thiệt mạng và 5 người khác bị thương sau khi chiếc máy bay chở hàng Prime Air của Amazon.com Inc. gặp tai nạn tại Miami; thông tin này được Thị trưởng Quận Miami-Dade, bà Daniella Levine Cava, xác nhận.
"Chúng tôi có thể xác nhận rằng có ít nhất 5 người đã tử vong," bà Levine Cava phát biểu tại cuộc họp báo. Bà cho biết lực lượng cứu hỏa đã có mặt tại hiện trường chỉ trong vài phút và kêu gọi người dân tránh xa khu vực này trong khi các đội cứu hộ tiếp tục làm việc.
Chiếc Boeing 767-300, do hãng 21 Air vận hành với số hiệu chuyến bay 7598, đã bay đến từ San Juan (Puerto Rico) trước khi trượt khỏi đường băng tại Sân bay Quốc tế Miami. Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) hiện đang tiến hành điều tra vụ tai nạn.
.
---- Virginia: cho con 5 tuổi đi tự do 800 mét chơi trò nhặt lông ngỗng, mẹ bị án hình sự, ghi tên sổ đen ngược đãi trẻ em. Theo tờ Washington Post, việc để đứa con 5 tuổi tự đi bộ một quãng đường dài nửa dặm (khoảng 800 mét) đã khiến một người mẹ ở Virginia bị kết án hình sự và bị ghi tên vào danh sách những người có hành vi ngược đãi hoặc bỏ bê trẻ em của tiểu bang. Cô Karyann Parkinson cho biết vào ngày 5 tháng 6, cô đã để con trai Sam tự đi bộ từ nhà—nằm trong một khu dân cư có cổng bảo vệ ở Williamsburg—đến một cái ao quen thuộc trong khu vực để nhặt lông ngỗng; đây là hoạt động mà hai mẹ con thường cùng nhau thực hiện. Khoảng 20 đến 30 phút sau, Sam trở về cùng một nhân viên bảo vệ trong trạng thái hoảng sợ; nhân viên này cho biết một người hàng xóm đã báo tin cho bộ phận an ninh sau khi nhìn thấy cậu bé đi một mình, đồng thời khẳng định hành động của cô Parkinson là vi phạm pháp luật. Sau đó, cảnh sát và Cơ quan Bảo vệ Trẻ em đã vào cuộc.
Hai tuần sau, cô Parkinson bị bắt giữ và cuối cùng bị kết án về tội "gây ảnh hưởng xấu dẫn đến hành vi phạm pháp ở trẻ vị thành niên" (contributing to the delinquency of a minor), với mức án sáu tháng tù treo do thẩm phán tuyên. Cô đang kháng cáo cả bản án hình sự lẫn kết luận của cơ quan dịch vụ xã hội, với lập luận rằng việc để trẻ tự lập theo cách thông thường không nên bị coi là hành vi ngược đãi. Vụ việc này—được tường thuật chi tiết bởi phóng viên Juan Benn Jr.—hiện đang trở thành tâm điểm mới trong cuộc tranh luận về phương pháp nuôi dạy con theo hướng "tự do" (free-range parenting) và giới hạn can thiệp của chính quyền đối với khoảng thời gian trẻ em hoạt động mà không có người lớn giám sát.
.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình