Hôm nay,  

Tô Đăng Khoa: Hãy để Tổ Quốc Trăm Năm phán xét chúng ta

19/09/202622:58:00(Xem: 1147)

Tô Đăng Khoa: Hãy để Tổ Quốc Trăm Năm phán xét chúng ta
 

--- Lời phát biểu trong buổi ra mắt sách của Lê Lạc Giao
 

(Việt Báo: Buổi ra mắt sách TỔ QUỐC TRĂM NĂM, Hồi Ký Tiểu Thuyết của Lê Lạc Giao, đã thực hiện chiều Thứ Bảy 19/9/2026 tại Coffee Factory, Westminster. Với MC ThụyVy. Các ca sĩ Thương Linh, Thái Hoàng, Lại Tôn Dũng, Băng Tâm (đoàn Lạc Hồng). Các diễn giả Phạm Quốc Bảo, Vũ Hoàng Thư, Tô Đăng Khoa và Phan Tấn Hải.)
 
blank 

Thưa quý vị,

Giữa gần bảy trăm trang của Tổ Quốc Trăm Năm, điều giữ tôi lại lâu nhất không phải một cuộc chuyển trại hay một nhận định chính trị. Đó là một ổ bánh mì.

Sau nhiều năm trong các trại miền Bắc, Hảo nhận được bánh: “Anh chăm chú nhìn nó như gặp lại người thân bấy lâu xa cách của mình.” Ở Little Saigon, ta còn đủ sung túc để tranh luận tiệm nào ngon hơn, nhưng ít ai nhìn bánh mì như nhìn người thân.

Tại sao lịch sử chứa nổi cuộc chiến mà không chứa nổi ánh mắt kia?

Lịch sử cần số người bị giam, chính sách và trại tù. Nhưng khi khái quát, một người dễ bị hút vào phạm trù “tù cải tạo.” Bánh mì thành bằng chứng của thiếu thốn. Ánh mắt Hảo biến mất. Đó là ý nghĩa của câu: Ký ức chống lại sự hấp thụ của lịch sử. Ký ức không chống sự thật; nó không để đời sống trở thành con số.
blankblank

Vũ Hoàng Thư đọc tác phẩm như biên niên sử của miền Nam thất trận: Hảo vừa là nạn nhân, vừa là nhân chứng. Tổ Quốc Trăm Năm mở ra vị thế thứ ba: thân chứng.

Là nạn nhân, Hảo bị gọi từ sĩ quan thành “ngụy quân,” “đối tượng cải tạo,” rồi tù nhân. Là nhân chứng, ông nói: việc ấy đã xảy ra; người này đã từng sống. Ông gọi lại những người lịch sử đã gom thành đám đông.

Thân chứng đi xa hơn sự xác nhận. Kinh nghiệm đi qua thân thể rồi thay đổi cách người ấy hiểu lịch sử. Nạn nhân hỏi: “Họ đã làm gì với tôi?” Nhân chứng nói: “Điều ấy đã xảy ra.” Thân chứng hỏi: “Tôi phải hiểu lại điều gì?”

blankblank

Sử liệu xác nhận tù nhân bị đói. Nhân chứng kể mình nhận bánh. Nhưng “nhìn nó như gặp lại người thân” truyền sang người đọc cái đói, phẩm giá và cảm giác được trở về làm người. Đó là độc điểm mà phạm trù “thiếu thốn vật chất” không giữ được. Văn chương trả lại phần đời sống lịch sử để rơi.

Người thắng gọi lịch sử là “giải phóng,” người thua gọi đó là “mất nước,” bộ máy gọi Hảo là “ngụy quân.” Lê Lạc Giao đưa ra một tên khác: Tổ Quốc Trăm Năm. Tên gọi ấy đặt chế độ dưới một thước đo dài hơn nó. Chính quyền có thể hưng vong; tổ quốc vẫn mang hậu quả.

blank
Đây là chỗ thân chứng khác nhân chứng. Nhân chứng giúp lịch sử gọi đúng tên sự kiện. Thân chứng giành lại quyền gọi tên chính lịch sử. Người từng bị lịch sử gọi tên nay đặt tên cho thời đại đã đi qua mình.

Ổ bánh mì không thay đổi lịch sử. Nhưng nếu lịch sử không còn chỗ cho ánh mắt ấy, nó đã trở nên quá chật đối với con người.

Tổ Quốc Trăm Năm mở lại chỗ ấy: “Hãy để Tổ Quốc Trăm Năm phán xét chúng ta.” Và tôi đồng cảm với anh Lê Lạc Giao và anh Vũ Hoàng Thư, đó là câu nói mang sức nặng triết học nhất của tác phẩm.

Tô Đăng Khoa
19/9/2026



Thật là một hạnh phúc lớn lao và một duyên lành đặc biệt cho đoàn hành hương chiêm bái các thánh tích Phật Giáo được vinh dự gặp đức Đạt Lai Lạt Ma và được ngài ban cho một bài pháp vô cùng tuyệt diệu. Hạnh phúc vì được nghe những lời pháp nhũ và có được duyên lành vì đoàn không hẹn trước mà lại được gặp ngài trong lúc ngài vô cùng bận rộn Phật sự lẫn chính sự.
Vào ngày 20/ /20239, Cảnh sát Singapore thông báo họ đã tịch thu các tài khoản ngân hàng với tổng số tiền là 1,13 tỷ đô la Singapore (825 triệu USD), gấp hơn 10 lần so với số tài khoản ngân hàng trị giá hơn 110 triệu đô la Singapore được công bố vào ngày 16/8/2023. Tới nay, theo các báo cáo các nhà điều tra đã thấy rằng 10 công dân Trung Quốc mang hộ chiếu từ Campuchia, Cyprus, Thổ Nhĩ Kỳ và Vanuatu đã gửi tiền lên tới 2 tỷ USD vào hệ thống ngân hàng Singapore.
Văn phòng luật sư Tòa Bạch Ốc cho biết, Công tố viên đặc biệt Robert Hur đã thẩm vấn Tổng thống Joe Biden, một phần của cuộc điều tra liên quan đến các tài liệu mật trong văn phòng và nhà riêng của ông, theo Reuters.
Nhà sản xuất vắc xin Novavax cho biết họ đã vận chuyển hàng triệu liều vắc xin COVID-19 bản cập nhật cho các nhà phân phối sau khi nhận được sự đồng ý từ các cơ quan kiểm soát Hoa Kỳ, theo Reuters.
Một trong những thành công lớn nhất mà VFF 20 đạt được đó là thu hút khoảng 680 em học sinh trung học gốc Việt đến xem các bộ phim ngắn.
Giải Nobel về Khoa học Kinh tế đã được trao hôm thứ Hai cho nhà kinh tế học và nhà sử học người Mỹ Claudia Goldin “vì đã nâng cao hiểu biết của chúng ta về kết quả thị trường lao động của phụ nữ”. Goldin là giáo sư tại Đại học Harvard ở Hoa Kỳ và là đồng giám đốc của Nhóm nghiên cứu về Giới trong Kinh tế (Gender in the Economy Study Group) tại Cục Nghiên cứu Kinh tế Quốc gia (National Bureau of Economic Research
Việc Thống đốc California Gavin Newsom phủ quyết dự luật cấm phân biệt đẳng cấp (caste) đã làm dấy lên nhiều phản ứng trái chiều, Thống đốc cho rằng các luật hiện hành đã cấm phân biệt đối xử dựa trên tổ tiên, nên dự luật mới là “không cần thiết”, theo Reuters.
Chính quyền Taliban cho biết, có hơn 2,400 người chết trong trận động đất nguy hiểm đã làm rung chuyển Afghanistan hôm thứ Bảy (7/10), theo Reuters.
Nỗ lực của cựu Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump nhằm tạm dừng phiên tòa xét xử gian lận tài chánh ở New York đã bị tòa kháng án địa phương bác bỏ hôm thứ Sáu. Tuy nhiên, tòa án đã ra phán quyết đình chỉ phán quyết hủy bỏ giấy chứng nhận kinh doanh của các công ty của ông trong tiểu bang New York, nghĩa là tạm ngăn lệnh giải thể các kinh doanh của Trump.
Theo tin từ gia đình, Giáo Sư Đỗ Khánh Hoan đã qua đời vào ngày 3 tháng 10 năm 2023 tại Thành phố Richmond Hill, Ontario, Canada, hưởng thọ 90 tuổi.
The term "Buddhism" is used by Westerners to refer to a religion based on the teachings of Buddha. In South Asian and Southeast Asian countries, the commonly used noun is "Buddha-Sasana," which refers to the teachings of the Buddha, Buddhadharma, or Buddhism./ Danh từ Đạo Phật "Buddhism" là một danh từ của người phương Tây dùng để gọi một tôn giáo xây dựng trên nền tảng các lời dạy của Đức Phật. Tuy nhiên, tại các quốc gia Nam Á và Đông Nam Á, danh từ thường dùng là "Buddha-Sasana", có nghĩa là lời dạy của Đức Phật, Phật pháp hay Phật Giáo.
Ủy ban Nobel Na Uy hôm thứ Sáu đã công bố nhà hoạt động nhân quyền người Iran Narges Mohammadi là người đoạt giải Nobel Hòa bình năm 2023. Ủy ban cho biết giải thưởng được trao cho Mohammadi "vì cuộc đấu tranh chống lại sự áp bức phụ nữ ở Iran và cuộc đấu tranh của cô nhằm thúc đẩy nhân quyền và tự do cho tất cả mọi người."
Đô la điện tử (digital dollar), còn gọi là đô la kỹ thuật số, là một vấn đề tài chánh có tầm vóc thế giới, có khả năng thay đổi nền kinh tế Hoa Kỳ và toàn cầu. Vấn đề này được bàn thảo trong những năm qua: Liệu đã đến lúc Hoa Kỳ có thể thay đổi tiền giấy, tiền đồng bằng tiền điện tử? Nhưng những cuộc thảo luận không được nổi bật vì tình hình chính trị sôi nổi, chính quyền, báo chí vây quanh câu chuyện cựu tổng thống Trump bị truy tố khoảng trên 90 tội, trong lúc ông đang tranh cử cho chuyến trở về tòa Bạch Ốc năm 2024.Thay đổi hệ thống tiền tệ quốc gia sẽ tạo ra sự xáo trộn thói quen sử dụng và cách đánh giá mặt tiền của dân chúng. Nhiều câu hỏi sẽ phải giải quyết: Tại sao phải đổi tiền giấy thành tiền điện tử? (Có lẽ, ngày xưa, người ta cũng đặt câu hỏi tương tựa như vậy khi đổi từ tiền kim loại, tiền vàng thành tiền giấy. Dĩ nhiên, phải có lợi ích cho người tiêu dùng, có khả năng phát triển kinh tế quốc gia và đồng minh.)
Các nhà khảo cổ đã tìm thấy một cấu trúc bằng gỗ có thể đã tồn tại khoảng 500,000 năm ở sông Kalambo, Zambia. Các cấu trúc bằng gỗ thường bị mục nát theo thời gian, nhưng có lẽ nhờ được chôn dưới lòng sông, nên các khúc gỗ này được bảo tồn qua nhiều thế kỷ, theo tạp chí khoa học Nature.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.