Hôm nay,  

Tô Đăng Khoa: Hãy để Tổ Quốc Trăm Năm phán xét chúng ta

19/09/202622:58:00(Xem: 1269)

Tô Đăng Khoa: Hãy để Tổ Quốc Trăm Năm phán xét chúng ta
 

--- Lời phát biểu trong buổi ra mắt sách của Lê Lạc Giao
 

(Việt Báo: Buổi ra mắt sách TỔ QUỐC TRĂM NĂM, Hồi Ký Tiểu Thuyết của Lê Lạc Giao, đã thực hiện chiều Thứ Bảy 19/9/2026 tại Coffee Factory, Westminster. Với MC ThụyVy. Các ca sĩ Thương Linh, Thái Hoàng, Lại Tôn Dũng, Băng Tâm (đoàn Lạc Hồng). Các diễn giả Phạm Quốc Bảo, Vũ Hoàng Thư, Tô Đăng Khoa và Phan Tấn Hải.)
 
blank 

Thưa quý vị,

Giữa gần bảy trăm trang của Tổ Quốc Trăm Năm, điều giữ tôi lại lâu nhất không phải một cuộc chuyển trại hay một nhận định chính trị. Đó là một ổ bánh mì.

Sau nhiều năm trong các trại miền Bắc, Hảo nhận được bánh: “Anh chăm chú nhìn nó như gặp lại người thân bấy lâu xa cách của mình.” Ở Little Saigon, ta còn đủ sung túc để tranh luận tiệm nào ngon hơn, nhưng ít ai nhìn bánh mì như nhìn người thân.

Tại sao lịch sử chứa nổi cuộc chiến mà không chứa nổi ánh mắt kia?

Lịch sử cần số người bị giam, chính sách và trại tù. Nhưng khi khái quát, một người dễ bị hút vào phạm trù “tù cải tạo.” Bánh mì thành bằng chứng của thiếu thốn. Ánh mắt Hảo biến mất. Đó là ý nghĩa của câu: Ký ức chống lại sự hấp thụ của lịch sử. Ký ức không chống sự thật; nó không để đời sống trở thành con số.
blankblank

Vũ Hoàng Thư đọc tác phẩm như biên niên sử của miền Nam thất trận: Hảo vừa là nạn nhân, vừa là nhân chứng. Tổ Quốc Trăm Năm mở ra vị thế thứ ba: thân chứng.

Là nạn nhân, Hảo bị gọi từ sĩ quan thành “ngụy quân,” “đối tượng cải tạo,” rồi tù nhân. Là nhân chứng, ông nói: việc ấy đã xảy ra; người này đã từng sống. Ông gọi lại những người lịch sử đã gom thành đám đông.

Thân chứng đi xa hơn sự xác nhận. Kinh nghiệm đi qua thân thể rồi thay đổi cách người ấy hiểu lịch sử. Nạn nhân hỏi: “Họ đã làm gì với tôi?” Nhân chứng nói: “Điều ấy đã xảy ra.” Thân chứng hỏi: “Tôi phải hiểu lại điều gì?”

blankblank

Sử liệu xác nhận tù nhân bị đói. Nhân chứng kể mình nhận bánh. Nhưng “nhìn nó như gặp lại người thân” truyền sang người đọc cái đói, phẩm giá và cảm giác được trở về làm người. Đó là độc điểm mà phạm trù “thiếu thốn vật chất” không giữ được. Văn chương trả lại phần đời sống lịch sử để rơi.

Người thắng gọi lịch sử là “giải phóng,” người thua gọi đó là “mất nước,” bộ máy gọi Hảo là “ngụy quân.” Lê Lạc Giao đưa ra một tên khác: Tổ Quốc Trăm Năm. Tên gọi ấy đặt chế độ dưới một thước đo dài hơn nó. Chính quyền có thể hưng vong; tổ quốc vẫn mang hậu quả.

blank
Đây là chỗ thân chứng khác nhân chứng. Nhân chứng giúp lịch sử gọi đúng tên sự kiện. Thân chứng giành lại quyền gọi tên chính lịch sử. Người từng bị lịch sử gọi tên nay đặt tên cho thời đại đã đi qua mình.

Ổ bánh mì không thay đổi lịch sử. Nhưng nếu lịch sử không còn chỗ cho ánh mắt ấy, nó đã trở nên quá chật đối với con người.

Tổ Quốc Trăm Năm mở lại chỗ ấy: “Hãy để Tổ Quốc Trăm Năm phán xét chúng ta.” Và tôi đồng cảm với anh Lê Lạc Giao và anh Vũ Hoàng Thư, đó là câu nói mang sức nặng triết học nhất của tác phẩm.

Tô Đăng Khoa
19/9/2026



Trang đầuTrang trước656657658659660661662Trang sauTrang cuối

Chùa Bảo Tịnh tọa lạc tại số 2406 Marine Avenue, thành phố Gardena, Los Angeles County đã thành lập được 44 năm, trụ trì là Hòa Thượng Thích Nguyên Đạt. Hòa Thượng học ở Nhật 17 năm, sau đó định cư ở California, ở chùa Việt Nam. Hòa Thượng Mãn Giác là viện chủ, sau đó mua ngôi nhà nhỏ ở Gardena làm chùa, ở đường Marine, cũng may đường Marine làm chùa được, không bị đuổi. Hai bên đường là những cơ sở thương mại, nhưng vì đất ít quá nên không phát triển được.

Đặc biệt, Singapore và Việt Nam có vai trò quan trọng đối với nền kinh tế Hoa Kỳ. Singapore là một trung tâm tài chính khu vực, nơi đặt trụ sở châu Á của các doanh nghiệp của Hoa Kỳ bao gồm Microsoft và Google. Việt Nam đang trở nên chủ yếu hơn đối với chuỗi cung ứng toàn cầu, bao gồm cả chuỗi cung ứng chất bán dẫn, khi ngày càng có nhiều doanh nghiệp chuyển cơ sở sản xuất ra khỏi Trung Quốc.

Đại Lễ Vu Lan PL.2565 năm 2021 đúng vào ngày Rằm Tháng Bảy Âm Lịch năm Tân Sửu, nhằm ngày Chủ Nhật 22-8-2021 nên số đông các chùa tại Nam California đều long trọng tổ chức Đại Lễ Vu Lan trong đó có Chùa Liên Hoa do Trưởng Lão HT. Thích Chơn Thành, Đệ Nhị Thượng Thủ Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam trên Thế Giới, Viện Chủ Chùa Liên Hoa; Chùa Hoa Ngiêm do HT. Thích Pháp Tánh Viện Chủ, Tu Viện Linh Ứng do Thượng Tọa Thích Minh Hạnh Viện Chủ, Chùa Khánh Hỷ do Thượng Tọa Thích Pháp Tánh Viện Chủ, Chùa Phổ Linh do Ni Sư Thiền Tuệ Viện Chủ…

Trường Thẩm Mỹ Advance Beauty College Gaden Grove, số 10121 Westminster Ave, Thành Phố Garden Grove, CA 92843, đã tưng bừng tổ chức lễ mãn khóa Niên học 2021 cho hơn 100 học viên các ngành thẩm mỹ, Nail, Tóc. Đây là buổi lễ đầu tiên được tổ chức ngoài trời sau mùa Đại dịch Covid-19. Buổi lễ đã được tổ chức vào lúc 05 giờ chiều Thứ Sáu ngày 20 tháng 08 năm 2021 tại sân trường Advance Beauty College. Tham dự buổi lễ ngoài các Thầy, Cô giáo, các phụ huynh cùng 100 học viên tốt nghiệp và các học viên đang theo học tại trường.

Tổng Thống Biden phải nói với Trung Quốc rằng hễ TQ gây chiến, sẽ có nghĩa là Mỹ tham chiến và công nhận độc lập tức khắc cho Đài Loan. Đó là lời nhà chiến lược Joseph Bosco -- từng giữ chức Giám đốc các vấn đề Trung Quốc trong Bộ Quốc Phòng Hoa Kỳ từ 2005 tới 2006 và là Giám đốc Châu Á Thái Bình Dương về trợ giúp nhân đạo từ 2009 tới 2010, bây giờ trong nhóm nghiên cứu của học viện Global Taiwan Institute.

Thủ lãnh của nhóm cực hữu Proud Boys đã bị kết án tù hơn 5 tháng hôm Thứ Hai, 23 tháng 8 năm 2021, sau khi thừa nhận rằng ông đã đốt biểu ngữ Black Lives Matter được lấy từ nhà thờ Da Đen lịch sử tại Thủ Đô Washington trong cuộc biểu tình ủng hộ Trump vào tháng 12 năm ngoái, theo bản tin của NBC News tường thuật hôm Thứ Hai. Henry Tarrio, được biết đối với các đồng đội là Enrique, đã bị bắt vào ngày 4 tháng 1 tại Thủ Đô Washington về một lệnh bắt nguồn từ một sự kiện xảy ra vào ngày 12 tháng 12.

Khoảng 6/10 người Mỹ nói rằng các học sinh và các giáo viên nên được yêu cầu đeo khẩu trang trong lúc ở trường, theo thăm dò từ The Associated Press-NORC Center thực hiện cho Public Affairs Research. Tỉ lệ tương tự nói rằng các giáo viên và các học sinh hội đủ điều kiện cũng nên được yêu cầu nhận chích ngừa Covid-19. Đeo khẩu trang là điểm gây tranh cãi khi các trường học ở Hoa Kỳ tái mở cửa giữa lúc số người bị lây nhiễm vi khuẩn corona gia tăng.

Ngũ Giác Đài nói rằng họ đã thêm căn cứ quân sự Hoa Kỳ thứ tư, tại New Jersey, vào 3 căn cứ khác – tại Virginia, Texas và Wisconsin – được chuẩn bị để tạm thời làm nơi ở cho những người Afghan mới đến. Thiếu Tướng Hank Williams, phó giám đốc phụ trách các hoạt động khu vực của Bộ Tham Mưu Liên Quân, đã nói với các phóng viên hiện có khoảng 1,200 người Afghans tại các căn cứ quân sự đó. 4 căn cứ này có sức chứa lên tới 25,000 người di tản. Những người Afghans di tản tiếp tục đến bên ngoài Phi Trường Quốc Tế Dulles của Thủ Đô Washington. Một xe buýt chở một số người mới đến từ phi trường Dulles tới nơi khác là một trong những trạm làm thủ tục trước khi họ tới những nơi ở mới tại Hoa Kỳ.

Phó Tổng Thống Kamala Harriss tới thăm Việt Nam, nên tặng quà gì cho chính phủ Việt Nam? Nếu là vaccine chống COVID-19, dĩ nhiên là thiết thực nhất. Tuy nhiên, Marc L. Busch, giáo sư chuyên ngành Ngoại giao kinh doanh quốc tế tại Học viện Ngoại giao Walsh School of Foreign Service tại đại học Georgetown University, đề nghị bà Harris nên tuyên bố công nhận VN là nền kinh tế thị trường (“market economy” status).

Xem lại “nguyên tắc thứ ba” của chúng ta, thấy ngay một cái định nghĩa bảnh hơn nhiều: “Di động là liên tục tiến về vùng chân không hoặc có áp lực thấp hơn áp lực hiện tại đang bao quanh mình”. Rõ ràng, đầy đủ, hàm chứa tất cả những yếu tố vật lý gây ra chuyển động. Vậy thì, khỏi cần trông cậy vào ai. Trong vườn chiều nay, ta vừa nhâm nhi cà phê vừa làm một vài thí nghiệm giản dị, dễ như trò chơi con trẻ, để khám phá thêm một huyền bí của đất trời.

Ngũ Giác Đài tuyên bố hôm Chủ Nhật rằng Bộ Trưởng Quốc Phòng Mỹ Lloyd Austin đã ra lệnh cho chỉ huy của Bộ Tư Lệnh Giao Thông Vận Tải Hoa Kỳ khởi động giai đoạn một của Đội Không Quân Dự Bị Dân Sự để giúp chở các công dân Mỹ, những người xin Visa Di Dân Đặc Biệt và những cá nhân dễ bị tổn hại khác ra khỏi Afghanistan. Chỉ thị của Austin sẽ kích hoạt 18 chuyến bay thương mại để giúp các nỗ lực di tản: 3 chuyến từ mỗi Hãng Hàng Không American Airlines, Atlas Air, Delta Air Lines và Omni Air; 2 chuyến từ Hãng Hàng Không Hawaiian Airlines; và 4 chuyến từ Hãng United Airlines.

Ít nhất 22 người đã thiệt mạng và nhóm cấp cứu đã tìm kiếm một cách tuyệt vọng hôm Chủ Nhật, 22 tháng 8 năm 2021, giữa lúc nhà cửa bị tàn phá và những mảnh vụn vung vãi đối với hàng chục người vẫn còn mất tích sau trận mưa phá kỷ lục khiến nước lũ dâng cao khắp Miền Trung tiểu bang Tennessee, theo bản tin của AP tường thuật hôm Chủ Nhật.

Lực lượng Hồi giáo Taliban lên nắm quyền tại Afghanistan không chỉ làm thay đổi triệt để hệ thống chính trị quốc nội mà còn tình hình an ninh khu vực và quốc tế.

Một gian thương trộn 10% đồng vào vàng rồi rao bán vàng nguyên chất sẽ bị bỏ tù về tội lừa đảo. Nhà nước in tờ giấy bạc 100 đồng nhưng giá trị chỉ còn lại 90 đồng nhưng lại gọi là 10% lạm phát (inflation, tức là tiền mất giá.) Nếu bạn đọc thay vì mua tivi 32 inch năm nay chờ thêm 2 năm mua tivi 50 inch lớn hơn, đẹp hơn mà giá lại rẻ hơn thì gọi là giảm phát (deflation, tức là hàng hóa mất giá.)

Cơn mưa phùn đêm qua còn đọng nước trên đường. Gió thu đã về. Lá vàng theo gió lác đác vài chiếc cuốn vào tận thềm hiên. Cây phong đầu ngõ lại chuẩn bị trổ sắc đỏ ối như mọi năm. Người đi xa từ những mùa thu trước, sẽ không trở về. Những người bạn lâu không gặp, thư gửi đi bị trả lại, nhắn tin điện thoại không thấy trả lời. Có lẽ cũng đã ra đi, không lời từ biệt. Đã có những cuộc ra đi rất lặng lẽ từ gần hai năm qua, không chỉ ở nơi đây, mà ở khắp toàn cầu. Ra đi bất ngờ, ra đi nhanh chóng. Không hoa tang. Không lễ nghi tôn giáo. Không lời ai điếu. Những túi bọc thi thể chất vội vào những thùng xe đông lạnh. Những thi hài quấn vải hoặc cuộn trong manh chiếu được chất trên những giàn củi, hỏa thiêu. Những chiếc quan tài được chôn lấp vội vàng trên đất công, với bia mộ đơn giản, không hình ảnh, ghi tên tuổi của một người già bệnh hay một người trẻ cường tráng, một người quyền quý hay một người bần cùng vô danh… Tất cả những người ra đi ấy, từ những nơi chốn khác nhau, thành thị hay
Trang đầuTrang trước656657658659660661662Trang sauTrang cuối
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.