Hôm nay,  

Tô Đăng Khoa: Hãy để Tổ Quốc Trăm Năm phán xét chúng ta

19/09/202622:58:00(Xem: 1370)

Tô Đăng Khoa: Hãy để Tổ Quốc Trăm Năm phán xét chúng ta
 

--- Lời phát biểu trong buổi ra mắt sách của Lê Lạc Giao
 

(Việt Báo: Buổi ra mắt sách TỔ QUỐC TRĂM NĂM, Hồi Ký Tiểu Thuyết của Lê Lạc Giao, đã thực hiện chiều Thứ Bảy 19/9/2026 tại Coffee Factory, Westminster. Với MC ThụyVy. Các ca sĩ Thương Linh, Thái Hoàng, Lại Tôn Dũng, Băng Tâm (đoàn Lạc Hồng). Các diễn giả Phạm Quốc Bảo, Vũ Hoàng Thư, Tô Đăng Khoa và Phan Tấn Hải.)
 
blank 

Thưa quý vị,

Giữa gần bảy trăm trang của Tổ Quốc Trăm Năm, điều giữ tôi lại lâu nhất không phải một cuộc chuyển trại hay một nhận định chính trị. Đó là một ổ bánh mì.

Sau nhiều năm trong các trại miền Bắc, Hảo nhận được bánh: “Anh chăm chú nhìn nó như gặp lại người thân bấy lâu xa cách của mình.” Ở Little Saigon, ta còn đủ sung túc để tranh luận tiệm nào ngon hơn, nhưng ít ai nhìn bánh mì như nhìn người thân.

Tại sao lịch sử chứa nổi cuộc chiến mà không chứa nổi ánh mắt kia?

Lịch sử cần số người bị giam, chính sách và trại tù. Nhưng khi khái quát, một người dễ bị hút vào phạm trù “tù cải tạo.” Bánh mì thành bằng chứng của thiếu thốn. Ánh mắt Hảo biến mất. Đó là ý nghĩa của câu: Ký ức chống lại sự hấp thụ của lịch sử. Ký ức không chống sự thật; nó không để đời sống trở thành con số.
blankblank

Vũ Hoàng Thư đọc tác phẩm như biên niên sử của miền Nam thất trận: Hảo vừa là nạn nhân, vừa là nhân chứng. Tổ Quốc Trăm Năm mở ra vị thế thứ ba: thân chứng.

Là nạn nhân, Hảo bị gọi từ sĩ quan thành “ngụy quân,” “đối tượng cải tạo,” rồi tù nhân. Là nhân chứng, ông nói: việc ấy đã xảy ra; người này đã từng sống. Ông gọi lại những người lịch sử đã gom thành đám đông.

Thân chứng đi xa hơn sự xác nhận. Kinh nghiệm đi qua thân thể rồi thay đổi cách người ấy hiểu lịch sử. Nạn nhân hỏi: “Họ đã làm gì với tôi?” Nhân chứng nói: “Điều ấy đã xảy ra.” Thân chứng hỏi: “Tôi phải hiểu lại điều gì?”

blankblank

Sử liệu xác nhận tù nhân bị đói. Nhân chứng kể mình nhận bánh. Nhưng “nhìn nó như gặp lại người thân” truyền sang người đọc cái đói, phẩm giá và cảm giác được trở về làm người. Đó là độc điểm mà phạm trù “thiếu thốn vật chất” không giữ được. Văn chương trả lại phần đời sống lịch sử để rơi.

Người thắng gọi lịch sử là “giải phóng,” người thua gọi đó là “mất nước,” bộ máy gọi Hảo là “ngụy quân.” Lê Lạc Giao đưa ra một tên khác: Tổ Quốc Trăm Năm. Tên gọi ấy đặt chế độ dưới một thước đo dài hơn nó. Chính quyền có thể hưng vong; tổ quốc vẫn mang hậu quả.

blank
Đây là chỗ thân chứng khác nhân chứng. Nhân chứng giúp lịch sử gọi đúng tên sự kiện. Thân chứng giành lại quyền gọi tên chính lịch sử. Người từng bị lịch sử gọi tên nay đặt tên cho thời đại đã đi qua mình.

Ổ bánh mì không thay đổi lịch sử. Nhưng nếu lịch sử không còn chỗ cho ánh mắt ấy, nó đã trở nên quá chật đối với con người.

Tổ Quốc Trăm Năm mở lại chỗ ấy: “Hãy để Tổ Quốc Trăm Năm phán xét chúng ta.” Và tôi đồng cảm với anh Lê Lạc Giao và anh Vũ Hoàng Thư, đó là câu nói mang sức nặng triết học nhất của tác phẩm.

Tô Đăng Khoa
19/9/2026



Việc Cơ Quan Kiểm Soát Thực Phẩm và Thuốc Hoa Kỳ (FDA) chấp thuận hoàn toàn thuốc chích ngừa Covid-19 của Pfizer/BioNTech “sắp” xảy ra, theo một viên chức cao cấp liên bang nói với CNN hôm Thứ Sáu, 20 tháng 8 năm 2021 – nhưng cho biết chưa có ngày cố định được nói đến. Một người hiểu biết về kế hoạch này nói với CNN quyết định được dự kiến vào đầu tuần tới, và một viên chức của chính phủ Biden cho biết việc chấp thuận thuốc chích ngừa 2 liều “có thể sớm vào Thứ Hai.”
Tổng Thống Joe Biden hôm Thứ Sáu, 20 tháng 8 năm 2021, đã cam kết đem tất cả người Mỹ ở Afghanistan về nhà – và tất cả người Afghan đã giúp người Mỹ trong chiến tranh, nữa – trong khi các viên chức khẳng định rằng các trực thăng quân đội Hoa Kỳ đã bay vào vùng Taliban kiểm soát ở Kabul để bốc người sẽ được di tản, theo bản tin của Hãng Thông Tấn Mỹ AP tường thuật hôm Thứ Sáu. Nhưng các cam kết của Biden, và những chiếc trực thăng hạn chế của Hoa Kỳ bay ra ngoài các hàng rào bê tông bao quanh phi trường Kabul, đến trong lúc hàng ngàn người Mỹ và các người khác đang tìm cách chạy thoát Taliban đã gặp khó khăn để vượt qua những đám đông, các trạm kiểm soát phi trường của Taliban và bộ máy quan liêu của Hoa Kỳ đôi khi không vượt qua nổi.
CalOptima đang phối hợp với các cơ quan cộng tác trong cộng đồng để tổ chức các sự kiện chích ngừa di động và hội chợ hỗ trợ để quay lại trường học nhân Tháng Nâng cao Nhận thức về Chích ngừa của Quốc gia, một lễ kỷ niệm hàng năm vào tháng 8 để quảng bá tầm quan trọng của việc chích ngừa cho mọi người ở mọi lứa tuổi.
Do sự cố vấn chỉ đạo của Hòa Thượng Thích Tuệ Sỹ, Hội Đồng Hoằng Pháp của chúng con/chúng tôi rất hoan hỷ để kính trình Quý Ngài và Quý Vị chương trình giảng dạy tiếng Phạn cơ bản cho Tăng Ni cũng như Quý Phật Tử nào có tâm muốn trau dồi Phạn ngữ trên hệ thống Online như thư chiêu sinh của Giáo Sư Đỗ Quốc Bảo có gửi kèm theo thư nầy.
Thuốc chích ngừa Covid-19 là công cụ quan trọng nhất để ngăn ngừa Covid-19 tại các trường học, cũng như gần như ở mọi nơi khác. Tất cả thuốc chích ngừa được trao thẩm quyền sử dụng hiện nay tại Hoa Kỳ đã cho thấy hữu ích để ngăn chận truyền nhiễm và bảo vệ khỏi bị bệnh trung bình và nặng. Một số biến thể, như delta, có thể có khả năng tạo ra những truyền nhiễm đột phá, nhưng việc chích ngừa đã cho thấy sự bảo vệ chống lại bệnh có triệu chứng được gây ra bởi delta. Càng có nhiều người tại trường học được chích ngừa, thì càng giảm thấp nguy cơ của lây lan tại trường và làm giảm nhiều hơn khả năng một người nào đó sẽ phát triển bệnh nặng nếu bị truyền nhiễm. Các thuốc chích ngừa Covid-19 hiện có sẵn cho mọi người từ 12 tuổi trở lên, và có thể là ít nhất một trong những thuốc chích ngừa sẽ được trao thẩm quyền sử dụng cho trẻ em ở tuổi đi học trẻ hơn vào cuối những tháng của năm 2021 và đầu năm 2022.Đeo khẩu trang cũng quan trọng.
Chính quyền Biden đang cử khoảng 3.000 quân đến nước này để giúp di tản các nhà ngoại giao từ Tòa Đại sứ Hoa Kỳ ở thủ đô Kabul, cũng như giúp đỡ những người A Phú Hãn đã xin chiếu khán (visa) Đặc Biệt vì đã giúp đỡ Hoa Kỳ trong chiến tranh, nhất là những thông dịch viên người A Phú Hãn. Phe Taliban đã giết tất cả những người đã giúp đỡ binh sĩ Hoa Kỳ ở A Phú Hãn sau khi chiếm các tỉnh
Trong tuần qua tin về Taliban chiếm thủ đô Kabul và chính phủ Afghanistan sụp đổ nhanh chóng ngoài dự đoán của mọi người đã làm lu mờ tất cả các tin tức khác kể cả tin về đại dịch với biến thể mới Delta đang lây lan và gây khủng hoảng sức khỏe cho nhiều nơi, gồm một số tiểu bang tại Hoa Kỳ.
Nắm bắt xu hướng thưởng thức lẩu cùng gia đình và bạn bè ngày càng phổ biến, giờ đây, Zojirushi mang trải nghiệm này về tận nhà với Nồi Lẩu/Nướng Điện Gourmet d’Expert® mới (EP-PFC20) cho món Lẩu Hai Ngăn (Âm Dương). Lẩu là món ăn hiện diện trong nhiều nền văn hóa ẩm thực châu Á khác nhau như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan và Việt Nam nên ý tưởng về công thức nấu là vô tận. Lẩu là món ăn tập thể, vui và dễ nấu, không đòi hỏi kỹ năng bếp núc. Ngoài chảo nấu lẩu, nồi lẩu/nướng này còn có thêm chảo nướng để nướng thịt và rau củ. Gourmet d’Expert ® đang có sẵn trên thị trường, với giá bán lẻ đề xuất là $209.
Chỉ mấy ngày sau khi bắt đầu niên học mới, trên 20,000 học sinh từ 800 trường tại tiểu bang Mississippi đã được thông báo phải cách ly vì bị dính Covid, theo bản tin của BBC tiếng Anh tường thuật hôm Thứ Năm, 19 tháng 8 năm 2021. Khoảng 4,500 học sinh đã bị lây nhiễm Covid trong tuần lễ đầu tới trường học. Khắp nước Mỹ, nhiều tiểu bang như Mississippi với số người chích ngừa thấp và nới lỏng luật đeo khẩu trang đã yêu cầu hàng ngàn học sinh và nhân viên nhà trường phải cách ly. Biến thể Delta đang thống trị tại Hoa Kỳ đã ảnh hưởng tới giới trẻ ở tỉ lệ cao hơn.
Thời gian đang cạn dần đối với Mohammad Khalid Wardak, một sĩ quan cao cấp của cảnh sát quốc gia Afghan người đã từng làm việc nhiều năm cùng với quân đội Mỹ. Bị săn lùng bởi Taliban, ông ấy đã ẩn trốn với gia đình tại Kabul, liên tục dời chỗ ở từ nơi này sang nơi khác như họ đã nỗ lực – và đã thất bại – nhiều lần tới điểm hẹn nơi họ có thể được giải cứu. Sau ít nhất 4 lần cố gắng trong nhiều ngày, cuối cùng gia đình đã được trực thăng bốc đi hôm Thứ Tư, 18 tháng 8 năm 2021 trong một cuộc giải cứu như trong phim – được gọi là Chiến Dịch Giữ Lời Hứa – đã được thực hiện bí mật vào ban đêm bởi quân đội Mỹ và các đồng minh
Phó Tổng Thống Hoa Kỳ Kamala Harris sẽ bắt đầu chuyến công du Á Châu lần đầu tiên trong vai trò phó tổng thống Mỹ vào cuối tuần này để đến thăm Singapore và Việt Nam, theo bản tin của Bloomberg tường thuật hôm Thứ Năm, 19 tháng 8 năm 2021. Bà đã có lịch trình tổ chức họp báo chung với Thủ Tướng Singapore Lý Hiển Long vào Thứ Hai và tham dự hội nghị bàn tròn tập trung vào sự đẩy mạnh chuỗi cung cấp. Tại Hà Nội, bà sẽ trình làng văn phòng khu vực của Trung Tâm Kiểm Soát và Ngăn Ngừa Bệnh Tật Hoa Kỳ (CDC) tại Đông Nam Á.
Tác hại nghiêm trọng của đại dịch đối với người dân tại Việt Nam không chỉ nằm trong lãnh vực sức khỏe y tế mà còn khiến cho hàng triệu người Việt ở 24 tỉnh thành trong nước đối diện nguy cơ thiếu ăn trong những ngày tháng tới, theo bản tin của Đài Á Châu Tự Do (RFA) tường thuật hôm Thứ Năm, 19 tháng 8 năm 2021.
Dù vậy, tôi vẫn cũng còn có đôi chút suy nghĩ lăn tăn. Hay nói theo ngôn ngữ của thi ca là vẫn (nghe) “sao có tiếng sóng ở trong lòng.” Chúng ta có nhất thiết phải đốt cả dẫy Trường Sơn, phải hy sinh đến cái lai quần, và hàng chục triệu mạng người – thuộc mấy thế hệ kế tiếp nhau – chỉ để tạo nên một đống bùn bẩn thỉu nhầy nhụa như hiện tại không?
Quận Cam, California, báo cáo có thêm 1,213 trường hợp nhiễm dịch COVID-19 mới hôm Thứ Tư, gần gấp đôi con số người nhiễm mới hôm Thứ Ba, và có thêm 19 người nhập viện vì triệu chứng nặng, trong khi biến thể Delta lây lan thần tốc. Nhập viện tăng từ 549 hôm Thứ Ba lên 568 hôm Thứ Tư, nằm giường ICU (chăm sóc đặc biệt) từ 126 người còn 125 người.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.