Hôm nay,  

Tô Đăng Khoa: Hãy để Tổ Quốc Trăm Năm phán xét chúng ta

19/09/202622:58:00(Xem: 503)

Tô Đăng Khoa: Hãy để Tổ Quốc Trăm Năm phán xét chúng ta
 

--- Lời phát biểu trong buổi ra mắt sách của Lê Lạc Giao
 

(Việt Báo: Buổi ra mắt sách TỔ QUỐC TRĂM NĂM, Hồi Ký Tiểu Thuyết của Lê Lạc Giao, đã thực hiện chiều Thứ Bảy 19/9/2026 tại Coffee Factory, Westminster. Với MC ThụyVy. Các ca sĩ Thương Linh, Thái Hoàng, Lại Tôn Dũng, Băng Tâm (đoàn Lạc Hồng). Các diễn giả Phạm Quốc Bảo, Vũ Hoàng Thư, Tô Đăng Khoa và Phan Tấn Hải.)
 
blank 

Thưa quý vị,

Giữa gần bảy trăm trang của Tổ Quốc Trăm Năm, điều giữ tôi lại lâu nhất không phải một cuộc chuyển trại hay một nhận định chính trị. Đó là một ổ bánh mì.

Sau nhiều năm trong các trại miền Bắc, Hảo nhận được bánh: “Anh chăm chú nhìn nó như gặp lại người thân bấy lâu xa cách của mình.” Ở Little Saigon, ta còn đủ sung túc để tranh luận tiệm nào ngon hơn, nhưng ít ai nhìn bánh mì như nhìn người thân.

Tại sao lịch sử chứa nổi cuộc chiến mà không chứa nổi ánh mắt kia?

Lịch sử cần số người bị giam, chính sách và trại tù. Nhưng khi khái quát, một người dễ bị hút vào phạm trù “tù cải tạo.” Bánh mì thành bằng chứng của thiếu thốn. Ánh mắt Hảo biến mất. Đó là ý nghĩa của câu: Ký ức chống lại sự hấp thụ của lịch sử. Ký ức không chống sự thật; nó không để đời sống trở thành con số.
blankblank

Vũ Hoàng Thư đọc tác phẩm như biên niên sử của miền Nam thất trận: Hảo vừa là nạn nhân, vừa là nhân chứng. Tổ Quốc Trăm Năm mở ra vị thế thứ ba: thân chứng.

Là nạn nhân, Hảo bị gọi từ sĩ quan thành “ngụy quân,” “đối tượng cải tạo,” rồi tù nhân. Là nhân chứng, ông nói: việc ấy đã xảy ra; người này đã từng sống. Ông gọi lại những người lịch sử đã gom thành đám đông.

Thân chứng đi xa hơn sự xác nhận. Kinh nghiệm đi qua thân thể rồi thay đổi cách người ấy hiểu lịch sử. Nạn nhân hỏi: “Họ đã làm gì với tôi?” Nhân chứng nói: “Điều ấy đã xảy ra.” Thân chứng hỏi: “Tôi phải hiểu lại điều gì?”

blankblank

Sử liệu xác nhận tù nhân bị đói. Nhân chứng kể mình nhận bánh. Nhưng “nhìn nó như gặp lại người thân” truyền sang người đọc cái đói, phẩm giá và cảm giác được trở về làm người. Đó là độc điểm mà phạm trù “thiếu thốn vật chất” không giữ được. Văn chương trả lại phần đời sống lịch sử để rơi.

Người thắng gọi lịch sử là “giải phóng,” người thua gọi đó là “mất nước,” bộ máy gọi Hảo là “ngụy quân.” Lê Lạc Giao đưa ra một tên khác: Tổ Quốc Trăm Năm. Tên gọi ấy đặt chế độ dưới một thước đo dài hơn nó. Chính quyền có thể hưng vong; tổ quốc vẫn mang hậu quả.

blank
Đây là chỗ thân chứng khác nhân chứng. Nhân chứng giúp lịch sử gọi đúng tên sự kiện. Thân chứng giành lại quyền gọi tên chính lịch sử. Người từng bị lịch sử gọi tên nay đặt tên cho thời đại đã đi qua mình.

Ổ bánh mì không thay đổi lịch sử. Nhưng nếu lịch sử không còn chỗ cho ánh mắt ấy, nó đã trở nên quá chật đối với con người.

Tổ Quốc Trăm Năm mở lại chỗ ấy: “Hãy để Tổ Quốc Trăm Năm phán xét chúng ta.” Và tôi đồng cảm với anh Lê Lạc Giao và anh Vũ Hoàng Thư, đó là câu nói mang sức nặng triết học nhất của tác phẩm.

Tô Đăng Khoa
19/9/2026



Công chúng Hoa Kỳ bắt đầu nhận được một số tiền mặt do sở thuế IRS (Internal Revenue Service) gửi tới. IRS gọi món tiền đó là ‘economic impact payment’ có nghĩa là món tiền trả lại cho công chúng vì khó khăn kinh tế. Chính quyền gọi đó là ‘recovery rebate’ có nghĩa là số tiền hoàn trả để phục hồi kinh tế. Báo chí và công chúng thường gọi là ‘stimulus check’ có nghĩa là ngân phiếu kich hoạt kinh tế. Số tiền này chỉ cấp có một lần và không bị đóng thuế, có nghĩa là khi khai thuế cho năm 2020, số tiền này không phải cộng vào lợi tức cá nhân. Tuy nhiên, đây không phải là tiền chùa. Nó sẽ làm tăng thiếu hụt ngân sách và nợ quốc gia. Tiêu bây giờ, trả nợ sau này.
Hòa Thượng Thích Nguyên Lý, Tổng Thủ Quỹ Viện Hóa Đạo GHPGVNTN, cũng là Trú Trì Chùa Từ Hiếu, Quận 8 Thành Phố Sài Gòn, nơi Trưởng Lão Hòa Thượng Thích Quảng Độ đã về tịnh dưỡng từ cuối năm 2018 và đã viên tịch vào ngày 22 tháng 2 năm 2020, đã công bố 2 văn kiện quan trọng của Viện Tăng Thống GHPGVNTN, gồm: - Giáo Chỉ Số 19 do Trưởng Lão Hòa Thượng Thích Quảng Độ Đệ Ngũ Tăng Thống GHPGVNTN ký ngày 12 tháng 5 năm 2019 cung thỉnh Hòa Thượng Thích Tuệ Sỹ đăng lâm pháp tịch trong cương vị thành viên hàng Trưởng Lão Hội Đồng Giáo Phẩm Trung Ương Viện Tăng Thống GHPGVNTN; và - Quyết Định Ủy Thác Quyền Điều Hành Viện Tăng Thống GHPGVNTN cho Hòa Thượng Thích Tuệ Sỹ, do Trưởng Lão Hòa Thượng Thích Quảng Độ Đệ Ngũ Tăng Thống GHPGVNTN ký ngày 24 tháng 5 năm 2019.
Nhìn chung, kinh tế đình đốn, không tăng trường, giảm tiêu thụ, không có đầu tư mới và uy tín tiêu tan. Các doanh nghiệp đang giảm hoạt động trung bình 80%. Mức sản xuất trong ngành công nghiệp ô tô là giảm hơn 30 %. Sự phục hồi phụ thuộc vào hai yếu tố: biện pháp hỗ trợ để kích hoạt của chính phủ và tốc độ phục hồi chung trong toàn cầu. Năm 2019 mức tăng trưởng chung của Trung Quốc là 6,1%. Trước tình hình hiện nay, giới kinh tế tiên đoán mức tăng trưởng cho năm 2020 từ 1 – 3% là thực tế khách quan hơn.
Ngày 15/04/2020 , chỉ hai tuần sau khi cột mốc một triệu ca nhiễm trùng được ghi nhận, số lượng các trường hợp COVID-19 được báo cáo trên toàn thế giới đã vượt quá hai triệu, theo dữ liệu được tổng hợp bởi các nhà nghiên cứu thuộc Đại học Johns Hopkins tại Baltimore, Maryland/USA.
Kể từ khi Covid-19 bùng phát đến nay ngót ngét trên dưới 4 tháng, con người phải thay đổi cách sống thường ngày. Mỗi ngày, sáng ra đi làm, chiều về nhà đều đặn như vậy không ngớt. Trước đây, có lần ta ước gì được có thêm thời gian một ngày hai ngày trong tuần để nghỉ ngơi ở nhà với gia đình, hoặc chơi với con cái, hay là để tịnh dưỡng tâm hồn…Nhiều khi lại ước gì mình nghỉ làm ở nhà mà có người lo cho mình, chứ đang làm mà nghỉ thì ai lo tiệm, ai lo trông coi nhân viên, việc đó mình mà nghỉ đi thì người khác không làm được, xin chủ nghỉ thì sợ không cho, tự động nghỉ thì sợ mất việc, nếu là chủ mà đóng cửa nghỉ thì công việc không xong…
Các bãi biển và công viên tại thành phố Jacksonville thuộc tiểu bang Florida đã mở cửa hôm chiều Thứ Sáu, 17 tháng 4 khi ngày càng có nhiều tiểu bang xem xét việc nới lỏng các hạn chế đặt ra để chống lại đại dịch vi khuẩn corona, theo bản tin của CNN cho biết hôm Thứ Sáu. Đám đông tại Bãi Biển Jacksonville đã reo hò khi các vật cản đã được lấy đi khỏi bãi biển, theo Đài WJXT của CNN cho biết. Các bãi biển sẽ mở cửa từ 6 giờ tới 11 giờ sang và từ 5 giờ tới 8 giờ tối mỗi ngày với một số hạn chế, theo trang mạng của thành phố Jacksonville cho biết. Các hoạt động giải trí như chạy, đạp xe đạp, đi bộ và bơi lội sẽ bị cấm trong thời gian mở cửa lại này, theo trang mạng nói trên cho biết.
Khoảng 80 triệu người được gửi tiền trợ cấp kinh tế trong tuần này – nhưng nếu bạn không nằm trong số đó, thì điều đó không có nghĩa là bạn sẽ không nhận được tiền, theo bản tin của CNN cho biết hôm Thứ Sáu. Bạn là một trong 60 triệu người đang chờ đợi. Khoảng 90% người Mỹ có đủ điều kiện để nhận tiền trợ giúp, mà loại bỏ những người có lương cao, theo phỏng đoán từ Trung Tâm Chính Sách Thuế cho biết.
Hôm nay, 17 tháng 4-2020, sau khi phân tích những dữ liệu do Coronavirus Resource Center tại Đại học Johns Hopkins cung cấp, nhật báo Wall Street Journal phát hiện rằng trong 24 tiếng đồng hồ từ 8 giờ tối ngày Thứ Tư 15/4 tới 8 giờ tối ngày Thứ Năm 16/4, số người Mỹ bị virus Vũ Hán hạ sát là 4,591 người. Con số ấy gần gấp đôi số người bị thiệt mạng hôm trước, 2569. Tuy nhiên, số trường hợp lây nhiễm mới, 31,451, cũng rất gần số lây nhiễm mới hôm trước.
Hôm Thứ Sáu, 17 tháng 4, đại công ty bán lẻ Walmart tuyên bố họ sẽ thuê thêm 50,000 công nhân làm việc tại các tiệm, câu lạc bộ và trung tâm phân phối để đáp ứng nhu cầu gia tang đối với hàng hoá và nhu yếu phẩm gia đình từ khách hàng mua dự trữ trong thời gian đại dịch vi khuẩn corona. Công ty bán lẻ này nói họ đã tới mục tiêu thuê 150,000 công nhân sớm hơn 6 tuần lễ trước hạn kỳ, nhận trung bình 5,000 người mỗi ngày vào lúc hàng triệu người Mỹ mất việc làm vì các lệnh “phải ở trong nhà” bất ngờ từ các chính quyền tiểu bang và địa phương.
45 năm, từ làn sóng người Việt tị nạn đến Mỹ đầu tiên vào năm 1975, đến nay cộng đồng gốc Việt tại Mỹ được xem đã khá ổn định với nhiều thành công cá nhân và trong mỗi gia đình. Trải qua nhiều đời tổng thống, bất luận đảng phái nào, người gốc Việt đã từng bước hội nhập rồi thăng tiến trên đất nước thứ hai của mình. Đọc lại câu chuyện lịch sử để thấy không phải một sớm một chiều hay chỉ riêng với một đời tổng thống nào mới giúp họ tạo dựng nên cuộc sống hiện nay mà đó là cả quá trình trong suốt gần nửa thế kỷ qua.
SACRAMENTO - CA, Chủ tịch Thượng viện lâm thời Toni G.Atkins công bố thành lập một ủy ban đặc biệt về ứng phó khẩn cấp trước đại dịch COVID-19 trên toàn tiểu bang California. Thượng Nghị Sĩ Tom Umberg là một trong các thành viên của Ủy ban quan trọng này.
Theo nhật báo USA Today số ra ngày April 5, 2020, Bác sĩ Jerome Adams, US Surgeon General (Tổng Y sĩ?) của Hoa Kỳ, từng so sánh sự tàn phá của trận đại dịch trên khắp nước Mỹ hiện nay như việc Pearl Harbor bị tấn công năm 1941, như việc Pentagon (Ngũ Giác Đài) và World Trade Center tại New York cùng bị tấn công ngày 11 tháng 9 năm 2001: “This is going to be the hardest and the saddest week of most Americans’ lives … This is going to be our Pearl Harbor moment, our 9/11 moment, only it’s not going to be localized. It’s going to be happening all over the country.”
Văn phòng bác sĩ Quỳnh Kiều vừa gửi tới tòa soạn Việt Báo một thông báo của Hội Bất Vụ Lợi Project Vietnam Foundation, nội dung cho biết sẽ giúp xét nghiệm nhanh cho Covid-19 miễn phí cho cộng đồng người Việt tại quận Cam.
Các viên chức tình báo và an ninh quốc gia Hoa Kỳ nói rằng chính phủ Mỹ đang tìm hiểu khả năng vi khuẩn corona lây lan từ một phòng thí nghiệm của Trung Quốc đúng hơn là từ một ngôi chợ, theo nhiều nguồn tin thân cận với vấn đề này là người cảnh báo hãy còn sớm để đưa ra bất kỳ kết luận nào, theo bản tin của CNN hôm 16 tháng 4 năm 2020 cho biết. Ngoại Trưởng Anh Dominic Raab nói hôm Thứ Năm rằng TQ phải trả lời những câu hỏi hóc búa về cách làm sao vi khuẩn corona đã xảy ra và làm sao nó có thể đã bị ngăn chận.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.