Hôm nay,  

Nếu Ngày Nào Người Máy Có Quá Nhiều...

07/11/202608:34:00(Xem: 1183)
blank

NẾU NGÀY NÀO NGƯỜI MÁY CÓ QUÁ NHIỀU...
 
Thích Nhuận Hùng

Có những buổi chiều, khi hoàng hôn sắp tan dần, ngồi nhìn tia nắng cuối nhạt nhòa rơi qua khe lá, tôi chợt nghĩ đến một chuyện xa xôi: rồi sẽ có một ngày nào đó nếu người máy (robot) xuất hiện khắp mọi nẻo đường, làm đủ mọi việc, biết nói những lời rất hay, biết trả lời những câu hỏi hóc búa, thậm chí có thể múa võ thật đẹp chẳng hạn, khiến người đời phải ngẩn ngơ. Hay là một ngày nào đó, con người phải học lại cách làm người - giữa thế giới của những cỗ máy thông minh – trí tuệ như vậy. Thật oái ăm thay! Mong rằng chẳng bao giờ xảy ra… điều đó.

Chúng (Robot) nó sẽ thông minh đến đâu, tôi không biết. Nhưng có một điều khiến tôi tò mò hơn cả: khi thế gian có quá nhiều (trí tuệ - nhân tạo) còn gọi là (AI) xuất hiện liệu con người có còn giữ được chút ngây ngô, chút vụng về, chút chân tình vốn làm nên vẻ đẹp của một kiếp người này chăng?
Nghĩ cũng lạ thật. Thế giới này quá đảo điên rồi…! Người máy lấn áp tất cả. Vậy thế giới này loài người thật sẽ đi về đâu??? Khi hàng giả xuất hiện quá nhiều…! Thời đại điện tử cũng có thể làm đủ thứ việc, nhưng đó chỉ là cổ máy không có chút cảm xúc – tình người hay biết thương xót cho một ai cả…
Ngày trước, người ta đi xa để tìm một người tri kỷ. Bây giờ, chỉ cần một chiếc màn hình hay là chiếc (phone) điện thoại cầm tay là có thể trò chuyện với cả thế giới. Ngày trước, muốn biết một điều gì, phải tìm hiểu qua sách vở, qua những tháng năm học hỏi – mài mòn ghế nhà trường. Bây giờ, thì khác hẳn, giới trẻ quá tinh vi, chúng chỉ cần một câu hỏi vừa cất lên trên chiếc điện thoại là đã có hàng trăm câu trả lời chờ sẵn, đáp lại rất đúng. Nào nhà hàng, tiệm ăn, nhà ga, khách sạn – hay chỗ bán đồ linh tinh… Thật là thế giới máy móc quá tối tân, khiến cho những người lớn tuổi phải ngỡ ngàng trước đám trẻ…

Thời đại bây giờ hiện đại hóa – máy tính đã nâng cấp, lãnh vực Internet cung cấp dữ liệu nhưng công (AI) cũng phát triển không kém…Cho nên các môn học tiêu biểu có thể kể đến khi theo học ngành này như: Nhập môn khoa học dữ liệu, Nhập môn Trí tuệ nhân tạo, Lập trình Python, Học máy vi tính (điện tóa) , Khai phá dữ liệu, Trực quan hóa dữ liệu, Xử lý ngôn ngữ tự nhiên, Công nghệ Blockchain, Xử lý dữ liệu lớn, Phân tích dữ liệu với Python, Học sâu, Thị giác máy tính và ứng dụng, Hệ QTCSDL MongoDB, Các hệ tri thức, Trí tuệ nhân tạo nâng cao, Lập trình AI trên Java.
Cuộc đời này quả thật đã thay đổi, quá nhanh hơn sức tưởng tượng. Nhanh đến mức đôi khi chưa kịp ngắm một bông hoa nở, người ta đã phải lo đến mùa hoa kế tiếp phải trồng loại hoa gì cho hợp thị hiếu người tiêu dùng...!
Tôi không chống lại những bước tiến thời đại (5.0) còn cao hơn thế nữa. Trái lại, tôi vẫn nghĩ máy móc chế tạo ra để giúp con người bớt nhọc nhằn, để đôi vai vốn đã mang nhiều gánh nặng có thể nhẹ đi đôi chút. Nếu một cỗ máy có thể cứu người, giúp người bệnh, nâng đỡ người già, thay con người làm những công việc nguy hiểm, thì đó là một điều đáng mừng.
Công nghệ có thể là đôi cánh. Nhưng xin đừng để nó trở thành đôi chân vững vàn khiến con người quên mất cách bước, từng bước đi…Thong thả trên con đường làng đầy hoa lá nở rộ. Một cảm nhận hít thở với đất trời…
Bởi có những thứ trong cuộc đời, càng tiện lợi chưa chắc đã càng quý giá. Đúng là: Lợi bất cập hại giữa thế giới máy móc này. Khiến cho bộ óc con người ỷ lại, không muốn mở mang ra vận hành trí tuệ sẵn có của mình mà nương vào máy móc quá nhiều…! Con người trở nên lạnh cảm thờ ơ với những người thân chung quanh. Có nhiều bạn trẻ, chỉ ôm chiếc điện thoạt sau khi đi học về hay đi làm về cũng vậy. Ít năng nổ hoạt động hay trò chuyện với người thân. Từ đó khoảng cách giữ người thân thiết trong gia đình, ông- bà – cha – mẹ …càng xa thêm. Bởi thế, giới trẻ thường hay bị trầm cảm…
Đó cũng là một trong nhiều vấn đề xã hội bên ngoài tác động vào…! Cho dù, một lời hỏi thăm có thể gửi đi trong một giây, nhưng lòng quan tâm phải được nuôi dưỡng qua năm tháng. Một lời xin lỗi có thể nói ra, nhưng sự ăn năn phải đi qua tận đáy lòng. Một bài thơ có thể được tạo ra trong chốc lát, nhưng nỗi nhớ làm nên thơ đôi khi phải trải qua cả một đời người, thì bài thơ ấy mới có giá trị bằng cảm xúc của người trong cuộc mang bao nổi buồn hay vui thể hiện ra. Chớ không phải máy móc làm thay mình, thì bài thơ ấy gọi là (vô hồn) không đáng được ai nhắc đến…!
Thật lòng mà nói, khi Robot có thể học cách nói về lòng nhân ái. Nhưng con người phải học cách sống nhân ái, đối nhân xử thế như thế nào cho phải đạo. Không thể cứng nhắc như (Robot) được…!
Bởi tương lai không nhất thiết phải là nơi máy móc thay thế con người. Nó có thể là nơi con người và máy móc cùng tồn tại, cùng tạo ra những giá trị mới.

Robot có thể giúp người bác sĩ cứu thêm nhiều sinh mạng. Có thể giúp người khuyết tật có thêm khả năng tự chủ. Có thể giúp một người già cô đơn tiếp cận thông tin, chăm sóc sức khỏe và kết nối với gia đình.
Đó cũng là tình người, nhưng được mở rộng bằng công nghệ.
Vì vậy, điều chúng ta cần lo ngại không phải là máy móc trở nên quá giỏi, mà là con người quên mất mục đích của sự tiến bộ.
Công nghệ phải phục vụ sự sống, chứ sự sống không nên bị biến thành công cụ phục vụ công nghệ.
Một xã hội đáng mơ ước không phải là xã hội có những cỗ máy thông minh nhất, mà là xã hội trong đó những tiến bộ ấy giúp con người bớt đau khổ, có thêm cơ hội, được đối xử công bằng và sống với phẩm giá của mình.


Đó là hai chuyện không hẳn giống nhau.

Tôi vẫn thích hình ảnh một người đàn ông đi qua bao nhiêu giông gió mà lòng không hóa đá. Từng trải nhưng không cay nghiệt. Có bản lĩnh nhưng không lấy sự hơn thua làm thước đo. Có thể đứng thẳng trước phong ba, nhưng cũng biết cúi xuống đỡ một người đang vấp ngã.
Cái hào hiệp của con người, theo tôi, không nằm ở thanh gươm sắc hay tiếng nói át người khác. Nó nằm ở chỗ mình có sức mạnh mà không dùng sức mạnh để làm tổn thương ai; có lý lẽ mà không dùng lý lẽ để dồn người khác vào đường cùng; biết mình có thể thắng, nhưng đôi khi chọn nhường một bước để giữ lại một chút tình người.
Giữa chốn nhân gian, thắng một người chưa chắc đã là bản lĩnh. Giữ được lòng tử tế sau những lần bị phụ bạc, ấy mới là chuyện đáng nể.
Vậy nên, nếu một ngày robot có thể làm thay chúng ta rất nhiều việc, tôi chỉ mong chúng đừng làm mất đi những khoảng trời riêng của con người.
Đừng để một đứa trẻ lớn lên mà chỉ biết hỏi máy móc, quên hỏi ông bà những chuyện ngày xưa. Đừng để những bữa cơm gia đình chỉ còn tiếng thông báo từ điện thoại.
Đừng để người ta gửi cho nhau hàng ngàn biểu tượng yêu thương, nhưng khi gặp một người đang buồn lại không biết ngồi xuống bên cạnh. Và cũng đừng để những tâm hồn vốn đã cô đơn lại càng cô đơn hơn giữa một thế giới kết nối không ngừng.

Có lẽ, điều con người cần học trong thời đại mới không phải là chạy đua với robot. Chúng ta không cần phải chứng minh, mình thông minh hơn một cỗ máy. Chúng ta đừng đánh mất lương tri hay cảm xúc mang tính tình người – bao dung. Đó là hơn hẳn một cỗ máy biết đi…!
Biết thương một người không vì họ có ích cho mình.
Biết giữ một lời hứa dù chẳng có ai kiểm chứng.
Biết đưa tay ra khi thấy người khác khó khăn, không cần nhận một lời cảm ơn. Biết đi qua những bất đồng mà không biến người đối diện thành kẻ thù.
Đời người ngắn ngủi lắm, vô thường luôn luôn ở kề cận ta. Mỗi người chỉ mang theo một chút thời gian, một chút vui buồn, một vài cuộc gặp gỡ và những kỷ niệm chẳng biết gửi cho ai khi bóng chiều xuống núi.
Hà tất, phải làm khổ đau cho nhau?
Nếu có thể, hãy sống như một người lữ khách hào sảng. Đi qua cuộc đời với đôi mắt rộng mở, trái tim đủ ấm và đôi bàn tay không nắm quá chặt. Gặp người tốt thì trân trọng, gặp người chưa hiểu mình thì nhẹ nhàng bước tiếp. Không cần cúi đầu trước điều sai trái, nhưng cũng không nhất thiết phải biến mọi bất đồng thành một cuộc chiến. Luôn luôn tìm ra lẽ công bằng mà xử sự với nhau.
Đó không phải là yếu mềm. Đó là sự từng trải của một tâm hồn đã hiểu rằng trên đời, có những chiến thắng càng lớn thì mất mát càng nhiều.

Rồi mai này, robot có thể biết nhiều hơn, nhớ lâu hơn, tính toán nhanh hơn. Chúng có thể dựng nên những thành phố không ngủ, những con đường không tắc nghẽn, những căn nhà không thiếu tiện nghi.
Nhưng tôi vẫn mong trong một góc nhỏ nào đó của thế giới, con người còn giữ thói quen ngồi bên nhau uống một tách trà, kể vài câu chuyện không đầu không cuối, cười với nhau một vài chuyện hài chẳng đáng cười.
Vẫn còn những người biết nhường ghế cho người già, che mưa cho người lạ, và lặng lẽ giúp một người qua cơn hoạn nạn mà không cần ghi tên mình lên lòng biết ơn của họ. Bởi có những giá trị càng âm thầm lại càng bền lâu.
Chiều đã xuống. Gió vẫn thổi qua hàng cây. Một chiếc lá lìa cành, bay một vòng rồi nằm yên trên mặt đất. Chẳng ai hỏi nó đã đi được bao xa, cũng chẳng ai đo xem nó đã hoàn thành bao nhiêu phần trăm cuộc đời.
Nó chỉ đơn giản là đã sống trọn một mùa.
Tôi nghĩ, con người cũng vậy.
Chúng ta có thể đi thật xa bằng trí tuệ, nhưng xin đừng đi quá xa khỏi lòng nhân hậu. Có thể chế tạo những cỗ máy phi thường, nhưng đừng quên vun đắp một tâm hồn bình thường mà ấm áp.
Nếu một mai robot có quá nhiều trí tuệ, xin cứ để chúng thông minh.
Còn chúng ta, hãy cố gắng sống cho có tình.
Bởi sau tất cả những phát minh làm thay đổi thế giới, điều khiến một con người được nhớ đến có khi chỉ là một lần họ đã không quay lưng trước nỗi đau của người khác.
Và giữa cõi nhân gian rộng lớn này, tôi vẫn tin: Một người có thể không biết hết mọi điều, nhưng nếu biết thương người, biết trọng nghĩa, biết giữ lòng ngay thẳng mà không làm đau ai, thì người ấy đã sở hữu một thứ trí tuệ rất đẹp.
Thứ trí tuệ ấy không cần cập nhật. Không cần nâng cấp. Và cũng chẳng bao giờ lỗi thời. Một chút suy ngẫm cuối ngày...

Máy móc có thể giúp con người chạm đến những vì sao, nhưng xin đừng để con người quên cúi xuống nâng một người đang ngã.
Trí tuệ có thể đưa chúng ta đi rất xa, nhưng chỉ có lòng nhân ái mới khiến hành trình ấy đáng để đi.
Và nếu một ngày thế gian có quá nhiều robot thông minh, tôi chỉ mong vẫn còn thật nhiều con người biết sống hào hiệp, biết trọng nghĩa, biết thương nhau mà không cần điều kiện.
Bởi tương lai có thể thuộc về trí tuệ nhân tạo, nhưng phẩm giá và trách nhiệm đối với sự sống vẫn phải là điều con người gìn giữ.
Mình muốn giữ phong độ gã lãng tử đã đi qua nhiều cuộc phong ba: không sợ thời đại, không bài xích cái mới, nhưng cũng không để những điều hào nhoáng lấy mất tình cảm vốn quý nhất của con người. Thông minh là chuyện của trí óc. Hào hiệp là chuyện của khí phách. Còn tử tế, ấy là chuyện của một đời người.

--- California – Santa Ana ngày 20/6/2025
Thích Nhuận Hùng



HOA KỲ – Hôm thứ Hai (7/10), tòa án cao nhất bang Georgia đã quyết định khôi phục lệnh cấm gần như toàn bộ trường hợp phá thai sau khi thai nhi được 6 tuần tuổi, trong thời gian chờ xem xét đơn kháng cáo của bang đối với phán quyết của tòa án cấp dưới đã chặn luật này hồi tuần trước, theo Reuters.
Sau đây là một thiền pháp tổng hợp và đơn giản hóa từ Kinh Pháp Cú và nhiều kinh khác, thích nghi cả cho Phật tử và không phải Phật tử. Nơi đây, người tập có thể quán sát và cảm thọ qua các pháp quán: quán như huyễn, quán vô thường, và quán vô ngã.
Giải Nobel Y học đã được trao cho hai nhà khoa học người Mỹ Victor Ambros và Gary Ruvkun hôm Thứ Hai vì đã khám phá ra microRNA, một nguyên lý cơ bản chi phối cách thức hoạt động của gen được điều hòa. Hội đồng Nobel cho biết khám phá của họ "có tầm quan trọng cơ bản đối với
Seoul - Trung Quốc và Bắc Hàn đã cam kết tăng cường hợp tác song phương nhân kỷ niệm 75 năm quan hệ ngoại giao giữa hai quốc gia, thông tin từ hãng thông tấn nhà nước KCNA của Bắc Hàn cho biết, theo Reuters ngày 6 tháng 10.
LS Bách cho biết anh và mọi người tuyệt thực từ 28/9, đến nay là ngày thứ 6 rồi, 3 anh em vẫn đảm bảo sức khỏe tốt (vì ai cũng có kinh nghiệm rồi), tinh thần rất ổn, vững vàng, lần này làm kiên quyết nên đã chuẩn bị tinh thần để tuyệt thực dài. Anh kể đã từng tuyệt thực 24 ngày khi bị tạm giam ở Hỏa Lò, lúc đó hoàn toàn không thể trao đổi tin tức với bên ngoài mà vẫn vững vàng nên gia đình đừng lo. Lần này anh tin là mọi người đủ sức khỏe để kiên trì đi tiếp.
Hôm nay, Sở Thống Kê Lao Động công bố phúc trình tháng 9, một tháng trước ngày bầu cử. Theo đó tổng số việc làm không kể khu vực nông nghiệp tăng 254,000 trong tháng 9, cao hơn con số 150,000 mà nhiều kinh tế gia ước đoán, và làm tỷ lệ thất nghiệp hạ xuống chút ít ở mức 4.1%. Việc thuê người tiếp tục có xu hướng gia tăng trong các dịch vụ ăn uống, chăm sóc sức khỏe, khu vực chính phủ, trợ giúp xã hội, xây dựng. Ngoài ra, các số thống kê của hai tháng 7 và 8 được cập nhật hóa cho thấy có thêm 72,000 công nhân mà ban đầu bị bỏ sót. Tỷ lệ thất nghiệp trong tháng 9 giảm đối với mọi nhóm sắc tộc, bao gồm cả nam và nữ. Tỷ lệ thất nghiệp của khối công nhân da đen giảm xuống 5.7% và khối công nhân gốc Tây Ban Nha là 5.1%. Trong khi đó, mức lương lại gia tăng mạnh mẽ khoảng 0.4% so với tháng 8. Lương giờ trung bình tăng 4% trong năm 2024 tới mức $35.36 / giờ. Việc làm trong lĩnh vực dịch vụ ăn uống tăng thêm 69,000 trong tháng 9. Khu vực chăm sóc sức khỏe có thêm 45,000 việc
Ngày 5/10, thông tin từ Công an tỉnh Lạng Sơn cho biết, bước đầu, cơ quan chức năng xác định nguyên nhân gây ra vụ cháy tại Công ty TNHH MTV Xe điện DK Việt Nhật (gọi tắt là DK Bike), trụ sở tại xã Hoàng Đồng, TP Lạng Sơn là do chập điện. Vụ việc cũng khiến hơn 3.000 xe máy điện thành phẩm bị thiêu rụi hoàn toàn. Ngoài ra còn hàng nghìn linh kiện, dùng để lắp ráp hơn 2.000 xe điện khác cũng bị thiệt hại hoàn toàn.
Độc giả Việt Báo phần nào đã quen thuộc qua các bài viết về họa sĩ Nguyễn Việt Hùng cũng như họa sĩ Nguyễn Bảo Khang. Cuối tuần này, mời quý vị ghé đến với buổi tiếp tân khai mạc triển lãm “The Universal & The Particular” tại Santa Ana College Arts Gallery.
Bộ Ngoại giao thông báo rằng hệ thống gia hạn sổ thông hành (Passport) trực tuyến hiện đã đi vào hoạt động hoàn toàn. Công dân Hoa Kỳ tuổi từ 25 trở lên và có sổ thông hành đã hết hạn trong vòng năm năm qua hoặc sẽ hết hạn trong năm tới sẽ không cần phải điền hoặc in đơn, gửi séc, đặt lịch hẹn hoặc in ảnh passport mới. Một người có thể tạo tài khoản trên trang web của Bộ Ngoại giao để bắt đầu quy trình gia hạn. Bạn có thể chụp ảnh cho sổ thông hành bằng điện thoại di động và tải lên, miễn là ảnh mới chụp gần đây và không phải là ảnh chụp theo kiểu selfie. Bạn cần đứng trước phông nền trắng và không đeo mắt kính.
Thời tiền sử, một tiểu hành tinh (asteroid) có đường kính hơn 6 dặm (khoảng 10 km) đã đâm vào khu vực Trung Mỹ, gây ra một đợt dao động nhiệt độ trên toàn bộ địa cầu và mùa đông giá lạnh khắc nghiệt kéo dài suốt nhiều năm. Thảm họa này đã xóa sổ hơn 60% các loài sinh vật có trên địa cầu vào thời điểm đó, và là nguyên nhân gây ra sự kiện nổi tiếng: khủng long tuyệt chủng. Từ các loài khủng long không bay được (non-avian dinosaurs) như Tyrannosaurus rex và các loài thuộc loại Triceratops, đến các loài bò sát bay được (Pterosaurs), và cả các loài thủy quái thuộc loại Mosasaurus cùng hàng loạt các loài bò sát khác, tất cả đều dần dần biết mất.
Một nghiên cứu mới đã chỉ ra rằng gen di truyền (genes) đóng vai trò quan trọng trong việc xác định loại ung thư vú phụ nữ có thể mắc phải. Cụ thể, các gen này quyết định cách mà epitopes – là những protein trên bề mặt tế bào, quyết định vị trí gắn của kháng nguyên (antigenic) với kháng thể – thể hiện ra bên ngoài. Các epitope giống như cái bảng hiệu của một cửa hàng, giúp cơ thể nhận biết tế bào nào là bình thường và tế bào nào có thể là ung thư.
Ở Hoa Kỳ, có rất nhiều người thường phải chật vật với các hóa đơn y tế, nên họ thậm chí không dám đi bác sĩ hoặc lỡ có đi bác sĩ thì đành phải chịu cảnh giật gấu vá vai. Nhìn vào các hóa đơn y tế, rất khó để hiểu rõ chúng ta đang bị tính tiền cho những cái gì, bởi vì ngay cả các chuyên gia trong nghề có khi phải vò đầu bứt tai để giải thích những mục ghi trên hóa đơn và quyền lợi bảo hiểm. Trong nghiên cứu Understanding America Study được công bố gần đây của khoa học gia Erin Duffy từ Đại học Southern California, một cuộc khảo sát được thực hiện với trên 1,135 người lớn ở Hoa Kỳ để tìm hiểu cách giải quyết khi họ gặp phải các hóa đơn y tế rắc rối và phiền toái. Kết quả cho thấy việc tự bảo vệ quyền lợi của mình, chẳng hạn như liên lạc trực tiếp với phòng tài chính của bệnh viện, có thể mang lại lợi ích đáng kể khi giải quyết các hóa đơn y tế.
Trong cuối tháng 9, trong một nỗ lực phát tán những thông tin sai lệch về vaccine, Bộ Y Tế Florida đã yêu cầu người cao niên Florida, những người có nguy cơ mắc covid-19 cao, không nên chích ngừa Covid-19 lập lại trong năm nay. Joseph Ladapo, người đại diện Bộ Y Tế Florida , nói rằng những loại vaccine này không có hiệu quả, thậm chí có khả năng gây nguy hiểm cho con người! Ngay lập tức, nhiều bác sĩ và các nhà khoa học y tế trên toàn quốc đã lên án thông điệp này. Họ cho rằng Bộ Y Tế Florida đang gây ra sự gây hoang mang với động cơ chính trị, làm sói mòn niềm tin của người dân về vaccine Covid nói riêng, cũng như các loại vaccine cần thiết khác.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.