Hôm nay,  

Nếu Ngày Nào Người Máy Có Quá Nhiều...

07/11/202608:34:00(Xem: 1105)
blank

NẾU NGÀY NÀO NGƯỜI MÁY CÓ QUÁ NHIỀU...
 
Thích Nhuận Hùng

Có những buổi chiều, khi hoàng hôn sắp tan dần, ngồi nhìn tia nắng cuối nhạt nhòa rơi qua khe lá, tôi chợt nghĩ đến một chuyện xa xôi: rồi sẽ có một ngày nào đó nếu người máy (robot) xuất hiện khắp mọi nẻo đường, làm đủ mọi việc, biết nói những lời rất hay, biết trả lời những câu hỏi hóc búa, thậm chí có thể múa võ thật đẹp chẳng hạn, khiến người đời phải ngẩn ngơ. Hay là một ngày nào đó, con người phải học lại cách làm người - giữa thế giới của những cỗ máy thông minh – trí tuệ như vậy. Thật oái ăm thay! Mong rằng chẳng bao giờ xảy ra… điều đó.

Chúng (Robot) nó sẽ thông minh đến đâu, tôi không biết. Nhưng có một điều khiến tôi tò mò hơn cả: khi thế gian có quá nhiều (trí tuệ - nhân tạo) còn gọi là (AI) xuất hiện liệu con người có còn giữ được chút ngây ngô, chút vụng về, chút chân tình vốn làm nên vẻ đẹp của một kiếp người này chăng?
Nghĩ cũng lạ thật. Thế giới này quá đảo điên rồi…! Người máy lấn áp tất cả. Vậy thế giới này loài người thật sẽ đi về đâu??? Khi hàng giả xuất hiện quá nhiều…! Thời đại điện tử cũng có thể làm đủ thứ việc, nhưng đó chỉ là cổ máy không có chút cảm xúc – tình người hay biết thương xót cho một ai cả…
Ngày trước, người ta đi xa để tìm một người tri kỷ. Bây giờ, chỉ cần một chiếc màn hình hay là chiếc (phone) điện thoại cầm tay là có thể trò chuyện với cả thế giới. Ngày trước, muốn biết một điều gì, phải tìm hiểu qua sách vở, qua những tháng năm học hỏi – mài mòn ghế nhà trường. Bây giờ, thì khác hẳn, giới trẻ quá tinh vi, chúng chỉ cần một câu hỏi vừa cất lên trên chiếc điện thoại là đã có hàng trăm câu trả lời chờ sẵn, đáp lại rất đúng. Nào nhà hàng, tiệm ăn, nhà ga, khách sạn – hay chỗ bán đồ linh tinh… Thật là thế giới máy móc quá tối tân, khiến cho những người lớn tuổi phải ngỡ ngàng trước đám trẻ…

Thời đại bây giờ hiện đại hóa – máy tính đã nâng cấp, lãnh vực Internet cung cấp dữ liệu nhưng công (AI) cũng phát triển không kém…Cho nên các môn học tiêu biểu có thể kể đến khi theo học ngành này như: Nhập môn khoa học dữ liệu, Nhập môn Trí tuệ nhân tạo, Lập trình Python, Học máy vi tính (điện tóa) , Khai phá dữ liệu, Trực quan hóa dữ liệu, Xử lý ngôn ngữ tự nhiên, Công nghệ Blockchain, Xử lý dữ liệu lớn, Phân tích dữ liệu với Python, Học sâu, Thị giác máy tính và ứng dụng, Hệ QTCSDL MongoDB, Các hệ tri thức, Trí tuệ nhân tạo nâng cao, Lập trình AI trên Java.
Cuộc đời này quả thật đã thay đổi, quá nhanh hơn sức tưởng tượng. Nhanh đến mức đôi khi chưa kịp ngắm một bông hoa nở, người ta đã phải lo đến mùa hoa kế tiếp phải trồng loại hoa gì cho hợp thị hiếu người tiêu dùng...!
Tôi không chống lại những bước tiến thời đại (5.0) còn cao hơn thế nữa. Trái lại, tôi vẫn nghĩ máy móc chế tạo ra để giúp con người bớt nhọc nhằn, để đôi vai vốn đã mang nhiều gánh nặng có thể nhẹ đi đôi chút. Nếu một cỗ máy có thể cứu người, giúp người bệnh, nâng đỡ người già, thay con người làm những công việc nguy hiểm, thì đó là một điều đáng mừng.
Công nghệ có thể là đôi cánh. Nhưng xin đừng để nó trở thành đôi chân vững vàn khiến con người quên mất cách bước, từng bước đi…Thong thả trên con đường làng đầy hoa lá nở rộ. Một cảm nhận hít thở với đất trời…
Bởi có những thứ trong cuộc đời, càng tiện lợi chưa chắc đã càng quý giá. Đúng là: Lợi bất cập hại giữa thế giới máy móc này. Khiến cho bộ óc con người ỷ lại, không muốn mở mang ra vận hành trí tuệ sẵn có của mình mà nương vào máy móc quá nhiều…! Con người trở nên lạnh cảm thờ ơ với những người thân chung quanh. Có nhiều bạn trẻ, chỉ ôm chiếc điện thoạt sau khi đi học về hay đi làm về cũng vậy. Ít năng nổ hoạt động hay trò chuyện với người thân. Từ đó khoảng cách giữ người thân thiết trong gia đình, ông- bà – cha – mẹ …càng xa thêm. Bởi thế, giới trẻ thường hay bị trầm cảm…
Đó cũng là một trong nhiều vấn đề xã hội bên ngoài tác động vào…! Cho dù, một lời hỏi thăm có thể gửi đi trong một giây, nhưng lòng quan tâm phải được nuôi dưỡng qua năm tháng. Một lời xin lỗi có thể nói ra, nhưng sự ăn năn phải đi qua tận đáy lòng. Một bài thơ có thể được tạo ra trong chốc lát, nhưng nỗi nhớ làm nên thơ đôi khi phải trải qua cả một đời người, thì bài thơ ấy mới có giá trị bằng cảm xúc của người trong cuộc mang bao nổi buồn hay vui thể hiện ra. Chớ không phải máy móc làm thay mình, thì bài thơ ấy gọi là (vô hồn) không đáng được ai nhắc đến…!
Thật lòng mà nói, khi Robot có thể học cách nói về lòng nhân ái. Nhưng con người phải học cách sống nhân ái, đối nhân xử thế như thế nào cho phải đạo. Không thể cứng nhắc như (Robot) được…!
Bởi tương lai không nhất thiết phải là nơi máy móc thay thế con người. Nó có thể là nơi con người và máy móc cùng tồn tại, cùng tạo ra những giá trị mới.

Robot có thể giúp người bác sĩ cứu thêm nhiều sinh mạng. Có thể giúp người khuyết tật có thêm khả năng tự chủ. Có thể giúp một người già cô đơn tiếp cận thông tin, chăm sóc sức khỏe và kết nối với gia đình.
Đó cũng là tình người, nhưng được mở rộng bằng công nghệ.
Vì vậy, điều chúng ta cần lo ngại không phải là máy móc trở nên quá giỏi, mà là con người quên mất mục đích của sự tiến bộ.
Công nghệ phải phục vụ sự sống, chứ sự sống không nên bị biến thành công cụ phục vụ công nghệ.
Một xã hội đáng mơ ước không phải là xã hội có những cỗ máy thông minh nhất, mà là xã hội trong đó những tiến bộ ấy giúp con người bớt đau khổ, có thêm cơ hội, được đối xử công bằng và sống với phẩm giá của mình.


Đó là hai chuyện không hẳn giống nhau.

Tôi vẫn thích hình ảnh một người đàn ông đi qua bao nhiêu giông gió mà lòng không hóa đá. Từng trải nhưng không cay nghiệt. Có bản lĩnh nhưng không lấy sự hơn thua làm thước đo. Có thể đứng thẳng trước phong ba, nhưng cũng biết cúi xuống đỡ một người đang vấp ngã.
Cái hào hiệp của con người, theo tôi, không nằm ở thanh gươm sắc hay tiếng nói át người khác. Nó nằm ở chỗ mình có sức mạnh mà không dùng sức mạnh để làm tổn thương ai; có lý lẽ mà không dùng lý lẽ để dồn người khác vào đường cùng; biết mình có thể thắng, nhưng đôi khi chọn nhường một bước để giữ lại một chút tình người.
Giữa chốn nhân gian, thắng một người chưa chắc đã là bản lĩnh. Giữ được lòng tử tế sau những lần bị phụ bạc, ấy mới là chuyện đáng nể.
Vậy nên, nếu một ngày robot có thể làm thay chúng ta rất nhiều việc, tôi chỉ mong chúng đừng làm mất đi những khoảng trời riêng của con người.
Đừng để một đứa trẻ lớn lên mà chỉ biết hỏi máy móc, quên hỏi ông bà những chuyện ngày xưa. Đừng để những bữa cơm gia đình chỉ còn tiếng thông báo từ điện thoại.
Đừng để người ta gửi cho nhau hàng ngàn biểu tượng yêu thương, nhưng khi gặp một người đang buồn lại không biết ngồi xuống bên cạnh. Và cũng đừng để những tâm hồn vốn đã cô đơn lại càng cô đơn hơn giữa một thế giới kết nối không ngừng.

Có lẽ, điều con người cần học trong thời đại mới không phải là chạy đua với robot. Chúng ta không cần phải chứng minh, mình thông minh hơn một cỗ máy. Chúng ta đừng đánh mất lương tri hay cảm xúc mang tính tình người – bao dung. Đó là hơn hẳn một cỗ máy biết đi…!
Biết thương một người không vì họ có ích cho mình.
Biết giữ một lời hứa dù chẳng có ai kiểm chứng.
Biết đưa tay ra khi thấy người khác khó khăn, không cần nhận một lời cảm ơn. Biết đi qua những bất đồng mà không biến người đối diện thành kẻ thù.
Đời người ngắn ngủi lắm, vô thường luôn luôn ở kề cận ta. Mỗi người chỉ mang theo một chút thời gian, một chút vui buồn, một vài cuộc gặp gỡ và những kỷ niệm chẳng biết gửi cho ai khi bóng chiều xuống núi.
Hà tất, phải làm khổ đau cho nhau?
Nếu có thể, hãy sống như một người lữ khách hào sảng. Đi qua cuộc đời với đôi mắt rộng mở, trái tim đủ ấm và đôi bàn tay không nắm quá chặt. Gặp người tốt thì trân trọng, gặp người chưa hiểu mình thì nhẹ nhàng bước tiếp. Không cần cúi đầu trước điều sai trái, nhưng cũng không nhất thiết phải biến mọi bất đồng thành một cuộc chiến. Luôn luôn tìm ra lẽ công bằng mà xử sự với nhau.
Đó không phải là yếu mềm. Đó là sự từng trải của một tâm hồn đã hiểu rằng trên đời, có những chiến thắng càng lớn thì mất mát càng nhiều.

Rồi mai này, robot có thể biết nhiều hơn, nhớ lâu hơn, tính toán nhanh hơn. Chúng có thể dựng nên những thành phố không ngủ, những con đường không tắc nghẽn, những căn nhà không thiếu tiện nghi.
Nhưng tôi vẫn mong trong một góc nhỏ nào đó của thế giới, con người còn giữ thói quen ngồi bên nhau uống một tách trà, kể vài câu chuyện không đầu không cuối, cười với nhau một vài chuyện hài chẳng đáng cười.
Vẫn còn những người biết nhường ghế cho người già, che mưa cho người lạ, và lặng lẽ giúp một người qua cơn hoạn nạn mà không cần ghi tên mình lên lòng biết ơn của họ. Bởi có những giá trị càng âm thầm lại càng bền lâu.
Chiều đã xuống. Gió vẫn thổi qua hàng cây. Một chiếc lá lìa cành, bay một vòng rồi nằm yên trên mặt đất. Chẳng ai hỏi nó đã đi được bao xa, cũng chẳng ai đo xem nó đã hoàn thành bao nhiêu phần trăm cuộc đời.
Nó chỉ đơn giản là đã sống trọn một mùa.
Tôi nghĩ, con người cũng vậy.
Chúng ta có thể đi thật xa bằng trí tuệ, nhưng xin đừng đi quá xa khỏi lòng nhân hậu. Có thể chế tạo những cỗ máy phi thường, nhưng đừng quên vun đắp một tâm hồn bình thường mà ấm áp.
Nếu một mai robot có quá nhiều trí tuệ, xin cứ để chúng thông minh.
Còn chúng ta, hãy cố gắng sống cho có tình.
Bởi sau tất cả những phát minh làm thay đổi thế giới, điều khiến một con người được nhớ đến có khi chỉ là một lần họ đã không quay lưng trước nỗi đau của người khác.
Và giữa cõi nhân gian rộng lớn này, tôi vẫn tin: Một người có thể không biết hết mọi điều, nhưng nếu biết thương người, biết trọng nghĩa, biết giữ lòng ngay thẳng mà không làm đau ai, thì người ấy đã sở hữu một thứ trí tuệ rất đẹp.
Thứ trí tuệ ấy không cần cập nhật. Không cần nâng cấp. Và cũng chẳng bao giờ lỗi thời. Một chút suy ngẫm cuối ngày...

Máy móc có thể giúp con người chạm đến những vì sao, nhưng xin đừng để con người quên cúi xuống nâng một người đang ngã.
Trí tuệ có thể đưa chúng ta đi rất xa, nhưng chỉ có lòng nhân ái mới khiến hành trình ấy đáng để đi.
Và nếu một ngày thế gian có quá nhiều robot thông minh, tôi chỉ mong vẫn còn thật nhiều con người biết sống hào hiệp, biết trọng nghĩa, biết thương nhau mà không cần điều kiện.
Bởi tương lai có thể thuộc về trí tuệ nhân tạo, nhưng phẩm giá và trách nhiệm đối với sự sống vẫn phải là điều con người gìn giữ.
Mình muốn giữ phong độ gã lãng tử đã đi qua nhiều cuộc phong ba: không sợ thời đại, không bài xích cái mới, nhưng cũng không để những điều hào nhoáng lấy mất tình cảm vốn quý nhất của con người. Thông minh là chuyện của trí óc. Hào hiệp là chuyện của khí phách. Còn tử tế, ấy là chuyện của một đời người.

--- California – Santa Ana ngày 20/6/2025
Thích Nhuận Hùng



Vào ngày đầu tiên đi học sau kỳ nghỉ đông, một học sinh 17 tuổi nổ súng tại một trường học ở Iowa, khiến một học sinh lớp sáu thiệt mạng và năm người khác bị thương, theo Reuters.
Số việc làm bị cắt giảm ở Hoa Kỳ đứng ở mức 34.817 trong tháng 11, giảm 24% so với tháng trước, theo Challenger, Grey & Christmas Inc. công bố trong một báo cáo công bố hôm thứ Năm. Trên cơ sở hàng năm, con số này đã giảm 20% so với 43.651 lượt cắt giảm được đăng ký trong cùng tháng một năm trước. Vào năm 2023, con số này đạt 721.677, tăng 98% so với mức cắt giảm 363.824 được công bố vào năm 2022.
Những dòng chữ đầu tiên trong bài này được viết trong ngày đầu năm 2024, với lời chúc lành tới tất cả độc giả, để cầu nguyện cho một thế giới của yêu thương và hòa bình. Trước tiên, mặc dù bản thân tác giả chữ nghĩa vụng về, nhưng cũng học theo truyền thống người xưa để làm vài câu đối trong ngày đầu năm dương lịch, và cũng là cận kề với ngày Tết Nguyên Đán. Tác giả không giữ bản quyền, do vậy bất kỳ ai cũng có thể sử dụng các câu đối nếu thấy khả dụng. Xin mời quý vị trong các phố ông đồ ở VN tự do sử dụng, và không cần ghi tên tác giả. Các câu đối này, khi cắt bớt cho ngắn hơn, vẫn có thể đủ nghĩa cho nhiều trường hợp.
Khoảng hơn bốn năm trước, tỷ phú Mỹ Jeffrey Epstein đã tự kết liễu đời mình trong lúc bị giam giữ. Ông bị cáo buộc lạm dụng tình dục, buôn trẻ vị thành niên và có nguy cơ bị kết án 45 năm tù. Hôm nay, hơn 900 trang của cuộc điều tra liên quan đến cáo buộc Jeffrey Epstein đã được công bố, theo tin CNN.
Đó là một viên thuốc có thể rung và đánh lừa dạ dày cảm thấy no. Đây có thể là một phương pháp điều trị béo phì trong tương lai mà không cần dùng đến thuốc hay phẫu thuật. Theo một bài báo xuất bản vào tháng 12 trên tạp chí Science Advances, viên thuốc này chưa được thử nghiệm trên người nhưng đã được thử nghiệm trên lợn. Kết quả cho thấy, lượng thức ăn mà lợn ăn giảm đi khoảng 40% và các hormone tạo cảm giác no được kích thích.
Một hồ sơ dân sự kiện cựu Tổng Thống Trump sẽ được nửa phần tiến hành, nửa phần bị Tòa bác bỏ. Một thẩm phán liên bang ở Washington, D.C., đã ra phán quyết rằng chỉ một phần của vụ kiện chống lại Trump về cái chết của cảnh sát Điện Capitol Brian Sicknick có thể được tiến hành, đưa ra quyết định chia rẽ trong vụ kiện do bạn tình lâu năm của Sicknick đứng tên kiện Trump.
Israel đã tiêu diệt phó thủ lãnh Hamas Saleh al-Arouri trong một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (drone) ở thủ đô Beirut của Lebanon. Sự kiện này khiến cho chiến tranh có nguy cơ lan rộng ra ngoài Gaza, theo Reuters.
Vào khoảng thời gian này bốn năm trước, các viên chức Trung Quốc bắt đầu điều tra nguyên nhân của căn bệnh hô hấp bí ẩn ở Vũ Hán, rồi đợt bùng phát đại dịch COVID-19 đã làm xáo trộn cuộc bầu cử năm 2020 và thay đổi thế giới của chúng ta mãi mãi. Dự đoán tình hình chính trị là một trò chơi đầy rủi ro, đặc biệt là trong thời đại liên tục xảy ra hiện tượng thiên nga đen (black swan: thiên nga đen là từ dùng để chỉ những hiện tượng mà khả năng xảy ra rất hiếm, không thể dự đoán trước được nhưng có thể gây ra các tác động vô cùng nghiêm trọng). Thay vì tìm hiểu những dự đoán hay lời tiên tri, trang Axios chỉ ra 5 yếu tố quan trọng mà họ sẽ quan sát về những tác động của chúng đối với cuộc bầu cử trong năm 2024.
Bước đi như vậy rõ ràng là không cần lưu dấu; nhưng chính là bước đi siêu tuyệt của bậc đại nhân, đại sĩ: không dấu tích mà lại tràn đầy công đức, lợi ích cho dân tộc, đạo pháp và nhân loại nhiều thế kỷ sau.
Cảnh sát ở California cho biết một cậu bé 10 tuổi đã tìm thấy một khẩu súng trong xe của cha mình rồi dùng nó bắn chết một cậu bé 10 tuổi khác. Tờ Los Angeles Times đưa tin cảnh sát đã trả lời các báo cáo về vụ nổ súng ở Quận Sacramento vào chiều thứ Bảy và phát hiện nạn nhân không phản ứng và chảy máu trong bãi đậu xe của một tòa nhà chung cư.
Lãnh đạo phe đối lập Hàn Quốc Lee Jae-Myung đã bị đâm vào cổ sáng ngày 2 tháng 1 giờ địa phương trong chuyến thăm thành phố Busan, theo hãng tin Yonhap.
Nhật Bản đang chật vật đánh giá phạm vi thiệt hại do trận động đất xảy ra ở bờ biển phía tây, khiến ít nhất 8 người chết, phá hủy các tòa nhà và đường sá, cũng như khiến nhiều nơi bị mất điện trong thời tiết lạnh giá, theo Reuters.
Cảnh sát Hòa Lan cho biết hơn 200 người đã bị bắt vào đêm giao thừa năm 2024 trong các cuộc bạo loạn trên khắp đất nước, khiến hàng chục sĩ quan cảnh sát bị thương, theo Reuters.
Nhật Bản chuẩn bị kịch bản Trump thắng cử Tổng Thống Mỹ năm 2024, Nhật sẽ tự lực về quân sự vì Trump sẽ không bảo vệ Đài Loan, như thế mở ra những hiểm họa từ Trung Quốc và Bắc Hàn. Năm 2024 sẽ chứng kiến các cuộc bầu cử quan trọng ở một số nước lớn và có ý nghĩa địa chính trị như Nga, Ấn Độ, Indonesia, Nam Hàn và Đài Loan, nhưng cuộc đua tổng thống Mỹ cho đến nay sẽ có tác động lớn nhất đến các nhà hoạch định chính sách Nhật Bản.
Theo một kết quả nghiên cứu của Viện Đại học University of Wisconsin, Madison ở Hoa Kỳ, người lớn ngồi thiền hoặc tập các bài tập thể dục thông thường như đi bộ nhanh, trong hai tháng sẽ ít bị bệnh cảm lạnh hơn so với những người không làm gì. Nghiên cứu phát hiện ra rằng những người ngồi thiền có số ngày nghỉ việc do bệnh ít hơn 76% trong khoảng thời gian 9 tháng từ tháng 9 đến tháng 5 so với những người không ngồi thiền. Những người chỉ tập thể dục nghỉ ít hơn 48% trong giai đoạn này. Ngoài ra, các nghiên cứu trước đó đã cho thấy thiền chánh niệm có thể làm giảm căng thẳng thần kinh trong cuộc sống, làm cho tâm được an lạc và tăng cường khả năng của hệ miễn dịch.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.