BẢN TIN cà phê sáng Chủ Nhật 15/11/2026:
- Trump đe dọa: sẽ kết thúc Cuba trước khi rời Bạch Ốc. Chủ tịch nước Cuba: mờ mặt trận toàn dân nam nữ cầm súng giữ nước, không đầu hàng.
- Iran bắn vào căn cứ quân sự của Mỹ ở Bahrain sáng Chủ Nhật, lần thứ 2 sau đợt bắn hôm Thứ Sáu. Phòng không Bahrain bắn chặp kịp // Nghị viện Ả Rập lên án Iran đã tấn công Bahrain và Vịnh Ả Rập // Tàu dầu Anh bị tấn công khi gần Oman, hướng tới eo biển Hormuz.
- San Jose: tiệm ăn Denny's (nơi khai sinh Nvidia) lặng lẽ gỡ bỏ tấm biển vinh danh Jensen Huang khi lộ tin Huang dan díu, bây giờ sẽ gắn lại tấm biển có dòng chữ "Chiếc bàn đã khởi đầu cho một công ty trị giá 1 nghìn tỷ USD. Chúc mừng Nvidia".// Kiến nghị phục chức CEO cho Jensen Huang: 145.878 chữ ký tính tới hôm nay, bao gồm 77.975 người tự nhận mình là cổ đông Nvidia, 7.273 nhân viên hiện tại và 1.350 nhân viên cũ. 59.280 người ủng hộ khác liệt kê riêng // Megaspeed: công ty tuân thủ luật lệ, được Mỹ và Singapore giám sát, không hề làm gì sai, và cô Alice Huang đã rời công ty từ tháng 8/2025.// Nhiều CEO ngoại tình, có người không mất chức vì là chuyện riêng, nhưng Jensen Huang dính với an ninh gián điệp và nội quy.// Tin đồn "âm mưu từ Israel" có lẽ sai, nhưng chính trị Mỹ áp lực có lẽ đúng.
- Ukraine đã bắn cháy 3 khu công nghiệp Nga về lọc dầu, chế tạo Trực thăng sâu trong đất Nga hơn 1.000 km.// Thống đốc Nga: 1 nhà máy điện Nga bị Ukraine bắn cháy.
- SpaceX nói các trục trặc nối mạng ở Ukraine là do "vấn đề kỹ thuật".// Zelensky: rằng Ukraine không tin các trục trặc mạng Starlink trong 5 ngày qua là kỹ thuật // Tổng thống Pháp Macron: Putin không muốn đàm phán với Ukraine, Putin đang ép Ukraine phải đầu hàng // Bulgaria: sẽ không tài trợ, không cấp vũ khí cho Ukraine. Balan: tạm dừng cấp Ukraine tiền mua thêm vũ khí Mỹ.// Mỹ nêu ý kiến Putin vẽ lại trật tự an ninh châu Âu để đổi lấy hòa bình: đòi Ukraine cắt vùng Donbas (do Nga chiếm 1 phần) cho Nga, Anh ngưng bảo vệ Châu Âu bằng bom nguyên tử, quân NATO rút khỏi Đông Âu, trở lại bản đồ 1997, loại Phần Lan ra khỏi NATO. Zelensky: không cắt đất.
- Trump chịu thua trước giá thịt bò tăng vọt vì giá mọi thứ (xăng dầu, thức ăn gia súc, chi phí nhân viên) đều tăng trong khi nhiều xưởng thịt bò phá sản, bò nuôi cần vài năm mới lớn.
- Thủ tướng Úc và Bộ trưởng Năng Lượng Úc tới họp COP31 ở Thổ Nhĩ Kỳ, tưởng micro đã tắt, nên nói chuyện XXX bị truyền hình 7News ghi âm.
- Sau khi tông vào tàu du lịch (với 197 khách và thủy thủ) đang neo và gây hư hại 1 triệu đô, tàu dầu bị Cảng New Orleans kiện, cơ nguy phải bán tàu để đền.
.
____ ____ CHI TIẾT:
.
---- Trump đe dọa: sẽ kết thúc Cuba trước khi rời Bạch Ốc. Chủ tịch nước Cuba: mờ mặt trận toàn dân nam nữ cầm súng giữ nước, không đầu hàng. Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel thông báo về công tác chuẩn bị đối phó với khả năng xảy ra một cuộc tấn công quân sự từ phía Mỹ, sau khi xuất hiện những mối đe dọa được cho là đến từ Tổng thống Mỹ Donald Trump. Díaz-Canel nhấn mạnh quyết tâm của Cuba trong việc đẩy lùi mọi hành vi gây hấn quân sự từ nước ngoài, đồng thời khẳng định lại rằng Cuba là một quốc gia yêu chuộng hòa bình và không gây ra mối đe dọa nào đối với an ninh quốc gia của Mỹ. Trump bày tỏ ý định giải quyết tình hình tại Cuba trước khi nhiệm kỳ của ông kết thúc vào tháng 1 năm 2029; ông mô tả Cuba là một quốc gia đang thất bại và gợi ý về khả năng can thiệp quân sự.
Ông Díaz-Canel chỉ trích các tuyên bố chính trị từ phía Mỹ về hành động quân sự nhắm vào Cuba, dù không nêu đích danh ông Trump. Những phát biểu này được đưa ra trong sự kiện Ngày Quốc phòng Quốc gia của Cuba, với sự tham dự của các quan chức quân đội và Đảng Cộng sản. Kể từ sau một chiến dịch quân sự của Mỹ tại Venezuela vào tháng 1, Cuba đã thường xuyên tổ chức các cuộc tập trận và các cuộc họp phối hợp quốc phòng. Các binh sĩ Cuba đang triển khai huấn luyện quân sự cơ bản cho thường dân, nằm trong khuôn khổ chiến lược quốc phòng mang tên "Cuộc chiến của toàn dân".
Ông Trump đã nhiều lần đề cập đến khả năng Mỹ can thiệp quân sự vào Cuba, bao gồm cả đề xuất duy trì sự hiện diện của các tàu chiến Mỹ ngoài khơi Cuba nhằm gây áp lực buộc giới lãnh đạo nước này phải đầu hàng.
.
---- Iran bắn vào căn cứ quân sự của Mỹ ở Bahrain sáng Chủ Nhật, lần thứ 2 sau đợt bắn hôm Thứ Sáu. Phòng không Bahrain bắn chặp kịp // Nghị viện Ả Rập lên án Iran đã tấn công Bahrain và Vịnh Ả Rập // Tàu dầu Anh bị tấn công khi gần Oman, hướng tới eo biển Hormuz.
. Iran tiến hành cuộc tấn công bằng máy bay không người lái thứ hai vào căn cứ quân sự của Mỹ ở Bahrain trong vòng ba ngày, nhắm vào cơ sở radar phòng không của Mỹ tại căn cứ không quân al-Riffa bằng sáu máy bay không người lái. Quân đội Bahrain đã chặn và tiêu diệt máy bay không người lái của Iran trước khi chúng kịp gây thiệt hại. Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái đầu tiên của Iran vào Bahrain xảy ra vào thứ Sáu, đánh dấu cuộc tấn công đầu tiên của Iran vào các nước vùng Vịnh kể từ tháng 9.
Mỹ và Iran đang rơi vào thế đối đầu về eo biển Hormuz, tuyến đường quan trọng vận chuyển khoảng 20% nguồn cung cấp khí đốt và dầu của thế giới, với việc vận chuyển bị hạn chế kể từ khi chiến tranh bắt đầu vào tháng Hai. Iran tuyên bố kiểm soát eo biển Hormuz và đã tấn công cái mà họ gọi là giao thông vận tải "trái phép", trong khi Mỹ bảo vệ các tàu chở dầu để duy trì xuất khẩu dầu từ các quốc gia Ả Rập ở vùng Vịnh.
Bộ nội vụ Bahrain kêu gọi người dân tìm kiếm sự an toàn khi còi báo động vang lên trong cuộc tấn công. Bahrain lên án mạnh mẽ các cuộc tấn công của Iran và buộc Iran phải chịu trách nhiệm về hậu quả. Vệ binh IRGC của Ian tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz và cảnh báo sẽ có những phản ứng gay gắt hơn trước bất kỳ hành động gây hấn nào của Mỹ.
Đầu tuần, Mỹ đã tiến hành các cuộc tấn công phòng thủ có giới hạn trên đảo Qeshm của Iran để đáp trả việc IRGC bắn vào máy bay Mỹ. Lực lượng Iran tuyên bố đã bắn hạ một số máy bay không người lái của Mỹ gần đảo Qeshm và eo biển Hormuz. Thỏa thuận sơ bộ nhằm chấm dứt xung đột và mở lại eo biển Hormuz vào tháng 6 đã sụp đổ sau các cuộc tấn công mới của Iran và việc hải quân Mỹ khôi phục phong tỏa.
.
. Nghị viện Ả Rập đã biểu dương lực lượng phòng không Bahrain vì đã vô hiệu hóa thành công các máy bay không người lái của Iran vào Chủ nhật, đồng thời nhấn mạnh vai trò của lực lượng này trong việc bảo vệ an ninh quốc gia. Cơ quan này cũng bày tỏ sự ủng hộ đối với Manama, khẳng định quyền của Bahrain trong việc thực hiện các biện pháp cần thiết để bảo vệ lãnh thổ của mình.
Cơ quan lập pháp này chỉ trích mạnh mẽ các hành động của Tehran, cho rằng cuộc tấn công từ Iran đã vi phạm chủ quyền của Bahrain và có nguy cơ gây thêm bất ổn trong khu vực. "Nghị viện Ả Rập khẳng định rằng việc Iran tiếp tục các cuộc tấn công tội ác nhắm vào khu vực Vịnh Ả Rập là một sự leo thang nguy hiểm và là cách tiếp cận thù địch không thể chấp nhận được, đe dọa đến an ninh và sự ổn định của khu vực," cơ quan này nhấn mạnh.
.
. Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) hôm Chủ nhật cho biết, tất cả các thành viên thủy thủ đoàn đều an toàn sau khi một tàu chở dầu bị tấn công trong lúc đang di chuyển về phía đông qua Vịnh Ả Rập, hướng tới eo biển Hormuz. Thông tin này được đưa ra dựa trên dữ liệu từ các cơ quan hàng hải Ấn Độ.
Hiện vẫn chưa rõ mức độ hư hại của con tàu cũng như các tác động tiềm tàng đối với môi trường. Bản đồ đi kèm thông báo của UKMTO cho thấy vụ việc xảy ra gần Khasab, Oman; tuy nhiên, cơ quan này không xác nhận vị trí chính xác hay thời điểm cụ thể xảy ra vụ tấn công.
.
---- San Jose: tiệm ăn Denny's (nơi khai sinh Nvidia) lặng lẽ gỡ bỏ tấm biển vinh danh Jensen Huang khi lộ tin Huang dan díu, bây giờ sẽ gắn lại tấm biển có dòng chữ "Chiếc bàn đã khởi đầu cho một công ty trị giá 1 nghìn tỷ USD. Chúc mừng Nvidia". Một tiệm ăn tại Thung lũng Silicon – nơi từng tự hào tuyên bố là "cái nôi" khai sinh ra Nvidia – đã âm thầm gỡ bỏ tấm biển vinh danh Jensen Huang trong tuần này, nhưng sau đó cho biết sẽ lắp đặt lại sau khi thông tin lan truyền. Theo tờ SFGate, các nhân viên tại nhà hàng Denny's trên đường Berryessa (San Jose) cho biết tấm biển đặt tại chiếc bàn – nơi ông Huang cùng các cộng sự đã lên ý tưởng thành lập "gã khổng lồ" chip máy tính vào năm 1993 – đã bị gỡ bỏ vào tối thứ Năm. Tuy nhiên, họ từ chối tiết lộ ai là người ra lệnh thực hiện việc này. Tấm biển có dòng chữ: "Chiếc bàn đã khởi đầu cho một công ty trị giá 1 nghìn tỷ USD. Chúc mừng Nvidia".
Trong tuần này, ông Huang đã từ chức CEO của Nvidia, sau khi xuất hiện các thông tin về những mối quan hệ tình ái với cấp dưới và một người phụ nữ bị nghi ngờ là gián điệp cho Trung Quốc. Sau khi NBC News đăng tải bài viết về việc tấm biển bị gỡ bỏ, một người phát ngôn của chuỗi nhà hàng Denny's cho biết họ dự định sẽ lắp đặt lại tấm biển này nhằm "ghi nhận những cuộc trò chuyện tại Denny's đã góp phần khai sinh ra NVIDIA". Ông Huang từng chia sẻ rằng mình bắt đầu sự nghiệp với công việc rửa chén đĩa tại Denny's – một chi tiết vẫn còn xuất hiện trong sơ yếu lý lịch của ông.
Người phát ngôn cho biết: "Nhiều năm sau đó, ông ấy cùng các cộng sự đã ngồi tại một trong những chiếc bàn của chúng tôi để thảo luận về ý tưởng hình thành nên NVIDIA. Tấm biển này nhằm kỷ niệm chặng đường lịch sử chung đó". Hiện chưa rõ số phận của chương trình đặc biệt mang tên "Breakfast Bytes" (tạm dịch: "Bữa sáng cùng công nghệ") – một sáng kiến lấy cảm hứng từ ông Huang từng được Denny's quảng bá trước đây – sẽ ra sao.
.
---- Kiến nghị phục chức CEO cho Jensen Huang: 145.878 chữ ký tính tới hôm nay, bao gồm 77.975 người tự nhận mình là cổ đông Nvidia, 7.273 nhân viên hiện tại và 1.350 nhân viên cũ. 59.280 người ủng hộ khác liệt kê riêng // Megaspeed: công ty tuân thủ luật lệ, được Mỹ và Singapore giám sát, không hề làm gì sai, và cô Alice Huang đã rời công ty từ tháng 8/2025.// Nhiều CEO ngoại tình, có người không mất chức vì là chuyện riêng, nhưng Jensen Huang dính với an ninh gián điệp và nội quy.// Tin đồn "âm mưu từ Israel" có lẽ sai, nhưng chính trị Mỹ áp lực có lẽ đúng.
Trong những ngày gần đây, phần lớn Thung lũng Silicon đã lên tiếng bảo vệ ông Jensen Huang. Sarah Guo, một nhà đầu tư mạo hiểm, gọi ông là "một trong những doanh nhân phi thường nhất mọi thời đại". Shaun Maguire từ quỹ Sequoia nhận định rằng "những đóng góp của ông Huang đối với sự đổi mới sáng tạo và vị thế dẫn đầu của Mỹ trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) là không thể đong đếm hết".
Sau khi ông rời đi, các nhân viên hiện tại và cựu nhân viên đã bày tỏ sự tri ân trên mạng xã hội. Edward Liu, một giám đốc kiêm nhà khoa học lỗi lạc – người từng bắt đầu sự nghiệp tại công ty với tư cách là thực tập sinh – đã chia sẻ trên nền tảng X rằng đây là “một ngày đau lòng”. Ông ca ngợi Huang là một nhà lãnh đạo đầy cảm hứng, người đã dạy họ cách “tư duy từ những nguyên lý cơ bản”. Kỹ sư Fei Peng thậm chí còn đi xa hơn khi viết rằng việc Huang rời đi “đã giết chết linh hồn của NVIDIA”.
Những người khác, chẳng hạn như nhà nghiên cứu cấp cao Gavin Woolery, lại công khai đặt nghi vấn về những động cơ ẩn giấu đằng sau sự ra đi này. Trên nền tảng X, Woolery bày tỏ quan điểm rằng việc Huang bị loại khỏi công ty diễn ra quá nhanh, ngay cả khi chưa có đầy đủ thông tin về vụ việc.
Một bản kiến nghị yêu cầu khôi phục chức vụ CEO Nvidia cho ông Huang đã được lan truyền vào cuối tuần qua, trong đó có cả Elon Musk cùng nhiều nhân vật nổi tiếng khác. Chiến dịch Stand with Jensen đã thu thập được 145.878 chữ ký tính đến thời điểm báo chí, bao gồm 77.975 người tự nhận mình là cổ đông của Nvidia, 7.273 nhân viên hiện tại và 1.350 nhân viên cũ. 59.280 người ủng hộ khác được liệt kê riêng.
.
-- Hãng Megaspeed International Pte. Ltd., một đối tác kinh doanh của Nvidia Corp., cho biết hôm Chủ nhật rằng Alice Huang – cựu giám đốc điều hành của công ty, người từng có mối quan hệ tình cảm với cựu CEO Nvidia Jensen Huang – đã rời khỏi công ty vào tháng 8 năm 2025.
Công ty điện toán đám mây có trụ sở tại Singapore này thông báo với CNBC rằng họ đã tiến hành một cuộc điều tra nội bộ về hoạt động kinh doanh, chuỗi cung ứng và các hoạt động toàn cầu của mình. Công ty khẳng định: "Megaspeed thiết kế và duy trì các khuôn khổ kiểm soát chuỗi cung ứng cũng như vận hành toàn cầu nhằm tuân thủ mọi luật lệ và quy định hiện hành, bao gồm các yêu cầu kiểm soát xuất cảng của Hoa Kỳ và các quy định tại từng thị trường nơi chúng tôi hoạt động".
Megaspeed đã phải đối mặt với sự giám sát từ chính phủ Hoa Kỳ và truyền thông về việc liệu các con chip Nvidia được cung cấp thông qua công ty này có bị chuyển hướng đến các khách hàng tại Trung Quốc hay không. Vấn đề nảy sinh sau khi Alice Huang bị xác định là một đặc vụ tình báo Trung Quốc – một sự kiện châm ngòi cho bê bối gián điệp nghiêm trọng, dẫn đến việc CEO của Nvidia phải từ chức.
.
-- Nhiều CEO ngoại tình, có người không mất chức vì là chuyện riêng, nhưng Jensen Huang dính với cô Alice Huang (bị nghi là gián điệp TQ, nghi cô trung chuyển chip từ Singapore sang TQ) nên trở thành chuyện an ninh quốc gia; và vi phạm nội quy vì cũng dan díu với nhân viên trong Nvidia.
Trong giới công nghệ Mỹ, việc ngoại tình cá nhân (như trường hợp của Bill Gates hay Jeff Bezos) thường gây sóng gió truyền thông nhưng không nhất thiết dẫn đến việc bị sa thải ngay lập tức nếu không vi phạm quy tắc quản trị. Rắc rối lớn nhất của ông Jensen Huang nằm ở việc người tình đầu tiên bị phanh phui—cô Alice Huang, cựu lãnh đạo công ty Megaspeed tại Singapore—bị tình báo Mỹ nghi ngờ là gián điệp của Trung Quốc và có liên quan đến việc tuồn chip AI trái phép. Điều này biến bê bối cá nhân thành vấn đề an ninh quốc gia, khiến FBI và Quốc hội Mỹ phải vào cuộc điều tra.
Jensen Huang cũng vi phạm quy tắc nội bộ vì dan díu với cô Kimberly Powell. Giọt nước tràn ly khiến Hội đồng quản trị Nvidia buộc ông Huang rời ghế vào ngày 12/11/2026 là tiết lộ của tờ New York Times về việc ông có quan hệ tình cảm với cô Kimberly Powell. Powell là Phó Chủ tịch phụ trách mảng y tế và là cấp dưới trực tiếp của ông. Hầu hết các tập đoàn lớn tại Mỹ đều có quy định nghiêm cấm lãnh đạo cao nhất quan hệ tình cảm với cấp dưới trực tiếp để tránh xung đột lợi ích và rủi ro pháp lý. Ngoài ra, Reuters cũng đưa tin ông bị nghi ngờ có mối quan hệ ngoài luồng thứ ba với một nhân viên khác của công ty.
.
-- Lại có tin đồn "âm mưu từ Israel"... Nvidia có sự hiện diện kỹ thuật rất lớn tại Israel với hàng nghìn nhân sự sau thương vụ thâu tóm công ty Mellanox. Bản thân ông Jensen Huang cũng từng gọi Israel là "ngôi nhà thứ hai" của Nvidia. Ngay sau khi ông Huang từ chức, truyền thông Israel như tờ Ynetnews và Calcalist đã điểm tên ba nhân vật công nghệ gốc Israel là Michael Kagan (Giám đốc công nghệ của Nvidia), Eyal Waldman (cựu CEO Mellanox) và Johny Srouji (Giám đốc phần cứng của Apple) vào danh sách các ứng viên tiềm năng thay thế ông.
Việc ba nhân vật người Israel xuất hiện trong danh sách đồn đoán kế nhiệm—bên cạnh nhiều ứng viên Mỹ và gốc Á khác như Colette Kress, Lisa Su hay Tim Cook—đã bị một số tài khoản mạng xã hội suy diễn thành một "cuộc đảo chính" có tổ chức. Tuy nhiên, hãng tin Roya News và giới phân tích quốc tế khẳng định cáo buộc về âm mưu từ Israel là vô căn cứ.
Có lẽ lý do chính vì mâu thuẫn chính trị tại Washington: Theo phân tích của nhiều tờ báo Mỹ như Business Insider và Washington Post, việc thông tin tình báo về bà Alice Huang (vốn đã được điều tra từ năm 2024) bất ngờ bị rò rỉ dồn dập vào cuối năm 2026 có thể xuất phát từ mâu thuẫn chính trị. Ông Huang từng vận động hành lang mạnh mẽ để nới lỏng lệnh cấm xuất cảng chip sang Trung Quốc, điều này khiến ông đối đầu trực tiếp với phe "diều hâu" cứng rắn trong chính quyền Mỹ, điển hình là Ngoại trưởng Marco Rubio. Thực tế, chưa có bằng chứng công khai nào chứng minh bà Alice Huang thực sự là điệp viên hay bí mật công ty đã bị rò rỉ.
.
---- Ukraine đã bắn cháy 3 khu công nghiệp Nga về lọc dầu, chế tạo Trực thăng sâu trong đất Nga hơn 1.000 km.// Thống đốc Nga: 1 nhà máy điện Nga bị Ukraine bắn cháy. Bộ Tổng tham mưu Ukraine hôm Chủ nhật cho biết, trong đêm trước đó, quân Ukraine đã tấn công ba cơ sở công nghiệp của Nga, nhắm vào các địa điểm liên quan đến sản xuất hóa dầu, lọc dầu và chế tạo trực thăng. Các cuộc tấn công nhắm vào tổ hợp Nizhnekamskneftekhim và nhà máy lọc dầu TAIF-NK tại Nizhnekamsk, thuộc Cộng hòa Tatarstan – khu vực nằm cách biên giới Ukraine hơn 1.000 km. Các vụ nổ và hỏa hoạn đã được ghi nhận tại cả hai cơ sở này. Nizhnekamskneftekhim là nơi sản xuất cao su tổng hợp dùng cho các phương tiện và thiết bị quân sự, trong khi TAIF-NK cung cấp nhiên liệu cùng các nguyên liệu thô phục vụ công nghiệp.
Các lực lượng Ukraine cũng tấn công nhà máy JSC Monolit tại Trubchevsk, thuộc tỉnh Bryansk – cơ sở chuyên sản xuất máy bay (bao gồm cả trực thăng) cùng các phụ tùng thay thế. Phía Ukraine cho biết: "Mức độ thiệt hại tại các cơ sở này hiện đang được làm rõ".
.
Nga: Thống đốc vùng Rostov ở miền tây nước Nga, ông Yury Slyusar, cho biết vào sáng sớm Chủ nhật rằng một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine đã gây hư hại cho một trạm biến áp điện tại thành phố Taganrog.
"Một đám cháy đã bùng phát. Các đơn vị ứng phó khẩn cấp đang nỗ lực khắc phục hậu quả," ông viết trên mạng xã hội. Trước đó, ông thông báo rằng 50 máy bay không người lái của Ukraine đã bị đánh chặn trên khu vực này. Trong khi đó, lực lượng phòng không cũng đã bắn hạ 28 máy bay không người lái tại vùng Voronezh, nằm ở phía bắc Rostov.
.
---- SpaceX nói các trục trặc nối mạng ở Ukraine là do "vấn đề kỹ thuật".// Zelensky: rằng Ukraine không tin các trục trặc mạng Starlink trong 5 ngày qua là kỹ thuật // Tổng thống Pháp Macron: Putin không muốn đàm phán với Ukraine, Putin đang ép Ukraine phải đầu hàng // Bulgaria: sẽ không tài trợ, không cấp vũ khí cho Ukraine. Balan: tạm dừng cấp Ukraine tiền mua thêm vũ khí Mỹ.
Theo thông tin từ PBS News hôm thứ Bảy – dẫn lời ông Denys Sienik, Đại biện lâm thời Ukraine tại Hoa Kỳ – chính phủ Ukraine đã trao đổi với SpaceX về những gián đoạn gần đây đối với Starshield, mạng lưới vệ tinh trinh sát quân sự của công ty này. Phía SpaceX thông báo với Ukraine rằng các trục trặc gián đoạn tại những khu vực do Nga kiểm soát ở Ukraine là do một "vấn đề kỹ thuật". Theo bản tin, SpaceX không cung cấp thêm bất kỳ chi tiết nào khác.
.
Theo hãng tin Interfax-Ukraine hôm thứ Bảy, Tổng thống Zelensky phát biểu với các phóng viên rằng Ukraine không tin các trục trặc gián đoạn hệ thống Starlink gần đây tại nước này xuất phát từ nguyên nhân kỹ thuật, bất chấp khẳng định ngược lại từ phía SpaceX.
"Bộ Quốc phòng [Ukraine] đã trao đổi với SpaceX. Họ trả lời rằng: 'Chúng tôi không hạn chế bất cứ điều gì cả'. Tuy nhiên, các hạn chế này đã kéo dài suốt năm ngày qua. Họ cho rằng đó là vấn đề kỹ thuật, nhưng chúng tôi không nghĩ vậy. Vấn đề không nằm ở chỗ chúng tôi có tin hay không, mà thực tế là chúng tôi không cho rằng đó là lỗi kỹ thuật. Có lẽ cần thêm các đợt kiểm tra nữa, nhưng mỗi ngày chúng tôi đều thực hiện thử nghiệm trên nhiều hướng khác nhau và kết quả vẫn cho thấy tình trạng tương tự. Điều này có nghĩa đây không phải là những sự cố cá biệt, mà là hiện tượng xảy ra trên diện rộng", ông Zelensky cho biết.
Tháng trước, CEO Elon Musk của SpaceX đã tạm thời hạn chế mạng lưới Starlink tại Ukraine, với lý do hệ thống này không được phép sử dụng cho các hoạt động tấn công.
.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron hôm thứ Bảy cho biết Tổng thống Nga Vladimir Putin không muốn đàm phán với Ukraine, thay vào đó, ông Putin đang cố gắng "ép Ukraine phải đầu hàng" bằng cách tăng cường các cuộc tấn công vào thường dân, đồng thời tìm cách "đẩy đất nước này vào cảnh tăm tối" trong mùa đông năm nay thông qua việc nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng năng lượng. Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì sự ủng hộ dành cho Ukraine và chỉ trích "những ai muốn hạn chế các nguồn lực cung cấp cho Ukraine".
Ông Macron ca ngợi tuyên bố "mang tính lịch sử" về các nguyên tắc then chốt của an ninh châu Âu, vốn đã được 42 quốc gia thông qua tại hội nghị thượng đỉnh Cộng đồng Chính trị châu Âu đầu tuần này. Ông cho rằng cần thực hiện thêm các bước tiếp theo, bao gồm việc xây dựng một tầm nhìn rõ ràng về an ninh châu Âu thời hậu chiến cũng như vai trò của Hoa Kỳ trong dài hạn. "Mục tiêu của chúng ta rất rõ ràng: đạt được một nền hòa bình công bằng và lâu dài cho Ukraine, sau đó cùng với tất cả các bên tiếp tục củng cố một khuôn khổ an ninh chung cho châu Âu", ông kết luận.
.
Bulgaria: sẽ không tài trợ, không cấp vũ khí cho Ukraine. Balan: tạm dừng cấp Ukraine tiền mua thêm vũ khí Mỹ. Hôm thứ Bảy, Thủ tướng Bulgaria Rumen Radev thông báo rằng nước này sẽ không tham gia vào đợt tài trợ mới của châu Âu dành cho Ukraine, đồng thời khẳng định sẽ không cung cấp vũ khí và đạn dược từ kho dự trữ của quân đội Bulgaria cho Kiev.
Ông Radev cho biết: "Chúng tôi đang nằm trong diện chịu quy trình kiểm soát thâm hụt ngân sách quá mức và đang gặp khó khăn với các nguồn dự trữ quốc gia. Trong tình hình này, chúng tôi không thể cung cấp hỗ trợ tài chính, nhưng chắc chắn cũng sẽ không cản trở quyết định của các quốc gia thành viên khác. Bất kỳ quốc gia nào muốn tự nguyện cung cấp viện trợ hay đầu tư ngân sách theo ý mình đều có thể thực hiện. Vì vậy, trong hoàn cảnh hiện tại, chúng tôi không gây trở ngại cho bất kỳ ai".
Trong khi đó, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk hôm qua tiết lộ rằng nước này sẽ tạm dừng phân bổ thêm ngân quỹ để mua sắm vũ khí từ Mỹ cho Ukraine thông qua cơ chế "Danh mục các yêu cầu ưu tiên của Ukraine" (PURL).
.
---- Mỹ nêu ý kiến Putin vẽ lại trật tự an ninh châu Âu để đổi lấy hòa bình: đòi Ukraine cắt vùng Donbas (do Nga chiếm 1 phần) cho Nga, Anh ngưng bảo vệ Châu Âu bằng bom nguyên tử, quân NATO rút khỏi Đông Âu, trở lại bản đồ 1997, loại Phần Lan ra khỏi NATO. Zelensky: không cắt đất.
Ukraine đã đáp trả Vladimir Putin sau khi nhà độc tài Nga đề xuất “vạch lại trật tự an ninh châu Âu” để đổi lấy hòa bình. Theo Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy, nhóm đàm phán của Donald Trump trong tuần này đã nêu khả năng thiết lập một khuôn khổ an ninh mới trên khắp châu Âu, trong bối cảnh xuất hiện nỗ lực mới nhằm chấm dứt cuộc chiến của Nga. Thông tin này được đưa ra sau khi con rể của ông Trump, Jared Kushner, cùng đặc phái viên Steve Witkoff tham gia các cuộc đàm phán hòa bình ba bên tại Abu Dhabi, sau đó bay đến Moscow để gặp ông Putin và tới Dublin để gặp ông Zelenskyy vào đầu tuần này.
Phía Mỹ đã gợi ý nhượng lại phần còn lại của khu vực Donbas (hiện đang bị Nga chiếm đóng một phần) cho Nga, để đổi lấy tư cách thành viên NATO cho Kyiv. Ông Putin cũng muốn Anh ngừng bảo vệ châu Âu bằng vũ khí hạt nhân, yêu cầu NATO rút lực lượng khỏi Đông Âu và các quốc gia vùng Baltic, đồng thời quay trở lại vị thế như năm 1997 và không mở rộng thêm nữa. Theo các nguồn tin, ông Putin chỉ cân nhắc một lệnh ngừng bắn nếu NATO loại Phần Lan ra khỏi liên minh và cam kết không đưa quân tới Ukraine.
Tuy nhiên, ông Zelenskyy đã bác bỏ hầu hết các đề xuất này. Tổng thống Ukraine cho rằng ý tưởng vạch lại trật tự an ninh châu Âu là một ý tưởng “nguy hiểm” và “không nên là chương trình nghị sự chính” – đồng thời khẳng định khái niệm này xuất phát trực tiếp từ ông Putin.
“Mong muốn thay đổi biên giới ở châu Âu của ông Putin là một thực tế. Tôi tin chắc rằng đây là một phần trong quan điểm của ông ta về việc sửa đổi các bảo đảm an ninh tại châu Âu,” ông phát biểu hôm thứ Sáu.
“Điều này rất nguy hiểm, bởi theo quan điểm của tôi, chính những vấn đề như thế này thường dẫn đến chiến tranh hoặc leo thang xung đột.”
Ông cho biết châu Âu phải tự quyết định tương lai của chính mình, nhất là khi ông Putin có thể tìm cách làm suy yếu sự hiện diện quân sự của NATO, hoặc thậm chí yêu cầu quân đội Mỹ rút lui. Ông Zelenskyy cho biết ông Putin từng đưa ra những đề xuất tương tự với cựu Tổng thống Mỹ Joe Biden vào năm 2021.
“Tôi nghĩ ông Putin sẽ nhắc đến Phần Lan và Thụy Điển. Tôi chắc chắn rằng ông ta sẽ nêu vấn đề về Hungary cũng như sự hiện diện của quân đội Mỹ tại các quốc gia vùng Baltic,” ông Zelenskyy nói. “Trình tự nên là: ngừng bắn, chấm dứt chiến tranh tại Ukraine, và đưa ra các bảo đảm an ninh cho Ukraine,” ông nói. “Không thể có bảo đảm an ninh nào ở châu Âu, hay dành cho châu Âu, mà thiếu đi Ukraine.”
Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha cũng bác bỏ các ý tưởng của ông Putin trên nền tảng X: “Vấn đề là, để đề xuất những ý tưởng ở quy mô đó, trước hết bạn cần phải thắng một cuộc chiến tranh thế giới. Theo những gì tôi biết, Nga đã dành bốn năm tám tháng chỉ để ‘suýt chiếm được’ ngôi làng Mala Tokmachka ở vùng Zaporizhzhia. “Nga đã mất hơn 1,6 triệu binh sĩ thương vong, nhưng vẫn chưa đạt được bất kỳ mục tiêu nào trong cuộc xâm lược của mình. Chỉ riêng trong tháng 10, họ đã mất 54.400 quân chiếm đóng, trong khi Ukraine giải phóng được nhiều lãnh thổ hơn số diện tích mà Nga chiếm giữ được. Ở giai đoạn này, điều tối đa mà ông Putin có thể đàm phán là một lệnh ngừng bắn công bằng dọc theo chiến tuyến hiện tại, chứ không phải là các phạm vi ảnh hưởng tại châu Âu. Thẳng thắn mà nói, châu Âu không cần một trật tự an ninh mới. Châu Âu đã có một trật tự như vậy, nhưng chính Nga lại liên tục vi phạm nó. Kế hoạch tốt nhất để có một châu Âu an toàn và tự do chính là chấm dứt hành động gây hấn của Nga đối với Ukraine.”
.
---- Trump chịu thua trước giá thịt bò tăng vọt vì giá mọi thứ (xăng dầu, thức ăn gia súc, chi phí nhân viên) đều tăng trong khi nhiều xưởng thịt bò phá sản, bò nuôi cần vài năm mới lớn.
Việc người tiêu dùng "sốc" trước giá thịt tại các quầy hàng không phải là hiện tượng nhất thời—đây đã trở thành mức giá chuẩn mới đối với thịt bò. Trong một bài viết trên tờ Wall Street Journal, Patrick Thomas giải thích rằng đàn gia súc tại Mỹ đã giảm xuống mức thấp nhất trong khoảng 75 năm qua, hệ quả từ tình trạng hạn hán, chi phí thức ăn và nhiên liệu xăng dầu tăng cao, cùng những bất ổn trong thời kỳ đại dịch. Sự thiếu hụt nguồn cung này đang đẩy giá bít tết và thịt làm burger lên mức cao kỷ lục, và tình trạng này có thể kéo dài đến tận thập niên tới, bởi cần gần hai năm để nuôi một lứa gia súc mới trước khi đưa ra thị trường.
Trong khi đó, các tập đoàn chế biến thịt lớn như Tyson, JBS và Cargill đang phải chịu lỗ, buộc phải đóng cửa các nhà máy và cắt giảm vĩnh viễn năng lực chế biến. Một chuyên gia phân tích ngành thịt bò than thở: "Một khi đã đóng cửa thì rất khó để khôi phục lại năng lực sản xuất đó. Việc tiếp tục thu hẹp quy mô là một trong những mối đe dọa dài hạn lớn nhất đối với ngành này." Nhiều yếu tố khác cho thấy chuỗi cung ứng thịt bò đang gặp nhiều khó khăn—từ các phiên đấu giá gia súc cho đến những nhà máy đã đóng cửa.
Về phía các chủ trang trại, họ tỏ ra e ngại trong việc vay thêm nợ để tái đàn, nhất là khi chi phí vận chuyển bằng xe tải ngày càng tăng, cùng với áp lực cạnh tranh từ các nguồn hàng nhập cảng giá rẻ—đặc biệt là từ Brazil. Chính quyền Trump từng dựa vào nguồn nhập cảng này như một giải pháp để hạ nhiệt giá cả, nhưng cho đến nay, tác động đối với người tiêu dùng vẫn không đáng kể.
Derrell Peel, giảng viên kinh tế nông nghiệp tại Đại học Bang Oklahoma, nhận định: "Chúng ta còn một chặng đường dài nữa mới có thể tăng quy mô đàn gia súc; tình hình sẽ còn trở nên khan hiếm hơn trước khi có dấu hiệu cải thiện. Giá cả vẫn sẽ tiếp tục ở mức cao." Tại Texas, một nhà hàng chuyên món thịt hun khói đã phải thực hiện biện pháp quyết liệt: loại bỏ món ức bò (brisket) khỏi thực đơn, với lý do loại thịt này "chiếm hơn 70% tổng chi phí nguyên liệu thực phẩm" của họ, theo tờ Washington Post.
.
---- Thủ tướng Úc và Bộ trưởng Năng Lượng Úc tới họp COP31 ở Thổ Nhĩ Kỳ, tưởng micro đã tắt, nên nói chuyện XXX bị truyền hình 7News ghi âm. Thủ tướng Úc Anthony Albanese đã có một cuộc trò chuyện nhạy cảm khi vô tình để micro vẫn bật trong lúc trao đổi với Bộ trưởng Năng lượng Chris Bowen tại một hội nghị khí hậu quốc tế ở Thổ Nhĩ Kỳ vào hôm thứ Sáu. Hai chính trị gia này đang thảo luận về việc họ thường để điện thoại ở đâu khi đứng trên sân khấu hội nghị, mà dường như không hay biết rằng micro và máy quay của đài truyền hình vẫn đang hoạt động trong thời gian nghỉ giải lao. Hội nghị khí hậu COP31 được tổ chức nhằm thúc đẩy các hành động quốc tế về biến đổi khí hậu, bao gồm cắt giảm khí thải, phát triển năng lượng sạch và cung cấp tài chính hỗ trợ các quốc gia dễ bị tổn thương thích ứng với biến đổi khí hậu.
Cuộc trò chuyện giọng XXX diễn ra khi cả hai đang chờ bắt đầu một phiên thảo luận bàn tròn về các cơ hội đầu tư vào năng lượng tái tạo tại Úc. “Ông để điện thoại ở đây à?” Thủ tướng Úc Albanese hỏi Bộ trưởng Bowen, đồng thời chỉ tay về phía túi áo ngực bên trái trên chiếc áo khoác của Bowen. “Thường thì đúng vậy,” Bộ trưởng Bowen đáp.
Thủ tướng Albanese sau đó khuyên Bộ trưởng Bowen không nên để điện thoại ở vị trí đó vì cho rằng “bức xạ” có thể gây ảnh hưởng đến tim — một giả thuyết vốn chưa được khoa học chứng minh. Bộ trưởng Bowen cho biết ông không quá lo ngại về tim, mà thay vào đó, ông “để tâm hơn” đến việc không để điện thoại trong túi quần.
Thủ tướng Albanese liền cười hỏi: “Vì... ‘con chim’ (your d--k) của ông à?” Bộ trưởng Bowen bật cười xác nhận: “Vì ‘con chim’ của tôi đấy. Bộ phận đó khá quan trọng… có lẽ còn quan trọng hơn cả trái tim nữa.” Cả hai cùng phá lên cười, và toàn bộ cuộc trò chuyện này đã bị kênh truyền hình 7News ghi lại.
.
---- Sau khi tông vào tàu du lịch (với 197 khách và thủy thủ) đang neo và gây hư hại 1 triệu đô, tàu dầu bị Cảng New Orleans kiện, cơ nguy phải bán tàu để đền. Vài giờ sau khi tàu chở dầu Atlantic Asphalt đâm mạnh vào một tàu du lịch đang neo đậu trên sông Mississippi – con tàu vốn chở theo 197 hành khách và thành viên thủy thủ đoàn – khiến nó bị lật nghiêng, chính quyền Cảng New Orleans đã đệ đơn kiện tàu chở dầu này. Theo đài WWL, Hội đồng Ủy viên của cảng đã nộp đơn kiện vào thứ Sáu, yêu cầu các chủ sở hữu và đơn vị quản lý tàu Atlantic Asphalt phải bồi thường thiệt hại; phương án được cân nhắc là bán con tàu này để lấy kinh phí chi trả. Cùng ngày, một thẩm phán đã ban hành lệnh yêu cầu Cảnh sát Tư pháp Hoa Kỳ (US Marshals) tạm thời tiếp quản con tàu chở dầu nói trên.
Hội đồng cảng khẳng định vụ va chạm đã gây thiệt hại hơn 1 triệu USD cho Bến cảng Thalia Street (Thalia Street Terminal). Họ yêu cầu phía tàu phải chi trả các chi phí dọn dẹp, kiểm tra, sửa chữa, cùng với tiền lãi và án phí. Đơn kiện cáo buộc chủ sở hữu và đơn vị quản lý tàu đã vi phạm các quy định an toàn; phía cảng khẳng định họ không phải chịu bất kỳ trách nhiệm nào trong vụ việc. Rất may, không có ai thiệt mạng hay bị thương nghiêm trọng. Theo Đại úy Melanie Burnham thuộc Lực lượng Tuần duyên Hoa Kỳ, tàu chở dầu đã được kéo khỏi hiện trường, nhưng công tác di dời con tàu du lịch – hiện vẫn đang nằm nghiêng – có thể sẽ mất vài tuần. Bà cho biết thêm, bước ưu tiên hàng đầu là đảm bảo 16.000 gallon (khoảng 60.500 lít) nhiên liệu trên tàu American Heritage được loại bỏ một cách an toàn.
.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình