Hôm nay,  

Phiếm Mùa Hè

06/09/202310:45:00(Xem: 4103)

Phiếm

IMG_7059

 

Nhỏ em hàng xóm Edmonton bữa nay phone tôi tâm tình ba điều bốn chuyện, rồi chuyển đề tài:
    – Chị ơi, em vẫn nhớ bài học của chị từ mùa hè năm ngoái.
    – Ủa, chị có dạy bài học nào đâu?
    – Có chớ, chị quên rồi sao? Bài viết năm trước của chị đó! Ngày nào em cũng ra ngoài vườn tưới cây cối hoa lá, vừa tâm tình với chúng, nói chuyện với mây gió xung quanh, thấy lòng thanh thản thoải mái, đúng là một phương pháp thiền tuyệt vời đó chị.
    – Ừa, mà em có áp dụng theo chị, là khi rửa chén cũng nói chuyện với ... chén dĩa, đi bộ treadmill dưới basement thì nói chuyện với... không khí, và bị ông xã gọi là... dở hơi không bình thường không?
    Nó cười ngặt nghẽo:
    – Bởi năm nay em đang chờ chị viết tiếp đó.
    – Năm nay có gì mà viết nhỉ?
    – Thì chuyện... tào lao hàng ngày như chị thường nói, nhưng lại là những chuyện hổng có vô thương vô phạt đâu à nghen, vì dù sao thì, “mua vui cũng được một vài trống canh”, hén chị?
Thôi thì kỳ này tôi ráng viết chuyện nghiêm túc, không “tưng tửng” nữa, tới đâu hay tới đó, không dám hứa với nhỏ em lanh lợi này nữa.
    Ở đâu không biết, chứ ở giáo xứ của tôi, thành phố của tôi, mùa hè là mùa nhộn nhịp đi vacation, hay nói đúng hơn là mùa hè thì đi nhiều hơn các mùa còn lại trong năm. Đám trẻ tuổi còn sức lao động hăng hái thì tôi không bàn tới, tôi muốn nói đến lứa tuổi sồn sồn, trung niên, ngấp nghé về hưu và bắt đầu về hưu. Thời đại công nghệ phát triển, người ta cho nhau những lời khuyên trên facebook, trên youtube, rằng hãy enjoy cuộc đời vì đời như giấc mộng qua nhanh, và cách tốt nhất để “hưởng đời” là đi du lịch đó đây, ngắm cảnh đẹp, ăn uống, nghỉ ngơi, không vướng bận chuyện đi làm, trọn vẹn từng phút giây trước khi tuổi già ập đến, bệnh hoạn viếng thăm, mỗi ngày uống cả vốc thuốc, gối mỏi chân mòn lúc ấy muốn ngao du cũng khó. Người ta vẫn lan truyền tấm ảnh vui, hai vợ chồng già lọm khọm ngủ gục trên con thuyền dọc bờ sông thành phố Nice, Italy với lời chú thích: “Đừng đợi tuổi già mới đi du lịch nhé”.
Bạn bè xung quanh tôi, có người còn về hưu non (vì đã kiếm đủ tiền suốt mấy chục năm làm việc), con cái lớn tự lập, hai vợ chồng cùng những người bạn lập nhóm “Viễn Du” (nghe tên là biết mục đích rồi đó), hàng năm lên mục tiêu ít nhất  2 chuyến cruise bên Châu Âu, rồi các chuyến lẻ tẻ bay trong Mỹ, Canada, chưa kể road trips xuyên bang hứng lúc nào lên đường lúc ấy (tỉ phú thời gian mà!)
    Trong nhóm diễn đàn Thơ Văn tôi tham gia, các chị lên chức sui gia, bà nội bà ngoại, cũng rất sung sức các chuyến vacation, vì không phải lúc nào cũng làm osin cho con cháu, mà còn biết vui sống cho bản thân mình. Hầu như cứ vài tháng trong nhóm cũng được lần lượt khoe hình lẫn nhau, từ Ai Cập, Hy Lạp, Úc Châu, Nhật Bản, Thailand... nói chung là vòng quanh thế giới, nơi nào mình chưa đi qua thì được đi “hàm thụ” cũng đã con mắt.
    Mà đâu chỉ riêng nơi tôi ở, chỗ nào tôi có người thân quen, từ Canada tới Mỹ đều có tình trạng như “cơn sốt thời đại”: du lịch tuổi sồn sồn trước khi về già. Ngay cả bên Việt Nam xa xôi cũng có phong trào “hưởng đời vì đời phù du”. Trên facebook mấy đứa bạn cũ, bạn hàng xóm cũ của tôi cũng rần rần đi vacation như trẩy hội. Người có tiền thì bay sang các nước láng giềng Singapore, Mã Lai, Trung Quốc, Đại Hàn , kẻ ít tiền thì du lịch trong nước, Mũi Né, Nha Trang, Phú Quốc, Hồ Tràm, Đà Nẵng. Đi trong nước thì thường xuyên hơn, hễ có những ngày nghỉ Lễ, cuối tuần là xách hành lý lên đường. Để vui hơn thì đi theo nhóm, nhiều cặp, nhiều người, tha hồ rộn ràng, và dĩ nhiên phải có hai thứ không thể thiếu trong các chuyến đi, là thưởng thức các món ăn ngon, và kế tiếp là chụp hình “sống ảo” tưng bừng trên facebook . Dù có nhiều ý kiến trái chiều trong chuyện chụp hình “mọi lúc mọi nơi”, rồi “chụp đi chụp lại” cho “trẻ đẹp”, nhưng thây kệ, ai nói gì nói, miễn sao ta vui vẻ, ta hạnh phúc, ta không hại ai là được rồi. Còn được tung tăng, được ngắm đất trời bao la, là còn may mắn, là cứ vui vì ai biết được ngày mai.
Tôi có nhỏ bạn thân hồi đó đi dạy học chung, lúc nó lấy chồng là ông Thầy Hiệu Trưởng của trường, lớn hơn nó 15 tuổi. Chúng tôi từng ganh tị vì nó được chồng cưng, nay nó cũng vừa tuổi hưu  được hai năm (bên Việt Nam giáo viên nữ về hưu tuổi 55), chồng nó cũng đã hưu trước đó khá lâu ở tuổi 60, giờ hai vợ chồng thật sự thảnh thơi, nhưng nó than hổng được đi chơi đâu hết á, vì hiện nay nó mới 57 tuổi mà chồng “già” đã ở tuổi 72, đã bị một lần stroke nhẹ, kèm thêm một số bệnh vặt khác, ngày nào cũng uống thuốc, chẳng dám đi xa ngoài Sài Gòn, Vũng Tàu, Đà Lạt, mà đi hoài mấy nơi ấy cũng chán, đường xá hiểm nguy, du lịch chặt chém, thức ăn quán xá kém vệ sinh, thôi ở nhà cho lành. Vậy là lấy chồng “già” chưa hẳn đã sướng, đến lúc mình hào hứng sẵn sàng đi đây đó enjoy cuộc đời thì “lão ấy” chân cẳng run rẩy mất rồi .
    Một vài người bạn của tôi, mùa hè ít đi chơi xa, chỉ quanh quẩn ở nhà, tận hưởng khí hậu tuyệt vời của Canada, trồng cây trái sau vườn vì... đam mê (đến ngày thu hoạch đem chia cho bạn bè xung quanh ăn giùm chớ nhà mình ăn hết bao nhiêu), đi picnic, camping, hoặc road trips ngắn ngày trong tiểu bang. Rồi qua mùa thu, nhất là mùa đông lạnh giá, bắt đầu những chuyến vacation trốn lạnh đến Hawaii, Florida, Cancun ... hòa mình với 3 s (sun, sea, sand) hoặc bay qua California nắng ấm, đến phố Bolsa ăn hàng, ngắm phố phường tìm hơi ấm của tình đồng hương Việt Nam.
    Trong một cuộc khảo sát gần đây, thì 60% người ta thấy rằng thế giới hiện nay đầy chao đảo, biến cố từ nhân loại và thiên nhiên xảy ra thảm khốc bất thường. Vì thế, họ không còn muốn để dành tiền khi về hưu nữa, mà họ enjoy vào hiện tại được lúc nào hay lúc đó, nói nôm na là “hãy cứ vui khi đời cho phép”. Tôi bỗng nhớ chuyện mới đây, chàng Aditya Pai thuộc đảng Dân Chủ ở California tuyên bố rút lui khỏi cuộc đua vào Congress vì “life is short”, nhưng tám tiếng sau anh ta lên tiếng đính chính, đó chỉ là một phút “emotional” nên nói thế, chớ không có chuyện bỏ cuộc. Trời, mới đọc khúc đầu, tôi tính hoan hô chàng trai trẻ này, nhưng đọc đến cuối thì ... mỉm cười, té ra, chàng vẫn còn ham mê chính trường, và chắc là chưa nghe câu hát của Nguyễn Văn Đông : “Lòng trần còn mơ vương khanh tướng, thì đời còn mưa bay gió cuốn, còn nhiều anh ơi!”
    Chuyện vacation còn dài lắm, mênh mông lắm, mỗi người mỗi ý, mỗi nhà mỗi cảnh, đi đâu cũng được, miễn là ... ra khỏi nhà.
    Tôi xin tạm dừng và kết thúc bài viết này bằng mấy mẩu chuyện như đùa mà có thiệt. Đầu tiên là chuyện của tôi, xảy ra lập đi lập lại mấy năm liền, tôi không thể không kể:
    Số là mỗi khi hè đến, có khi trời nóng chảy mỡ, các tiệm bán watermelon ào ào, tôi cũng mua về giải khát trời hè. Nhưng vì nhà luôn có các trái cây khác, nên tôi để vài ngày sau mới ăn, mà hễ lần nào tôi cắt dưa hấu thì y như rằng trời lập tức... đổ cơn mưa gió, lạnh lẽo, ướt át, và như thế thì ăn dưa mất hết cảm giác thú vị.
    Năm nay, mấy tuần qua trời nóng bức, nghĩ đến vụ "trời mưa nếu Loan mua dưa" tôi đã rất ngần ngại, sợ bị y chang những năm trước, nhưng rồi bỗng dưng ai xui ai khiến, tôi đi Costco thấy dưa ngon quá đã hớn hở mang về trái dưa để giải nhiệt.
    Và kết quả thì... khủng khiếp hơn mấy năm trước, nghĩa là "trời buồn trời đổ cơn mưa" lai rai suốt hai tuần. Đã bảo không muốn tin dị đoan mà cũng phải tin. Tôi tuyên bố với chồng, con, rằng tôi sẽ không mua dưa hấu nữa, vì không muốn đem mưa gió bão bùng phá hủy mùa hè tươi đẹp của Canada.
    Chuyện tiếp theo là hôm nọ gặp lại cô bạn hồi đi học DayCare ở College, tôi hỏi thăm về đứa em gái được bảo lãnh qua đây vài năm trước, cổ hớn hở khoe:
        – Nó mới vào quốc tịch rồi, giờ đang đi Mỹ chơi.
        – Sướng vậy cà?
        – Thì may mắn trúng thưởng. Bữa tuyên thệ quốc tịch, chẳng hiểu vì sao có mấy đơn vị tài trợ phần “bốc thăm trúng thưởng” và em gái mình may mắn trúng giải, và phần thưởng dành cho người vừa vào quốc tịch Canada là một chuyến du lịch qua …Mỹ, giờ nó đang tung tăng ở Seattle và Oregon.
    Tôi lại nhớ đến câu chuyện ông anh tôi bên Texas hay kể lại mỗi khi gia đình có dịp tụ tập: công ty xe hơi Ford của Mỹ, mỗi lần khen thưởng cuối năm, cho những kỹ sư và nhân viên có thành tích tốt, thường có quà hậu hĩ cho người xứng đáng. Và năm ấy, phần thưởng dành cho mỗi người được vinh danh là một chiếc xe... BMW của Đức.
    Trong ba mẩu chuyện trên, chuyện đầu tiên tôi xin thề, bảo đảm “chăm phần chăm” sự thật vì đó là chuyện của chính tôi, còn hai chuyện sau thì chính tai tôi nghe (nhưng mắt không thấy), nên ai tin hay không tin cũng chẳng ảnh hưởng gì đến hoà bình thế giới. Mà thế giới này, cuộc đời này, vốn dĩ cũng đã có nhiều điều phi lý rồi, đúng không nà?!

 

—Kim Loan

(Edmonton, 8/2023)

 

 

Chị nhớ lại, vào một buổi sáng ngày cuối tháng 1 năm 1973, khi Chị đi lấy bản tin ở bên Macv về cho AP, chị thấy sao hôm nay văn phòng đông thế. Ký giả của AP và cả của NBC News bên cạnh cũng chạy qua chạy lại, Chị nghe ông chánh văn phòng nói: Viêt Nam sắp ngưng bắn rồi, sắp hòa bình rồi…” Văn phòng Associated Press xôn xao, từ ông chánh văn phòng đến các ký giả, nhân viên của AP đều hứng khởi với cái tin “Nóng bỏng” này. Chị thấy các phóng viên của các hãng thông tấn, hãng truyền hình ngoại quốc chạy hối hả sang nhau và chạy qua cả đài phát thanh Quân Đội Việt Nam để cập nhật tin tức viết bài…
Chị đi bằng xe hàng. Là dân Đà Lạt gốc Huế nên chị gọi xe đò là “xe hàng”. Đi xe hàng, tức là xe đò, là xe chở người và cả hàng chứ không chở riêng hàng. Tiếng Việt hay như vậy đó! Đến Gò Công rồi đi xe lam vào Đồng Nguơn. Ấp Đồng Nguơn. Không phải đây là lần đầu tiên chị được thấy cảnh đồng quê. Đồng quê miền nam hầu như đâu đâu cũng giống nhau. Nhưng có đi nhiều mới thấy mỗi nơi có một chút khác. Phải thế không? Hay chính là cảm giác của chị mỗi lần một khác?
Tôi ước mơ có một ngày nào đó, khi thanh bình thật sự trở về trên nước VN, khi chính thể CS hoàn toàn tan rã, khi con người công chính trở lại làm nền tảng trong xã hội mới, chúng ta sẽ trở về, những ngưới bạn từ thời xa xưa, cùng nhau làm lại một bữa tiệc Tất Niên, mời vong linh các thầy, các bạn, các anh em đồng đội đã chết trong khói lửa chinh chiến, trong các biến cố tang thương của đất nước, trong các trại tù, trên biển…cùng nhập tiệc. Kẻ đang sống cùng người thiên cổ bên cạnh nhau hoài niệm đến một miền thùy dương ngọt ngào nhân tính, một ngôi trường thân yêu giàu truyền thống giáo dục và y đức, một thành phố mến yêu thơ mộng. Để nghe những người quá cố tâm sự về cái chết oan khiên của mình. Được như vậy, hương hồn các vị đó sẽ sớm được siêu thoát và vĩnh viễn an nghỉ chốn nghìn thu. Và chúng ta đây giảm khắc khoải đau thương…
Tôi đã có bốn cái Tết trong trại Panatnikhom và Sikiew, Thailand. Tết đầu tiên thật nhiều kỷ niệm và bất ngờ, vì lúc đó chúng tôi vừa nhập trại trong khi còn hơn một tuần nữa là Tết. Tôi và ba cô bạn đi chung chưa kịp gửi thư cho thân nhân ở nước ngoài để ca bài ca “xin tiền”. Ai lo bận bịu đón Tết thì lo, còn chúng tôi thì lo đi mượn tiền để mua vài vật dụng cần thiết như tấm trải nhựa, tre nứa, dây nilon để làm “nhà” (phải “an cư” mới “lập nghiệp” tỵ nạn được chớ).Khoảng một tuần trước Tết, có một nhóm mấy thanh niên đến thăm vì nghe nói chúng tôi là dân Gò Vấp, nên muốn nhận “đồng hương đồng khói”. Họ là những người trẻ như chúng tôi, nên câu chuyện mau chóng trở nên thân mật và rôm rả
Hỏi thăm ông Hai bán hoa lay-ơn gốc Bình Kiến, nhiều người ngơ ngác hỏi nhau. Tôi lại rảo qua thêm mấy vòng chợ hoa, cũng vừa đi tìm ông Hai, cũng vừa ngắm hoa và ngắm những chậu bonsai bày bán cuối năm, cũng tìm lại mình của gần 20 năm trước, năm nào cũng cứ vào những ngày này, tôi theo ba tôi hóng gió đón sương không hề chợp mắt cùng gian hàng cây kiểng rất bề thế của ba ở đây.
Có lẽ những rộn ràng, hân hoan nhất trong năm không phải là "ba ngày tết", mà là những ngày cận tết. Bắt đầu vào ngày 23 tháng chạp, tối đưa ông Táo về trời. Tất cả mọi sinh hoạt đều hướng về việc chuẩn bị để đón một mùa xuân mới, chào đón nguyên đán và mấy ngày xuân trước mặt. Lúc nhỏ là mùi vải thơm của bộ đồ mới, mùi gạo nếp ngâm cho nồi bánh và hương thơm ngào ngạt cho sàng phơi mứt dừa, mứt bí, mứt gừng ngoài sân. Những đêm ngủ gà ngủ gật ngồi canh bên nồi bánh tét cùng với má, với gia đình xúm quanh. Mùi bếp lửa, mùi khói hương, mùi áo mới lan tỏa của tuổi thơ ngan ngát những ngày xa...
Người ta được nuôi lớn không chỉ bằng thức ăn, mà còn ở lời ru, tiếng hát, và những câu chuyện kể. Chú bé cháu của bà thích được bà ôm vác, gối đầu lên vai bà. Có khi bà mở nhạc từ chiếc nôi cho chú nghe thay cho lời hát, chiếc nôi chú bé đã nằm khi mới lọt lòng mẹ. Có khi bà hát. Bà không ru à ơi, nhưng âm điệu dân gian len vào trong từng lời hát. Chú bé mãi rồi ghiền nghe giọng hát của bà.
Lóng rày tôi hay tẩn mẩn viết về những hồi tưởng tuổi thơ, nhất là những côn trùng ngày xa xưa đó như chuồn chuồn, bươm bướm, ve sầu, dế mèn…Nhiều lúc ngồi nghĩ lẩn thẩn: tại sao vậy? Chắc đó là tâm trạng của người tuổi sắp hết đếm số, tiếc nuối những khi còn cắp sách tới trường. Cắp sách tới trường không phải là chuyện vui nhưng tuổi học trò thì vui thật. Lúc nào, khi nào, chỗ nào cũng toàn thấy chuyện vui chơi. Bạn chơi là người nhưng nhiều lúc là những côn trùng quanh quẩn bên người. Một ông bạn mới gặp nhướng mắt hỏi tôi viết về những bạn chơi nhiều hơn hai chân nhưng chưa thấy nhắc tới bạn của ông ấy. Đó là bọ ngựa. Ông này thuộc loại rắn mắt. Tôi không chung tuổi thơ với ông nhưng chắc ông cũng thuộc loại phá làng phá xóm. Ông kể chuyện ăn me chua trước mấy ông lính thổi kèn trong hàng ngũ khiến mấy ông thợ kèn này chảy nước miếng thổi không được. Tôi thuộc loại hiền nên không có bạn không hiền như bọ ngựa. Ông ta thì khoái bọ ngựa.
“Mày có vợ hồi nào vậy?” chưa kịp chào, mẹ đã ném ra câu hỏi bất ngờ. Tôi lặng thinh. Cục nghẹn trong cổ họng. Tiếng mẹ đã khàn nhưng nghe vẫn quen, vẫn gần gũi, nhưng đặm chút ngạc nhiên và thấp thoáng chút phiền muộn. Hệt như lần hỏi tôi mười mấy năm trước rằng Sao con trốn học. Đường dây điện thoại chợt kêu ù ù, như thể có máy bay hay xe vận tải cơ giới hạng nặng chạy qua chỗ mẹ đứng. Cũng có thể tại tai tôi ù. Tôi cũng không chắc lắm. Giọng nói mẹ chìm vào khối tạp âm hỗn độn. Mẹ lặp lại câu hỏi trong tiếng động cơ rì rầm. Rồi tất cả im vắng bất ngờ. “Hở con?” Mẹ nói.
Bê, con trai của Mẹ, đã theo Mẹ đến giảng đường từ thuở còn trong bụng Mẹ. Suốt thời gian đại học của Mẹ, Bê có nhiều đóng góp khác nhau theo từng thời kỳ. Khi Mẹ làm bài kiểm tra môn Đầu Tư và Tài Chính trong lục cá nguyệt đầu tiên, Bê mới ba tháng tuổi. Mẹ nhẩm tính, bài thi một tiếng rưỡi, đi về từ nhà đến trường thêm một tiếng rưỡi. Như vậy, Bê phải xa Mẹ ít nhất ba tiếng đồng hồ. Mẹ biết tính Bê, mỗi hai tiếng đồng hồ Bê oe oe đòi bú sữa Mẹ. Bê xấu đói lắm, đòi mà không được, Bê nhăn nhó um sùm. Ngày hôm đó, dì Thành đến giữ Bê. Dì Thành rất hồi hộp. Dì chưa có em bé, chẳng biết phải làm sao cho đúng ý Bê. Mẹ thi xong, phóng ra xe về nhà. Mẹ bắt đầu sốt ruột. Mẹ xa Bê đã hơn ba tiếng đồng hồ. Giờ này Bê chắc Bê đã thức giấc. Hy vọng Bê chịu khó nhâm nhi món trà thảo dược cho trẻ sơ sinh trong khi chờ Mẹ về. Thời đó chưa có điện thoại di động. Bởi vậy, có lo cũng để bụng, chứ Mẹ chẳng biết làm sao. Mẹ ba chân bốn cẳng chạy ba tầng lầu. Vừa đến cửa đã nghe tiếng Bê khóc ngằn ngặt.
Khi chơi những bản nhạc hay, Khang khóc theo giai điệu. Mước mắt chảy, tay kéo tình xuống lên, thân hình diệu dẻo theo cảm hứng. gần như mê cuồng, không biết mình là ai. Tôi cảm nhận được cái hay xuất thần nhưng không hiểu. Khang nói: -- “Cậu Út biết không, cái hay của âm nhạc làm cho lòng sung sướng nhưng cái đẹp của âm nhạc làm cho hồn cảm động. Khi món quà quá lớn, quá sức yêu, không thể cười, chỉ có thể khóc.” Tôi nghĩ, những lúc như vậy, Khang không chơi đàn, mà múa với hồn oan.
Tôi làm việc giữ xe cho một casino ở ngoại ô Toronto, gọi là parking attendant. Đó là nghề mà thanh niên ít chịu làm, phần vì lương thấp, mức tối thiểu, hồi đó 5 đồng một giờ, nhưng lý do chính là vì nó buồn. Bãi đậu xe nằm dưới hầm tối, không nhìn thấy người qua lại, nếu ở ngoài trời cũng sau lưng nhà cao tầng. Không ai làm chỗ đậu xe ở khung cảnh xinh đẹp, nơi ấy dành cho hàng quán. Đi học ban ngày, tôi làm thêm ban đêm là việc thích hợp, có thể thỉnh thoảng ngồi học bài. Nhân viên trong phiên gác trước tôi là cô gái bằng tuổi hoặc cùng lắm lớn hơn một hai tuổi, nhưng không hiểu sao cô vẫn có thói quen gọi tôi là em và xưng chị.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.