Hôm nay,  

Niềm vui lễ hội

11/22/202308:10:00(View: 2281)
Tùy bút

chucthanh

Cách nay đã hai tuần lễ, hôm đó là cuối tháng mười dương lịch, 30 tháng 10, mùng 1 tháng 11, dịp lễ hội Halloween. Chúng tôi đi mua bánh biscuit gói nhỏ nhỏ, loại petit beure pocket, kẹo chocolat đủ loại đủ màu, tất cả làm thành từng gói để chờ tối ngày lễ Halloween làm một màn phát quà cho các em nhỏ gõ cửa các nhà làm ma xin quà. Chúng tôi đã sẵn sàng sửa soạn hai bọc khá lớn để góc nhà chờ đợi.
    Tới tối đúng ngày, sau bữa cơm chiều, trời xẩm tối, các em trong xóm, gọi là Village Plaisance, tụ tập từng nhóm 5, 7 đứa, có khi đông hơn, có khi ít hơn tùy ý thích, thường là chúng học chung trường chung lớp. Chúng được nghỉ lễ các thánh, mà tụ tập đi xin kẹo bánh theo phong tục, chớ chưa hẳn là chúng thiếu thốn, nhiều đứa thích ăn mặc hóa trang, có đứa làm công chúa, nhưng nhiều đứa thích áo quần dị hợm hay đen ngòm, thùng thình làm như ma quỷ, vẽ mặt dữ dằn, râu ria tùm lum. Thiệt là có lần mở cửa, nhìn chúng hiện ra lạ, mình phải lùi lại giựt mình. Ma quỷ mà, có đứa mang theo cái búa lớn hay cái mỏ neo to hơn người, cũng tạo được cảm giác lạ và chúng tôi vui vẻ nhập gia tùy tục với người địa phương.
    Có lễ hội là một dịp vui, vì ai cũng biết sau lễ các thánh là người ta rộn rịp chờ đón Giáng Sinh, rồi Tết năm mới, may mắn thay giữa mùa thu sang đông u tối mịt mùng, lại có những ngày vui nhộn như để xua đi phần nào cái lạnh lẽo cơ hàn của dịch bệnh, cái đe dọa tàn sát ghê gớm của chiến tranh đang tràn lan làm chao đảo cả thế giới.
    Lúc 7 giờ chiều, giờ ăn cơm tối, chúng tôi tắt đèn bếp, ăn trong bóng mờ của đèn hành lang len qua, kẻo các em nhỏ thấy đèn cửa sổ bếp sáng rỡ lại tiến tới đập cửa ầm ầm lối ra vào.
    Ăn xong và dọn dẹp xong bữa chiều tối, chúng tôi lôi các bọc bánh kẹo ra coi lại thì chợt nghe tiếng gõ cửa nhè nhẹ, gõ kiểu này thì chắc chắn không phải là lũ khách con nít rồi, ai thế nhỉ? Tôi nhón gót chân, ngó qua lỗ đục nhỏ, à là hai ông cảnh sát, họ muốn gì giờ này? Tôi vội gọi con gái xuống lầu với mình, rồi mới yên trí mở cửa. Thì ra hai người nhân viên công lực này tới, ưu ái nhắc nhở chúng tôi, « Buổi tối lúc này an ninh không bảo đảm lắm, khi mở cửa đón khách xin bánh kẹo, coi chừng có thể có kẻ gian lợi dụng xông vô nhà cùng lúc để hành hung ». Họ nói hai lần rất chu đáo.
    Chúng tôi cám ơn họ và nhìn nhau, họ đi rồi, vậy thì sao? Có làm fête nữa thôi? Má cứ làm, chớ má đã mua và sửa soạn tới hai túi, không lẽ vì sợ, mà giờ mình để mình ăn một mình! OK, con gái đề nghị, má cứ làm, thì mình lên lầu, có cửa sổ từ phòng trên dòm xuống là hành lang phía ngoài bếp, mình sẽ thả một tấm bạt từ lầu cao chạy xuống, đụng thảm lá cây bụi cây jasmin ngay cửa bếp ngoài đường, theo cái bạt đó, mình sẽ thả kẹo bánh lăn xuống tặng quý vị con nít nhe má… má khỏi mở cửa, khỏi sợ kẻ gian tấn công bất ngờ.
    Hai mẹ con tôi đồng ý kiểu thả dù quà tặng như vậy, rùm beng vui vẻ đâu được ba lần. Tới lần thứ tư thì có chuyện, thiệt gọi là lễ của con nít, mà có cả con nít lớn bự 15, 16 tuổi, chúng muốn lớn hơn cả người lớn, khó phân biệt được rõ trong cảnh tranh tối tranh sáng ở ngoài trời, xe hơi chạy vụt qua và đèn đường thì lấp ló, lúc tỏ, lúc mờ. Đám trẻ thứ tư tới, chúng múa may ca hát trước cổng ra vào, rồi đập cửa ình ình, chúng tôi phải gọi chúng từ trên cao, chừng vài giây, rồi một hai phút sau, chúng mới tập trung và chú ý nhìn lên: Ici, là-haut, chào, tụi tôi ở trên này, tụi tôi vì cái cửa hư, kẹt, không mở nổi, alors, tụi tôi thả cadeaux xuống cho các em nhe, đón này, bonnes fêtes! Allez-y, allez-y! Một vài em nhảy cẫng lên, rất vui. Chúng tôi cũng hào hứng vui lây, quên đi, không để lướt theo tấm bạt, mà chúng tôi nhắm thẳng vào những bàn tay bé bé xinh xinh đó, cứ thế liệng bánh xuống. Có đứa bắt trúng, bravo, và có đứa bắt hụt, và bọc kẹo rớt xuống đất, bộp! Thế là trận chiến xẩy ra vì bất thình lình, có hai bà mẹ tây, tây hay arabe thì không rõ lắm, vì trời tối và loang loáng ánh đèn khi có khi không. Hai bà ấy xồ ra từ trong bóng mờ, họ cự nự rồi xỉa xói hai mẹ con tôi một tràng líu lo khá gay go: Các vous cho quà trẻ con kiểu sauvage như thế đó hả ? Các vous rất mất dậy, mal élévé. Các vous không có quyền làm thế! Các vous làm fêtes đâu! Các vous khinh người và bạc đãi các con chúng tôi ! Tôi hoảng và nghe tiếng được tiếng mất. Họ nói tiếng Pháp rất khó nghe, tôi cũng không hơn gì họ, vừa nghe vừa đoán mò, để hiểu loạng quạng!
    Tôi khựng người, đứng như trời trồng, không biết làm sao cho họ hiểu, may mà con gái nó lanh trí, nó lật đật chạy xuống lầu, qua cửa sổ bếp, gần nhau hơn, nó phân bua rõ ràng: Quý bà hiểu cho, chúng tôi rất yêu mến trẻ con nên chúng tôi mới tham dự vô lễ hội này. Nhưng kẹt nhà chúng tôi neo đơn, ít người, mẹ tôi già lắm rồi, lại nữa vấn đề trộm cướp an ninh ràng buộc, nên xin lỗi quý vị, chúng tôi phải tự vệ, xin lỗi, vì vui quá, vui lây với các em mà chúng tôi đã thẩy bánh xuống, thay vì để glisser xuống rất từ từ, xin lỗi quý bà.
    Nghe xong, hai người lớn đấy đong đỏng bỏ đi vội, nhưng đám con nít vẫn ở lại, chúng có gần 10 đứa. Chúng vẫn ngửng mặt lên cao nhìn và chờ đợi, dường như đã hiểu phần nào câu chuyện lôi thôi giữa người lớn với người lớn, nhưng chúng vẫn cười vui ồn ào, chúng giơ tay lên vẫy ra hiệu chờ đón, vẫy vẫy tay, còn bao nhiêu, donnez-nous tous!
    Mười lăm phút sau thì đường phố vắng lặng trở lại. Mẹ con tôi đóng hết các cửa. Tắt đèn và đổi phòng khác, coi truyền hình. Thôi nhe, má, từ nay má đừng làm lễ hội bánh bánh kẹo kẹo Halloween hallowu nữa nhe, mấy cái bà gazoilles đó, họ khó chịu lắm!
    Nhưng rồi sáng hôm sau, tôi phải đi chợ, phải mua khá nhiều đồ cho một tuần lễ, nước uống, sữa tươi, sữa đặc để pha café, yaourt, thịt, khoai, rau, đồ hộp, thêm mấy bọc giấy lớn, gần đầy xe đẩy. Nặng và cồng kềnh là mấy thùng nước suối. Tôi đang lúng túng xếp hàng đã mua lên quầy tính tiền, còn đang bối rối tìm mấy cái giỏ xách đặng xếp đồ, chưa kịp khuân ba cái bao nước evian lên kịp thì có một người đàn bà đậm người chợt đến sát gần, áo quần bà ta hơi dài, hơi thậm thượt, tôi không nhìn rõ mặt, vì bà ta đứng nghiêng nghiêng, nhưng tôi cũng kịp nghe được bà ta nói, đúng là nói với tôi: Để tôi giúp bà một tay nhe, mấy cái bịch nước này nặng lắm, tôi phải giúp bà thôi. Miệng nói, hai tay bà ta thoăn thoắt chuyển mấy bịch nước suối đặt lên chỗ tính tiền. Tôi cảm ơn và vừa kịp nhận ra là một trong hai người đàn bà tối hôm qua đã dừng chân ở trước cửa bếp nhà tôi…
 

-- Chúc Thanh

Hai tên đeo băng đỏ đưa tôi đến một căn nhà nằm trên đường Tôn Thất Thuyết. Nay mới biết là cơ sở kinh tài của Việt Cộng. Vào bên trong, tôi thấy có một số người bị bắt trước ngồi trên băng ghế đặt ở góc một phòng lớn rộng rãi. Họ ngước mắt nhìn tôi có vẻ ái ngại. Tôi biết những người ngồi đó là thành phần đặc biệt nằm trong danh sách tìm bắt của chúng. Nhìn họ, tôi thấy mấy người quen quen. Hình như họ là viên chức Chính Phủ trong tỉnh. Tôi được đưa đến ngồi cạnh họ. Tất cả đều im lặng, không ai nói với ai lời nào ngay cả khi bất chợt nhìn thấy tôi. Có lẽ im lặng để che đậy cái lý lịch của mình, làm như không quen biết nhau, nếu có khai láo cũng không liên lụy đến người khác.
Trong cuộc đời, ắt hẳn bạn đã nhiều lần bước trên lối mòn giữa một cánh đồng cỏ hay trong một khu rừng? Thoạt đầu, lối mòn ấy cũng đầy hoa hoang cỏ dại như chung quanh, nhưng những bước chân người dẫm lên qua ngày tháng đã tạo thành một con đường bằng phẳng. Ký ức chúng ta cũng tương tự như lối mòn ấy. Những trải nghiệm với cảm xúc mạnh mẽ trong quá khứ được nhớ đi nhớ lại như những bước chân đi trên lối mòn góp phần hình thành ký ức, và cả con người chúng ta. Người Mỹ gọi loại ký ức này là “core memory” mà ta có thể dịch ra Việt ngữ là ký ức cốt lõi. Với tôi, ký ức cốt lõi ấy là những gì xẩy ra cho tôi và gia đình trong quãng thời gian kể từ khi thị xã Ban Mê Thuột thất thủ ngày 12 tháng Ba năm 1975, kéo theo sự sụp đổ của miền Nam Việt Nam chưa đến bẩy tuần sau đó. Tôi vẫn nhớ, và nhớ rất rõ.
Vốn là một quân nhân, sau khi triệt thoái từ miền Trung về Saigon, tôi được bổ xung cho một đơn vị pháo binh đang hành quân ở vùng Củ Chi, Tỉnh Tây Ninh, yểm trợ sư đoàn 25 Bộ BinhB. Khoảng ba tuần trước khi mất nước tôi bị thương ở chân. Nằm trong quân y viện Tây Ninh vài ngày, bác sĩ cho về nhà dưỡng thương một tháng ở Saigon.
Ngày xưa, thông thường, chồng của cô giáo được gọi là thầy, cũng như vợ của thầy giáo được gọi là cô. Cho dù người chồng hoặc vợ không làm việc trong ngành giáo dục. Nhưng trường hợp cô giáo tôi, cô Đỗ Thị Nghiên, trường Nữ Tiểu Học Quảng Ngãi thì khác. Chồng của cô, thầy Nguyễn Cao Can, là giáo sư dạy trường Nữ Trung Học Quảng Ngãi. Cô Đỗ Thị Nghiên dạy lớp Bốn, trường Nữ Tiểu Học. Trong mắt nhìn của tôi, của con bé mười tuổi thuở ấy, cô Nghiên là một cô giáo rất đặc biệt. Cô nói giọng bắc, giọng nói trầm bổng, du dương. Tóc cô ngắn, ôm tròn khuôn mặt. Da cô trắng nõn nà. Có lần ngoài giờ học, trên đường phố của thị xã Quảng Ngãi, tôi thấy hai vợ chồng thầy Can, cô Nghiên đèo nhau trên xe gắn máy. Cô mặc jupe, mang kính mát, ngồi một bên, tréo chân, khép nép dựa vai thầy. Ấn tượng để lại trong trí của con bé tiểu học là hình ảnh của đôi vợ chồng sang trọng, thanh lịch, tân thời, cùng mang thiên chức cao cả: dạy dỗ lũ trẻ con nên người.
Tháng Tư này tròn 50 năm biến cố tang thương của miền Nam Việt Nam, những người Việt hải ngoại, đời họ và thế hệ con cháu đã trưởng thành và thành công trên xứ người về mọi mặt học vấn cũng như công ăn việc làm. Họ đang hưởng đời sống ấm no tự do hạnh phúc đúng nghĩa không cần ai phải tuyên truyền nhồi sọ. Nhưng trong lòng họ vẫn còn bao nhiêu kỷ niệm thân thương nơi chốn quê nhà.
Có một buổi trưa, hai đứa đang thưởng thức bò bía, đậu đỏ bánh lọt ở chùa Xá Lợi, góc Bà Huyện Thanh Quan và Ngô Thời Nhiệm (?), thì gặp một "cái bang". Đầu đội khăn rằn, đeo mắt kiếng cận nặng, cổ quấn vài ba chiếc khăn đủ màu và ông còn dẫn theo hai con chó, vừa đi vừa múa tay múa chân như người say rượu. Chừng như ông không cần thấy ai, chung quanh chỉ có ông và hai con chó. Người đàn ông "cái bang" đó là nhà thơ, nhà văn, nhà biên khảo nổi tiếng của Việt Nam: Bùi Giáng. Hai con chó vừa đi vừa sủa vang, khiến một số nữ sinh Gia Long đang đứng quanh xe bò bía, vội vã chạy né qua bên kia đường. T
Một ngày nọ, ngài gặp một bà mẹ, bà ôm một đứa con vừa mất vừa đi vừa khóc lóc thảm thiết, ai cũng mũi lòng thương, thông cảm vì mất con là nỗi đau khổ nhứt trong cuộc đời… người ta mách bảo là bà nên gặp Sa Môn Cồ Đàm, bà sung sướng bế con đã mất đi ngay và gặp phật, xin phật dùng phép thần thông cứu sống con bà. Xung quanh phật, các tì kheo đang ngồi cầu nguyện cho chúng sanh được giải thoát và cũng cầu nguyện cho các chúng sanh còn tại thế sẽ may mắn mà gặp được giáo pháp của Như Lai. Rồi người mẹ đau khổ cũng được gặp phật.
Cuối tháng Ba, những cơn gió nóng tràn về thành phố. Một hai trận mưa lạc loài đến sớm rồi thôi. Không khí ngột ngạt. Mùi đất nồng khó chịu. Như một cô gái uể oải trong cơn bệnh, thành phố trông mệt mỏi, rạc rời. Đoan đi vào Câu lạc bộ của trường. Bình thường, cứ đến thứ Sáu là không khí chuẩn bị cho chiều văn nghệ thứ Bảy lại nhộn nhịp. Nhưng hôm nay, như có một cái gì kéo mọi thứ chùng xuống. Chị Thuận, người phụ trách Câu lạc bộ, mỉm cười khi thấy Đoan, nhưng là một nụ cười kém tươi. Chị vẫn câu chào hỏi thường lệ: “Em uống gì không?” “Dạ, chị cho em nước chanh.” Chị Thuận pha ly nước chanh đặc biệt, nóng, ít đường, mang đến để trước mặt Đoan, và kéo ghế ngồi xuống bên Đoan. Hình như không có gì để bắt chuyện, chị Thuận nhìn ra sân, nói nhỏ:
Tôi khép cánh cửa phòng ngủ, rón rén bước ra, sợ gây tiếng động làm thằng cháu nội lại giật mình thức giấc; thằng bé đã mười tháng tuổi, biết làm đủ thứ trò như con khỉ con, chiếc mũi bé xíu của nó chun lại, đôi môi dầy cong lên, mỗi khi bà nội bảo nó làm xấu, thật dễ thương, canh nó hơi mệt vì phải chơi cho nó đừng chán, lèo nhèo, nhưng chơi nhiều thì sức bà nội có hạn, làm sao chạy theo nó cả ngày được!
Những cái mặt hướng về phía trước. Những cái đầu hơi cúi, những cái lưng hơi còng có lẽ bởi sức nặng của chiếc ba lô đeo sau lưng, hay tại - nói một cách màu mè, văn vẻ, đầy giả dối là - gánh nặng của đời sống. Trước mặt tối đen. Bên phải là những cánh cửa cuộn bằng tôn đóng kín. Những cánh cửa lạnh lùng, vô cảm; lầm lì từ khước, âm thầm xua đuổi. Dưới chân là nền xi măng. Cứng và lạnh. Không thể là nơi tạm dừng chân, nghỉ mệt. Sâu vào phía sát vách là nền lót những viên gạch vuông. Không một cọng rác. Không một bóng chó hoang, mèo lạc. Không cả những hình hài vô gia cư bó gối vẩn vơ nhìn nhân gian qua lại.
Đức hạnh cao quý thể hiện thành tâm vô phân biệt. Tâm vô phân biệt tạo thành một sự bình đẳng tuyệt đối trong giáo pháp của đức phật. Giáo pháp thâm sâu vi diệu của Như Lai thì không phải ai cũng hiểu hết, cũng ngộ được điều đó đa phần các vị đại trí thấu đạt. Còn lòng từ bi của phật thì lan tỏa vô phân biệt như ánh sáng mặt trời soi sáng khắp nơi nơi, như mưa rơi tắm mát đại ngàn. Những lời giảng dậy trên đây được dẫn chứng nhiều và rõ nhứt là ở phật giáo Tây Tạng.
Anh Hai của tôi, sau chuyến vượt biên thất bại, bị giam ở nhà tù Bình Đại Bến Tre chín tháng, khi trở lại trường Phan Thanh Giản, Cần Thơ mới biết đã bị cắt hộ khẩu, mất việc làm, bèn quay về Sài Gòn sống tạm với gia đình, chờ cơ hội vượt biên tiếp theo. Một hôm, anh bị cơn sốt rét tái phát hành hạ, (hậu quả của những ngày trong trại giam), cần phải đến bệnh viện chữa trị, nhưng hộ khẩu không có, anh bèn mượn cái Sổ Sức Khỏe của thằng cháu (con bà chị họ ở kế bên nhà), để đi khám bệnh
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.