Hình ảnh ngựa trí tuệ nhân tạo trích từ hãng Kawasaki Heavy Industries
https://www.khi.co.jp/expo2025/concept01/index_en.html.
Tết năm nay, năm 2026 là Tết Bính Ngọ, năm con Ngựa. Trong tâm thức người Việt, mùa Xuân luôn là khởi đầu của những hy vọng. Ngày xưa dân gian tin rằng năm Bính Ngọ là năm của ngựa lửa — chạy nhanh, tính nóng, khó ghìm cương. Vì thế ai sinh năm này thì lanh lợi, thẳng như ruột ngựa, làm gì cũng nhanh như gió, nói trước nghĩ sau.
Truyền thuyết kể rằng, vào năm Bính Ngọ, ngựa được Trời giao nhiệm vụ mang lộc Xuân xuống trần gian. Nhưng vì vừa khỏe vừa “máu”, ngựa phi quá nhanh, làm rơi lộc khắp nơi. Vì vậy năm Bính Ngọ được cho là năm nhiều biến động, ai nhanh trí thì biết nắm cơ hội đúng lúc, ai chậm chân thì mất.
Người Việt mình cũng tin rằng Bính Ngọ là năm mạnh mẽ, nhanh nhẹn, hợp với người khởi nghiệp, đi xa, làm việc lớn — nhưng phải biết thắng lại đúng lúc, nếu không thì ngựa sẽ bất kham, tiền bạc và may mắn đều sẽ tan theo mây gió.
Từ thời lập quốc, ngựa là một hình ảnh trung thành và khí phách, từng theo Trần Hưng Đạo và tướng sĩ ra trận, mang theo khí thế dân tộc, xông pha khắp núi sông, dẹp tan quân Mông Cổ. Ngựa đã chứng tỏ là chiến mã thân thiết nhất, từng chung lưng đấu cật với kỵ sĩ từ ngàn xưa đến nay.
Ngày còn thơ, ai mà không từng say mê đọc truyền thuyết ngựa sắt phun lửa bạc, cùng với Thánh Gióng làng Phù Đổng, gậy tre, vươn mình thành cao lớn, đánh đuổi giặc Ân ra khỏi biên giới, để rồi sau chiến thắng, cả ngựa và người cỡi mây bay về trời.
Mùa Xuân năm 1789, cuối thế kỷ thứ 18, những đội kỵ binh thần tốc của vua Quang Trung, 5 ngày đêm đại phá quân Thanh, những vó ngựa phi không mệt mỏi đã viết nên trang sử Ngọc Hồi – Đống Đa lừng lẫy. Ngựa còn được lãng mạn hóa, cùng người kỵ mã chạy mấy ngày đêm không nghỉ, đem cành đào Nguyễn Huệ về trao tận tay Ngọc Hân công chúa. Ngựa luôn là người bạn đồng cam cộng khổ, là nhân chứng cho khí phách quật cường của dân tộc Việt Nam chưa bao giờ khuất phục trước kẻ xâm lăng phương Bắc.
Ngày nay, khoa học và công kỹ nghệ phát triển thần tốc, vậy tôi xin nói về loài ngựa AI. Đây là một loài ngựa nhân tạo với trí tuệ cực kỳ thông minh, biết suy nghĩ nhanh và hành động nhạy bén hơn con người. Hiện nay AI (Artificial Intelligence), Trí Tuệ Nhân Tạo, đang được cả thế giới chú ý và trở thành đề tài cực kỳ nóng: biết bao công ty đã cho ra đời đủ loại AI phục vụ cho con người, nhất là trong lĩnh vực cứu nạn và khám phá, đến được những vùng núi non hiểm trở mà các phương tiện cơ giới không đến được.
Hãng Kawasaki Heavy Industries của Nhật Bản chế tạo con ngựa AI, được đặt tên Corleo. Đây là con ngựa sắt hoàn hảo hơn tất cả các con ngựa khác được chế tạo hiện nay. Có nhiều phiên bản ngựa AI được làm ra, nhưng Corleo là con ngựa đáng được nói đến vì những đặc tính tuyệt vời của nó.
Hình ảnh ngựa trí tuệ nhân tạo trích từ hãng Kawasaki Heavy Industries
https://www.khi.co.jp/expo2025/concept01/index_en.html.
Trong ngày hội chợ tại Expo Osaka-Kansai năm 2025, hãng Kawasaki Heavy Industries trưng bày ngựa Corleo như một mô hình mẫu (Concept), chưa được sản xuất hàng loạt, chỉ như một viễn kiến để con người có thể thấy được thú cỡi ngựa robot với một cảm giác như cỡi ngựa thật.
Ngựa Corleo là con ngựa tương lai được làm bằng hợp kim Titan và hệ thống cảm biến LIDAR-360, dài 1.7 m, cao 1.6 m, con người có thể cỡi lên lưng, đi và chạy bằng 4 chân như ngựa thật. Nó có trí thông minh nhân tạo để giữ thăng bằng, đi chậm rãi bình thường hay sải bước nhanh trên những địa hình khó khăn như đồi núi, thung lũng, hoặc bất cứ nơi đâu.
Corleo chạy bằng nhiên liệu Hydrogen sạch, chứa trong bình, gắn phía sau. Động cơ 150cc tạo ra điện, truyền đến 4 chân độc lập với nhau và 4 móng chân bằng cao su chống trơn trợt (Slip-resistant Traction), có gắn thêm hệ thống nhún (Shock Absorb) tạo cảm giác êm ái như ngồi xe hơi. Nhờ những cảm biến (Sensors) tinh vi, Corleo có thể đi lại trên sườn dốc, đường sỏi đá, hay cánh đồng cỏ mượt mà xanh tươi, nó giúp cho người cỡi hưởng cái thú cỡi ngựa như thật, nhưng an toàn hơn.
Người cỡi sẽ không có chân đạp gas hay chân thắng như xe hơi vì Corleo có thể cảm nhận được sức nặng người cỡi để tự điều chỉnh thăng bằng. Thay vì tay lái, sẽ là một tay cầm có màn hình hiển thị (HUD) lên mức nhiên liệu, GPS, trọng lực nằm ở đâu, và tất cả thông số cần thiết về tình trạng Corleo như trên xe hơi. Đặc biệt về đêm, nó có thể chiếu ra một tia sáng đủ để soi đường cho kỵ mã. Chỉ có điều hãng Kawasaki chưa tiết lộ giá bán, trọng lượng, tốc độ và thời gian Corleo chạy được bao lâu. Hy vọng trong tương lai, con ngựa AI sẽ đem lại thêm nhiều sáng tạo giúp ích cho con người.
Nhìn lại năm qua, chiến tranh, loạn lạc, những cuộc nổi dậy chống độc tài vẫn còn đè nặng lên nhân loại gây ra quá nhiều lầm than; hy vọng năm Bính Ngọ sẽ là năm vừa hên lại vừa mệt — ai cầm cương hay thì thắng lớn, ai buông tay thì … ngựa đi đằng ngựa, người đi đằng người. Mong rằng nhân loại cũng sẽ mạnh mẽ và bền bỉ như ngựa, đi qua trong chiến tranh và dừng lại trong hòa bình.
Xin chúc dân Việt, trong năm Bính Ngọ, vó ngựa hanh thông, tâm vững như cương, trí sáng như lửa, người Việt an lành, nước Việt bền mạnh, nhà nhà đầy đủ, lòng lòng vững tin.
Tết năm Bính Ngọ. 2026
NGUYỄN VĂN TỚI.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình