Hôm nay,  

Con Ngựa “AI”

20/02/202600:00:00(Xem: 2451)
                                         
ngua AI
Hình ảnh ngựa trí tuệ nhân tạo trích từ hãng Kawasaki Heavy Industries
                                https://www.khi.co.jp/expo2025/concept01/index_en.html.
 
Tết năm nay, năm 2026 là Tết Bính Ngọ, năm con Ngựa. Trong tâm thức người Việt, mùa Xuân luôn là khởi đầu của những hy vọng.  Ngày xưa dân gian tin rằng năm Bính Ngọ là năm của ngựa lửa — chạy nhanh, tính nóng, khó ghìm cương. Vì thế ai sinh năm này thì lanh lợi, thẳng như ruột ngựa, làm gì cũng nhanh như gió, nói trước nghĩ sau.

Truyền thuyết kể rằng, vào năm Bính Ngọ, ngựa được Trời giao nhiệm vụ mang lộc Xuân xuống trần gian. Nhưng vì vừa khỏe vừa “máu”, ngựa phi quá nhanh, làm rơi lộc khắp nơi. Vì vậy năm Bính Ngọ được cho là năm nhiều biến động, ai nhanh trí thì biết nắm cơ hội đúng lúc, ai chậm chân thì mất.

Người Việt mình cũng tin rằng Bính Ngọ là năm mạnh mẽ, nhanh nhẹn, hợp với người khởi nghiệp, đi xa, làm việc lớn — nhưng phải biết thắng lại đúng lúc, nếu không thì ngựa sẽ bất kham, tiền bạc và may mắn đều sẽ tan theo mây gió.

Từ thời lập quốc, ngựa là một hình ảnh trung thành và khí phách, từng theo Trần Hưng Đạo và tướng sĩ ra trận, mang theo khí thế dân tộc, xông pha khắp núi sông, dẹp tan quân Mông Cổ. Ngựa đã chứng tỏ là chiến mã thân thiết nhất, từng chung lưng đấu cật với kỵ sĩ từ ngàn xưa đến nay.

Ngày còn thơ, ai mà không từng say mê đọc truyền thuyết ngựa sắt phun lửa bạc, cùng với Thánh Gióng làng Phù Đổng, gậy tre, vươn mình thành cao lớn, đánh đuổi giặc Ân ra khỏi biên giới, để rồi sau chiến thắng, cả ngựa và người cỡi mây bay về trời.

Mùa Xuân năm 1789, cuối thế kỷ thứ 18, những đội kỵ binh thần tốc của vua Quang Trung, 5 ngày đêm đại phá quân Thanh, những vó ngựa phi không mệt mỏi đã viết nên trang sử Ngọc Hồi – Đống Đa lừng lẫy. Ngựa còn được lãng mạn hóa, cùng người kỵ mã chạy mấy ngày đêm không nghỉ, đem cành đào Nguyễn Huệ về trao tận tay Ngọc Hân công chúa. Ngựa luôn là người bạn đồng cam cộng khổ, là nhân chứng cho khí phách quật cường của dân tộc Việt Nam chưa bao giờ khuất phục trước kẻ xâm lăng phương Bắc.

Ngày nay, khoa học và công kỹ nghệ phát triển thần tốc, vậy tôi xin nói về loài ngựa AI. Đây là một loài ngựa nhân tạo với trí tuệ cực kỳ thông minh, biết suy nghĩ nhanh và hành động nhạy bén hơn con người. Hiện nay AI (Artificial Intelligence), Trí Tuệ Nhân Tạo, đang được cả thế giới chú ý và trở thành đề tài cực kỳ nóng: biết bao công ty đã cho ra đời đủ loại AI phục vụ cho con người, nhất là trong lĩnh vực cứu nạn và khám phá, đến được những vùng núi non hiểm trở mà các phương tiện cơ giới không đến được.

Hãng Kawasaki Heavy Industries của Nhật Bản chế tạo con ngựa AI, được đặt tên Corleo. Đây là con ngựa sắt hoàn hảo hơn tất cả các con ngựa khác được chế tạo hiện nay. Có nhiều phiên bản ngựa AI được làm ra, nhưng Corleo là con ngựa đáng được nói đến vì những đặc tính tuyệt vời của nó.

Ngua-AI-2

              Hình ảnh ngựa trí tuệ nhân tạo trích từ hãng Kawasaki Heavy Industries

                                https://www.khi.co.jp/expo2025/concept01/index_en.html.

 
Trong ngày hội chợ tại Expo Osaka-Kansai năm 2025, hãng Kawasaki Heavy Industries trưng bày ngựa Corleo như một mô hình mẫu (Concept), chưa được sản xuất hàng loạt, chỉ như một viễn kiến để con người có thể thấy được thú cỡi ngựa robot với một cảm giác như cỡi ngựa thật.

Ngựa Corleo là con ngựa tương lai được làm bằng hợp kim Titan và hệ thống cảm biến LIDAR-360, dài 1.7 m, cao 1.6 m, con người có thể cỡi lên lưng, đi và chạy bằng 4 chân như ngựa thật. Nó có trí thông minh nhân tạo để giữ thăng bằng, đi chậm rãi bình thường hay sải bước nhanh trên những địa hình khó khăn như đồi núi, thung lũng, hoặc bất cứ nơi đâu.

Corleo chạy bằng nhiên liệu Hydrogen sạch, chứa trong bình, gắn phía sau. Động cơ 150cc tạo ra điện, truyền đến 4 chân độc lập với nhau và 4 móng chân bằng cao su chống trơn trợt (Slip-resistant Traction), có gắn thêm hệ thống nhún (Shock Absorb) tạo cảm giác êm ái như ngồi xe hơi. Nhờ những cảm biến (Sensors) tinh vi, Corleo có thể đi lại trên sườn dốc, đường sỏi đá, hay cánh đồng cỏ mượt mà xanh tươi, nó giúp cho người cỡi hưởng cái thú cỡi ngựa như thật, nhưng an toàn hơn.

Người cỡi sẽ không có chân đạp gas hay chân thắng như xe hơi vì Corleo có thể cảm nhận được sức nặng người cỡi để tự điều chỉnh thăng bằng. Thay vì tay lái, sẽ là một tay cầm có màn hình hiển thị (HUD) lên mức nhiên liệu, GPS, trọng lực nằm ở đâu, và tất cả thông số cần thiết về tình trạng Corleo như trên xe hơi. Đặc biệt về đêm, nó có thể chiếu ra một tia sáng đủ để soi đường cho kỵ mã. Chỉ có điều hãng Kawasaki chưa tiết lộ giá bán, trọng lượng, tốc độ và thời gian Corleo chạy được bao lâu. Hy vọng trong tương lai, con ngựa AI sẽ đem lại thêm nhiều sáng tạo giúp ích cho con người.

Nhìn lại năm qua, chiến tranh, loạn lạc, những cuộc nổi dậy chống độc tài vẫn còn đè nặng lên nhân loại gây ra quá nhiều lầm than; hy vọng năm Bính Ngọ sẽ là năm vừa hên lại vừa mệt — ai cầm cương hay thì thắng lớn, ai buông tay thì … ngựa đi đằng ngựa, người đi đằng người. Mong rằng nhân loại cũng sẽ mạnh mẽ và bền bỉ như ngựa, đi qua trong chiến tranh và dừng lại trong hòa bình.

Xin chúc dân Việt, trong năm Bính Ngọ, vó ngựa hanh thông, tâm vững như cương, trí sáng như lửa, người Việt an lành, nước Việt bền mạnh, nhà nhà đầy đủ, lòng lòng vững tin.

Tết năm Bính Ngọ. 2026
NGUYỄN VĂN TỚI.
 

Năm nào cũng vậy, tháng 7 tháng 8, mùa mưa, mùa lũ lụt lại về trừng phạt quê hương Việt Nam. Từ rất xa xôi, người Việt khắp nơi thấp thỏm buồn rầu và lo sợ cho cảnh ngập lụt, bão tố hoảng loạn ở nhà, không riêng chỉ miền Trung mà cả miền Nam cũng lụt, miền Bắc và Bắc trung phần bị càn quét dữ dội do bão Bualo, rồi kế đến là bão Matno. Miền Bắc và cả thủ đô Hà Nội mưa bão trước chưa kịp khô, lại ngập nước, đường phố hóa thành sông do vỡ đập nước Lạng Sơn, nước sông dâng cao đỉnh điểm, tại thành phố còn có một số tổ chức cứu trợ, nhưng kẹt là ở các tỉnh miền cao, nước lên quá mau, đa số dân cư phải leo vội lên trú trên những mái nhà cao hơn. Cũng tại xả nước các đập thủy điện nữa v.v…
Đợi, và đợi. Có đến khoảng gần một trăm người xếp hàng đợi. Mới có năm giờ sáng thôi! Trời Đà Lạt đổ sương xuống nghe ướt tóc, ướt vai. Phòng bán vé còn đóng kín cửa. Sáu giờ mới bán vé. Biết vậy rồi, nhưng đám đông người này vẫn đến sớm chờ đợi. Chẳng qua là số xe có giới hạn, mình đến sớm mới mong có xe đi, nếu không thì phải về và trở lại vào ngày mai. Người ta nhìn nhau, như ngầm nói qua đôi mắt rằng đến sớm chắc ăn hơn. Mà không chừng có người đã ngủ đêm trước phòng bán vé để được xếp hàng phía trên cùng.
Tháng 7 trời xanh cao, mùa lên hâm nóng. Mặt đất nung nhiệt ngấm ngầm địa chấn, như muốn cùng người rung vang lời ngân quá khứ. Tháng 7 gọi về hàng phượng đỏ thắm rung rinh chùm nở, thứ lung linh ảo mờ, gần gụi mà xa thẳm, “mù không lối vào...” (TCS). Vang vang trong gió, lời trẻ thơ láng giềng vọng lại đùa vui tiếng nước...
Nếu Thanksgiving ở bên Mỹ mang màu sắc rộn rã chuẩn bị cho mùa Giáng Sinh, thì Thanksgiving bên Canada lại rơi vào Tháng Mười dịu êm, có đủ màu sắc nâu vàng đỏ của lá cây chuyển màu cuối Thu, với màu cam của những trái pumpkins cho lễ hội Halloween . Những ngày này, gia đình tôi chộn rộn với những đợt “thu hoạch” cuối cùng, chuẩn bị dọn dẹp vườn tược sạch sẽ trước khi mùa lạnh đang đến. Theo ý nghĩa nguyên thủy của Thanksgiving là Tạ Ơn đất trời cho mùa màng bội thu, thì năm nay gia đình tôi cũng xin được Tạ Ơn. Mấy cây táo và plum trúng mùa trĩu quả, hái mấy lượt vẫn không hết. Những quả plum tím căng mọng ngọt ngào, vừa đem tặng bạn bè, hàng xóm, vừa để đông lạnh ăn dần, mà vẫn còn mấy rổ tươi đầy ắp. Mùa táo, nhiều gia đình Việt Nam thích đem ngâm chua ngọt, trong khi những người bản xứ làm mứt táo, hoặc sên táo làm apple pie, một trong những món bánh khoái khẩu của nhiều người trong bàn ăn Thanksgiving bên cạnh pumpkin pie .
Nhạc sĩ Hùng Lân mất vào ngày 17/9/1986 tại Sài Gòn. Hôm nay, ngày 17/9/2025 tôi nhớ tới ông. Tính ra đã 39 năm. Ba năm trước, tại nhà thờ Phanxicô Dakao đã có một lễ giỗ 36 năm ngày mất của ông. Linh mục Đỗ Xuân Quế, chủ tế lễ giỗ, đã nói trong thánh lễ: “‘Hôm nay là lễ giỗ thứ 36 của ông Phêrô Hoàng Văn Hương tức là nhạc sĩ Hùng Lân. Ông là người đáng cho chúng ta trân trọng và quý nhớ. Vậy chúng ta hãy cùng nhau cầu nguyện cho ông được vào nước Thiên Chúa. Nếu ông đã được vào rồi thì xin nhớ đến chúng ta là những người đang tiếp tục cuộc hành trình nơi dương thế đang hướng về Nước Trời.” Sau thánh lễ là chương trình tưởng niệm trong đó có tiết mục trình diễn nhạc của Hùng Lân, cả nhạc đạo lẫn nhạc đời. Người dẫn chương trình cho tiết mục này là nhạc sĩ Cao Huy Hoàng, đến từ Phan Thiết. Ông chia sẻ: “Nếu ngày ấy, thầy Hùng Lân qua đời, Chúa hỏi ‘nén bạc của ta đâu?’, thầy có lẽ không trả lời hoặc chưa trả lời kịp thì hôm nay, chúng ta có thể nhìn lại và thấy được rằng nén bạc của thầ
« Chưa gặp em tôi đã nghĩ rằng, có người con gái đẹp như trăng… khi gặp em rõ thấy một bà chằng! » … Chằng tinh, hay chằn tinh là một loài người hay cũng coi là một loài quỷ hung ác. Tùy vào hoàn cảnh, tùy vào người ta gặp, ta đối diện. Nay thế giới có nhiều loại chằn tinh, chằn ở trong mọi lãnh vực, chính trị, văn hoá, kinh tế, giáo dục và cả trong xã hội v.v…Do đấy, ta muốn tìm hiểu nguyên do chằn ở đâu ra. Hẳn là trong văn hóa Nam Bộ Việt Nam - Ấn Độ - Khmer…? Theo tác giả Huỳnh Thanh Bình, chằn là một loại sinh vật truyền kỳ, làm hộ pháp, canh giữ chùa, tháp, chánh điện phật giáo nam truyền và chiếm vị trí quan trọng trong văn hóa và tâm linh của người Khmer nam bộ, phổ biến trong kho tàng truyện kể dân gian và tuồng tích sân khấu của đa phần người Đông Nam Á.
Cả ông ta và tôi cùng cười xòa. Ui, mình đúng là đãng trí thứ thiệt. Phần Lan đã gia nhập Eurozone từ 1999 và dùng Euro ngay từ buổi đầu như những quốc gia thành viên khác. Ngày trước, nhắc đến những thủ đô bắc Âu, người ta thường nghĩ đến Oslo giàu có của Na Uy, Copenhagen trẻ trung của Đan Mạch. Giờ đây, Helsinki dần dà từng bước góp mặt vào danh sách những thủ đô được du khách ưa chuộng. Sức thu hút của thành phố ngày càng tăng. Từ 15 năm nay, Helsinki là một trong những thành phố tân tiến nhất Âu châu.
Bà xỏ chân vào đôi dép, lê lẹp xẹp vào buồng. Bà lấy ra một bịch nhựa trong đó đựng trăm thứ lặt vặt không ra hình thù gì. Bà nhìn trước, ngó sau như người ăn trộm. Chị mua ve chai đứng ở ngoài cửa bếp. Như một việc đã quá quen thuộc, chị đón lấy cái túi, móc vào cái cân xách. Trước kia chị phân loại giấy ra giấy, nhựa ra nhựa, nay thì hai bên đã thỏa thuận với nhau là có một cái giá trung bình cho toàn thể. Bà thì nhìn đăm đăm vào mớ hàng lặt vặt ấy như nhìn một thứ gì quý giá lắm. Mà không quý sao được, vì đó là kết quả của nhiều tuần bà lượm lặt và cất giữ.
Cho tới bây giờ, thỉnh thoảng trong giấc ngủ tôi vẫn nằm mơ tới chuyện thi Tú tài và giật mình tỉnh dậy, mừng húm mà mồ hôi vẫn đổ ra. Trong lần thi Tú Tài I, tôi đã thức đêm thức hôm học đến bị yếu phổi. Chữ “Tú Tài” nặng nhọc với tôi như vậy tuy nghĩa của nó là “đẹp đẽ, có khả năng, tài giỏi”.Ông Tú Xương có lẽ cay đắng với chữ “Tú Tài” không kém gì tôi. Ông vác lều chõng đi thi tất cả 8 lần, từ khoa Bính Tuất (1886) tới khoa Bính Ngọ (1906). Ba lần đầu ông đạp vỏ chuối, tới lần thứ tư, năm Giáp Ngọ (1894), ông mới vớ được cái Tú Tài nhưng là Tú Tài đậu vớt, chữ ngày đó gọi là “Tú Tài Thiên Thủ”. Ông chết với cái danh Tú Tài, chẳng bao giờ kiếm được cái “Cử Nhân” mặc dù vẫn cặm cụi đi thi.
*SONG THAO Tôi chừ chỉ chơi thể thao trên ghế sa-lông, ngồi coi người ta chơi. Thứ tôi coi người ta chơi là hockey, tennis và đôi khi bóng tròn. Mình không còn khả năng thì coi người ta chạy nhảy cũng là một cách chơi. Cách chơi biết mình biết ta. Các ông bạn tôi cũng chơi như tôi. Có điều mỗi người chơi theo ý thích riêng của mình. Ông Hoàng Xuân Sơn, ông Luân Hoán cũng na ná như tôi. Nhưng ông Luân Hoán hơi ngả về bóng tròn. Ông Hồ Đình Nghiêm máu mê hơn. Ông sa đà vào bóng tròn. Thời gian vừa qua, ông coi giò coi cẳng các nữ nhân tranh giải bóng tròn thế giới FIFA một cách mê mệt. Ngày ngày ông bá cáo bà con trên Facebook tường tận về từng cặp chân vàng mà trắng, cô nào đá hay, cô nào chụp banh giỏi, ông rành như có họ hàng thân thiết.
Bạn có thể xem bài này như truyện ngắn. Có thể gọi là nhiều truyện ngắn trong một truyện ngắn, hay là ghép từ nhiều mẩu truyện. Bạn cũng có thể đọc như tùy bút, hay bản tin, hay là vân vân... nghĩa là bất cứ những gì có chữ, có thể đọc lên, có thể nghe được như âm thanh. Đó là những gì tự nhiên hiện lên trong trí nhớ của tôi, những gì tôi bất chợt nghe bên tai khi ngồi bên sông, ven biển, góc rừng, hay khi nửa đêm nhìn ra hàng hiên.
Chẳng hiểu vì sao, vào lúc bắt đầu cảm thấy già, tôi lại lẩm cẩm đi tìm lại định nghĩa về chữ “bạn”. Bạn tôi là ai? Tại sao tôi lại kết bạn với họ? Lúc trẻ đã từng có một thời suýt bị vợ bỏ vì “lo cho bạn nhiều hơn cho gia đình”; nhưng khi đến độ tuổi “lục thập nhi nhĩ thuận” tôi lại đâm ra làm biếng gặp hầu hết những nhóm bạn từng một thời thân thiết.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.