Bây Và Cả Chủng Tộc Bây

6/9/202009:35:00(View: 5110)

Langston Hughes là một thi sĩ da đen nổi tiếng của Mỹ. Bài thơ này được xuất bản năm 1930, thời điểm của cuộc Đại Suy Thoái. Người da đen khi ấy vẫn chưa có quyền bình đẳng như bây giờ. Phải đợi đến phong trào Civil Rights vào thập niên 1960 luật pháp mới cho phép họ ăn chung bàn, ngồi chung chỗ với người da trắng...

103855771_1933137613652384_7817077957999324674_n
Photo: Một cuộc xuống đường vào thập niên 1960


Bây và cả chủng tộc bây
Hãy nhìn xuống nơi bây đang sống
Mà xấu hổ.
Hãy nhìn xuống những người da trắng
Rồi nhìn lại mình
Mà xấu hổ
Rằng cái nghèo vẫn ngửa ngay ra đó,
Rằng con ngu cái dốt cứ đẻ đầy ra đó
Trong căn chòi của cùng cực đớn hèn—
Mà bây không biết để lo
Không đủ nam tính để đứng lên mà nói

Tao thách mày đến gần tao thêm một bước,
hỡi thế gian độc ác,
với bàn tay tham lam muốn sờ mó cổ tao,
tao thách mày đến gần tao thêm một bước:
Khi nào bây nói được vậy
Bây sẽ tự do!

-Langston Hughes
ianbui dịch (2020.06)


oOo


You And Your Whole Race

You and your whole race.
Look down upon the town in which you live
And be ashamed.
Look down upon white folks
And upon yourselves
And be ashamed
That such supine poverty exists there,
That such stupid ignorance breeds children there
Behind such humble shelters of despair—
That you yourselves have not the sense to care
Nor the manhood to stand up and say
I dare you to come one step nearer, evil world,
With your hands of greed seeking to touch my throat, I dare you to come one step nearer me:
When you can say that
you will be free!

- Langston Hughes (1902-1967)
Nguồn: FB Thơ Nhạc Song Ngữ

Trong tập Bốn Mùa Trời và Đất, Márai Sándor cảm giác về mùa hè, …Tôi đứng trên ban công, giữa một vùng xanh, nghe tiếng rì rào thức dậy của cây cỏ. Mùa hè đây rồi, tôi nghĩ; và nó giống như một cảm xúc tràn ngập trong tôi, không khoan nhượng, và đầy những kỷ niệm giản dị… (Giáp Văn Chung dịch) Trong tản văn Hoa Nở Vì Ai, Vũ Hoàng Thư viết, …Tháng 7 gọi về hàng phượng đỏ thắm rung rinh chùm nở, thứ lung linh ảo mờ, gần gụi mà xa thẳm… Và mùa hè trong truyện của Đặng Thơ Thơ, … Đó là lúc chín nhất của mùa hè. Những trái táo bắt đầu căng mật. Từ trong lá cây thoảng ra những ngọn gió màu xanh thẫm...Ở Cảnh Nhàn của Bạch Vân Cư Sĩ có thú sống, xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao…, có lẽ thời của người, nước còn trong ao còn sạch.
một bên lòng tàn lụi, một bên non omnis moriar – chỉ là những thanh âm, nhẹ hẫng hút biến
Ngày càng lún sâu | Ngày càng bị chìm xuống
không hẳn tàn phai | mà dần nhạt | đến không còn vết tích câu lưu
Những chiếc điện thoại không còn chiếm ngự | từ sáng tinh mơ đến lặn mặt trời | trước mặt nhau hai bàn tay cùng mở
có nhiều khi | thấy hoàng hôn không về | trên cánh đồng | để nghe tiếng hò trăng khuya | chìm xuống đáy nước mênh mông
và vì ổng muốn giàu hoặc vì thật sự nghĩ mình giàu | nên ổng luôn bỏ phiếu cho Đảng Cộng hòa | ổng bầu cho Hoover chống lại Roosevelt | và ổng thua | rồi ổng lại bầu cho Alf Landon chống Roosevelt | và ổng lại thua nữa | ổng nói, “tao đéo biết cái thế giới này sẽ đi đến đâu,
Im lặng | Có thể là vàng | Nhưng đối diện cái ác | Im lặng chỉ là vàng giả | Dễ gây ô nhiễm
Khi mình khâu dính cứng những chiếc hàm | lời nói không phun qua được kẽ răng | trở thành lớp gạch vôi bảo vệ | thành trì của điêu ngoa
tôi đến chốn này | giữa giấc mơ chìm trong cơn mê | đã quá cữ
Sinh ra trong cuộc biếng lười kinh niên | Từ đầu xanh đã xuống thuyền | Một cơn luân lạc
Thomas von Vegesack* quẹt diêm / Lửa bếp, Lửa đèn. Lửa lò sưởi / Ngọn nến bữa ăn chiều lung linh / Quặn lòng quê xa, bạn tù tội / Phương Đông: Kim Mộc Thủy Hỏa Thổ / Quê ta, bao nhiêu ngũ hành sơn / Bếp ai tro lạnh chiều nay nữa / Lửa gì đâu. Lửa tủi, lửa hờn
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.