Bây Và Cả Chủng Tộc Bây

6/9/202009:35:00(View: 5111)

Langston Hughes là một thi sĩ da đen nổi tiếng của Mỹ. Bài thơ này được xuất bản năm 1930, thời điểm của cuộc Đại Suy Thoái. Người da đen khi ấy vẫn chưa có quyền bình đẳng như bây giờ. Phải đợi đến phong trào Civil Rights vào thập niên 1960 luật pháp mới cho phép họ ăn chung bàn, ngồi chung chỗ với người da trắng...

103855771_1933137613652384_7817077957999324674_n
Photo: Một cuộc xuống đường vào thập niên 1960


Bây và cả chủng tộc bây
Hãy nhìn xuống nơi bây đang sống
Mà xấu hổ.
Hãy nhìn xuống những người da trắng
Rồi nhìn lại mình
Mà xấu hổ
Rằng cái nghèo vẫn ngửa ngay ra đó,
Rằng con ngu cái dốt cứ đẻ đầy ra đó
Trong căn chòi của cùng cực đớn hèn—
Mà bây không biết để lo
Không đủ nam tính để đứng lên mà nói

Tao thách mày đến gần tao thêm một bước,
hỡi thế gian độc ác,
với bàn tay tham lam muốn sờ mó cổ tao,
tao thách mày đến gần tao thêm một bước:
Khi nào bây nói được vậy
Bây sẽ tự do!

-Langston Hughes
ianbui dịch (2020.06)


oOo


You And Your Whole Race

You and your whole race.
Look down upon the town in which you live
And be ashamed.
Look down upon white folks
And upon yourselves
And be ashamed
That such supine poverty exists there,
That such stupid ignorance breeds children there
Behind such humble shelters of despair—
That you yourselves have not the sense to care
Nor the manhood to stand up and say
I dare you to come one step nearer, evil world,
With your hands of greed seeking to touch my throat, I dare you to come one step nearer me:
When you can say that
you will be free!

- Langston Hughes (1902-1967)
Nguồn: FB Thơ Nhạc Song Ngữ

Thơ Chủ Nhật của các thi sĩ Hoàng Xuân Sơn - Nguyễn Hàn Chung - Quảng Tánh Trần Cầm - Thy An
Tôi về đó chỉ cần em ôn lại | Chút mơi xưa xanh ngọn lá đương thì | Tim loạn nhịp cuồng yêu cơn vồ vập | Cả sa bàn trên gân mạch li ti
Ngày mai, tôi ra đi. | Đêm nay ngồi một mình với thức. | Tự hứa với lòng, sẽ im lặng từ đây. | Sẽ vô ích, sẽ thất vọng, sẽ gây thêm thù oán.
Từ từ thôi ba của sắp nhỏ ơi! | Vì ngoài sông phù sa đang hoài thai. | Ôi sự dịu dàng | Có thể biển sư tử thành nai. | Thiếu sự dịu dàng | Con nai trong nhà ta có khi thành sư tử.
có lẽ nơi này gỗ đã mục | lâm chung một thân cây
Ở Gaza | người già, thai phụ và trẻ em | Họ…được mời như thế | ngồi chung trong một bàn tiệc chiến tranh
không phải vì thiếu vắng điều gì | mà là có quá nhiều thứ từng là cần thiết | giờ không là gì cả
Làm thơ là một hành trình, với nhiều người, có khi rất là tình cờ bất chợt như làn gió mát buổi sớm chúng ta gặp mà không hề mong đợi. Thơ của chị Lê Phương Châu có phong cách như thế, khi thơ đọc như là những dòng chữ tình cờ, nơi đây chị có vẻ như không cố ý tìm chữ, tất cả chỉ là tự nhiên như ca dao. Trên từng dòng chữ, chị hiện ra như các hơi thở của tỉnh thức, để tự quán sát đời mình tan rã từng ngày, từng giờ, từng khoảnh khắc trong dòng sông vô thường. Và từ đó, thơ của chị khởi dậy trên các trang giấy.
Chẳng ai biết tận, thế giới bên ngoài bí mật. Thế giới bên trong càng bí mật hơn. Thế giới trí óc vô cùng khó hiểu. Thế giới con tim càng nhiều chuyện bất ngờ. Chẳng ai biết được chuyện gì sắp xảy ra, sao lại ngạc nhiên khi chuyện xảy đến?
trốn nắng, những con bồ câu về | đậu trên bao lơn, sự thanh thản không làm sao hiểu nổi | bay đi, thứ hoà bình giả dối | em xua tay và tức thì xấu hổ về sự ngu ngốc của mình
Yêu được hồi nào cứ yêu. | Một hôm tự nhiên: hết. | Như còi cứu thương: tắt, | Như sấm sét: câm | Gió sẽ thối tất cả biệt tích.