Chùm thơ Lê An Thế

20/02/202415:55:00(Xem: 3466)
Marina Dunba
Tranh Marina Dunba.


Thơ 

Khi bài thơ rời khỏi tay tôi 
Nó có cánh.

Hoa rất gầy 

Cành mận hồng chưa nở
Thơ tôi lại gầy hơn
Đêm đọc kinh Bát Nhã
Bên kia càng mênh mông.

Tính sổ 

Năm nay tôi già hơn Allen Ginsberg 
                                                            4 tuổi 
Năm nay tôi già hơn Nguyễn Du
                                                       21 tuổi 
Năm nay tôi già hơn Charles                
                                      Bukowski 1 tuổi 
Năm nay tôi già hơn Phạm Công 
                                          Thiện 5 tuổi 
Những số 
Tôi không biết già hay trẻ 
Bây giờ tôi già hơn tuổi thọ trung bình 
                              của đất nước này 
Tôi là từng ngày từng ngày bonus
                       
Hùng chết trận 1971
Tôi không nghĩ tôi già hơn Hùng 
Tôi không nghĩ tôi làm thơ 
                                nhiều hơn Hùng 
(Ôi thời đạn bom chúng tôi ôm núi rừng mà ngủ thì thơ dại hơn là thi sĩ)
Thỉnh thoảng dấu mình 
tôi chảy khẽ một giọt nước mắt 
Để lau đi
Và cũng chỉ lau đi
thơ là để lau đi 
Có thi sĩ bán máu và cũng có thi sĩ
         viết: thơ là máu*
Tôi vẫn nghĩ Hùng là máu Hùng 
đổ xuống 
vẫn rất đau
Hơn hết những bài thơ tôi đọc
Những thơ 
Không trẻ không già
Bây giờ tôi xa em bằng con số nhiều 
Tôi nhân số đó với trời xanh
Những con số của tôi 
là 
một bài thơ còn thiếu.
*Dương Tường có lúc đã bán máu, và Sylvia Plath viết: ”tia máu là thơ”

Ngỏ lời 

Trăng vẫn đẹp 
Tôi ngỏ lời với bầu trời 
Gặp bạn bè
Tôi ngỏ lời với thành phố 
Chữ không yên 
Thơ không một chỗ 
Theo chữ và theo thơ
Tôi ngồi cà phê lề trái
Tôi vẽ nhiều vòng tròn khác nhau của 
                cuộc sống ngày thường 
Để tự giam mình 
Yêu thường trực
Thất tình thường trực 
Tôi không người yêu nhưng vẫn 
                     thất tình thường trực 
Nhiều lần tôi muốn tự tử
Nhiều lần tôi muốn đi tu
Nhiều lần tôi muốn biến mất 
Nhiều lần tôi muốn chộp thơ 
Nhiều lần thất bại 
Tôi ngỏ lời với giải ngân hà 
Có khi suốt một thời gian 
Tôi quay lại 
Ngỏ lời với một 
               bài thơ rất ngắn.

Những mặt phố 
(Gởi Phạm Tường Vân --  Giang Trang -- Nguyễn Viện)

Chữ có thể là thí dụ của sự thực
Chữ có thể là thí dụ của thơ
Nhưng tôi không thể biết 
                         em là thí dụ của một      
                               điều khác 
                                 hay ngược lại 
Em nói những mặt phố
Em hát những vườn xưa 
Em nói và em hát 
Những âm thanh từ tầng tháp cổ 
                là thí dụ của một thời 
          chiến tranh quê hương tình yêu 
 
Chúng ta ném thí dụ vào cơn say 
Chúng ta ném cơn say vào bóng tối 
Chúng ta ném bóng tối ra ngoài 
Đêm ấy tôi giữ cơn say ở lại
Đêm ấy tôi giữ bóng tối ở lại 
Đêm ấy tôi bơi giữa dòng sông cũ
Em nói những dự định 
Em hát những ru ta
Những Saigon những Hà Nội những 
Paris những California
Tôi không ngờ thành phố này có nhiều tên mới nhưng em lại mang về những ngậm ngùi rất cũ
Tôi không ngờ 
Những quán xá những vỉa hè những 
                             thế hệ sau có thực
Những mặt phố có thực
Đêm ấy thí dụ của em thành 
               những lằn ranh những 
              khoảnh khắc những tình yêu
                        những nốt nhạc 
Những thí dụ rất xa
Em nói 
và em hát 
những đâu đây 
Đôi khi một lời hát 
Đôi khi một nốt nhạc 
Đôi khi một cơn say
Đôi khi thơ 
               đều thành thác đổ 
Đêm ấy chúng ta  là biển là sông là trăng là nhịp đập của thành phố này
Ai đã ném chiếc đồng hồ qua cửa sổ 
Ai đã rời bỏ quê hương 
Ai đã vất cuốn lịch vào thùng rác
Ai đã từ chối mặt trời 
Ai đã xé vòng không thành nhiều                                 
                                         mảnh 
Ai đã đọc một thiền sư Tây Tạng để
              luyện thành mây trắng 
Ai đã hất chữ ra khỏi lòng bàn tay
Ai
Ai đã chia tay với cả thơ mình 
Đêm ấy tôi trèo khỏi cổ
Đêm ấy tôi chạy khỏi cầu thang.  
Đêm ấy có chút trăng 
            có chút khói và trăng đêm ấy         
                         lại thành trăng cũ
Để thí dụ 
bài thơ đang hiện.

(Đêm Saigon 31-01-2024)

Ngỡ mình ở cuối năm tây | Dòm trật năm cũ thấy ngày đã xa Ngỡ mình là gió bay qua | Không phải. đứng khựng. chỉ là cây khô | Ngỡ mình đâu đó phất phơ | Năm. tháng. chấm. phẩy, một tờ sang trang
Những bài thơ xuất sắc của Giáng Vân nằm ở biên giới giữa điều có thể nói và điều không thể nói ra. Thơ chị có nhiều đề tài, tình yêu, suy tư lịch sử, những xúc động mới về thế giới hiện nay. Đó là một loại thơ sâu kín, cắm rễ trong vùng tối đen của tiềm thức, nhưng hướng về phía ánh sáng. Giáng Vân không ngần ngại nói về sự bế tắc, sự cùng đường của xã hội, cái chết và sự diệt vong của con người. Trong tập thơ gồm 36 bài, những mảng tối được thấy rõ, sự buồn rầu, lo lắng, cảm giác phẫn nộ, nhưng chị nói nhiều hơn đến sự vượt qua. Chị tin vào tâm hồn. Thơ chị có hai nguồn mạch: những câu chuyện riêng tư và những nỗi lo âu của thời đại mình. Chị có những bài thơ đi tới chỗ tận cùng, nơi giao điểm của hai niềm cảm hứng, đó là một kiểu thơ trữ tình thời sự hiếm gặp hôm nay.
Em một đời quanh quẩn giữa bông hoa Báo Xuân, con Chim non, con Ve Sầu, | con Chuồn Chuồn Kim con Giun đất… và ngất ngây rượu Mận | Em không tìm ra em
mùa đông đem lại chút bão giông | hát ca một đời hao hụt | hôm qua và ngày mai | thế giới vỡ tung trước mắt
Sống đến một lúc nào | nhìn xung quanh hết thấy con nít. | Biết ngay | hồn nhiên tự tại chết ướp trong khôn ngoan.
Nhà thơ Vũ Trọng Quang bảo mũi tên ấy bay hoài bay không tới. Làm sao bay kịp thời gian. Hoặc giả như vầy. Nơi tôi ngồi cố định, và. thời gian đi qua đi qua. Khi lời thơ vừa thốt lên là lúc tôi rơi mất thời gian. Không gian nào giữ những lời đi. Ở những bài thơ sau đây bạn có thể thấy được nơi thời gian và không gian gặp nhau trong nhịp lẫy tình cờ. đã ra đi là muôn đời ở lại…Bây giờ là bao giờ??? Bao giờ là bây giờ!!!, chiếc kim đồng hồ lẩn thẩn/ như con kiến già bò trên miệng chén… …Bạn cùng tôi như ai kia thập tự vác mình qua đông gió, cứu chuộc nỗi tàn phai của Màu thân thể ngó chừng cũng cũ cùng sự lãng quên muôn đời, để có thể trong thế giới siêu hình yên tĩnh của ta được an ủi Mưa trầm trầm dương thế/ Ngấm sâu miền âm gian… , dù mưa không dội sạch được những linh hồn run rẩy, và dẫu Đó là cánh cửa bí mật/ từng khép cửa linh hồn…
hết xuân sang hạ | hồi cư chiếc buồn | một mình vẫn | một mình luôn
người bán hàng tiếp tục chu mỏ thuyết minh | con cóc nhảy ra và ngồi đó ̶ ̶ ̶ vừa lắng nghe | vừa gật gật đồng ý: “văn hóa phi vật thể”
Khóc mùi một trận đi, quê núi | Vuốt ngực trôi xuôi những nỗi niềm | Trả hết về xưa cho gió xóa | Để hồn ươm vạt nắng vàng im |
và bóng đêm ở ngoài kia, | bên ngoài những tấm rèm, | niêm kín hai đứa với nhau
Dốc mòn phiếm du | Dễ nhau. đời khóa ngục tù | Xin em một chiếc phù hư bạt ngàn
trằn trọc trong vùng u minh nguyên thủy | mẹ tôi câm lặng chờ dông bão đi qua | đánh dấu giấc chiêm bao nhiều biến khúc | bằng những giọt nước mắt xốn xang