b-espace-in2
L'Espace inconnu -- Tranh Phan Nguyên.



HOÀNG XUÂN SƠN

 

 

L ' Espace inconnu (*)

 

Tiếng nước ròng tinh thể

Đêm xoa dịu bồn cầu

Chiếc cột người sống động

Từ từ. chẳng đi đâu

 

Bước ra ngoài vườn xanh

Hương dậy mùi ngai ngái

Chợt biên tái xây thành

Một hồn người quan ngại

 

Đắm đuối với đất trời

Trong từ ân túy lúy

Rồi nghe đầy xuống vơi

Cơn mê nào đột quỵ

 

Thì thôi mình cứ thở

Những giọt sống tinh tràn

Rất hồng và miên mọi

Bắn chậm vào không gian

 

31.3.24

 

(*) Phan Nguyên. Và tranh

 

*

 

HUỲNH LIỄU NGẠN

 

 

Thời quá vãng

 

mới đó mà buổi chiều

chỉ còn sót lại vài vết nắng ngoài thềm

nắng úa dần qua mái tranh mục rã

từng cọng xơ màu xám tro

tôi nhìn ra khoảng sân nhà vương vấn

những nỗi buồn hiu hắt

từ thuở cây bông giấy vừa chặt xuống

nên thường có những buổi chiều

tôi ra ngồi ngoài hiên

nhìn những đám cỏ dại len vào trong nhà

mẹ tôi thường nói

mai con có rảnh nhớ nhổ đi cho sạch nhà sạch cửa

tôi dạ dạ nhưng tai thì lắng nghe tiếng con chim cú

từ đồng sâu vọng vô trong làng 

mà cứ sợ mùa nước lụt cuốn trôi đi lúa mạ xanh non 

làm mất mùa thì khổ lắm

 

buổi chiều xuống chậm bên kia cồn cát 

căn nhà tranh vách đất mẹ cứ đợi ra giêng

mới sửa sang lại

nghe tàn phai từng bẹ cau khô rụng xuống hồi hôm

mà mình thì chỉ chực chờ ra đi

mộng mơ cũng chẳng còn gì

để tha thiết một sợi khói chiều

khi em ngồi đun bếp 

bóng dim ngoài chái cũng vừa sập xuống

khói ùn cay đôi mắt

khổ cực lại ùa về

nên mẹ cứ để mặc cho dòng đời trôi qua

chỉ còn em xanh xao tần tảo chợ sớm với chợ chiều

tôi chỉ là vết nắng héo vô thường qua thời bể dâu 

xin hiểu cho tôi

bởi con sông muôn đời vẫn trôi ra biển

trôi đi trôi đi 

trôi theo những ánh đèn chài trong đêm bên kia cửa Thuận

mà những chiếc thuyền câu khua dờn dợn mặt nước lặng thầm

 

và cũng đã hơn mười năm

căn nhà của mẹ cũng chẳng có ai

để sửa sang lại một lần

những đống mối lại ùn lên như những nấm mồ hoang

đã chôn vùi thời quá vãng

mà tôi

vẫn chỉ là

vết nắng héo vô thường qua thời bể dâu

nên đợi chờ nhiều khi cũng

loãng tan theo từng mảnh vụn chập chờn

loãng tan theo từng bóng đêm

đêm của những tiếng cú dằng dặc thâu canh 

nên đêm vẫn âm thầm theo con nước ròng trôi ra biển

 

và cũng đã hơn mười năm

cuộc đời vẫn thờ ơ như những buổi chiều

hôm nào đó ở quê nhà.

 

*

 

THY AN

 

 

Biển xanh mùa xuân

 

lời tự tình của biển và trời 

ân cần trên đại dương xanh 

thi nhân cảm xúc 
mùa xuân bao la

triết gia thốt lên câu la cà

và nắng ngủ trên sợi tóc lơ thơ trong gió 

 

hải âu lượn bóng núi 

con kiến đen bên chậu xương rồng

có tiếng ai thì thầm

nhân ảnh lung lay gợn sóng

trái tim lắng đọng

câu thơ hiền rụng xuống bên song

 

vòng tròn nhỏ vẽ lên tâm thức 

im lặng cùng biển xanh

tấm lòng cười với nắng 

xôn xao tiếng trẻ thơ 

vọng đọng rải đều trên cỏ

những mái đầu tóc bạc yêu đời

 

mùa xuân vỗ về mây nước 

êm đềm thật nhẹ trên đồi xanh

dục vọng hiền như gió 

trôi về đâu mấy cõi yên lành...

 

Paxos 04-2024

 

*

 

QUẢNG TÁNH TRẦN CẦM

 

 

tháng tư của má  

 

 

má têm miếng trầu

nói con ra ngoài coi họ dựng rạp

che nắng hay đám ma

 

tháng tư như số vô tỷ

không hẹn mà gặp

trên dòng chảy năm tháng vô tận

tô điểm màu rêu phong xuyên hai thế kỷ

bao lần đếm hy vọng ảo vọng tuyệt vọng vô vọng

giật mình bạc phếch mái đầu

 

đêm về tôi trôi không cảm giác

trong khoảng lặng mênh mang

nỗi lo âu giăng mắc mạng lưới

vồ vập nuốt chửng con mồi vô tình

rồi mọi thứ biến mất

không một vết tích từng hiện hữu

dường như ẩn nấp đâu đó

trong cái hồ lô chủ nghĩa huyễn hoặc

thật ảo không lường

 

và má vẫn ngồi yên trên bộ ngựa

ngó chăm chăm vạt nắng đổ lửa

như bao năm qua

như suốt phần đời héo khô còn lại. 

 

*

 

NGUYỄN HOÀN NGUYÊN

 

Tháng tư xưa

 

như đàn đổ rộn thanh âm
đổ xô chiều bủa
hôn trầm phủ cây
thiên tài
đứng giữa bóng mây
ôm đồi núi rợp
thú vây bốn bề
lùa gà lùa vịt
giữa quê
mộng miên trường
vẫn mân mê khối tình


đất còn trổ nụ
điêu linh
rừng còn thức giấc
làm thinh bốn mùa
con nai gãy gót
chào thua
ngã trên suối rộng
trời xưa úa vàng
em còn mong mỏi
thiều quang
thì xin hãy gọi
trời hoàng hôn sang
em còn thương tiếc
vô vàn
thì xin khóc trận
mưa ngàn với cây

 

 

Mưa ngược

 

thiên nga trắng
thiên nga đen
là mây
mang giọt nước
rền cơn mưa
bàn tay ngửa
hứng giọt thừa
tay úp
vỗ mảnh đời
vừa trầm không

trăm ngàn hạt ngọc
buông rong
tung tóe
tay buốt
phai hồng sắc hư
nhát gươm sắc lạnh
tháng tư
trái tim gội rửa
tàn dư hôm nào

mờ trời
ẩn dấu vì sao
vẫn nghe
hạt nước
thì thào đêm thâu
thấm xuống lòng đất
thật sâu
và kiên nhẫn đợi
nhiệm mầu cơ ngơi

một hôm
mưa ngược về trời
em cùng đất
lại trao lời
huyền ân

Tháng tư, 2024

*

 

TRẦN HOÀNG VY

 

 

Hai bài thơ của tháng 5

 

1. CẦM TAY THÁNG 5

Tiếng ve rớt xuống vườn khuya hư ảo

Dậy thơm hương ổi sẻ,

Con dế mèn

Thi hát cùng sương...

 

Chạm vào tháng 5 hạt mưa ướt mềm chiếc lá

Phong tỏa nụ hoa sen vào hạ

Mẹ sinh tôi,

Một ngày giữa tháng.

Lá số tử vi biêng biếc lá trong vườn!

 

Cầm tay tháng 5 bàn tay chỉ rối

Tháng 5 trái tim tôi bổi hổi

Dắt mùa thi thuở tuổi học trò

Mối tình đầu đem trao hoa phượng...

 

Những tháng 5 mưa chao nghiêng mặt ruộng

Tôi làm thơ ca tụng lúa trên đồng

Tháng 5 phiêu bạt, phiêu bồng

Cổng trường xưa khép. Em không quay về!

 

Tháng 5 bùa mê...

Tôi chạm tôi ngày về quê khóc

Hạt mưa, tiếng ve, kỷ niệm...

Và mùi hương ổi chín phía sau vườn....

 

 

2. THÁNG NĂM...

Tháng năm. Gom sách. Phố un khói

Ngày mới bùng lên nắng lửa vàng

Nước mắt viền mi. Cay khói trắng?

Từng trang vở cháy. Khóc từng trang!...

 

Tháng năm nhớ sách. Buồn như sách

Tư tưởng nào thua khói đốt... đồng

Socrates, Tagore, Kant, hay Max...

Thoáng bùng, phút chốc hóa hư không?

 

Tưởng đã ngàn năm gom chữ nghĩa

Bây giờ gom sách đốt mà chơi?

Đổi đời, âu cũng đời... vô sách

Tủ trống mà lòng trĩu trĩu rơi!

 

Đốt sách tháng năm. Đốt sạch trơn

Thi, thư, lễ, nghĩa... chẳng chi hơn

Tự do, độc lập cao xa quá...

“Triệu người vui, cũng triệu người buồn”

 

Tháng năm, mừng lễ “người lao động”

Ăn trắng mặc trơn phải... cải tà

Rửa sạch óc người qua lửa đỏ

Sách vở gì? Thời buổi can qua!

 

Tháng năm, tháng năm ngồi nhớ sách

Và nhớ từng trang vở học trò

Tháng năm đốt sách. Ta về ruộng

Bắt ốc, mò cua. Đói ngủ khò!

 

Tháng năm, đốt sách. Đi nương rẫy

Cắt cỏ tranh, chằm lá, lợp nhà

Cuốc đất trồng khoai. Khoai hóa... cỏ

Thư sinh ngồi khóc, cười ha ha?

 

Tháng năm. Tháng năm... học buôn lậu

Thuốc lá, thuốc Tây buộc ống quần

Sa-mit, Dexa... cùng bột ngọt

Vinh quang hề. Qua trạm nhân dân!

 

Chồng chất tháng năm. Chồng chất buồn

Hề ta quân tử lụy con buôn

“Sách vở ích gì?” thời buổi ấy

Thăm thẳm đêm về. Nước mắt tuôn!...

 

 

 

Vào thời điểm này, phải chăng thơ đã là món ăn tinh thần lỗi thời, mất hương vị quyến rũ, thua mùi phở hấp dẫn khi đói bụng? Đúng như vậy, có đói mới thèm ăn. Làm sao biết tâm tư của bạn đang đói? Hỏi thử nó có mệt mỏi, có căng thẳng, có phiền muộn chuyện đời, có ghét bỏ người khác? Nếu có, đúng rồi, nó đang đói. Thơ là món ăn tinh thần cổ truyền từ tiền sử. Nếu tiểu thuyết là bữa tiệc, truyện là bữa ăn tối, thì thơ Việt chính là phở. Một món ăn độc đáo cho bất kỳ người Việt nào tại gia hoặc tha hương.
cố gắng không rơi tõm xuống hố chữ nghĩa đen ngòm / đặc trưng của những ngày giãn cách xã hội theo chỉ thị / bầm dập nhừ tử sau cú trượt trên thang cuốn thời gian / hẹn một ngày có dịp chén thù chén tạc đưa cay ngả mặn /
khi đồng bằng cất tiếng ru của dòng sông / đất trời sẽ trở mình / thức dậy theo tiếng kêu tình nhân sông núi / tuổi xế chiều và bóng tối / đồng lõa một chút yêu nhau vội vã / như chén tương phùng uống cạn bình minh
giả sử niềm tin vẫn sáng soi / xác tín như bàn thờ trang nghiêm trong nhà / khói hương xì xụp vái / cầu người đã bỏ ta đi / đừng bỏ ta đi
Ngô đồng một lá rơi / Nhìn mắt em thoáng thấy / Mùa Thu, vàng đến rồi
Có khi tôi nối hai điểm bằng đường thẳng / Có khi bằng đường cong / Có khi bằng con đường dích-dắc / Có khi lại là những dấu chấm / Tưởng rất gần / Mà nối hoài / Hụt hơi / Không đến
Sáng và tối, mẹ và cha, âm và dương... đó là cánh cửa nhị nguyên đối đãi mở ra cái muôn màu muôn vẻ của đời sống này. Sáng và tối tuần hoàn lẫn nhau cho chúng ta cảm nhận về thời gian, cho nhãn quan chúng ta cảm nhận về bóng và hình. Bóng và hình này qua giác quan thi sĩ Khánh Minh và được nữ sĩ ghi lại cho nhân thế qua thi tập Ký Ức Của Bóng. Sau đó Khánh Minh “giải thoát” cho Bóng khỏi cái tạm bợ của một cảm xúc bất chợt, thả Bóng và cảnh giới miên viễn của bầu trời Thi Ca qua tập Bóng Bay Gió Ơi. Lần này trở lại với tập thơ Đêm, Bóng “về quê” thăm lại nguồn cội của chính mình. Chính trong Đêm Bóng ẩn mình an trú trong tịch tịnh. Cánh cửa nhị nguyên sáng tối khép lại, tịch tịnh của màn Đêm hiển lộ như là một biểu tượng cho cảnh giới không có thời gian mà Khánh Minh tạm gọi là “Nơi Dừng Lại Của Thời Gian Vĩnh Cửu”
Người đàn bà thức dậy / bỏ đi lúc mờ sương / vết trũng trên mặt giường / Còn ngập đầy bóng trăng.
như đốm lửa âm thầm / mẹ ngồi trầm ngâm bên cơi trầu / chiều xuống ôm bóng lặng / ngái ngủ tiếng kinh cầu lê thê / cơn mưa dông lướt thướt không dứt
Tôi không nói / Chỉ có hàng cây gió thổi / Và bóng. Tối / Tôi không ngủ / Chỉ có đêm đang trôi / Có lẽ sẽ một lời / Để đừng tan vào bóng tối
Em bỏ nước Mỹ giàu sang / về với cuộc đời cần lao đến nỗi bệnh trọng thân vong / có kẻ cho rằng em dại / cái dại của em gấp ngàn lần cái khôn của những kẻ / dát vàng khoe khoang xe triệu đô nhà trăm tỷ /
từ biệt tích anh ta trở về ghé thăm / vẫn khẩu trang, áo cao su bảo vệ linh hồn, và / bảo vệ nguyên tắc không lây nhiễm / cảm xúc - anh nói – thứ phiền phức rẻ tiền / hệt như mong muốn vô hạn của đàn bà / làm đàn ông mất hứng.
Trái tim bị xúc phạm, diễn trong tác phẩm tạo hình. / Những dãy tim móp méo trừu tượng, / vỡ ra, rắp lại theo nghệ thuật, đâu còn là trái tim. / Chỉ khổ đau mới tồn tại với cẩm thạch, / từ sống qua chết, / tất cả linh hồn đều đói nghèo, / hạnh phúc như phiếu xin thực phẩm, / không được hồi âm.