b-espace-in2
L'Espace inconnu -- Tranh Phan Nguyên.



HOÀNG XUÂN SƠN

 

 

L ' Espace inconnu (*)

 

Tiếng nước ròng tinh thể

Đêm xoa dịu bồn cầu

Chiếc cột người sống động

Từ từ. chẳng đi đâu

 

Bước ra ngoài vườn xanh

Hương dậy mùi ngai ngái

Chợt biên tái xây thành

Một hồn người quan ngại

 

Đắm đuối với đất trời

Trong từ ân túy lúy

Rồi nghe đầy xuống vơi

Cơn mê nào đột quỵ

 

Thì thôi mình cứ thở

Những giọt sống tinh tràn

Rất hồng và miên mọi

Bắn chậm vào không gian

 

31.3.24

 

(*) Phan Nguyên. Và tranh

 

*

 

HUỲNH LIỄU NGẠN

 

 

Thời quá vãng

 

mới đó mà buổi chiều

chỉ còn sót lại vài vết nắng ngoài thềm

nắng úa dần qua mái tranh mục rã

từng cọng xơ màu xám tro

tôi nhìn ra khoảng sân nhà vương vấn

những nỗi buồn hiu hắt

từ thuở cây bông giấy vừa chặt xuống

nên thường có những buổi chiều

tôi ra ngồi ngoài hiên

nhìn những đám cỏ dại len vào trong nhà

mẹ tôi thường nói

mai con có rảnh nhớ nhổ đi cho sạch nhà sạch cửa

tôi dạ dạ nhưng tai thì lắng nghe tiếng con chim cú

từ đồng sâu vọng vô trong làng 

mà cứ sợ mùa nước lụt cuốn trôi đi lúa mạ xanh non 

làm mất mùa thì khổ lắm

 

buổi chiều xuống chậm bên kia cồn cát 

căn nhà tranh vách đất mẹ cứ đợi ra giêng

mới sửa sang lại

nghe tàn phai từng bẹ cau khô rụng xuống hồi hôm

mà mình thì chỉ chực chờ ra đi

mộng mơ cũng chẳng còn gì

để tha thiết một sợi khói chiều

khi em ngồi đun bếp 

bóng dim ngoài chái cũng vừa sập xuống

khói ùn cay đôi mắt

khổ cực lại ùa về

nên mẹ cứ để mặc cho dòng đời trôi qua

chỉ còn em xanh xao tần tảo chợ sớm với chợ chiều

tôi chỉ là vết nắng héo vô thường qua thời bể dâu 

xin hiểu cho tôi

bởi con sông muôn đời vẫn trôi ra biển

trôi đi trôi đi 

trôi theo những ánh đèn chài trong đêm bên kia cửa Thuận

mà những chiếc thuyền câu khua dờn dợn mặt nước lặng thầm

 

và cũng đã hơn mười năm

căn nhà của mẹ cũng chẳng có ai

để sửa sang lại một lần

những đống mối lại ùn lên như những nấm mồ hoang

đã chôn vùi thời quá vãng

mà tôi

vẫn chỉ là

vết nắng héo vô thường qua thời bể dâu

nên đợi chờ nhiều khi cũng

loãng tan theo từng mảnh vụn chập chờn

loãng tan theo từng bóng đêm

đêm của những tiếng cú dằng dặc thâu canh 

nên đêm vẫn âm thầm theo con nước ròng trôi ra biển

 

và cũng đã hơn mười năm

cuộc đời vẫn thờ ơ như những buổi chiều

hôm nào đó ở quê nhà.

 

*

 

THY AN

 

 

Biển xanh mùa xuân

 

lời tự tình của biển và trời 

ân cần trên đại dương xanh 

thi nhân cảm xúc 
mùa xuân bao la

triết gia thốt lên câu la cà

và nắng ngủ trên sợi tóc lơ thơ trong gió 

 

hải âu lượn bóng núi 

con kiến đen bên chậu xương rồng

có tiếng ai thì thầm

nhân ảnh lung lay gợn sóng

trái tim lắng đọng

câu thơ hiền rụng xuống bên song

 

vòng tròn nhỏ vẽ lên tâm thức 

im lặng cùng biển xanh

tấm lòng cười với nắng 

xôn xao tiếng trẻ thơ 

vọng đọng rải đều trên cỏ

những mái đầu tóc bạc yêu đời

 

mùa xuân vỗ về mây nước 

êm đềm thật nhẹ trên đồi xanh

dục vọng hiền như gió 

trôi về đâu mấy cõi yên lành...

 

Paxos 04-2024

 

*

 

QUẢNG TÁNH TRẦN CẦM

 

 

tháng tư của má  

 

 

má têm miếng trầu

nói con ra ngoài coi họ dựng rạp

che nắng hay đám ma

 

tháng tư như số vô tỷ

không hẹn mà gặp

trên dòng chảy năm tháng vô tận

tô điểm màu rêu phong xuyên hai thế kỷ

bao lần đếm hy vọng ảo vọng tuyệt vọng vô vọng

giật mình bạc phếch mái đầu

 

đêm về tôi trôi không cảm giác

trong khoảng lặng mênh mang

nỗi lo âu giăng mắc mạng lưới

vồ vập nuốt chửng con mồi vô tình

rồi mọi thứ biến mất

không một vết tích từng hiện hữu

dường như ẩn nấp đâu đó

trong cái hồ lô chủ nghĩa huyễn hoặc

thật ảo không lường

 

và má vẫn ngồi yên trên bộ ngựa

ngó chăm chăm vạt nắng đổ lửa

như bao năm qua

như suốt phần đời héo khô còn lại. 

 

*

 

NGUYỄN HOÀN NGUYÊN

 

Tháng tư xưa

 

như đàn đổ rộn thanh âm
đổ xô chiều bủa
hôn trầm phủ cây
thiên tài
đứng giữa bóng mây
ôm đồi núi rợp
thú vây bốn bề
lùa gà lùa vịt
giữa quê
mộng miên trường
vẫn mân mê khối tình


đất còn trổ nụ
điêu linh
rừng còn thức giấc
làm thinh bốn mùa
con nai gãy gót
chào thua
ngã trên suối rộng
trời xưa úa vàng
em còn mong mỏi
thiều quang
thì xin hãy gọi
trời hoàng hôn sang
em còn thương tiếc
vô vàn
thì xin khóc trận
mưa ngàn với cây

 

 

Mưa ngược

 

thiên nga trắng
thiên nga đen
là mây
mang giọt nước
rền cơn mưa
bàn tay ngửa
hứng giọt thừa
tay úp
vỗ mảnh đời
vừa trầm không

trăm ngàn hạt ngọc
buông rong
tung tóe
tay buốt
phai hồng sắc hư
nhát gươm sắc lạnh
tháng tư
trái tim gội rửa
tàn dư hôm nào

mờ trời
ẩn dấu vì sao
vẫn nghe
hạt nước
thì thào đêm thâu
thấm xuống lòng đất
thật sâu
và kiên nhẫn đợi
nhiệm mầu cơ ngơi

một hôm
mưa ngược về trời
em cùng đất
lại trao lời
huyền ân

Tháng tư, 2024

*

 

TRẦN HOÀNG VY

 

 

Hai bài thơ của tháng 5

 

1. CẦM TAY THÁNG 5

Tiếng ve rớt xuống vườn khuya hư ảo

Dậy thơm hương ổi sẻ,

Con dế mèn

Thi hát cùng sương...

 

Chạm vào tháng 5 hạt mưa ướt mềm chiếc lá

Phong tỏa nụ hoa sen vào hạ

Mẹ sinh tôi,

Một ngày giữa tháng.

Lá số tử vi biêng biếc lá trong vườn!

 

Cầm tay tháng 5 bàn tay chỉ rối

Tháng 5 trái tim tôi bổi hổi

Dắt mùa thi thuở tuổi học trò

Mối tình đầu đem trao hoa phượng...

 

Những tháng 5 mưa chao nghiêng mặt ruộng

Tôi làm thơ ca tụng lúa trên đồng

Tháng 5 phiêu bạt, phiêu bồng

Cổng trường xưa khép. Em không quay về!

 

Tháng 5 bùa mê...

Tôi chạm tôi ngày về quê khóc

Hạt mưa, tiếng ve, kỷ niệm...

Và mùi hương ổi chín phía sau vườn....

 

 

2. THÁNG NĂM...

Tháng năm. Gom sách. Phố un khói

Ngày mới bùng lên nắng lửa vàng

Nước mắt viền mi. Cay khói trắng?

Từng trang vở cháy. Khóc từng trang!...

 

Tháng năm nhớ sách. Buồn như sách

Tư tưởng nào thua khói đốt... đồng

Socrates, Tagore, Kant, hay Max...

Thoáng bùng, phút chốc hóa hư không?

 

Tưởng đã ngàn năm gom chữ nghĩa

Bây giờ gom sách đốt mà chơi?

Đổi đời, âu cũng đời... vô sách

Tủ trống mà lòng trĩu trĩu rơi!

 

Đốt sách tháng năm. Đốt sạch trơn

Thi, thư, lễ, nghĩa... chẳng chi hơn

Tự do, độc lập cao xa quá...

“Triệu người vui, cũng triệu người buồn”

 

Tháng năm, mừng lễ “người lao động”

Ăn trắng mặc trơn phải... cải tà

Rửa sạch óc người qua lửa đỏ

Sách vở gì? Thời buổi can qua!

 

Tháng năm, tháng năm ngồi nhớ sách

Và nhớ từng trang vở học trò

Tháng năm đốt sách. Ta về ruộng

Bắt ốc, mò cua. Đói ngủ khò!

 

Tháng năm, đốt sách. Đi nương rẫy

Cắt cỏ tranh, chằm lá, lợp nhà

Cuốc đất trồng khoai. Khoai hóa... cỏ

Thư sinh ngồi khóc, cười ha ha?

 

Tháng năm. Tháng năm... học buôn lậu

Thuốc lá, thuốc Tây buộc ống quần

Sa-mit, Dexa... cùng bột ngọt

Vinh quang hề. Qua trạm nhân dân!

 

Chồng chất tháng năm. Chồng chất buồn

Hề ta quân tử lụy con buôn

“Sách vở ích gì?” thời buổi ấy

Thăm thẳm đêm về. Nước mắt tuôn!...

 

 

 

Đọc thơ Nguyễn Xuân Thiệp, nhất là trong tập Tôi Cùng Gió Mùa, nếu cho là chủ quan, tôi vẫn nói rằng, Khí thơ của Nguyễn Xuân Thiệp là khí thu. Trăng ở thơ đó là trăng thu. Gió ở thơ đó mang cái hắt hiu thu. Không biết tại sao, chỉ thấy Khi đọc thơ Nguyễn Xuân Thiệp tôi lại liên tưởng đến cảm xúc của Trương Trào trong U Mộng Ảnh xưa: “Thơ và văn được như cái khí mùa thu thì là hay.”. Nguyễn Xuân Thiệp, xuất hiện lần đầu tiên trên dòng thơ của văn học miền Nam Việt Nam vào năm 1954 trên Thẩm Mỹ Tuần Báo với bài thơ Nhịp Bước Mùa Thu. Bài thơ tính đến lúc này là 71 năm -tiếng thở dài một đời người-, hôm nay tôi đọc lại, cảm xúc vẫn bị lay động bởi hình ảnh u buồn của lịch sử vào thời gian xa xăm đó.
Qua khu rừng lau chiều rất ốm cọng dài ôm cọng ngắn hấp hiu làm sao ngắt được lùm hoa sóng níu ngọn thương thân bãi dập dìu
Cây xanh trên miễu đình | Hưởng bốn mùa cúng vái | Quỳ lạy những hình nhân | Thấm đẫm mùi nhang khói
Ngày 17 tháng 9 năm 2025, thi sĩ “Công giáo” Lê Đình Bảng đã bước vào độ tuổi thượng thọ. Ông đã chính thức đạt 83 tuổi Tây và 84 năm tuổi ‘Mụ’. Một độ tuổi cần nghỉ ngơi, an dưỡng tuổi già. Song với tình yêu văn chương, chữ nghĩa và đặc biệt là niềm tin vào tôn giáo, ông vẫn như một thanh niên tráng kiện, đầy đức tin và nhiệt huyết, khi cho ra mắt thi phẩm thứ 25, sau rất nhiều tác phẩm nổi tiếng với nhiều thể loại khác nhau như văn xuôi, nghiên cứu lịch sử, tôn giáo...sáng tác kể từ năm 1967 miệt mài cho đến nay...
Thật sự chúng ta có cần/ Dựng lên hình ảnh của một người lính miền Bắc / bị người lính miền Nam thiêu sống / Mới nói lên được nỗi đau / Của cuộc nội chiến 20 năm / Chúng ta chưa đủ đau đớn / Cảnh người một dân tộc cùng màu da cùng tiếng nói / Cùng mang họ Nguyễn,họ Trần / Truy cùng đuổi tận / Căm thù,chém giết nhau / Bằng tất cả chồng chất oán hờn / Để nhân danh một chủ nghĩa nào đó
có lúc ngồi bên cửa sổ | tâm hồn lâng lâng | anh đưa em tách trà
... Thơ Trần Hạ Vi là sự hòa quyện giữa triết lý hiện đại, cảm xúc nữ tính và nhịp điệu đời sống, nơi mỗi câu chữ đều vừa biểu đạt, vừa phân tích, vừa soi chiếu – để người đọc vừa thấy mình trong đó, vừa ngỡ ngàng trước phát hiện mới về bản thân và thế giới. Phong cách này không chỉ làm nổi bật những xúc cảm đời thường được khúc xạ qua trí tuệ và ngôn từ, mà còn tạo nên một không gian thi ca nơi con người và thời đại, thân xác và ngôn từ, tình yêu và tự do cùng nhảy múa, vừa thật vừa mơ, vừa gần vừa xa, vừa dịu dàng vừa sắc sảo....
ở bên tả ngạn sương mù | áo em dính hạt mù u đến giờ | nhớ chờ anh nhé ngu ngơ | tàn cây cơm nguội đôi bờ còn thương
sau cùng thì Ba không cần nó nữa | cái thẻ có hiệu lực | hai năm hay ba năm | để được tạm trú trên đất nước của mình
Tới rồi mùa thu | Vẫn còn nắng. chưa thấy mù | Sẽ bưng mấy chậu phù du vô nhà
Chúng ta đang trôi đi đâu?! xuất hiện như một tập nhật ký chữ nghĩa, không phải để giải thích, cũng không để an ủi. Nó gợi nhiều hơn là nói, buộc độc giả phải cắm cúi dò trong đống chữ khúc khuỷu để tìm lấy một mảnh ánh sáng. Thơ của Bùi Chát không đi bằng cảm xúc bộc phát. Nó đi bằng những mâu thuẫn đẩy nhau, bằng chữ tự mổ xẻ chính nó. “Không phải cảm xúc / Mà chính là ngôn ngữ / Sinh ra thơ.” Câu thơ trông như một định nghĩa, thực chất lại là một phủ định, một cuộc đảo chính. Tình cảm ở đây không biến mất, mà bị kéo ra sau, thành phụ phẩm của thao tác chữ. Sự lạnh lẽo ấy làm cho thơ anh sáng rực, như ánh thép lóe trên lưỡi dao.
Nắng vạm vỡ leo bám lưng trưa, Ci sei tu… Em ở đó… Mùa hè nào đã đi qua. Đi qua như một tích tắc đời. Connie Francis Al di là cao vút giữa ngày, gọi nắng xuống cho đầy chiều chưa tới. Khi môi mấp máy điệu hờ tháng 9. Khi màu hoàng hổ trườn trên chiếc lá thu còn sót chút lục xanh. Như môi người còn đọng thanh xuân. Như mọi điều đã đi qua rớt lại mối diên trì...