Kết Thúc Và Khởi Đầu

14/10/202415:00:00(Xem: 1954)
Collected Poems
Bìa tập thơ Map (Collected and Last Poems)
của Wislawa Szymborska

Sau mỗi cuộc chiến
phải có người dọn dẹp,
đặt mọi thứ vào trật tự,
nó không tự diễn ra.

Có người phải đẩy
gạch nát xuống lề đường
để dọn chỗ
cho những chiếc xe chở đầy xác chết.

Có người phải lội
qua bùn đất tro tàn,
những lò xo đi văng,
những mảnh thủy tinh
và những mảnh giẻ đẫm máu.

Có người phải kéo
những cây cột chống tường,
người khác tra kính cửa sổ
và lắp cửa lên bản lề.

Chuyện này không ăn ảnh
và phải mất nhiều năm.
Mọi ống kính đã đi
đến một cuộc chiến khác.

Những cây cầu cần bắc,
và những nhà ga mới.
Những tay áo tả tơi
vì tất bật xắn lên.

Có người, tay cầm chổi,
vẫn nhớ chuyện đã qua.
Có người, đầu chưa bị rựt đứt,
gật gật lắng nghe.
Nhưng gần đó
bắt đầu chộn rộn lên những kẻ
cần một chút thuyết phục.

Có người thỉnh thoảng
vẫn đào lên từ dưới bụi cây
một lý sự rỉ sét
và bỏ vào đống rác cháy.

Những người biết
rốt cuộc nó là làm sao
phải nhường chỗ
cho những kẻ biết ít
hoặc ít hơn ít,
gần như chẳng biết gì.

Trên thảm cỏ đã phủ
lên nguyên nhân kết quả
có kẻ phải nằm,
một cọng rơm trong miệng,
và ngắm mây qua.

Wisława Szymborska (1993); Nguyễn Huy Hoàng dịch
theo bản tiếng Anh của Joseph Brodsky, người mà bài thơ này đề tặng.

***
Nguồn: https://hoanghannom.com/2021/07/02/koniec-i-poczatek/?fbclid=IwY2xjawF6dtJleHRuA2FlbQIxMQABHfwT001DzUNoDe4nxY68FiDS32nC8FGub4lWX0YuR-FctVq7rIs8ATDjbw_aem_aZBRHAQ7cfXH_ktmzeTVYw

giọt ngắn giọt dài | thấm vai nghe lạnh | đôi mắt nhả ra thứ ánh sáng mịt mờ | nhận chân niềm hạnh phúc vỡ mau
phận người như vỏ bào mạt cưa trong cơn lốc xoáy | quá khứ thập thò van xin | ký ức bé mọn chập chờn lang bạt ̶ ̶ ̶ nào ai nhớ
Như một người đi tìm kỷ vật | Tờ lịch xưa đánh tráo góc mù | Con số nhảy múa trên triền dốc | Đời buồn như một chiếc mộng du
Nếu cần, con tin Chúa sẽ chịu đóng đinh thêm một lần nữa | để con chiên Chúa được bình an có cái ăn cái ấm chắc chắn Chúa đã làm, đang làm và sẽ làm | bởi vì Người là Đức Chúa trời hằng cứu giúp chúng con.
Ngỡ mình ở cuối năm tây | Dòm trật năm cũ thấy ngày đã xa Ngỡ mình là gió bay qua | Không phải. đứng khựng. chỉ là cây khô | Ngỡ mình đâu đó phất phơ | Năm. tháng. chấm. phẩy, một tờ sang trang
Những bài thơ xuất sắc của Giáng Vân nằm ở biên giới giữa điều có thể nói và điều không thể nói ra. Thơ chị có nhiều đề tài, tình yêu, suy tư lịch sử, những xúc động mới về thế giới hiện nay. Đó là một loại thơ sâu kín, cắm rễ trong vùng tối đen của tiềm thức, nhưng hướng về phía ánh sáng. Giáng Vân không ngần ngại nói về sự bế tắc, sự cùng đường của xã hội, cái chết và sự diệt vong của con người. Trong tập thơ gồm 36 bài, những mảng tối được thấy rõ, sự buồn rầu, lo lắng, cảm giác phẫn nộ, nhưng chị nói nhiều hơn đến sự vượt qua. Chị tin vào tâm hồn. Thơ chị có hai nguồn mạch: những câu chuyện riêng tư và những nỗi lo âu của thời đại mình. Chị có những bài thơ đi tới chỗ tận cùng, nơi giao điểm của hai niềm cảm hứng, đó là một kiểu thơ trữ tình thời sự hiếm gặp hôm nay.
Em một đời quanh quẩn giữa bông hoa Báo Xuân, con Chim non, con Ve Sầu, | con Chuồn Chuồn Kim con Giun đất… và ngất ngây rượu Mận | Em không tìm ra em
mùa đông đem lại chút bão giông | hát ca một đời hao hụt | hôm qua và ngày mai | thế giới vỡ tung trước mắt
Sống đến một lúc nào | nhìn xung quanh hết thấy con nít. | Biết ngay | hồn nhiên tự tại chết ướp trong khôn ngoan.
Nhà thơ Vũ Trọng Quang bảo mũi tên ấy bay hoài bay không tới. Làm sao bay kịp thời gian. Hoặc giả như vầy. Nơi tôi ngồi cố định, và. thời gian đi qua đi qua. Khi lời thơ vừa thốt lên là lúc tôi rơi mất thời gian. Không gian nào giữ những lời đi. Ở những bài thơ sau đây bạn có thể thấy được nơi thời gian và không gian gặp nhau trong nhịp lẫy tình cờ. đã ra đi là muôn đời ở lại…Bây giờ là bao giờ??? Bao giờ là bây giờ!!!, chiếc kim đồng hồ lẩn thẩn/ như con kiến già bò trên miệng chén… …Bạn cùng tôi như ai kia thập tự vác mình qua đông gió, cứu chuộc nỗi tàn phai của Màu thân thể ngó chừng cũng cũ cùng sự lãng quên muôn đời, để có thể trong thế giới siêu hình yên tĩnh của ta được an ủi Mưa trầm trầm dương thế/ Ngấm sâu miền âm gian… , dù mưa không dội sạch được những linh hồn run rẩy, và dẫu Đó là cánh cửa bí mật/ từng khép cửa linh hồn…
hết xuân sang hạ | hồi cư chiếc buồn | một mình vẫn | một mình luôn
người bán hàng tiếp tục chu mỏ thuyết minh | con cóc nhảy ra và ngồi đó ̶ ̶ ̶ vừa lắng nghe | vừa gật gật đồng ý: “văn hóa phi vật thể”
Khóc mùi một trận đi, quê núi | Vuốt ngực trôi xuôi những nỗi niềm | Trả hết về xưa cho gió xóa | Để hồn ươm vạt nắng vàng im |