Mũi Tên Xuyên Thời Gian

13/12/202400:00:00(Xem: 3193)

trang-tho
Tranh của họa sĩ Edvard Munch, 1912. Nguồn: wikiart.org 

Trang Thơ Mùa Đông 2024
Nguyễn thị Khánh Minh giới thiệu
 
Nhà thơ Vũ Trọng Quang bảo mũi tên ấy bay hoài bay không tới. Làm sao bay kịp thời gian. Hoặc giả như vầy. Nơi tôi ngồi cố định, và. thời gian đi qua đi qua. Khi lời thơ vừa thốt lên là lúc tôi rơi mất thời gian. Không gian nào giữ những lời đi. Ở những bài thơ sau đây bạn có thể thấy được nơi thời gian và không gian gặp nhau trong nhịp lẫy tình cờ. đã ra đi là muôn đời ở lại…

Bây giờ là bao giờ??? Bao giờ là bây giờ!!!, chiếc kim đồng hồ lẩn thẩn/ như con kiến già bò trên miệng chén… …Bạn cùng tôi như ai kia thập tự vác mình qua đông gió, cứu chuộc nỗi tàn phai của Màu thân thể ngó chừng cũng cũ cùng sự lãng quên muôn đời, để có thể trong thế giới siêu hình yên tĩnh của ta được an ủi Mưa trầm trầm dương thế/ Ngấm sâu miền âm gian… , dù mưa không dội sạch được những linh hồn run rẩy, và dẫu Đó là cánh cửa bí mật/ từng khép cửa linh hồn…

Nhưng,
có một khe hở/ ở đó những người chết/ đang được lén lút đưa qua biên giới. Và lại bắt đầu một cuộc hẹn hò… không mệt mỏi trên dặm trường thởi gian.
Đó là thế giới mùa Đông trong thơ của: Tomas Transtromer, Nguyễn Lương Vỵ, Vũ Trọng Quang, Phương Uy, Trần Thiên Thị, Đoàn Minh Châu, Nguyễn Thị Hải.

TOMAS TRANSTROMER

Giữa Mùa Đông

 

Áng sáng màu xanh lơ

phát sáng từ y phục của tôi.

Giữa mùa đông.

Những mặt trống bằng băng kêu lanh canh.

Tôi nhắm mắt lại.

Có một thế giới yên tĩnh

có một khe hở

ở đó những người chết

đang được lén lút đưa qua biên giới.

 

CAO THU CÚC

dịch từ bản tiếng anh của Michael McGriff và Mikaela Grassl

 

TRẦN HOÀNG PHỐ

Khúc Hát Chiều Cuối Năm

 

Biết tìm đâu quá khứ thanh xuân

Trong mê cung cuộc đời lắt léo trầm luân

Em có về tìm lại mùa xuân tuổi ngọc

Bên nụ cười của vầng trăng ấu thơ

Và tiếng hót của loài chim họa mi ký ức

Hót trong giấc mơ có bảy sắc cầu vồng

Bắc qua giấc mộng ly biệt

 

Đó là cánh cửa bí mật

từng khép cửa linh hồn

Khi tiếng chuông nguyện ăn năn

Vọng trong sắc chiều sẫm bóng hoàng hôn

Em đi về một bóng

Hắt lên tiếng kinh chiều muộn sầu

Trên đại lộ nỗi buồn

Có những con gió buốt cuối năm

Sà vào những cơn ớn lạnh thịt da mùa đông

Mắt em màu tê tái xám

Chiều cuối năm những con phố bỗng buồn tênh

 

 

NGUYỄN LƯƠNG VỴ (1952-2021)

Sonata Trắng

Gửi Trần Hữu Dũng

 

I.

Cuối năm cuối đường khuya cuối cùng mùa

Lái xe loanh quanh lẩn quẩn một mình với câu thơ cũ

Mù sương âm chữ réo niềm thương

Ánh lên một nốt ruồi tịch mịch

Trầm xuống môt giọt rượu viễn phố

Xao xác sonata trắng

 

Biệt ly sonata trắng

Lắng nghe lắng nghe lắng nghe

Không ai ngoài những vì sao vừa dậy sớm

Không ai ngoài ta đang tự tiễn đưa mình

Bây giờ là bao giờ???

Bao giờ là bây giờ!!!

  

II.
Cắn một âm vang cho trắng thêm mắt thức
Câu thơ cũ xâu tiếng đàn linh cảm
Rất xa những vó ngựa già
Những giọt mồ hôi vẫn còn rịn trên vách đá
Những tiếng hí rền mây
Vỡ òa sonata trắng
 
Thực hay mơ sonata trắng???
Hỏi sợi tóc bạc vừa rơi trên ngón tay cằn
Đất lạ trời quen mà chẳng hay
Không ai ngoài cơn gió lạnh bất ngờ
Không ai ngoài bậc thềm trước căn phòng trọ
Bây giờ??? Bao giờ???
Nguyễn Lương Vỵ
 
NGUYỄN THỊ HẢI
Trên Đường
mục đồng dao chỉ hạnh hoa thôn
 
Mưa trầm trầm dương thế
Ngấm sâu miền âm gian
Đường đi bóng thăm thẳm
Khổ sầu hành tâm can
 
Mịt mờ thôn hoa hạnh
Đâu đó quán rượu bày
Mục đồng ban sơ chỉ
Hồn đã thành người say
 
 Mục đồng dao chỉ hạnh hoa thôn, là câu thơ trong bài thơ Thanh Minh của Đỗ Mục, thi nhân đời Vãn Đường.
 
VŨ TRỌNG QUANG
Vị Trí Thời Gian

Sớm mai lên đỉnh đồi

dốc cao chờ tuổi trẻ

buổi chiều xuống chân đồi

thác rơi nhanh thế kỷ

 

Đầu năm chào cuối năm

đông tàn xuyên đông mới

chim trời xuyên không gian

bay hoài bay không mỏi

mũi tên xuyên thời gian

bay hoài bay không tới

 

Nơi bước em di động

xuân trôi qua trôi qua

nơi tôi ngồi cố định

em đi qua đi qua

nơi thơ không chỉ định

tôi vươn theo vươn theo

PHƯƠNG UY

Thập Tự Đông


này là sáng bên này là tối
nhặt chiều vui khéo khéo lụa là
này hình dung bên này là tuổi
thuyền sông trôi nhấp nháy sao sa

Màu thân thể ngó chừng cũng cũ
có nỗi buồn đóng vảy hom hem
cơn co rút chảy tràn mộ chí
trận siêu sinh là chút êm đềm

đồi vĩnh hằng ngày chưa kịp hóa
sắc nguyên trinh không hẹn tháng dài
buổi mất ngủ già như quá khứ
cùng nỗi buồn thành chuỗi song thai

đẩy mùa thu đứng về cuối phố
nhẹ niềm vui chút chút xoa nhàu
anh thập tự vác mình qua đông gió
lạnh ngàn ngàn nỗi nhớ lung sâu.

TRẦN THIÊN THỊ
Nợ Nần Tháng Chạp
-" sầu ở lại "- TẠ KÝ


núi đã cho mùa đông mượn một bờ vai
để sương mù trũi xuống
em cho tôi mượn buổi chiều
để nỗi buồn có đôi

ai đã nhờ vả gì cơn mưa phùn cuối đông
đèn phố vàng
chẳng thể hong khô
một lòng trừ tịch

câu thơ yêu đương
như chừng đã đọc ở đâu rồi
những con chữ :
anh anh
em em
nằm cận kề
gợi nhớ về những ngôi mộ
nằm song song giữa trời tháng chạp

không lẽ phải nói lại một lần
một lời yêu đã cũ
như đôi môi vay hoài loài tí ngọ

sóng râm ran nói chuyện dối lừa
như một gã làm thơ
một đời không nghĩ
thâm canh trên mãnh vườn nhà hàng xóm

chiếc kim đồng hồ lẩn thẩn
như con kiến già bò trên miệng chén
lòng trót vay không thể khất qua năm
còn chút buồn đây
xin trả nốt

em lại về cùng mẹ đón xuân
tháng chạp mù mù
không bởi gió
chỉ có một nỗi buồn
đã ra đi là muôn đời ở lại

ĐOÀN MINH CHÂU
Về với mùa đông
 
Cốc rượu đã cạn
và sợi khói Capri cuối cùng bay ra khỏi quán
ta về thôi
mưa không dội sạch được những linh hồn run rẩy trên khung sắt của tòa nhà xây dở
ẩm ướt mưa ẩm ướt lời tỏ tình chắp vá
 
về đi
đêm quánh đặc tràn vào hốc mắt
con đường dập dềnh trôi qua tay trăm nghìn lối rẽ
chằng chịt những ngã tư vắng hoe
những ổ gà lởm chởm ước mơ nát bét
 
giọt mưa cào trên mặt hình thù một gương mặt khác một trí nhớ khác
cứ lấp loáng giữa những ảo tưởng thật thà
cũng quánh đặc và lặng lẽ chảy trên con đường dọn sẵn
về đi thôi
…
tiếng xe máy vỡ vào đêm
như tiếng mùa đông gọi.
 

Em biết không, khi em chết trước. Giường ngủ sẽ chết theo. Toàn thể căn nhà đều bệnh nặng.
Dù đứng bên bờ vực của tận diệt, con người vẫn có thể cứu chuộc chính mình bằng ngôn từ và ký ức, đó là tinh thần của giải Nobel Văn Chương năm nay. Trong ánh sáng của niềm tin, Việt Báo đăng lại bài thơ “Hãy để nước Mỹ lại là nước Mỹ” của Langston Hughes – một khúc ca vừa đau đớn vừa thiết tha, viết gần một thế kỷ trước, mà như viết cho thời đại ngày nay. Giấc mơ Hughes gọi tên lại vang lên – giấc mơ về một xứ sở nơi lời hứa của nước Mỹ là hơi thở chung của những người cùng dựng lại niềm tin vào công lý, vào tự do, vào chính con người.
Đọc thơ Nguyễn Xuân Thiệp, nhất là trong tập Tôi Cùng Gió Mùa, nếu cho là chủ quan, tôi vẫn nói rằng, Khí thơ của Nguyễn Xuân Thiệp là khí thu. Trăng ở thơ đó là trăng thu. Gió ở thơ đó mang cái hắt hiu thu. Không biết tại sao, chỉ thấy Khi đọc thơ Nguyễn Xuân Thiệp tôi lại liên tưởng đến cảm xúc của Trương Trào trong U Mộng Ảnh xưa: “Thơ và văn được như cái khí mùa thu thì là hay.”. Nguyễn Xuân Thiệp, xuất hiện lần đầu tiên trên dòng thơ của văn học miền Nam Việt Nam vào năm 1954 trên Thẩm Mỹ Tuần Báo với bài thơ Nhịp Bước Mùa Thu. Bài thơ tính đến lúc này là 71 năm -tiếng thở dài một đời người-, hôm nay tôi đọc lại, cảm xúc vẫn bị lay động bởi hình ảnh u buồn của lịch sử vào thời gian xa xăm đó.
Qua khu rừng lau chiều rất ốm cọng dài ôm cọng ngắn hấp hiu làm sao ngắt được lùm hoa sóng níu ngọn thương thân bãi dập dìu
Cây xanh trên miễu đình | Hưởng bốn mùa cúng vái | Quỳ lạy những hình nhân | Thấm đẫm mùi nhang khói
Ngày 17 tháng 9 năm 2025, thi sĩ “Công giáo” Lê Đình Bảng đã bước vào độ tuổi thượng thọ. Ông đã chính thức đạt 83 tuổi Tây và 84 năm tuổi ‘Mụ’. Một độ tuổi cần nghỉ ngơi, an dưỡng tuổi già. Song với tình yêu văn chương, chữ nghĩa và đặc biệt là niềm tin vào tôn giáo, ông vẫn như một thanh niên tráng kiện, đầy đức tin và nhiệt huyết, khi cho ra mắt thi phẩm thứ 25, sau rất nhiều tác phẩm nổi tiếng với nhiều thể loại khác nhau như văn xuôi, nghiên cứu lịch sử, tôn giáo...sáng tác kể từ năm 1967 miệt mài cho đến nay...
Thật sự chúng ta có cần/ Dựng lên hình ảnh của một người lính miền Bắc / bị người lính miền Nam thiêu sống / Mới nói lên được nỗi đau / Của cuộc nội chiến 20 năm / Chúng ta chưa đủ đau đớn / Cảnh người một dân tộc cùng màu da cùng tiếng nói / Cùng mang họ Nguyễn,họ Trần / Truy cùng đuổi tận / Căm thù,chém giết nhau / Bằng tất cả chồng chất oán hờn / Để nhân danh một chủ nghĩa nào đó
có lúc ngồi bên cửa sổ | tâm hồn lâng lâng | anh đưa em tách trà
... Thơ Trần Hạ Vi là sự hòa quyện giữa triết lý hiện đại, cảm xúc nữ tính và nhịp điệu đời sống, nơi mỗi câu chữ đều vừa biểu đạt, vừa phân tích, vừa soi chiếu – để người đọc vừa thấy mình trong đó, vừa ngỡ ngàng trước phát hiện mới về bản thân và thế giới. Phong cách này không chỉ làm nổi bật những xúc cảm đời thường được khúc xạ qua trí tuệ và ngôn từ, mà còn tạo nên một không gian thi ca nơi con người và thời đại, thân xác và ngôn từ, tình yêu và tự do cùng nhảy múa, vừa thật vừa mơ, vừa gần vừa xa, vừa dịu dàng vừa sắc sảo....
ở bên tả ngạn sương mù | áo em dính hạt mù u đến giờ | nhớ chờ anh nhé ngu ngơ | tàn cây cơm nguội đôi bờ còn thương
sau cùng thì Ba không cần nó nữa | cái thẻ có hiệu lực | hai năm hay ba năm | để được tạm trú trên đất nước của mình
Tới rồi mùa thu | Vẫn còn nắng. chưa thấy mù | Sẽ bưng mấy chậu phù du vô nhà
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.