Phải chi em là...

01/02/202606:44:00(Xem: 4636)
blank

Thơ

PHAN TẤN HẢI

Phải chi em là...

Điều này anh chỉ viết, nhưng không nói
rằng phải chi em là người máy
để anh không phải nghe những câu hỏi
về những chuyện muôn đời anh không hiểu

rằng phải chi em là người máy
để không nhìn vào bản tin TV mỗi đêm
rồi thắc mắc về những chuyện ngàn dặm xa
về những bà mẹ ẵm con trốn chạy ở Ukraine
về tiếng trẻ em khóc vì trúng đạn bắn tỉa ở Gaza
về những tiếng hô hào từ các bầu trời thánh chiến
về những trận mưa bom bốn phía nổ sập các tòa nhà
về cách em ngồi run rẩy làm đổ ly cà phê mới pha

em nói rằng tiếng bom, tiếng khóc
đã làm rung chuyển cửa kính nhà mình
đã làm em co người vì sợ
đã làm thắt tim em lại
đã làm giấc mơ mỗi đêm của em rạn vỡ
em hỏi vì sao anh vẫn như không thấy
trong khi mắt anh không rời màn hình TV
.
phải chi em là người máy
để anh không phải nghe những câu hỏi
vì sao xóm mình biến mất các bác Mễ làm vườn
vì sao bạn mình chia hai phe lên mạng mắng nhau
vì sao bạn mình có người nói mừng vì không phải da nâu
vì sao xóm mình học trò dặn nhau nhớ mang theo giấy tờ

phải chi em là người máy
để anh không nghe em cằn nhằn
giữa bản tin TV rằng giá điện, giá xăng, giá chợ lại tăng
để anh không phải tắt bớt một ngọn đèn
bất kể mắt anh ngày càng yếu
để anh phải đi chợ gần hơn
và sẽ mua các thùng mì gói rẻ hơn

phải chi em là người máy
để em không hỏi rất nhiều chuyện văn chương
vì sao anh không có lời thơ mộng như Nguyễn Du
khi cụ viết thiên trường ca thương cảm nàng Kiều
vì sao anh không có lời thơ dịu dàng từ bi
để chỉ ra tiếng khóc nữ tính ẩn giấu trong nhạc phim Melania

phải chi, không, anh không có ý nói về robot
anh không có ý nói về người máy
vì chữ anh vụng về
vì lời anh ấp úng
mỗi khi anh phải giải thích với em
rằng cõi này không có gì vui
rằng em hãy giữ tâm bình an như đất
để sẽ mặc kệ mọi thứ ném vào dù vui buồn dơ sạch
rằng em hãy giữ tâm trôi chảy như nước
để sẽ bao dung, cuốn hết mọi thứ vui buồn dơ sạch
rằng em hãy giữ tâm nồng ấm như lửa
để sẽ bình đẳng thiêu cháy mọi thứ vui buồn dơ sạch
rằng em hãy giữ tâm độ lượng như gió
để sẽ không vướng, thổi sạch hết mọi thứ vui buồn dơ sạch
rằng em sẽ giữ tâm rộng như hư không
để tự thân vô tướng, không còn thấy gì là vui buồn dơ sạch.

để em giữ hạnh không lời như núi
để em tịch lặng mỉm cười như hoa
bất kể khi tay em run rẩy
đã làm rơi vỡ ly cà phê
khi TV chiếu những trận mưa bom ngàn dặm xa
làm rung chuyển các cửa kính nhà mình.
---- Tháng 1/2026



Đây không phải một tuyển tập theo nghĩa gom góp cơ học, mà là một sự chắt lọc công phu từ mười lăm tập thơ đã xuất bản cùng hàng trăm bài thơ lẻ rải rác trên các tạp chí và trang mạng văn học hải ngoại, do người biên tập Michelle Đặng thực hiện. Đáng chú ý, ấn bản đặc biệt này hoàn toàn không có sự tham gia trực tiếp của tác giả trong quá trình tuyển chọn, khiến nó mang dáng dấp của một cái nhìn từ bên ngoài, một tổng kết khách quan về hành trình sáng tác của chính người đã viết ra chúng.
Khi buồn | chữ hóa đá | Khi nhớ | chữ mọc rêu | Khi yêu | chữ nhắc... Tôi làm thơ tức tôi thú tội.
Đá banh từ ngày tuổi nhỏ / chơi với mấy bạn sân ga / mỗi lần xe lửa còi hụ / là tan trận để về nhà / cùng bạn dợt banh góc phố / tiếng la, tiếng hú, tiếng cười / vang dậy tháng năm rất nhớ / kỷ niệm theo khắp chân trời / rồi tới một thời lặng lẽ / ôm banh về góc phô xưa / còn mấy bức tường là bạn / dội banh qua lại ban trưa
tôi ăn mặn tôi ngủ chay | một nửa tôi cũng là tu sĩ | một nửa kia tôi không biết là gì
đi qua và trở về | những cảnh đời hư ảo vô thường | thấm thía lời đạo sư và hiền giả
Lòng anh chờ em im ỉm khóa | Mặc nước trôi mặc sương rơi mặc cành lê trắng muộn | Ai biết người ở lại buồn hơn hay người ra đi buồn hơn? Ai có thể ngủ ngon khi lòng rưng nhớ
Tôi đục bỏ nóc nhà vì cô đơn cần lan rộng | nửa đêm | nó là bóng tối, và | một bầu trời.
Xấu đẹp các thứ ai cũng có | Chỉ là một việc làm đơn giản | Mở hết ra những cánh cửa
Mưa Mưa Mưa Mưa Mưa Mưa Bên kia biển Sonate Moonlight Piano, đôi tay gầy tham lam phủ không gian cô quạnh Dòng sông trăng chảy xuống đời giọt lệ từ bi
Iran là nơi của bom và thơ. Iran là nơi của phép màu tới trễ. Iran là nơi của một dân tộc bị giám sát thường trực. Nhà thơ Shams Langeroodi, 76 tuổi, vẫn ở thủ đô Tehran trong những tháng gần đây. Nhiều người quan sát thi ca Iran vẫn theo dõi các chuyển biến từ thủ đô Iran, hy vọng nhà thơ sẽ vẫn còn sống sót sau các cuộc đán áp biểu tình và sau những trận bom của Hoa Kỳ và Israel dội xuống. Nhà thơ Shams Langeroodi đã trải qua rất nhiều chuyển biến đau đớn của dân tộc Iran, và ngòi bút thi ca của ông là một trong những trang thơ đẹp nhất của đất nước đau khổ này.
Nhà thơ nữ Vladislava Simonova, 27 tuổi, nổi tiếng với thể thơ Haiku và được vinh danh tại Nhật Bản nhưng gần như vô danh ngay trên chính quê hương Ukraine của cô. Bản tin AFP ghi lời nhà thơ Simonova rằng trong nhiều năm, cô đã nghiên cứu các bậc thầy Nhật Bản — Basho, Buson, Issa — và sáng tác hơn 600 bài thơ Haiku. Một chiếc thang máy hay "trở chứng" dẫn lối đến căn hộ chung cư ở miền trung Ukraine của một nữ thi sĩ 27 tuổi — người được vinh danh tại Nhật Bản nhưng lại gần như vô danh ngay trên chính quê hương mình. Với mái tóc màu hồng, chiếc áo len màu tím hoa cà cùng đôi tất đồng màu, Vladislava Simonova kể lại câu chuyện về sự nghiệp đang thăng hoa của mình tại một đất nước cách quê nhà cô 7.800 km (4.850 dặm) — nơi mà cô chưa từng một lần đặt chân tới.
Trong trái tim em | Anh không bao giờ chết | Anh chỉ nằm xuống | gối đầu trên mảnh đất quê nhà
Ru chiếc võng nằm yên | Trời thở dài trưa nắng | Anh cúi nhặt bóng mình