Hôm nay,  

Ngẫm Về Trường Cũ

22/02/202110:52:00(Xem: 4040)

Le Ngoc Chau

 

Dẫn nhập: Wuhan-Virus từ China (sic) gây ra biết bao tang tóc khắp nơi trên thế giới. Hàng triệu người nhiễm trùng và bị tử vong đã được ghi nhận. Khủng hoảng trầm trọng về kinh tế, tài chánh ... Nhiều hãng xưởng, cửa tiệm bị phá sản. Nhân viên phải làm việc ở nhà, Đại học, trường học, vườn trẻ, tiệm bán sách, tiệm hớt tóc, nhà hàng … phải đóng cửa. Lệnh giới nghiêm được ban hành khắp nơi trên thế giới để ngăn chận sự lây lan nhanh, rộng của Wuhan Virus. Đời sống bị đảo lộn vì đại dịch Corona.

 

Điều đáng mừng là từ vài tuần qua nhiều quốc gia trong đó có Đức chích ngừa Corona cho dân chúng (tuy Đức đang trở ngại chưa có đầy đủ thuốc để chích ngừa) nên hy vọng sự lây lan ngừng lại và đời sống từ từ sẽ trở lại bình thường như trước khi có đại dịch Corona. Điều đang lo ngại là vi khuẩn biến thể - một loại virus mới khác- đang lan truyền ở Anh, Đức … làm cho mọi người lo sợ.

 

Cũng nói ra luôn sự khó khăn mà giới lãnh đạo của Đức hay khối EU nói chung là dân chúng sống tự do quen rồi, thích đi du lịch đây đó, thích đi tắm biển … nên bị gò bó quá họ bực mình nên đôi khi "bất cần" và làm các điều họ thích khiến cho giới lãnh đạo cũng khó xử. Dù gì thì tiện tại hầu hết mọi người ai cũng ao ước có một đời sống như trước đại dịch, càng nhanh càng tốt.

 

***  

 

Thời tiết như mùa xuân với nhiệt độ khoảng 20 độ C (20 Grad Celsius) vào gần cuối tháng Hai, giữa mùa Đông ở Đức nói riêng thu hút mọi người ra ngoài NHƯNG biện pháp lockdown nghiêm ngặt đến ngày 07.03.2021 vì đại dịch đang khóa chân dân Đức.

 

Các chuyên gia từ Bộ Y tế và các đảng phái đã cảnh báo dân Đức nên đề cao cảnh giác vì sự nguy hiểm của dịch corona vẫn còn đó và có thể tái phát bất kỳ lúc nào, mặc dù có đảng muốn kiếm phiếu trong kỳ bầu cử Quốc hội vào mùa thu 2021 tại Đức nên đã lên tiếng chỉ trích biện pháp lockdown nghiêm ngặt hiện tại của chính phủ liên bang và tiểu bang.

 

Có thể nói, dân Đức quen nếp sống tự do rồi. Họ thích hưởng thụ, tắm nắng hay du lịch đó đây, thích đi trượt tuyết, đi tắm biển tại các nước như Ý, Tây Ban Nha … nên họ rất khó chịu khi phải bó chân nằm nhà. Người viết nói riêng, nghĩ lại thời sinh viên vì lý do tài chính (tiền để ăn học còn chưa đủ lấy đâu ăn chơi!) "cố thủ tại địa phương" suốt những năm còn đi học nên quen rồi vì vậy chuyện nằm nhà vì locdown có thể nói cũng chỉ là chuyện nhỏ. Nằm nhà chán thật nên tìm cách giải trí với vài hobbys biết được nhờ tự hàm mò hàm thụ trên internet mà ông thầy là google.

 

Trước Tết Ta 2021 tình cờ thấy bài thơ của thi sĩ Vivi phổ biến trên nhóm (internet) liên quan đến trường xưa với tiêu đề "NGẪM VỀ TRƯỜNG CŨ" tôi lấy xuống cất đó. Vài ngày qua lợi dụng lockdowm tôi lôi nó ra phổ nhạc giải trí cho đỡ buồn. Xí xọn (là nghề của tôi) cho nên hai ba ngày liên tiếp lục tìm hình trên mạng. May mắn tìm được (giới hạn) một số hình ảnh trường cũ của thời Việt Nam Cộng Hoà (tôi ưu tiên hình ảnh các trường thời VNCH trước 1975) mà tôi đã nghe đến cũng như có lần ghé qua) và thực hiện một video clip theo ý riêng. Chưa hết, tôi đi xa hơn chút xíu và đã xí xọn không những chỉ sử dụng hình của Thầy Cô và một số trường học ở Qui Nhơn/Bình Định mà còn sử dụng cả hình ảnh, học sinh, sinh viên của một số trường và đại học nổi tiếng của thời VNCH, từ Huế đến vùng cao nguyên, Nha Trang, Đà Lạt, Ban Mê Thuật cho đến Sài Gòn để hoàn thành video clip.

 

Chưa dừng lại ở đó, lợi dụng thời gian "nằm nha vì dịch Corona xài không hết" tui (thú thật chẳng biết nhờ ai lúc này, chưa nói đến rất khó thử hòa âm trải nghiệm và "hét" luôn) mặc dù tôi 111% không phải là ca-nhạc sĩ. Đối với tôi nhạc đơn thuần chỉ để giải trí và là nghiệp dư thôi. "Hét" xong thì thực hiện luôn video clip cho đủ bộ. Tạm vòng vo giới thiệu như vậy. Mong hoan hỷ.

 

Bây giờ trở lại với thi phẩm. Tiêu đề của bài thơ tự nó đã diễn tả tất cả "Ngẫm về TRƯỜNG CŨ".

 

Tôi thích ngay hai câu đầu của bài thơ đã "điểm trúng" tâm trạng của mình. Vâng, từ sau tháng Tư năm 1975 tôi nói riêng - kể từ khi xin tị nạn ở Đức - chưa có dịp về thăm lại trường xưa:

Lâu quá ! Chưa lần về thăm lại

Mái trường yêu thuở dại năm nao

 

Nếu không lầm (vì lâu quá rồi), tác giả thay tôi đã diễn tả một cách ngắn gọn, thực tế:

 

Hàng cây phượng vĩ lao xao

Hứng trời u ám, gió gào nắng mưa

 

Và quá đúng khi tác giả nhắc đến Thầy Cô vì rõ ràng chính học trò ngày xưa bây giờ hầu như ai cũng lớn tuổi hết rồi cũng như (có thể) không biết rõ bây giờ đang ở đâu:

 

Thầy cô nay lưa thưa đầu bạc

Ở quê nhà hay lạc nơi đâu

 

Ưu tư nơi xứ người nói chung mấy ai tránh khỏi?. Là người trong cuộc, hơn 45 năm biệt xứ sống tha phương cầu thực nên cá nhân người viết đồng cảm với tác giả (chưa quen biết ngoài đời) có thể nói hiểu rõ cảm tưởng này, được thi sĩ tác giả héo léo diễn tả qua lời thơ:

 

Thói đời gieo lắm ưu sầu

Xứ người tủi nhớ, mắt sâu thâm quầng

 

Mong ước của tác giả qua đoạn thơ sau đây, tuy giản dị nhưng phản ảnh sự thật và ước vọng của những đứa con Việt Nam vì hoàn cảnh phải sống tha phương dù quê hương vẫn còn đó:

 

Bạn bè lạc từ lâu không gặp

Chưa lần nào họp mặt chúc nhau

Những lời xóa vết buồn đau

Cho hoa tình nở muôn màu đẹp tươi

 

Hai câu thơ dưới đây tự nó đã diễn tả tâm trạng của những người trong cuộc đã một lần vội vã tìm cách rời bỏ quê hương, thân nhân và bạn bè trong khoảng thời gian vào tháng Ba, tháng Tư năm 1975 khi miền Nam sắp mất và sau đó là làn sóng vượt biên, vượt biển đi tìm Tự Do.

 

Ôi ! Nhớ quá mấy mươi xuân biệt

Ngày ra đi không kịp vẫy chào

 

Vuối cùng, có lẽ là lời than vãn của những người Việt Nam chấp nhận kiếp sống tha hương từ sau 1975 … khi nhìn lại mình và quê hương yêu dấu:

 

Nước non Non nước nghẹn ngào

Đôi giày lủng gót buồn trao nợ đời !

 

Có thể nói, ai trong chúng ta đều có lần cấp sách đến trường và đều có ngôi trường cũ dù đó là trường mẫu giáo, trung tiểu học hay đại học. Để kết thúc bài phóng tác tôi xin giới thiệu và mời Quý Thầy Cô, quý vị, thi sĩ tác giả Vivi, bạn bè, thân hữu và độc giả theo dõi video clip do tôi tự biên tự diễn (tất cả nhờ/với khả năng tự học mò hàm thụ) đã được đưa lên Youtube. Rất tiếc hình ảnh giới hạn, hơn nữa lại tự thu âm tài tử với máy Digitalcamera nhỏ, loại bỏ túi, không mixed, không lọc âm thanh nên mong quý vị hoan hỷ cho mọi sự !. Đa tạ.

 

NGẪM VỀ TRƯỜNG CŨ

Thơ: Vivi

Phổ nhạc, hát nhanh (hát hay không bằng hay hát), hòa âm trải nghiệm, video: LNChâu6168

 

https://www.youtube.com/watch?v=Qx5SIPVrjCA&feature=youtu.be

 

 

*  © Lê Ngọc Châu - Nam Đức, ngày 22.02.2021 + hình internet & minh họa.

* Xin tùy nghi phổ biến nhưng vui lòng ghi xuất xứ/nguồn. Cám ơn (LNC).     

Ngay dịp Valentine năm nay, hãng Warner Bros. cho ra mắt bộ phim “Wuthering Heights” – phóng tác mới nhất từ tiểu thuyết “Đỉnh Gió Hú” của Emily Brontë. Phim do Emerald Fennell – nữ đạo diễn Anh từng gây tiếng vang với “Promising Young Woman” và “Saltburn” – viết kịch bản và đạo diễn, với Margot Robbie đóng vai Cathy và Jacob Elordi trong vai Heathcliff. Ngay phần giới thiệu đầu phim, Fennell chỉ ghi lời khiêm tốn “dựa theo tiểu thuyết của Emily Brontë”, và còn để nhan đề trong ngoặc kép, như muốn nói đây là một phiên bản riêng, không phải chuyển thể “theo sách”.
Có lẽ cách dễ nhất để hiểu Bảy tám năm của Bùi Chát không phải là nhìn nó như một dự án ý niệm về sự phai tàn, mà như một tình huống hội họa được kéo dài trong thời gian. Ở đó, tranh không chỉ được treo lên để xem, mà được đặt vào một hoàn cảnh đặc biệt: hoàn cảnh sẽ biến mất. Không phải như một tai nạn, mà như một điều kiện tồn tại.
Theo lẽ thường, con người học hỏi kiến thức, kỹ năng từ dễ đến khó. Lấy toán học làm ví dụ, những đứa trẻ vào tiểu học bắt đầu cộng trừ nhân chia; lên trung học biết thêm căn, lũy thừa; rồi đến các môn hình học, đại số, lượng giác, giải tích, tân toán học… Để hình tượng hóa mức độ phức tạp của toán học, người ta thường dùng bức ảnhnhà bác học Albert Einstein đứng trước tấm bảng với chằng chịt những phương trình mà không có mấy người hiểu được.
Giải thích thế nào về một cảm giác lơ lửng, lâng lâng như say sau khi đọc tuyển tập “Đi Vào Cõi Tạo Hình II” của họa sĩ Đinh Cường (1939-2016)? Khi tôi khép sách lại và vài ngày sau lại mở ra đọc lại, và rồi lại ngưng vài ngày rồi đọc lại. Tôi bâng khuâng. Tôi lạc lối. Như đang bước trên mây. Thế giới trong sách như dường tách biệt với cõi đời đầy những xung đột thế gian quanh tôi. Cuốn sách đưa độc giả vào một thế giới cực kỳ thơ mộng và rất riêng tư của Đinh Cường. Từng trang sách “Đi Vào Cõi Tạo Hình II” là một cuộc đi dạo với Đinh Cường trong một cõi của thơ, của tranh, của tượng, của mỹ thuật và của tình bạn nghệ sĩ. Tuyển tập II dày 180 trang, in trên giấy đẹp, dày để giữ hình ảnh, màu sắc của các họa phẩm gần như nguyên vẹn ở mức tối đa.
Hội Văn Học Nghệ Thuật Việt Mỹ (Vietnamese American Arts and Letters Association – VAALA) trân trọng thông báo thời gian chính thức mở liên hoan phim và ra thông báo tuyển phim cho Viet Film Fest 2026, đánh dấu 23 năm liên hoan phim tôn vinh nghệ thuật kể chuyện và văn hóa Việt Nam qua điện ảnh. Đại Hội Điện Ảnh Việt Nam Quốc Tế Viet Film Fest sẽ diễn ra từ ngày 9 đến 11 tháng 10 năm 2026 tại The Frida Cinema, số 305 E. 4th Street, thành phố Santa Ana, đồng thời kết hợp hình thức online để khán giả trên toàn nước Mỹ và quốc tế có thể thưởng thức đa số phim được tuyển chọn.
Một trò chơi dân gian mà thế hệ tôi thường chơi vào những ngày Tết là chơi bài “ngầu”, có nơi gọi “ngầu hầm” hoặc “ngầu tố”. Con số 785 là con số cụ thể của ba quân bài, mô tả việc đã “có ngầu” — đủ điều kiện để tiếp tục ở lại ván chơi. Tôi thích trò chơi này vì nó không có thứ bậc. Không ai hơn ai. Chỉ có hai loại người: có ngầu và không ngầu. Có ngầu nghĩa là còn lý do để chơi. Không ngầu nghĩa là rời khỏi bàn. Nghệ thuật cũng thế: không có tác phẩm “cao” hay “thấp”, “kinh điển” hay “thường dân”. Chỉ có kẻ còn dám liều trong chính giới hạn của mình, và kẻ đã thôi. Tôi gọi dự án này là Bảy tám năm – vừa là con số “ngầu” trong trò chơi, vừa là hạn sử dụng của tác phẩm. Tôi đã thử nghiệm một loại dung môi đặc biệt: khi pha với màu, nó khiến bức tranh tự tan biến dần theo thời gian. Sau bảy đến tám năm, toàn bộ màu sắc sẽ phai hết, chỉ còn lại tấm toan trắng. Không phải vì bị phá hủy, mà vì được lập trình để biến mất.
Nói về “nghe” ở Việt Nam là nói về một trong những hoạt động phổ biến nhất và ít được suy nghĩ nhất. Người Việt nghe mọi thứ: nghe nhạc, nghe người khác nói, nghe hàng xóm cãi nhau, nghe loa phường, nghe lòng mình, nghe cả những thứ không cần nghe. Nhưng nghe âm nhạc — đó mới là một môn nghệ thuật, hay đúng hơn, một môn thể dục tinh thần được tổ chức rầm rộ, từ phố thị đến thôn quê, từ quán cà phê đến sân khấu và truyền hình. Người Việt không chỉ nghe âm nhạc: họ trưng bày việc nghe như một phần bản sắc.
Chưa bao giờ tôi nghĩ mình lại xúc động với thể loại phim tài liệu, cho đến khi xem bộ phim tài liệu “The General” của nữ đạo diễn Laura Brickman (Mỹ), đã làm cho tôi thay đổi suy nghĩ của mình. Tôi thật sự đã rất xúc động, thậm chí, cho đến khi được mời phát biểu về bộ phim ngay sau đó, tôi vẫn còn nghẹn giọng. Vì chỉ mới vài chục giây đầu của phim, những ký ức của tôi về xã hội Việt Nam tưởng chừng đã ngủ yên từ hơn 2 năm qua, sau khi tôi đào thoát khỏi Việt Nam, thì chúng đã sống dậy hầu như trọn vẹn trong tâm trí của tôi. Chúng rõ mồn một. Chúng mới nguyên. Khiến cho tôi cảm giác như mọi chuyện vẫn như mới ngày hôm qua mà thôi.
Sân khấu từng là nơi người Mỹ cùng nhau mơ mộng. Ngày nay, ngay cả chỗ ấy cũng bị chính trị chia cắt. Trước cửa Trung tâm Nghệ thuật Kennedy — nay mang danh mới Donald J. Trump và John F. Kennedy — người ta giương bảng phản đối, ca sĩ hủy buổi diễn, và nền văn hoá từng tôn vinh tự do phản biện dường như đang co rút lại trong những vòng tin tưởng hẹp hòi của mỗi phe. Cuộc tranh chấp này nghe quen thuộc. Ba bốn mươi năm trước, khi hình ảnh cảnh sát Nam Phi đánh đập người da đen tràn ngập truyền hình, giới nghệ sĩ bên Mỹ hưởng ứng lời kêu gọi lương tâm: “Tôi không hát ở Sun City.”
Mùa xuân năm nay, trên công viên trên không High Line của thành phố New York sẽ xuất hiện một tác phẩm điêu khắc quy mô lớn: pho tượng Phật bằng sa thạch cao 27 bộ Anh, mang tựa The Light That Shines Through the Universe (Ánh Sáng Soi Thấu Vũ Trụ), do nghệ sĩ Việt–Mỹ Tuan Andrew Nguyen thực hiện. Tác phẩm sẽ được đặt tại Plinth, không gian dành cho các dự án điêu khắc luân phiên của High Line, thay thế cho pho tượng chim bồ câu khổng lồ Dinosaur của nghệ sĩ Iván Argote, đang trưng bày từ tháng 10 năm 2024.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.