Hiệu Ứng Cánh Bướm*

Nói gì thì nói, màu da vẫn là loại “giấy tờ” đầu tiên mà nhân loại cấp cho nhau. Nó quyết định bạn được vào đâu, bị nhìn thế nào, bị xét đoán ra sao. Wole Soyinka từng nói: “Da tôi đen, nhưng trí óc tôi không có màu.” Thế mà biên giới thế giới lại chỉ hiểu được màu trắng. Có người bảo: “Đó là lỗi hệ thống.” Nhưng hệ thống nào lại sợ một ông già bảy mươi mấy tuổi với cây bút và mái tóc bạc như sợi chỉ khói?

Viet Film Festival Năm 2025 vẫn tiếp tục đặt những cột mốc mới, với hơn 100 phim gửi về tham dự. Trong đó, 60 phim được chọn – bao gồm 47 phim ngắn và 13 phim dài – đến từ các đạo diễn tại Hoa Kỳ, Việt Nam, Úc, Canada, Pháp, Đức, Anh, Tiệp Khắc...

Có một anh chàng trẻ tuổi gốc Việt, hồi ở Việt Nam học nhạc viện Hà Nội, sau đó đi du học ở Nhật, hiện nay đã trở thành công dân Nhật theo diện di dân có tay nghề. Anh nhận xét rằng nền âm nhạc cổ truyền của Nhật thật đặc sắc, và còn độc đáo hơn nữa khi được các ban nhạc rock trẻ Nhật trình diễn theo phong cách mới. Thí dụ như Wagakki Band phối hợp đàn koto, trống taiko, sáo trúc… chơi cùng với những nhạc cụ rock, làm say mê hàng triệu khán giả trẻ của Nhật. Anh chàng trẻ gốc Việt tin rằng các ban nhạc trẻ ở Việt Nam rồi cũng sẽ làm được điều tương tự. Một chị quê ở Hà Nội, hiện nay đang sống ở Canada theo diện di dân đầu tư. Là người mê dân nhạc Việt Nam, chị cho biết vẫn nghe đủ thể loại chèo, quan họ, chầu văn… để đỡ nhớ quê nhà. Có một lần xem trên Youtube một nhóm trẻ ở Hà Nội kết hợp hát xẩm với nhạc rap, nhảy hip hop, chị nhận xét: “…nhạc chơi theo kiểu hiện đại, trang phục thì khá lố lăng, nhưng chắc phải hát xẩm kiểu này tụi trẻ mới thích và mới biết đến hát xẩm…”

Viện Bảo Tàng The Getty toạ lạc tại thành phố Los Angeles, CA, USA. đã tổ chức một buổi triển lãm hy hữu kéo dài từ tháng 6 đến 28 tháng 9 năm nay, 2025. Buổi triển lãm có tên là "Queer Lens" tập trung vào chủ đề Lịch Sử Nhiếp Ảnh của Người Đồng Tính là một cuộc trưng bày thật đặc biệt và vĩ đại của Viện Bảo Tàng to lớn và nổi tiếng ở Nam California, Hoa Kỳ này. Hơn 270 bức ảnh thể hiện những biểu hiện về giới tính và tình dục qua hai thế kỷ đã xuất hiện như một khiêu khích mà chỉ Viện Getty mới đủ can đảm để dàn dựng. Phải mất gần 6 năm để chuẩn bị, sưu tầm, cùng những cố gắng và nỗ lực của nhiều người, buổi triển lãm mới được ra đời.

Việt Nam đã bất ngờ giành ngôi vị cao nhất tại cuộc thi ca khúc Intervision, do Nga tổ chức và được Tổng thống Vladimir Putin hậu thuẫn, diễn ra rạng sáng Chủ nhật ở ngoại ô Moskva. Đây là cuộc thi mà nhiều người xem là đối thủ chính trị và xã hội của Eurovision, vốn lâu nay nổi tiếng cởi mở và thân thiện với cộng đồng LGBTQ+. Ca nhạc sĩ Đức Phúc, với ca khúc “Phù Đổng Thiên Vương” dựa trên thơ Nguyễn Duy, đã giành chiến thắng thuyết phục. Bài hát lấy cảm hứng từ huyền thoại Thánh Gióng – vị anh hùng dân gian cưỡi ngựa sắt, nhổ tre đánh giặc Ân – được Nguyễn Duy chuyển thành thơ trong giai đoạn hậu chiến, rồi được Đức Phúc phổ nhạc và trình diễn bằng một phối khí pha trộn nhạc pop, rap và dubstep. Màn biểu diễn được dàn dựng công phu với pháo bông và vũ đạo, khiến ban giám khảo quốc tế trao giải tiết mục xuất sắc nhất. Phần thưởng là chiếc cúp pha lê cùng số tiền 30 triệu rúp (khoảng 360.000 đô la).

Buổi trình chiếu "Lật Mặt 8: Vòng Tay Nắng" (Face Off 8: Embrace Of Light) diễn ra vào tối 16 tháng 9 năm 2025, tại rạp chiếu phim Regal Irvine Spectrum. Cũng tại địa điểm này, vào năm ngoái, đạo diễn Lý Hải đã có mặt để giới thiệu bộ phim “Lật Mặt 7: Một Điều Ước”. Năm nay đứng bên cạnh phu nhân Minh Hà (cũng là nhà sản xuất phim), Lý Hải nói những lần ra mắt phim với khán giả Việt ở Nam California bao giờ cũng để lại một cảm giác đặc biệt, khó quên.

Hội Văn Học Nghệ Thuật Việt Mỹ (VAALA) bắt đầu bán vé cho Viet Film Fest 2025. Đây là lễ hội điện ảnh quốc tế lớn nhất của cộng đồng người Việt hải ngoại, nhằm tôn vinh những câu chuyện Việt Nam từ khắp nơi trên thế giới. Năm nay, khán giả có thể thưởng thức phim online từ ngày 4–19 tháng 10, đồng thời tham dự các buổi chiếu phim và trò chuyện cùng với các đoàn làm phim tại rạp The Frida Cinema, số 305 E. 4th Street #100, thành phố Santa Ana, vào các ngày 10, 11 và 12 tháng 10.

Tình cờ, cộng đồng Việt ở Mỹ từ đầu năm đến giờ đã được xem đến ba cuốn phim ma Việt Nam: ma cà rồng trong Người Mặt Trời, ma da trong Thám Tử Kiên Kỳ Án Không Đầu, và nay là ma giữ của trong Út Lan Oán Linh Giữ Của.