Hôm nay,  

Noor Hindi: thơ cho một đất nước đã mất

4/10/202600:00:00(View: 646)

NOOR Hindi doc tho tren YouTube

Noor Hindi đọc thơ trên YouTube.

 
Các sinh viên Đại Học UCI (Quận Cam, California) trong chương trình thạc sĩ sáng tác văn học MFA Programs in Writing hôm Thứ Tư ngày 4 tháng 2/2026 đã được tham dự buổi đọc thơ và văn từ ba tác giả -- hai nhà thơ gốc tỵ nạn từ Palestine là Noor Hindi và George Abraham; và tiểu thuyết gia Hoa Kỳ Matt Sumell. Nhà thơ nữ Noor Hindi là ai, và thơ của chị nói gì?

Cô đã đứng đọc thơ tại các trường đại học, đọc lên những bài thơ nói lên căn cước của cô, thí dụ như bài có tựa đề "Self-Portrait as a Palestinian" (Tự mô tả như một người Palestine) với những dòng như:
 
Tôi là tấm bản đồ của một đất nước không còn hiện hữu
trên các bức tường lớp học của bạn. Tôi là lớp đất
dưới các móng tay của một bóng ma.
Mỗi khi cất lời, tôi đang phiên dịch một nỗi câm lặng
trong nhiều thập niên bị bưng bít.
 
Nếu bạn vào YouTube và gõ hai chữ "Noor Hindi" bạn sẽ thấy những buổi đọc thơ của cô tràn ngập giảng đường đại học Hoa Kỳ. Cô có văn phong thơ phù hợp với giới trẻ Hoa Kỳ, và những đau đớn vì dân tộc Palestine bị quân đội Israel diệt chủng đã chuyển thành một ngôn ngữ thơ rất đặc biệt nơi đây.

Noor Hindi đặt chân đến Hoa Kỳ cùng gia đình khi còn là một đứa trẻ thơ. Cô sinh năm 1995 tại Amman, Jordan, trong một gia đình tị nạn người Palestine. Đến Hoa Kỳ cùng gia đình khi còn nhỏ, cô lớn lên tại Akron, Ohio, trong một cộng đồng chủ yếu bao gồm những người tị nạn đến từ Bhutan và Nepal. Tiểu sử công khai của cô không ghi rõ năm vào Mỹ, chỉ biết rằng cô đã sinh sống tại Hoa Kỳ từ cuối những năm 1990s hoặc đầu những năm 2000s.

NOOR Hindi sach o Amazon
2 bìa sách của Noor Hindi trên Amazon

Sau khi lấy bằng Cử nhân (BA) chuyên ngành Tiếng Anh tại Đại học Akron, cô tiếp tục theo học chương trình Thạc sĩ Mỹ thuật (MFA) chuyên ngành Thơ ca của trường (giai đoạn 2017–2019) thông qua chương trình NEOMFA. Năm 2020, tổ chức Twelve Literary Arts đã lựa chọn cô tham gia Chương trình Nghệ sĩ Lưu trú Barbara Smith của họ. Một năm sau đó, cô vinh dự nhận được Học bổng Thơ ca Ruth Lilly và Dorothy Sargent Rosenberg do Quỹ Thơ ca (Poetry Foundation) trao tặng.

Tập ​​thơ đầu tay của cô— "Dear God, Dear Bones, Dear Yellow" (Haymarket Books, 2022)—đã nhận được giải thưởng Danh dự (Honorable Mention) tại Giải thưởng Sách Mỹ gốc Ả Rập (Arab American Book Award). Hiện cô đang biên tập một tuyển tập thơ Palestine cùng với George Abraham (Haymarket Books, 2025).

Bên cạnh việc biên tập các tuyển tập thơ có chủ đề Palestine, cô vẫn tiếp tục công việc phóng viên của mình, tập trung vào các vấn đề về sự công bằng và tính hòa nhập. Cô từng đảm nhiệm vị trí Phóng viên chuyên trách về Công bằng và Hòa nhập cho tờ báo The Devil Strip tại Ohio.

Tính đến đầu năm 2026, cô đã thực hiện các chuyến lưu diễn và tham gia các buổi đọc thơ tại những tổ chức lớn—chẳng hạn như Đại học California, Irvine—cũng như tại các lễ hội văn học, tiêu biểu là Lễ hội Thơ New Orleans; tại đây, cô tham gia các phiên thảo luận bàn tròn xoay quanh chủ đề thơ tài liệu và báo chí hoạt động xã hội.

Hiện tại, cô đang sinh sống và làm việc tại Dearborn, Michigan—nơi được biết đến là quê hương của một trong những cộng đồng người Mỹ gốc Ả Rập lớn nhất cả nước—một yếu tố góp phần định hình sâu sắc trọng tâm trong các tác phẩm thơ ca cũng như hoạt động báo chí của cô về cộng đồng người Palestine hải ngoại.

Sự xuất hiện của nhà thơ Noor Hindi trong giới văn chương được đánh dấu bằng thành công vang dội của bài thơ "Fuck Your Lecture on Craft, My People Are Dying" (Mẹ kiếp bài giảng về kỹ thuật thơ của quý vị, dân tộc tôi đang hấp hối), tác phẩm mà sau này đã trở thành tựa đề cho tập thơ đầu tay của cô, được nhà xuất bản Haymarket Books ấn hành vào năm 2022. Bài thơ đã tạo nên tiếng vang trên phạm vi toàn cầu, phản ánh một cách chân thực nỗi đau của những cây bút thường bị các tạp chí thơ yêu cầu phải đặt "vẻ đẹp thẩm mỹ" lên trên thực tại khẩn thiết của bạo lực và chiến tranh.

Sau đây là bản dịch bài thơ tự do tựa đề "Fuck Your Lecture on Craft, My People Are Dying" dài 14 dòng của Noor Hindi:
 
Mẹ kiếp bài giảng về kỹ thuật thơ của quý vị, dân tộc tôi đang hấp hối
---- Thơ Noor Hindi

Bọn thực dân viết về hoa.
Còn tôi kể cho quý vị nghe về các trẻ em ném đá vào xe tăng Israel
chỉ vài giây trước khi hóa thành những đóa hoa cúc.
Tôi muốn được như các nhà thơ kia—những người say đắm với mặt trăng.
Dân Palestine không thể nhìn thấy trăng từ sau song sắt nhà tù.
Trăng đẹp biết bao.
Và hoa cũng đẹp biết bao.
Tôi hái hoa dâng lên người cha đã chết mỗi khi tôi buồn
Cha tôi cả ngày chỉ ngồi xem đài Al Jazeera.
Tôi ước rằng Jessica đừng nhắn tin chúc tôi "Lễ Ramadan vui vẻ" nữa.
Tôi biết mình là người Mỹ, vì mỗi khi tôi bước vào một căn phòng, thì lại có điều gì nơi đó chết đi.
Các ẩn dụ về cái chết chỉ dành cho các nhà thơ nghĩ rằng những hồn ma cũng bận tâm đến âm thanh.
Khi tôi chết, tôi hứa rằng tôi sẽ về ám ảnh quý vị mãi mãi.
Rồi một hôm, tôi sẽ viết về những đóa hoa—như thể chúng thực sự thuộc về chúng ta vậy.

First PagePrev Page3456789Next PageLast Page

Nhà thơ tên thật Lê Hà Vĩnh, sinh năm 1940 tại Hải Dương. Ông theo gia đình di cư vào Nam năm 1954. Đầu thập niên 1960 ông cộng tác với Nguyên Sa làm tờ Gió Mới. Sau ngày 30-4-1975, ông cùng vợ - Nhã Ca, bị chính quyền Cộng sản Việt-Nam bắt giữ, riêng ông bị giam cầm 12 năm, 1976 -1988.

Nhã Ca, tên thật Trần Thị Thu Vân, sinh ngày 20-10-1939 tại Huế. Nhà văn nhà báo thời Việt Nam Cộng Hoà, sau nhiều năm tháng bị bắt và tù đày sau biến cố 30-4-1975, đã được Văn Bút Thụy Điển bảo lãnh sang nước này tháng 9-1988. Một thời cùng gia-đình sang định cư ở vùng Quận Cam CA, cùng chồng Trần Dạ Từ chủ trương tuần báo Việt Báo Kinh Tế (sau thành nhật-báo Việt Báo và từ tháng 12-2019 trở lại thành tuần báo) rồi thêm Việt Báo USA (San Jose, cùng Sơn Điền Nguyễn Viết Khánh)

Nhã Ca sáng tác bài “Một Đoạn Nhã Ca” vào năm 1972. Trước biến cố lịch sử 1975, bà là một trong vài nhà thơ nữ hàng đầu ở Miền Nam Việt Nam, với dòng thơ mang những tứ thơ sâu sắc, ngôn ngữ thơ lãng mạn, ý niệm thể hiện và bênh vực giá trị của người nữ. Thơ Nhã Ca có thể gom vào hai chữ “dám nói.” Bài “Một Đoạn Nhã Ca” mở đầu bằng 9 câu, kết bằng 3 câu, và 111 câu thân, tổng thể là 123 câu, chia ra 15 đoạn. Nhìn một cách tâm lý, phải chăng 15 đoạn thơ này đại biểu một số điều cho một đoạn tiểu sử ngầm của Nhã Ca? Nói một cách văn vẻ, phải chăng có 15 cửa sổ để mở nhìn vào căn nhà bí ẩn của một nhà thơ nữ? Đây là bài thơ truyền đạt qua thể thơ tự do. Số chữ không đều trong mỗi câu. Số câu không đều trong mỗi đoạn. Số đoạn không có giới hạn trong bài. Sự so le và thoát khỏi ràng buộc này nói lên tình tiết diễn đạt qua thơ không bị tù túng, ý thơ không bị chật hẹp trong luật lệ. Phù hợp với cảm xúc thôi thúc, ngổn ngang của tác giả và tạo ra cảm giác kích động của độc giả

Khăn quấn. Áo sơ sinh. Muối. Tuyết. Băng. Năm vật trắng - năm tiếng gọi đầu tiên - đặt lên trang giấy như một chuỗi hạt. Trong tay Han Kang, chúng vừa là dấu hiệu khởi sinh, vừa là định mệnh. Đứa trẻ chưa kịp sống đã được bọc trong khăn trắng, và cũng chính khăn quấn ấy trở thành tấm liệm. Trắng ở đây không phải nền sáng, mà là sự trống vắng ngân nhịp toàn cuốn sách. Han Kang, nhà văn Hàn Quốc được biết nhiều qua The Vegetarian, tác phẩm đã đem về cho bà giải Nobel Văn chương năm 2024, xuất hiện trong văn học thế giới như một cơn gió lớn. Nhưng The White Book mới là tác phẩm tôi rất yêu của Bà – những dòng chữ lặng mà sáng, mong manh mà bám riết.

Nếu phải tóm tắt các tác phẩm lớn của nhà văn Doãn Quốc Sỹ (1923-2025), có thể nói rằng ông đã phản ánh nỗi lòng của người trí thức Việt Nam cùng thế hệ, là những người bước vào tuổi 20 trong thời kháng chiến, chứng kiến sự đảo lộn của xã hội. Họ đã có thể có những phản ứng, hành động trước thời cuộc đó, nhưng phần nào bất lực không ngăn chặn được những xáo trộn xảy ra chung quanh. Truyện dài Dòng Sông Định Mệnh (1959) là một tác phẩm như thế. Ở mặt nổi, đó là một chuyện tình lãng mạn, hai người trẻ, một dòng sông. Nhưng sâu hơn, đó là bi kịch của những con người bị cắt đôi giữa lý tưởng và sự thật phũ phàng. Ở phương diện đó, Dòng Sông Định Mệnh có những chi tiết, những nhân vật hình mẫu sẽ trở lại trong bộ tiểu thuyết Khu Rừng Lau, nhất là tập Ba Sinh Hương Lửa (1962), mà ông sẽ viết sau này.

Krasznahorkai, trong các tiểu thuyết như Melancholy of Resistance hay Baron Wenckheim’s Homecoming, viết như người vừa chứng kiến ngày tận thế và vẫn phải tiếp tục kể, dù biết không còn có người nghe. Văn chương ấy, như James Wood nói, “vừa tuyệt vọng vừa kiêu hãnh, như một bản cầu siêu cho nhân loại.”

Nhà Văn Doãn Quốc Sỹ vừa từ trần vào lúc 10 giờ sáng ngày 14/10/2025 tại bệnh viện ở Nam California hưởng thọ 102 tuổi . Ông sanh năm Quí Hợi 1923 nên tính theo tuổi ta, ông thượng thọ 103 tuổi. Nhân đây, tưởng nhớ ông nên đắng lại bài viết Tác Phẩm Khu Rừng Lau Của Nhà Văn Doãn Quốc Sỹ vào ngày 5/11/2025

László Krasznahorkai – nhà văn Hungary vừa được trao giải Nobel văn chương – nổi tiếng với những câu văn dài như một hơi thở kìm nén, nơi ý tưởng đi qua địa ngục mà vẫn giữ vẻ điềm tĩnh của thiên thần. Một thiên thần lướt trên chúng ta là truyện ngắn tiêu biểu cho phong cách ấy: giữa bùn lầy chiến hào và tiếng pháo rít xé trên đầu, một người lính cụt chân, mắt mờ, lại giảng về văn minh số, về văn hóa như bản năng sinh tồn của loài người. Chiến tranh vẫn gầm thét, nhưng lời anh vẫn tuôn, dài, sáng, và lạ thay – đầy hy vọng. Bản Việt ngữ của Ngu Yên dịch từ bản Anh ngữ của John Batki, giữ nguyên nhịp câu, những đoạn văn dài như dòng suy tưởng không dứt.

Khoảng hai giờ trước khi Mats Malm, vị thư ký trầm tĩnh của Viện Hàn Lâm Thụy Điển, bước ra, thế giới vừa nghe tin: Israel và Hamas ký hiệp định hòa bình. Một mẩu tin nhỏ, nhưng làm cả hành tinh thở nhẹ. Có lẽ, nếu tinh ý, người ta đã thấy khóe miệng vị diễn giả ấy nhích lên một nụ cười như thể dành riêng cho nhân loại, sau khi đã hứng chịu quá nhiều tuyệt vọng. Và rồi, cái tên được xướng lên: László Krasznahorkai, nhà văn Hungary – kẻ viết những câu văn dài như cơn hấp hối, nhưng mỗi chữ lại sáng rực như ngọn đèn dầu giữa đêm mất điện. Một bất ngờ… mà thật ra chẳng mấy ai bất ngờ. Viện Hàn lâm Thụy Điển, như thường lệ, lại khiến người ta ngạc nhiên bằng cách không hề ngạc nhiên.

Phân lý chữ nghĩa Bùi Giáng là việc làm nghiêm túc một cách khôi hài. Phê bình thơ Bùi Giáng là khôi hài một cách nghiêm túc. Tôi chú ý đến hai đối cực hài hòa này vì càng suy nghĩ, càng lý luận, thì càng cảm nhận chất khôi hài trong thơ Bùi Giáng là một đặc sản. Thưởng thức thơ Bùi Giáng, trước hết là thú vị với cách thế đùa nghịch chữ nghĩa và tứ thơ của ông, tiếp theo là những ngạc nhiên về chất lượng ngộ nghĩnh và biến hóa trong ý nghĩ, tư tưởng của Bùi Giáng một cách sâu sắc và sự sâu sắc này mang đến lòng ngưỡng mộ, vì sự sâu sắc này mà chúng ta cần phải nghiêm túc.Trước Bùi Giáng có rất nhiều nhà thơ làm thơ hài hước nổi danh như Tú Xương, và các ông tú sau này. Hầu hết các nhà thơ thành danh đều có thơ hài hước, như Nguyễn Khuyến, Tản Đà, vân vân. Tuy nhiên, gần như những hài hước đó luôn kèm theo sự mỉa mai, nụ cười xách mé, mỉm cười khinh bỉ, nín cười che miệng, cười lớn chế nhạo. Trong khi chất khôi hài của Bùi Giáng qua thơ chỉ tạo ra nụ cười hoặc tức cười.
First PagePrev Page3456789Next PageLast Page
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.