Hôm nay,  

Khám Phá Ra Thế Giới Vô Hình

03/07/202000:00:00(Xem: 7047)
BS Nguyen Y Duc

Bác Sĩ Nguyễn Ý Đức


Một ngày vào năm 1674, tại thành phố Dutch của Delch, Anton van Leewenhoek lấy một ít bựa ở khe răng và nhìn qua kính hiển vi mà ông ta mới chế. “Tôi đã nhìn thấy, với nhiều ngạc nhiên…rất nhiều vi sinh vật, nhỏ li ti đang di chuyển.”Đó là vi khuẩn và Leewenhoek là người đầu tiên nhìn thấy chúng, mặc dù ông ta không biết rằng một số những vi sinh vật đó có thể gây ra bệnh. Khi ông ta báo tin này cho hội Royal Society of England, một tổ chức các khoa học gia, một số hội viên lúc đầu không tin ở ông. Nhưng sau đó Hội đề cử ông làm hội viên. Các nghiên cứu về sau này của ông đã khiến ông trở thành nổi tiếng và ông được Nữ Hoàng Anh và Vua nước Nga viếng thăm.
 
1-Các nguyên nhân của bệnh là gì?
 
Những người cổ xưa đã có sẵn câu trả lời. Họ nói chắc rằng bệnh là do quỷ quái, phù thủy hoặc các kẻ làm điều ác gây ra.
 
Hippocrates, một bác sĩ người Hy Lạp sinh năm 460 và mất năm 370 BC, là người đầu tiên lý luận rằng nguyên nhân của bệnh không phải do cái gì siêu nhiên tạo ra mà do các yếu tố trên trái đất.Ông ta đưa ra khái niệm khí chất gồm có máu, đờm, nước mật và sầu muộn mà người ta cho là quyết định các phẩm chất tinh thần và thể xác của con người.
 
Cả trăm năm, có rất ít không đồng ý với ý kiến của Hippocrates, ngay cả từ khi các vi trùng được khám phá lần đầu do Anton van Leeuwenhoek vào thế kỷ thứ 17.Thật ra, 200 năm đã đi qua trước khi công trình của Louis Pasteur, và các vị khác, đưa ra lý thuyết là chính các vi trùng là nguyên gây ra bệnh. Ngày nay tất cả các học sinh đều biết các bệnh truyền nhiễm đều do các vi sinh vật gây ra: vi trùng, siêu vi hoặc sinh vật nhỏ li ti khác xâm nhập cơ thể con người.
 
2-Vi trùng là gì?
 
Nếu vi trùng ( bacteria) gây ra nhiễm trùng hoặc bệnh thì chúng được gọi là mầm bệnh (germs).
 
Vi trùng là các đơn bào còn sống, thường thường chỉ lớn bằng mấy phần của mười ngàn milimet chiều rộng với nhiều dạng: hình que (vi trùng), hình cầu (cầu khuẩn) và hình xoắn (xoắn khuẩn).Chúng có mặt ở khắp mọi nơi, dưới nước, trong đất cát và ở trong các sinh vật khác kể cả loài người; chúng cũng sinh sản rất nhiều ở môi trường không có không khí.Không phải tất cả vi trùng đều có hại. Một số cần cho sự tăng trưởng và sản xuất thực phẩm thực vật.
 
Các bệnh do vi trùng gây ra sản xuất các chất độc gọi là độc tố và khoa học đã tạo ra chất chống độc tố. Khám phá ra một vài loại vi trùng tiêu hủy các vi trùng khác đưa tới tìm ra các thuốc kháng sinh.Trong số các bệnh gây ra do vi trùng là tiêu chẩy, bệnh lao, bênh hoa liễu và các bệnh nhiễm gây ra do vi khuẩn staphylococcus và streptococcus.
 
Quý vị có thể bị các bệnh nhiễm từ người bị bệnh hoặc côn trùng, từ các đồ dùng, hoặc từ nước,thực phẩm bị nhiễm.Một vết cắt hoặc vết trầy dơ bẩn có thể mở đường cho vi trùng xâm nhập.
 
Một trong những bệnh nhiễm vi trùng đáng sợ nhất là bệnh ngộ độc botulism do các thực phẩm không được cất giữ cẩn thận.Ngay sau khi quý vị mở một hộp thực phẩm, vi khuẩn botulism chết: không khí đã tiêu hủy chúng.Nhưng chất ngoại độc tố tiết ra trong thực phẩm trong khi chúng sống tại nơi không có không khí sẽ rất mạnh đến nỗi một lượng rất nhỏ có thể giết cả triệu người.
 
3-Siêu vi trùng có phải là mầm bệnh hay không?
 
Siêu vi trùng đơn giản và nhỏ hơn vi trùng; chúng ở danh giới giữa sự sống và sự không sống. Chúng không có sinh hoạt sống trừ khi chúng được đưa vào một tế bào còn sống.Không như các vi trùng, siêu vi không thể nuôi trong phòng thí nghiệm với chất dinh dưỡng.
 
Một khi ở trong tế bào, siêu vi sẽ kiểm soát các quá trình xẩy ra ở đó, kể cả sự sinh sản.Bằng cách thay đổi hóa chất của tế bào, siêu vi ra lệnh cho  tế bào sản xuất các độc tố.Siêu vi ( và cả vi trùng) cũng hành động như các kháng nguyên- tức là kích thích tế bào để tạo ra kháng thể chống các bệnh do các siêu vi gây ra.
 
Các siêu vi đặc biệt chịu trách nhiệm cho nhiều bệnh như là cảm lạnh, cúm, bệnh zona, quai bị, lên sởi, trái dạ, bệnh dại và viêm
 
não xám.Kháng sinh đều không chữa được các bệnh do siêu vi gây ra.Tuy nhiên nhiều bệnh do siêu vi như bệnh đậu mùa, bệnh ban đào và bệnh tê liệt trẻ em có thể ngăn ngừa được bằng tiêm chủng.
 
Một số siêu vi có thể gây ra ung thư ở xúc vật trong phòng thí nghiệm.Thí dụ ung thư bạch cầu. Điều đó không có nghĩa là ung thư có thể lây lan.
 
4-Người trưởng thành có mắc các bệnh của trẻ em không?
 
Nhiễm trùng không tôn trọng số tuổi. Dù bao nhiêu tuổi, quý vị không được bảo vệ với các bệnh như bệnh thủy đậu, sởi, quai bị hoặc ho gà.Như vậy thì tại sao lại gọi là bệnh của trẻ em? Bởi vì các bệnh này thưởng hay thấy ở trẻ em. Nhưng ngày nay không còn như thế nữa.
 
Một hoặc hai thế hệ về trước, bệnh của các cháu bé thường xẩy ra. Khi mắc bệnh, cơ thể của chúng sản xuất kháng thể chống lại bệnh đó suốt đời người.Ngày nay chủng ngừa khiến các bệnh ít đi.Nhiều cháu bé lớn lên mà vẫn chưa có miễn dịch tự nhiên vì đã mắc bệnh, và cũng có thể là sự miễn dịch được do chích ngửa đã hết công hiệu.
 
5-Liệu khoa học có loại một bệnh nào không?
 
Vào thời Middle Ages, bệnh đậu mùa đã gây ra các hậu quả tai hại tới dân chúng và các quốc gia trên thế giới. Cả triệu nạn nhân của bệnh đậu mùa chết, cả triệu người bị mù và cả triệu người khác bị biến dạng suốt đời.Chích ngừa, được bắt đầu áp dụng vào đầu thế kỷ thứ 19, đã ngăn bệnh này tại phần lớn các quốc gia tây phương. Nhưng vào năm 1948, khi cơ quan Y Tế Thế Giới mở một chiến dịch xóa bỏ bệnh này thì 10 triệu trường hợp bệnh được báo cáo ở châu Phi, Đông Nam Á, Indonesia và Brazil.
 
Trường hợp cuối cùng của đậu mùa tự nhiên xẩy ra được báo cáo đã thấy ở Somalia vào ngày 26 tháng 10 năm 1877. Cuối cùng vào ngày mồng 8 tháng 5, 1980, cơ quan WHO quyêt định rằng đã đến lúc an toàn mà tuyên bố rằng: “Thế giới và tất cả dân chúng đã được giải thoát bệnh đậu mùa…một kỳ công của y tế công cộng”.
 
Các khoa học gia tin rẳng lý do đã loại trừ được bệnh đậu mùa vì con người là sinh vật duy nhất có bệnh này. Tuy nhiên đang có sự theo dõi của các nhà chức trách y tế để biết chắc chắn là kẻ thù nguy hiểm này đã bị chinh phục../.

Cầm trên tay một chiếc túi xách có tất cả những điểm đặc trưng của mẫu túi xách Chanel cổ điển: lớp da chần bông sang trọng, phụ kiện vàng lấp lánh, đường khâu tinh tế. Chỉ có một số chi tiết nhỏ khác lạ. Zekrayat Husein nhận xét khi nghiên cứu chiếc túi qua kính hiển vi: “Phần da quá cân đối, và kích thước của mỗi hạt trang trí rất đồng đều.” Bà cho hay, đó là một món đồ giả có chất lượng tốt, nhưng chẳng có giá trị gì khi so với một chiếc Classic Flap chính hiệu từ Chanel giá 11,000 Mỹ Kim.
Nếu có thể kéo dài tuổi thọ hoặc thậm chí là bất tử, liệu chúng ta có thực sự muốn điều đó không? Trong cuốn sách mới có tựa đề “Why We Die: The New Science of Aging and the Quest for Immortality” (Tạm dịch “Tại Sao Chúng Ta Chết: Phát Hiện Mới Về Lão Hóa và Đi Tìm Sự Bất Tử”), Venki Ramakrishnan, khoa học gia về sinh học phân tử đoạt giải Nobel, đã sàng lọc các nghiên cứu từ trong quá khứ đến tiên tiến nhất để tìm hiểu những lý thuyết kéo dài tuổi thọ cùng với những hạn chế thực tế. Trong quá trình tìm hiểu, ông cũng đặt ra các câu hỏi quan trọng về những vấn đề liên quan đến xã hội, chính trị và đạo đức của những nỗ lực đi tìm sự sống vĩnh cửu.
Diễm biến mất. Giáo sư nói với tôi con người không thể tự biến mất. Bà hỏi chủ tiệm tóc kỹ hơn, cô chủ tiệm nói lý do cô khẳng định Diễm “biến mất”, là vì tất cả bạn bè của Diễm ở Bình Tân, ở thị trấn, ở quê của mẹ, đều cùng một thời điểm đột ngột mất liên lạc với Diễm. Không phải là chặn Zalo hay block Facebook, mà đơn giản là biến mất. Chủ tiệm tóc có vài học trò học xong nghề cũng lên mở tiệm hoặc làm thuê gần Bình Tân, Quận 12, là những chị Diễm thường ghé ở nhờ mỗi khi lên Sài Gòn. Họ đều nói họ mất liên lạc với Diễm cùng một thời điểm.
Một cậu bé 16 tuổi nâng nguyên một chiếc Volkswagen lên để cứu hàng xóm bị kẹt dưới xe. Người mẹ dũng cảm chiến đấu với gấu Bắc Cực để bảo vệ con mình. Cô con gái lôi chiếc máy kéo bị lật đè trên người cha ra. Những kỳ tích này được thực hiện nhờ có một lượng adrenaline tăng vọt và giải phóng các hệ thống của cơ thể cũng như năng lực của cơ bắp, vốn chỉ có thể ‘xuất toàn lực’ trong những tình huống căng thẳng cực độ.
Không thể nhìn thấy bằng mắt thường, không có mùi và cũng chẳng có vị, những lượng nhỏ chì (lead) hiện diện trong các vật dụng mà chúng ta sử dụng hàng ngày, trong nhà chúng ta ở, và cả trong nước chúng ta uống. Thậm chí, chì còn xuất hiện trong các bình nước tái sử dụng, như việc phát hiện ra chì trong đáy ly Stanley. Vụ việc đã làm dấy lên nhiều tranh cãi và khơi dậy sự chú ý của người tiêu dùng đối với một vấn đề đã tồn tại từ rất lâu.
Là một khoa học gia nghiên cứu về cảm giác đói và việc kiểm soát cân nặng, Zachary Knight, Giáo sư Sinh lý học, Viện Khoa học thần kinh cơ bản Kavli, Đại học California, San Francisco, quan tâm đến cách bộ não thông báo cho chúng ta biết khi chúng ta đã ăn đủ no. Khi bắt đầu cảm thấy no, chúng ta sẽ ăn chậm lại. Trong nhiều thập niên, các khoa học gia cho rằng sự thay đổi tốc độ này được điều khiển duy nhất bởi các tín hiệu từ dạ dày và ruột đến não. Nhưng một nghiên cứu mới từ phòng thí nghiệm tại UC San Francisco chỉ ra rằng, trên thực tế, có một quá trình khác đang diễn ra, và nó bắt đầu ngay từ khi chúng ta nếm thử thức ăn.
Trong một bài viết về chích ngừa tăng cường cho Covid mùa đông năm nay, tôi đã nhận xét về sự tương đối trong những khuyến cáo của Trung tâm Kiểm soát Bệnh Hoa Kỳ (CDC) về vấn đề chích ngừa Covid mũi booster. Riêng trẻ em thì sao? Khuyến nghị cho họ là gì? CDC khuyến nghị tiêm phòng cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên. Mặc dù phân tích của CDC cho thấy trẻ em từ 5 đến 17 tuổi ít có khả năng mắc bệnh nặng do COVID hơn nhiều so với các nhóm tuổi khác, nhưng trẻ em đôi khi vẫn bị bệnh nặng, ngay cả những trẻ không có bệnh lý tiềm ẩn. (Phần lớn trẻ em từ 6 tháng đến 11 tuổi nhập viện từ tháng 1 đến tháng 6 năm nay (2023) đều chưa được chích ngừa Covid).
Trong cuộc sống, tình yêu không chỉ đến từ các mối quan hệ lãng mạn mà còn có thể xuất hiện trong gia đình, bạn bè và các mối quan hệ xã hội khác. Tình yêu và các mối quan hệ lành mạnh đều mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe thể chất và tinh thần của chúng ta, bất kể là tình yêu trong sáng hay lãng mạnh. Theo Stephanie Cacioppo, một nhà khoa học thần kinh tại Đại học Oregon, tình yêu được coi là một nhu cầu sinh học thiết yếu đối với sức khỏe con người, giống như nhu cầu về nước uống, thức ăn và tập thể dục. Mặc dù trái tim thường được coi là "tội phạm", nhưng hầu hết các lợi ích liên quan đến tình yêu đều bắt nguồn từ bộ não, được lập trình tiến hóa để sản xuất và giải phóng hooc-môn khi chúng ta trải qua cảm xúc rung động, phát triển tình cảm và ước mong gắn bó.
Bất kể chúng ta đang đứng ở đâu trên Trái đất, dưới chân chúng ta đều có nước chảy len lỏi bên dưới lòng đất. Nước ngầm cung cấp nước uống cho khoảng một nửa dân số thế giới và gần một nửa lượng nước dùng để tưới, tiêu dùng, giúp giữ cho các dòng sông, ao hồ và đầm lầy tồn tại qua thời kỳ hạn hán. Nước ngầm là nguồn tài nguyên có thể tái tạo, nhưng có thể mất hàng thập niên, thậm chí hàng thế kỷ để một số tầng nước ngầm phục hồi sau khi bị cạn kiệt. Những hiểu biết hiện nay về vấn đề này chủ yếu dựa vào việc ghi lại các đo lường mực nước trong các giếng ở những địa điểm khác nhau.
Gần đây quý vị vừa bị cảm lạnh, cúm, RSV hoặc COVID, bệnh đã qua nhưng mãi vẫn không thể hết ho? Rất nhiều người bị giống như vậy. Triệu chứng này có thể tồn tại trong nhiều tuần sau khi cơ thể chúng ta đã loại bỏ vi-rút. Michael Shiloh, một bác sĩ chuyên nghiên cứu bệnh truyền nhiễm tại Trung tâm Y tế UT Southwestern cho biết những bệnh nhân bị ho thường kể là họ đã bị bịnh từ 8 tuần trước khi đến gặp ông. Ông nói: “Chúng tôi thực sự không thể phát hiện thấy vi rút gì ở những người này nữa nhưng họ vẫn bị ho.”
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.