Bản tin cà phê sáng Thứ Hai 27/4/2026
- Tượng Đức Phật cao gần 8 mét của Tuấn Nguyễn ra mắt giữa New York.
- Ra tòa North Carolina: Kiem Huynh và My Truong nhận tội mở tiệm bán đồ trang sức nói là của dân bản địa da đỏ, thực tế là đồ nhái làm từ VN, xin nộp lại hơn 340.000 đô.
- CENTCOM: quân lực Mỹ sẵn sàng mọi tình huống trên khắp Trung Đông.
- Trump họp cố vấn hôm nay để bàn về Iran: dội bom đợt mới, hay ngưng bắn tiếp.
- Thủ tướng Đức khen ngợi người dân Iran vững vàng, chính phủ Iran đàm phán khéo léo.
- Iran đề nghị đàm phán 3 giai đoạn: giai đoạn 1 chỉ nói về chấm dứt chiến tranh, không tái diễn tấn công Iran và Lebanon; giai đoạn 2 bàn về quản lý Eo biển Hormuz với Oman; giai đoạn 3 bàn về uranium của Iran.
- Hội kiến lịch sử: Đức Giáo hoàng Leo gặp Nữ Tổng Giám mục Canterbury (Giáo Hoàng Anh Giáo)
- Michael Hirsh (bình luận gia báo Foreign Policy), Brian VanDeMark (sử gia Học viện Hải quân Hoa Kỳ) và C. Anthony Pfaff (chiến lược gia Atlantic Council): Iran theo chiến lược Bắc Việt thời Cuộc Chiến VN, nhưng nguy hiểm hơn vì Iran đẩy giá dầu toàn cầu tăng vọt; Trump có vẻ bó tay.
- Mỹ thú nhận trước LHQ: Mỹ đánh Iran vì Irael yêu cầu, vì tự vệ tập thể (nhưng thực tế, không có hiệp ước liên phòng thủ nào)
- Trump dìm tin, nhưng báo cáo của của Viện Doanh nghiệp Mỹ cho thấy các căn cứ Mỹ ở các nước Trung Đông bị Iran bắn cháy nặng nề, nhiều phi cơ Mỹ ra tro
- Tài sản của Trump có thể bị xóa sạch theo lệnh tòa cho kiện dân sự về xúi giục bạo loạn tháng 1/2021
- Trump bị báo chí chất vấn: vụ nổ súng trong Tiệc tối Phóng viên Nhà Trắng là dàn dựng đóng kịch? Trước đó, cô Leavitt nói ẩn dụ (hay lỡ lời nói thực?) rằng sẽ có vài tiếng súng nổ.
- Sau vụ ám sát hụt, Trump nói đó là lý do cần xây phòng đại tiệc trong Nhà Trắng. Thực tế, Trump xem báo chí là kẻ thù, Trump năm nay mới là lần đầu dự tiệc báo chí.
- Cole Allen bị bắt vì mưu sát Trump, mang theo 1 súng ngắn, 1 súng dài và nhiều dao găm, bị bắt ở hành lang ngoài đại tiệc, sẽ ra tòa hôm nay, Thứ Hai. Trump: kẻ mưu sát là tên bệnh hoạn, viết tuyên ngôn chống Cơ Đốc Giáo.
- Dân Biểu Hạ viện tiểu bang North Dakota, bà Liz Conmy (Dân Chủ), đã chết sau khi rớt phi cơ
- Indiana: dự tiệc đường phố, 2 cô cãi nhau, nhiều người khác rút súng bắn, 5 người bị thương.
- Texas: lốc xoáy, 2 người chết, 20 gia đình di dời vì nhà sụp.
- Sân bay New Delhi: phi cơ Airbus A330 chở 245 người cất cánh, bốc cháy ngay ở đường băng, 5 người bị thương.
.
.... .... TIN CHI TIẾT:
.
---- Tượng Đức Phật cao gần 8 mét của Tuấn Nguyễn ra mắt giữa New York. Tạp chí Artdependence hôm nay, Thứ Hai, 27/4/2026 có bản tin "Buddha Sculpture by Tuan Andrew Nguyen opens on New York's High Line Plinth" (Tác phẩm điêu khắc Đức Phật của Tuấn Andrew Nguyễn ra mắt tại High Line Plinth, New York). Bản tin dịch như sau.
Trong các tác phẩm điêu khắc và video của mình, Nguyễn trình bày những câu chuyện bị gạt ra bên lề hoặc bị lãng quên, cất lên tiếng nói cho những người mà trải nghiệm sống của họ đã bị bỏ qua. Khái niệm về "Lacuna"—hay khoảng trống—là một mạch ngầm sâu sắc xuyên suốt các tác phẩm của ông; đó có thể là những khoảng trống còn sót lại trong cảnh quan, trong cơ thể con người, trong ký ức, hay trong nền văn hóa—những khoảng trống hình thành do sự tàn phá của chiến tranh, chủ nghĩa thực dân và các thảm họa môi trường. Những tác phẩm ra đời từ đó đóng vai trò như một diễn đàn cho đối thoại và sự hàn gắn tiềm năng, giúp soi chiếu những tàn dư về mặt tinh thần, văn hóa và vật chất do chiến tranh để lại.
Tại kỳ triển lãm thứ năm của dự án High Line Plinth, Tuan Andrew Nguyen giới thiệu tác phẩm "The Light That Shines Through the Universe" (Ánh sáng Chiếu rọi Khắp Vũ trụ)—một đài tưởng niệm dành cho sự mất mát văn hóa và tinh thần kiên cường. Tác phẩm điêu khắc bằng đá sa thạch cao vút, sừng sững ở độ cao 25 feet (khoảng 7,6 mét) này là một sự tôn vinh dành cho các tượng Phật Bamiyan—hai pho tượng khổng lồ có niên đại từ thế kỷ thứ 6 tại miền trung Afghanistan, vốn đã bị lực lượng Taliban phá hủy một cách bi thảm vào năm 2001 trong một hành động bài trừ biểu tượng tôn giáo. Hiện đã được công nhận là Di sản Thế giới của UNESCO, nơi đây giờ chỉ còn lại hai hốc đá trống rỗng được tạc sâu vào vách núi—những khoảng trống nơi các pho tượng từng ngự trị. Trước khi bị phá hủy, các tượng Phật Bamiyan từng mang ý nghĩa văn hóa sâu sắc tại một khu vực vốn là cái nôi của nhiều tôn giáo khác nhau—bao gồm Hỏa giáo, Phật giáo và Hindu giáo—ngay cả trong giai đoạn Afghanistan dần chuyển dịch sang lấy Hồi giáo làm tôn giáo chủ đạo từ thế kỷ thứ 7 đến thế kỷ thứ 10 sau Công nguyên. Hai pho tượng tạc vào núi đồ sộ này đại diện cho sự giao thoa văn hóa và những ảnh hưởng bền vững của nền kinh tế Con đường Tơ lụa; bởi lẽ, thung lũng nơi đây từng đóng vai trò là một điểm gặp gỡ đầy tầm ảnh hưởng tại khu vực Trung Á—nằm ngay tại giao điểm của các tuyến đường thương mại nối liền Trung Quốc, Ấn Độ và Ba Tư.
Tên gọi của tác phẩm điêu khắc này trực tiếp tham chiếu đến biệt danh đầy trìu mến mà cộng đồng dân cư địa phương từng dùng để gọi pho tượng Phật lớn hơn: "Salsal"—từ ngữ có nghĩa là "ánh sáng chiếu rọi khắp vũ trụ". Tác phẩm mà Nguyễn thực hiện theo đơn đặt hàng của High Line Plinth không phải là một bản sao chép y hệt của tượng Salsal, mà đúng hơn là một tiếng vọng—một sự hiện diện được tạo tác nhằm khơi gợi lại ký ức về những báu vật văn hóa đã bị đánh mất này. Trong bối cảnh mới mẻ này, tên gọi của tác phẩm đã nhấn mạnh một cách đầy chất thơ về cách mà những pho tượng gốc đã vượt lên trên sự hủy diệt về mặt vật lý để trở thành một biểu tượng kiên định của sự sống, sự hàn gắn và hòa bình.
Luân hồi là một mô-típ xuất hiện lặp đi lặp lại trong các tác phẩm của Nguyễn—được ông trình bày vừa như một ý niệm mang tính tâm linh, vừa như một ẩn dụ chính trị đầy sức nặng. Ẩn chứa trong quy luật tuần hoàn của sự luân hồi là tiềm năng về sự kết nối giữa tất cả chúng ta—một sự kết nối có thể đã được thiết lập thông qua những kiếp sống trong quá khứ hoặc sẽ được hình thành trong những kiếp sống tương lai. Thông qua khái niệm này, người nghệ sĩ khám phá cách những bất công trong quá khứ vẫn dai dẳng tồn tại và biểu hiện trong đời sống đương đại; đồng thời mở ra một không gian suy tưởng để hình dung về tương lai dành cho những con người, địa điểm hay sự vật đã bị hủy diệt hoặc thay đổi vĩnh viễn bởi chiến tranh. Bằng cách xóa nhòa ranh giới giữa tư liệu và hư cấu, giữa quá khứ và tương lai, Nguyễn đề xuất khái niệm "đầu thai" (reincarnation) như một khuôn khổ để nhìn nhận lại lịch sử cùng vô vàn những dòng chảy nhánh của nó.
Việc Nguyễn sử dụng các chất liệu cũng phản ánh sâu sắc những chủ đề về sự mất mát và sự tái sinh. Cụ thể, người nghệ sĩ hướng sự chú ý vào di sản của Chiến tranh Việt Nam (1955 – 1975) cùng những bạo lực và sang chấn dai dẳng vẫn đang tác động lên các cộng đồng địa phương cho đến tận ngày nay. Được coi là cuộc ném bom trên không quy mô lớn nhất trong lịch sử nhân loại, Chiến tranh Việt Nam đã để lại trên khắp đất nước này vô vàn những "quả bom hẹn giờ" đúng nghĩa—những vật liệu nổ còn sót lại (UXO), bao gồm bom, lựu đạn và đạn pháo chưa phát nổ. Nguyễn thu thập những biểu tượng bạo lực chất chứa đầy dấu ấn lịch sử này, nung chảy chúng, rồi tái tạo thành những biểu đạt của sự hàn gắn, sức bền bỉ và niềm hy vọng. Trong tác phẩm "The Light That Shines Through the Universe" (Ánh sáng Chiếu rọi Khắp Vũ trụ), người nghệ sĩ tiếp nối phép "giả kim thuật" này bằng cách tái hiện hình ảnh những bàn tay Phật—vốn đã thất lạc sau hàng thế kỷ hứng chịu các cuộc tấn công phá hoại biểu tượng, từ rất lâu trước khi những pho tượng gốc bị hủy diệt hoàn toàn. Được đúc từ vỏ đạn pháo bằng đồng thau đã qua nung chảy và được tạo hình theo các mudra (thủ ấn)—những cử chỉ nghi thức tượng trưng cho sự "vô úy" (không sợ hãi) và "từ bi"—những bàn tay sáng lấp lánh này trở thành biểu tượng của sự hàn gắn và lòng thấu cảm. Chi tiết bổ sung mang dáng dấp của một bộ phận giả này cũng gợi nhắc về nỗi đau mất mát chi thể, cũng như cuộc khủng hoảng nhân đạo dai dẳng do tàn dư của mìn và vật liệu nổ còn sót lại gây ra tại Việt Nam. Bằng cách để lại một khoảng hở rõ rệt giữa phần "bộ phận giả" và thân tượng gốc, Nguyễn gửi gắm một thông điệp đầy chất thơ: dẫu cho một số tổn thương có thể là không thể hàn gắn trọn vẹn, thì vẫn luôn hiện hữu niềm hy vọng và tiềm năng chữa lành cho mảnh đất, cho tâm hồn và cho những con người từng phải gánh chịu sự hủy diệt khốc liệt.
Tượng "The Light That Shines Through the Universe" khẳng định sự thiết yếu của ký ức và nghệ thuật như những lực lượng đối trọng, chống lại chủ nghĩa cực đoan chính trị và chủ nghĩa hư vô. Nguyễn đưa ra một lời phê phán mạnh mẽ đối với hành vi phá hoại biểu tượng (iconoclasm) và việc xóa bỏ các bản sắc văn hóa đa dạng—những hành động vốn thường được sử dụng như một thứ vũ khí trong chiến tranh và công cụ kiểm soát chính trị. Trong bối cảnh hiện nay—khi chúng ta vẫn đang phải chật vật đối mặt với những nỗ lực đẩy các cộng đồng vào thế đối đầu và sự trấn áp đối với những dòng lịch sử mang quan điểm khác biệt—tác phẩm "The Light That Shines Through the Universe" càng trở nên thấm thía và mang nhiều ý nghĩa sâu sắc hơn bao giờ hết. Sừng sững vươn cao trên Đại lộ số 10, hình hài được hồi sinh và kiến tạo lại này đóng vai trò như một lời nhắc nhở đầy mạnh mẽ rằng ký ức và nhân tính chung của chúng ta chính là liều thuốc giải hữu hiệu nhất chống lại những kẻ mưu toan đập tan và làm tan rã tinh thần con người. Hình từ YouTube.
Hình 1: Toàn cảnh Đức Phật
Hình 2: Điêu khắc gia Tuấn Nguyễn và chi tiết tượng Phật.
Hình 3: Hai bàn tay Đức Phật bị đứt rời.
Hình 4: Bia đen giải thích, và nhìn từ xa.
Xem video dài 5:30 phút:
https://www.youtube.com/watch?v=KNUyJlB_8Fw
.
---- Ra tòa North Carolina: Kiem Huynh và My Truong nhận tội mở tiệm bán đồ trang sức nói là của dân bản địa da đỏ, thực tế là đồ nhái làm từ VN, xin nộp lại hơn 340.000 đô. Một cặp vợ chồng sống tại New Mexico đã nhận tội buôn lậu trang sức từ Việt Nam ra nước ngoài và rao bán tại các hội chợ thương mại ở Hoa Kỳ, giả mạo rằng những món trang sức này do người Mỹ bản địa chế tác. Ông Kiem Thanh Huynh (60 tuổi) và bà My Ngoc Truong (61 tuổi) đã đưa ra lời nhận tội tại tòa án liên bang ở North Carolina vào thứ Hai, đồng thời đồng ý nộp lại số tiền hơn 340.000 đô la thu được từ các hành vi phạm tội của mình.
Theo Văn phòng Luật sư Hoa Kỳ tại Khu vực phía Tây North Carolina, hai người này cùng bị truy tố về tội giả mạo nguồn gốc hàng hóa của người Mỹ bản địa với giá trị trên 1.000 đô la—vi phạm Đạo luật Liên bang về Nghệ thuật và Thủ công mỹ nghệ của người Mỹ bản địa—cũng như tội buôn lậu.
Các công tố viên cho biết ông Huynh và bà Truong là đồng sở hữu và điều hành một công ty có tên là MT Jewelry MFG Inc, đặt trụ sở tại Albuquerque, New Mexico; họ đã đưa ra những tuyên bố sai sự thật rằng các món trang sức mà họ bán được chế tác bởi chính các nghệ nhân người Mỹ bản địa ngay tại cửa hàng của họ.
Công ty này—vốn chuyên bán hàng cho các khách hàng bán buôn sỉ—đã quảng cáo trên trang web của mình rằng họ chuyên "sáng tạo ra những món trang sức độc đáo và được làm thủ công theo phong cách vùng Tây Nam Hoa Kỳ."
Trang web cũng khẳng định rằng công ty bán những "tác phẩm nắm bắt được tinh hoa của vùng đất đầy mê hoặc" và rằng các món trang sức của họ là "độc nhất vô nhị."
Trên thực tế, theo lời các công tố viên, những món hàng mà họ bán—bao gồm mặt dây chuyền, vòng tay và nhẫn—đều được nhập khẩu số lượng lớn từ Việt Nam và được chế tạo để trông giống hệt trang sức của người Mỹ bản địa.
Các món trang sức này bắt chước phong cách bản địa bằng cách sử dụng các loại đá quý độc đáo, hình tượng cá và các sản phẩm từ động vật hoang dã khác. Chúng cũng được khắc các dòng chữ hoặc các ký hiệu đặc trưng mà các nghệ nhân người Mỹ bản địa thường sử dụng để xác thực tác phẩm của mình.
Các công tố viên cho biết ông Huynh và bà Truong đã cố tình không công bố thông tin về nguồn gốc nhập cảng của các món hàng này trước khi đem bán.
Các điều tra viên đã phanh phui đường dây này trong khoảng thời gian từ tháng 12 năm 2023 đến tháng 7 năm 2024, khi họ chặn giữ sáu lô hàng gửi từ Việt Nam đến công ty MT Jewelry. Bên trong các lô hàng này, họ phát hiện một lượng lớn hàng hóa giả mạo.
Văn phòng Luật sư Hoa Kỳ cho biết ông Huynh và bà Truong đã thừa nhận việc tham gia hai lần vào các hội chợ thương mại chuyên về đá quý, khoáng sản và trang sức bán buôn—được gọi là GLW Shows—tổ chức tại khu vực phía Tây North Carolina.
Tại các hội chợ này, họ đã rao bán những món trang sức giả mạo phong cách Mỹ bản địa—vốn đã bị các điều tra viên chặn giữ trước đó—và lừa gạt những người mua không hề hay biết rằng đó là hàng thật. Các công tố viên cho biết hai này hoàn toàn ý thức được rằng những mặt hàng họ bán ra đều là hàng không chính gốc.
Huynh và Truong hiện đang được tại ngoại chờ đến phiên tòa tuyên án. Họ phải đối mặt với mức án tối đa lên tới 5 năm tù giam vì vi phạm Đạo luật Nghệ thuật và Thủ công mỹ nghệ của người da đỏ (Indian Arts and Crafts Act), và tối đa 20 năm tù giam cho cáo buộc buôn lậu.
Kể từ khi bị truy tố, hai người này đã xóa sạch các trang mạng xã hội và gỡ bỏ toàn bộ nội dung trên trang web công ty – nơi họ từng dùng để bán các món trang sức giả mạo.
Trang web này hiện không còn mục danh mục sản phẩm; trên trang chủ, từ "style" (phong cách) đã được thêm vào dòng giới thiệu: "chúng tôi chuyên cung cấp các món trang sức độc đáo, làm thủ công theo phong cách Tây Nam Bộ."
Trong thông báo về việc cặp đôi nhận tội, Luật sư Liên bang Hoa Kỳ Russ Ferguson phát biểu: "Những kẻ trục lợi bằng cách trà trộn hàng giả mạo để bán như thể đó là các món đồ chính gốc của người Mỹ bản địa không chỉ đơn thuần là lừa dối người mua; chúng còn đang lợi dụng văn hóa và tước đoạt nguồn thu nhập của các nghệ sĩ người Mỹ bản địa cùng cộng đồng của họ. Việc bảo vệ sự toàn vẹn của nghệ thuật và di sản người Mỹ bản địa là điều tối quan trọng nhằm gìn giữ các truyền thống văn hóa cũng như cơ hội kinh tế của cộng đồng này. Văn phòng của tôi sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan thực thi pháp luật để điều tra những vụ việc tương tự, đồng thời buộc mọi cá nhân tìm cách trục lợi từ việc buôn bán các mặt hàng giả mạo của người da đỏ phải chịu trách nhiệm trước pháp luật."
.
---- CENTCOM: quân lực Mỹ sẵn sàng mọi tình huống trên khắp Trung Đông. Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ (CENTCOM) cho biết vào thứ Hai rằng các lực lượng Hoa Kỳ đang "tập trung và sẵn sàng" trên khắp khu vực Trung Đông, trong bối cảnh các cuộc đàm phán giữa Washington và Tehran đang bị đình trệ.
"Các lực lượng Hoa Kỳ vẫn duy trì sự tập trung và sẵn sàng trên khắp Trung Đông," CENTCOM viết trên nền tảng X, đồng thời chia sẻ một bức ảnh ghi lại cảnh một thủy thủ đang hướng dẫn chiếc trực thăng MH-60S Sea Hawk hạ cánh trên boong của tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường USS Mitscher.
Vào Chủ nhật, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump tuyên bố rằng Iran có thể "gọi cho chúng tôi" nếu nước này muốn đàm phán, sau khi ông hủy bỏ chuyến thăm Pakistan theo kế hoạch của các đặc phái viên Hoa Kỳ. Động thái này diễn ra sau chuyến thăm Pakistan vào thứ Sáu của Thứ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi—nơi các cuộc đàm phán được kỳ vọng sẽ diễn ra—trước khi ông tiếp tục tới Oman và Nga như một phần trong các nỗ lực ngoại giao rộng lớn hơn. Trong khi đó, Iran được cho là đang cân nhắc một đề xuất đàm phán theo từng giai đoạn, đúng vào lúc Tổng thống Trump chuẩn bị gặp gỡ các quan chức an ninh để thảo luận về những bước đi tiếp theo.
.
---- Trump họp cố vấn hôm nay để bàn về Iran: dội bom đợt mới, hay ngưng bắn tiếp. Theo tin từ CNN đưa ra hôm thứ Hai, dẫn lời các nguồn thạo tin về vấn đề này, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump dự kiến sẽ gặp gỡ các quan chức cấp cao trong chính quyền vào hôm nay để thảo luận về vấn đề Iran.
Các nguồn tin tiết lộ rằng ông Trump cùng đội ngũ của mình sẽ bàn bạc về các phương án hành động của Washington, bao gồm việc có nối lại các cuộc không kích nhằm vào Tehran hay không. Cuộc họp này diễn ra trong bối cảnh quan hệ giữa Iran và Hoa Kỳ vẫn đang rơi vào thế bế tắc.
Tuần trước, chính quyền ông Trump đã hủy bỏ chuyến đi tới Islamabad, đúng vào thời điểm Thứ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi đang có chuyến thăm tới Pakistan. Viên chức ngoại giao Iran này đã gửi một thông điệp tới Washington thông qua các bên trung gian của Pakistan.
.
---- Thủ tướng Đức khen ngợi người dân Iran vững vàng, chính phủ Iran đàm phán khéo léo. Thủ tướng Đức Friedrich Merz phát biểu vào thứ Hai rằng người dân Iran "rõ ràng mạnh mẽ hơn những gì người ta từng nghĩ", và rằng chính phủ Iran "hiển nhiên đang đàm phán rất khéo léo" với Hoa Kỳ. Ông nhắc lại rằng mình vẫn chưa thấy "chiến lược rút lui" của chính quyền Trump là gì đối với chiến dịch quân sự chống lại Iran cũng như cuộc khủng hoảng rộng lớn hơn tại Trung Đông. Ông cảnh báo rằng Eo biển Hormuz hiện đang "bị rải mìn một phần", sau khi xuất hiện các báo cáo cho biết Tehran đã đệ trình một đề xuất nhằm mở cửa trở lại eo biển này.
Ông Merz cũng gạt bỏ tham vọng gia nhập Liên minh Châu Âu của Ukraine vào ngày 1 tháng 1 năm 2027, đồng thời nói thêm rằng ngay cả mốc thời gian năm 2028 cũng là điều "phi thực tế". Ông khẳng định rằng EU không thể kết nạp một quốc gia đang trong tình trạng chiến tranh. "Thứ hai, Ukraine phải đáp ứng đầy đủ mọi điều kiện, chẳng hạn như việc thượng tôn pháp luật. Vấn đề tham nhũng cũng đã có sự cải thiện, nhưng vẫn chưa đủ tốt," ông lưu ý.
.
---- Hội kiến lịch sử: Đức Giáo hoàng Leo gặp Nữ Tổng Giám mục Canterbury (Giáo Hoàng Anh Giáo). Cuộc gặp lịch sử tại Vatican: Nữ Tổng Giám mục Canterbury đầu tiên cầu nguyện cùng người đứng đầu một Giáo hội không cho phép phụ nữ làm linh mục. Tổng Giám mục Canterbury, bà Sarah Mullally, đã cùng cầu nguyện với Đức Giáo hoàng Leo XIV tại Vatican vào thứ Hai – một cuộc gặp gỡ giữa hai nhân vật tôn giáo nổi tiếng nhất của Kitô giáo, điều mà chỉ vài năm trước thôi còn được coi là không thể tưởng tượng nổi, xét đến những chia rẽ giữa hai Giáo hội của họ về vấn đề phong chức cho phụ nữ và việc bổ nhiệm mang tính lịch sử của bà. Bà Mullally đã bày tỏ lòng cảm ơn Đức Giáo hoàng Leo vì đã đón tiếp bà trong chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi bà chính thức nhậm chức vào tháng trước, trở thành nữ lãnh đạo đầu tiên của Giáo hội Anh và là người lãnh đạo tinh thần của hàng triệu tín hữu Anh giáo trên khắp thế giới. Theo tin từ hãng AP, bà Mullally – người mà việc bổ nhiệm đã gây thêm chia rẽ trong Cộng đồng Anh giáo vốn dĩ đã không đồng nhất – đã đến sớm để gặp gỡ Đức Giáo hoàng Leo tại thư viện riêng của ngài. Sau đó, hai vị đã cùng cầu nguyện tại Nhà nguyện Urban VIII nằm bên trong Cung điện Tông tòa, trong một sự kiện mà Vatican mô tả là một "khoảnh khắc cầu nguyện".
Trong bài phát biểu gửi tới Đức Giáo hoàng Leo, bà Mullally khẳng định rằng cả hai vị đều được kêu gọi rao giảng Tin Mừng với một "sự sáng rõ mới mẻ". Bà phát biểu: "Trước thềm bạo lực phi nhân, những chia rẽ sâu sắc và những biến đổi xã hội nhanh chóng, chúng ta phải không ngừng kể lại một câu chuyện tràn đầy hy vọng hơn: rằng mỗi sinh mạng con người đều mang giá trị vô biên bởi chúng ta là những người con quý giá của Thiên Chúa; rằng đại gia đình nhân loại được kêu gọi sống như những người chị em, anh em với nhau". Bà Mullally đang thực hiện chuyến đi mà bà gọi là một cuộc hành hương kéo dài bốn ngày tới Rome; chuyến đi này bao gồm các chuyến thăm tới những Vương cung thánh đường Giáo hoàng chính, nơi bà đã cầu nguyện bên mộ của hai Thánh Phêrô và Phaolô, cũng như gặp gỡ các quan chức cấp cao của Vatican. Dinh Lambeth cho biết chuyến thăm của bà được thiết kế nhằm "củng cố mối quan hệ giữa Anh giáo và Công giáo Rôma thông qua cầu nguyện, gặp gỡ trực tiếp và đối thoại thần học chính thức".
Đức Giáo hoàng Leo và bà Mullally trước đó đã trao đổi lời chào hỏi; trong đó, Đức Giáo hoàng Leo đã chúc mừng bà nhân dịp nhậm chức vào tháng trước, đồng thời thừa nhận rằng bà đang đảm nhận trọng trách vào một thời điểm đầy "thách thức" và rằng những khác biệt vẫn đang chia rẽ hai Giáo hội Anh giáo và Công giáo. Tuy nhiên, ngài vẫn cam kết sẽ tiếp tục duy trì đối thoại; trước đó, vào tháng 10, Đức Giáo hoàng Leo đã đón tiếp Vua Charles III và Hoàng hậu Camilla tại Vatican, nơi hai vị đã cùng cầu nguyện trong Nhà nguyện Sistine. Vua Charles là người đứng đầu trên danh nghĩa của Giáo hội Anh. Sự kiện diễn ra vào ngày 25 tháng 10 đó đã đánh dấu lần đầu tiên kể từ thời Cải cách tôn giáo, những người đứng đầu của hai Giáo hội Kitô giáo này cùng nhau cầu nguyện. Về phần mình, bà Mullally đã bày tỏ sự đoàn kết với thông điệp hòa bình của Đức Giáo hoàng Leo, sau khi vị Giáo hoàng gốc Mỹ này bị Tổng thống Trump chỉ trích gay gắt vì những lời kêu gọi hòa bình tại Iran.
Ông George Gross, chuyên gia về thần học và chế độ quân chủ tại Đại học King's College London, nhận định rằng cuộc gặp gỡ này mang tính lịch sử, đặc biệt là trong bối cảnh Vatican không công nhận việc phong chức linh mục cho phụ nữ.
.
---- Iran đề nghị đàm phán 3 giai đoạn: giai đoạn 1 chỉ nói về chấm dứt chiến tranh, không tái diễn tấn công Iran và Lebanon; giai đoạn 2 bàn về quản lý Eo biển Hormuz với Oman; giai đoạn 3 bàn về uranium của Iran. Theo tin của Al Mayadeen, Iran đã trình lên các bên trung gian một khuôn khổ đàm phán gồm ba giai đoạn, trong đó đề xuất nối lại các cuộc đàm phán với Hoa Kỳ.
Trong giai đoạn đầu, hai bên sẽ chỉ thảo luận về các cơ chế nhằm chấm dứt chiến tranh, cũng như đảm bảo các cam kết đối với Iran và Lebanon rằng các hành động thù địch sẽ không tái diễn. Các cuộc đàm phán sẽ chỉ chuyển sang giai đoạn thứ hai khi đạt được một thỏa thuận. Việc cùng quản lý Eo biển Hormuz với Oman sẽ được thảo luận trong giai đoạn hai, trong khi vấn đề chương trình hạt nhân của Iran sẽ chỉ được đề cập đến vào giai đoạn sau đó. Tehran hiện chưa đưa ra bình luận chính thức nào về thông tin này.
.
---- Mỹ thú nhận trước LHQ: Mỹ đánh Iran vì Irael yêu cầu, vì tự vệ tập thể (nhưng thực tế, không có hiệp ước liên phòng thủ nào). Bộ Ngoại giao Tuyên bố Mỹ đang Xung đột với Iran ‘theo Yêu cầu’ của Israel. Trong một tuyên bố đưa ra vào tuần trước, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết nước này đang ở trong tình trạng xung đột với Iran “theo yêu cầu” của Israel; đây là một sự thừa nhận về vai trò của Israel trong việc lèo lái Mỹ bước vào cuộc chiến mà phía Mỹ đã đặt tên là “Chiến dịch Epic Fury”. Tuyên bố này được đưa ra bởi Cố vấn pháp lý của Bộ Ngoại giao, ông Reed D. Rubinstein, người đã nỗ lực đưa ra một cơ sở pháp lý để biện minh cho cuộc chiến này.
“Như Hoa Kỳ đã giải thích trong nhiều bức thư gửi tới Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc—trong đó có bức thư gần đây nhất vào ngày 10 tháng 3/2026—Hoa Kỳ tham gia vào cuộc xung đột này theo yêu cầu của đồng minh Israel, nhằm thực hiện quyền tự vệ tập thể cho đồng minh này, cũng như để thực thi quyền tự vệ vốn có của chính Hoa Kỳ,” ông Rubinstein phát biểu.
Cụm từ “tự vệ tập thể” có lẽ đã được sử dụng nhằm viện dẫn Điều 51 của Hiến chương Liên Hợp Quốc; điều khoản này quy định rằng không có nội dung nào trong Hiến chương “được phép làm phương hại đến quyền tự vệ vốn có, dù là cá nhân hay tập thể, trong trường hợp một cuộc tấn công vũ trang xảy ra nhằm vào một Quốc gia Thành viên của Liên Hợp Quốc”. Tuy nhiên, trên thực tế, Mỹ không hề có hiệp ước phòng thủ tương trợ nào với Israel, và theo luật pháp Mỹ, nước này cũng không chịu bất kỳ ràng buộc pháp lý nào trong việc phải bảo vệ Israel.
Hơn nữa, không phải là tự vệ, vì chính Mỹ và Israel lại là những bên đầu tiên phát động tấn công nhằm vào Iran, qua đó làm suy yếu tính xác đáng của tuyên bố “tự vệ” mà phía Mỹ đưa ra. Trước đó, Ngoại trưởng Marco Rubio từng phát biểu rằng Mỹ phát động cuộc chiến này là do Israel đang lên kế hoạch tấn công, và rằng các đòn trả đũa từ phía Iran có thể sẽ nhắm vào các căn cứ quân sự của Mỹ.
Ông Rubinstein cũng lặp lại lập luận mà Nhà Trắng từng đưa ra, cho rằng Mỹ đã và đang ở trong một cuộc xung đột dai dẳng với Iran kéo dài suốt nhiều thập niên qua. Lập luận này dựa trên những cáo buộc cho rằng các cuộc tấn công do những phe phái liên minh với Iran thực hiện nhằm vào quân đội Mỹ tại khu vực Trung Đông chính là một phần trong cuộc chiến tranh tổng lực mà Iran đang phát động chống lại Mỹ. Tuy nhiên, lập luận này lại cố tình bỏ qua lịch sử can thiệp của Mỹ—cụ thể là việc Mỹ từng hậu thuẫn các lực lượng chống lại Iran, chẳng hạn như việc Mỹ ủng hộ Saddam Hussein trong cuộc Chiến tranh Iran-Iraq diễn ra vào những năm 1980s.
.
---- Trump dìm tin, nhưng báo cáo của của Viện Doanh nghiệp Mỹ cho thấy các căn cứ Mỹ ở các nước Trung Đông bị Iran bắn cháy nặng nề, nhiều phi cơ Mỹ ra tro. Các cuộc tấn công của Iran gây thiệt hại hàng tỷ USD chưa được công bố tại các căn cứ của Mỹ ở Trung Đông. Theo một báo cáo mới trích dẫn nhiều nguồn tin chính phủ, những thiệt hại mà các cuộc tấn công trả đũa của Iran gây ra cho các căn cứ quân sự của Mỹ trên thực tế nghiêm trọng hơn — và tốn kém hơn — đáng kể so với những gì chính quyền Trump đã công khai.
Bắt đầu từ ngày 28 tháng 2, sau khi Mỹ và Israel phát động Chiến dịch Epic Fury, Iran đã đáp trả bằng cách tấn công hơn 100 mục tiêu trải rộng trên 11 căn cứ quân sự tại bảy quốc gia Trung Đông. Theo các quan chức Mỹ và một đánh giá của Viện Doanh nghiệp Mỹ (American Enterprise Institute), sự tàn phá này trải dài qua Qatar, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Bahrain, Jordan, Kuwait, Iraq và Saudi Arabia, và dự kiến sẽ tiêu tốn hàng tỷ đô la để sửa chữa, đài NBC News đưa tin.
Các cuộc tấn công đã nhắm vào các sở chỉ huy, đường băng, cơ sở hạ tầng liên lạc vệ tinh, các hệ thống radar cao cấp và hàng chục máy bay. Trong số những sự cố đáng chú ý nhất, một máy bay chiến đấu F-5 của Iran đã ném bom Trại Buehring ở Kuwait, đánh dấu một sự xâm phạm hiếm hoi vào hệ thống phòng không của Mỹ bởi một máy bay cánh cố định của đối phương. Trụ sở khu vực của Hải quân Mỹ tại Bahrain cũng chịu thiệt hại nghiêm trọng, trong khi một đường băng tại Căn cứ Không quân Al-Udeid ở Qatar đã bị phá hủy hoàn toàn.
Các báo cáo cũng ghi nhận những tổn thất nặng nề về trang thiết bị. Theo các quan chức, các cuộc tấn công đã phá hủy ít nhất một máy bay chiến đấu, hơn một tá máy bay không người lái MQ-9 Reaper, hai máy bay tiếp nhiên liệu MC-130 và bốn trực thăng, đồng thời gây hư hại nghiêm trọng cho một số máy bay khác cùng các hệ thống phòng không trong khu vực.
Trong suốt cuộc xung đột, 13 binh sĩ Mỹ đã thiệt mạng và khoảng hơn 400 binh sĩ bị thương, mặc dù các quan chức quân sự lưu ý rằng hơn 90% trong số đó đã trở lại làm nhiệm vụ. Các căn cứ này phần lớn đã được sơ tán nhân sự trước khi các cuộc tấn công diễn ra, nhờ đó ngăn chặn được một con số thương vong cao hơn nhiều. Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, ông Dan Caine, lưu ý rằng Hoa Kỳ và các đối tác trong khu vực đã đánh chặn thành công hơn 1.700 tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái, đồng nghĩa với việc chỉ một phần nhỏ các loại đạn này xuyên thủng được hệ thống phòng thủ của phe đồng minh.
Bất chấp quy mô của sự tàn phá, Lầu Năm Góc phần lớn đã từ chối cung cấp các đánh giá chi tiết về thiệt hại chiến đấu hoặc ước tính chi phí cho công chúng hay Quốc hội. Hơn nữa, chính quyền đã yêu cầu các công ty vệ tinh tư nhân không công bố hình ảnh chụp từ quỹ đạo về các căn cứ này nhằm hạn chế sự tiếp cận thông tin của công chúng. “Chúng tôi không thảo luận về các đánh giá thiệt hại trong chiến đấu vì lý do an ninh tác chiến,” một quan chức Lầu Năm Góc cho biết trong một tuyên bố gửi tới NBC. “Các lực lượng của chúng tôi vẫn duy trì khả năng hoạt động trọn vẹn, và chúng tôi tiếp tục thực thi sứ mệnh của mình với cùng mức độ sẵn sàng và hiệu quả chiến đấu.”
Quốc hội hiện đang xem xét một dự luật bổ sung với tổng giá trị có thể vượt quá 100 tỷ USD nhằm trang trải các chi phí liên quan đến cuộc xung đột cũng như việc sửa chữa các căn cứ. AEI ước tính riêng chi phí sửa chữa cơ sở hạ tầng đã có thể vượt mức 5 tỷ USD—một con số chưa bao gồm chi phí cho các máy bay và hệ thống radar đã bị phá hủy.
.
---- Trump bị báo chí chất vấn: vụ nổ súng trong Tiệc tối Phóng viên Nhà Trắng là dàn dựng đóng kịch? Trước đó, cô Leavitt nói ẩn dụ (hay lỡ lời nói thực?) rằng sẽ có vài tiếng súng nổ. Theo báo Daily Beast trong bản tin "Trump confronted on WHCD shooting being 'staged'" (Trump bị chất vấn: vụ xả súng tại Tiệc tối Phóng viên Nhà Trắng là "dàn dựng"?). Trump đã phải đối mặt với những cáo buộc lan truyền trên mạng xã hội cho rằng vụ xả súng tại Tiệc tối Phóng viên Nhà Trắng (WHCD) là một màn "dàn dựng". Trump, 79 tuổi, đã phải nằm rạp xuống sàn và bò ra khỏi sự kiện tối thứ Bảy đó trong vòng vây bảo vệ của các đặc vụ Sở Mật vụ. Một bản tuyên ngôn của nghi phạm xả súng Cole Tomas Allen, 31 tuổi, đã được gửi đến gia đình hắn chỉ vài khoảnh khắc trước khi những phát súng nổ ra.
Tuy nhiên, ngay sau sự kiện xâm phạm an ninh này, mạng xã hội đã bùng nổ với hàng loạt thuyết âm mưu cho rằng vụ xả súng là một phần trong âm mưu nhằm đánh lạc hướng dư luận khỏi cuộc chiến thảm họa của ông Trump tại Iran, sự sụt giảm mức độ tín nhiệm của ông, hoặc nhằm tạo cớ hợp lý hóa việc xây dựng phòng khiêu vũ xa hoa gây tranh cãi của ông sau các phiên kháng cáo tại tòa. Đến trưa Chủ nhật, dữ liệu từ TweetBinder cho thấy thuật ngữ "dàn dựng" (staged) đã xuất hiện trong hơn 300.000 bài đăng trên nền tảng X.
Trong đoạn phim bổ sung từ cuộc phỏng vấn mở rộng tối Chủ nhật với phóng viên Norah O’Donnell của chương trình *60 Minutes*, ông Trump đã được hỏi về những thuyết âm mưu đang ngày càng lan rộng—xuất phát từ cả phe "cánh tả lẫn cánh hữu"—cho rằng vụ xả súng là "dàn dựng" hoặc thậm chí là "chưa từng xảy ra".
Tổng thống cho biết ông chưa hề nghe đến bất kỳ thuyết âm mưu nào trong số đó cho đến khi bà O’Donnell đặt câu hỏi với ông.
"Tôi nghĩ những kẻ tung thuyết âm mưu này thiên về sự bệnh hoạn hơn là những kẻ lừa đảo," ông Trump nhận định về những người theo thuyết âm mưu. "Nhưng trong đó cũng có rất nhiều yếu tố lừa đảo."
"Tôi chưa từng nghe ai nói rằng sự kiện tối qua 'chưa từng xảy ra'... thường thì phải mất một chút thời gian lâu hơn. Thông thường, họ phải đợi khoảng hai hoặc ba tháng mới bắt đầu tung ra những lời lẽ như vậy."
Bà O’Donnell cũng nhắc đến những thuyết âm mưu khác liên quan đến ông Trump trước đây, bao gồm cả thuyết cho rằng vụ ám sát hụt nhằm vào ông trong một buổi mít tinh tranh cử năm 2024 tại Butler, Pennsylvania, là chuyện "chưa từng xảy ra".
Tai của Tổng thống đã bị một viên đạn sượt qua, và nghi phạm xả súng—Thomas Matthew Crooks—đã bị các đặc vụ Sở Mật vụ bắn hạ ngay tại chỗ.
Ông Trump còn bổ sung thêm nhiều thuyết âm mưu khác vào danh sách này, ám chỉ rằng có những người tin rằng cuộc tấn công ngày 7 tháng 10 của Hamas vào Israel là chuyện "chưa từng xảy ra", hay thậm chí tin rằng "Thế chiến II chưa từng xảy ra, thảm họa Holocaust chưa từng xảy ra, và còn rất nhiều sự kiện khác cũng chưa từng xảy ra". O’Donnell tiếp tục truy vấn Trump, hỏi liệu ông có biết những tin đồn cho rằng vụ xả súng tại khách sạn Washington Hilton là một màn "dàn dựng" đã "bắt nguồn từ đâu" hay không.
"Tôi nghĩ chuyện đó sẽ khó tin đấy," Trump nhận định về việc tin rằng sự kiện này là giả tạo. "Tôi nghĩ sẽ rất khó để thuyết phục người khác tin vào điều đó."
Vị Tổng thống này vốn chẳng xa lạ gì với việc lan truyền các thuyết âm mưu—từ những tuyên bố lặp đi lặp lại rằng cuộc bầu cử tổng thống năm 2020 đã bị gian lận, cho đến việc ám chỉ bà Michelle Obama đã sử dụng bút ký tự động của Tổng thống Joe Biden để ký lệnh ân xá trong những ngày cuối cùng ông tại nhiệm.
Trump cũng từng gọi các hồ sơ liên quan đến Epstein là một "trò lừa bịp của phe Dân chủ" và là một âm mưu tội phạm được thiết kế nhằm hạ bệ ông.
Trong cuộc phỏng vấn với chương trình *60 Minutes*, O’Donnell đã đưa cho Trump xem những đoạn trích từ bản tuyên ngôn của Allen—kẻ đã viết rằng hắn "không còn sẵn lòng cho phép một kẻ ấu dâm, một kẻ hiếp dâm và một kẻ phản bội vấy bẩn đôi tay ta bằng những tội ác của hắn nữa."
"Tôi đã chờ cô đọc đoạn đó, vì tôi biết chắc cô sẽ đọc thôi—bởi vì các người là những kẻ tồi tệ. Những kẻ tồi tệ," vị Tổng thống đáp lời. "Đúng vậy, hắn quả thực đã viết như thế. Nhưng tôi không phải là kẻ hiếp dâm. Tôi chưa từng cưỡng hiếp bất kỳ ai cả."
"Ồ, ông có nghĩ rằng hắn đang ám chỉ chính ông không?" O’Donnell hỏi, trước khi Trump nói tiếp.
"Tôi không phải là kẻ ấu dâm. Xin lỗi nhé. Xin lỗi nhé. Tôi không phải là kẻ ấu dâm. Cô lại đi đọc cái thứ rác rưởi đó từ một kẻ bệnh hoạn nào đó ư? Tôi bị lôi vào những chuyện chẳng hề liên quan gì đến mình. Tôi đã được minh oan hoàn toàn rồi. Chính những người bạn của các cô—những kẻ ở phía bên kia chiến tuyến—mới là những kẻ dính líu đến, ừ thì, Epstein hay những chuyện đại loại thế. Nhưng tôi đã tự nhủ rằng: 'Này, mình sẽ nhận lời phỏng vấn này, và chắc chắn họ sẽ...'—Tôi đã đọc bản tuyên ngôn đó rồi. Cô biết đấy, hắn là một kẻ bệnh hoạn. Nhưng cô nên cảm thấy xấu hổ về chính mình khi đọc những dòng đó, bởi vì tôi không phải là bất kỳ kẻ nào trong số đó cả."
Theo tin tổng hợp, có nhiều lý do để nhiều người nghi ngờ có dàn dựng.
1. Sự kiện mang hơi hướng kịch chính trị: Bữa tiệc tối của các phóng viên Nhà Trắng tự nó đã là một màn trình diễn được dàn dựng công phu—các chính trị gia, người nổi tiếng, nhà báo, máy quay phim ở khắp mọi nơi. Người ta cảm thấy như đang xem phim.
2. Hình ảnh từ camera an ninh trông như phim điện ảnh: Video ghi lại cảnh Allen chạy xuyên qua hàng rào an ninh và bị vật xuống đã lan truyền gần như ngay lập tức. Đoạn phim kịch tính đến mức một số người xem so sánh nó với một cảnh trong phim hành động.
3. Thuyết âm mưu luôn luôn xuất hiện trong chính trị Mỹ, cao điểm là khi Trump và MAGA vu khống bầu cử 2020 là gian lận để xách động bạo loạn ngày 6/1/2021, sau đó là các lời biện hộ sai sự thật của Trump đã làm suy yếu niềm tin vào bầu cử và chế độ dân chủ.
4. Thông điệp chính trị tức thì của Trump đêm Thứ Bảy làm dấy lên nghi ngờ. Ngay sau vụ bắt Allen, Trump đã nhắc lại lời kêu gọi xây một phòng khiêu vũ mới tại Nhà Trắng. Đối với một số người quan sát, điều đó có vẻ mang tính cơ hội, khiến họ tự hỏi liệu sự kiện này có bị lợi dụng cho mục đích chính trị hay không—hoặc, trong những nhóm cực đoan hơn, liệu nó có phải là một âm mưu đã được dàn dựng hay không. Việc lợi dụng khủng hoảng để củng cố một chương trình nghị sự đã có từ trước thường dẫn đến nhiều suy đoán.
5. Một nhận xét trên Fox News có thể bị "hiểu sai nhầm": Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt đã đưa ra một nhận xét mang tính ẩn dụ trước đó rằng "sẽ có tiếng súng nổ", ám chỉ đến các bài phát biểu tối hôm đó. Sau vụ tấn công, một số người đã hiểu theo nghĩa đen và coi đó như là sự biết trước. Không ai biết cô Leavitt nói ẩn dụ hay lỡ lời nói thực.
6. Bối cảnh khác thường của Allen có vẻ không hợp lý: Một cựu gia sư và nhà phát triển trò chơi có trình độ học vấn cao đến từ California không phù hợp với hình mẫu rập khuôn của nhiều người về một kẻ tấn công chính trị. Và do vậy, khó giải thích.
7. Một vài người ngồi rất tỉnh, trong đó có 1 người vẫn ngồi ăn sà lách trong khi mọi người núp dưới bàn, và Giám đốc Kash Patel ngồi quẹt phone trong khi các đặc vụ chạy nhốn nháo.
Tuy nhiên, vẫn chưa tìm thấy bằng chứng đáng tin cậy nào cho thấy vụ tấn công là được dàn dựng. Cảnh sát, nhiều báo cùng các lời kể của nhân chứng đều cho thấy Allen đã hành động đơn độc. Nếu đúng là vở kịch, thì vụ ám sát hụt là 1 phim rất xuất sắc.
.
---- Tài sản của Trump có thể bị xóa sạch theo lệnh tòa cho kiện dân sự về xúi giục bạo loạn tháng 1/2021. Khối tài sản khổng lồ của ông Trump có thể bị xóa sổ bởi phán quyết gây chấn động của thẩm phán, theo chuyên gia phân tích pháp lý. Tổng thống Donald Trump có thể chứng kiến khối tài sản cá nhân khổng lồ của mình bị xóa sổ bởi một phán quyết của thẩm phán liên quan đến cuộc tấn công Đồi Capitol ngày 6 tháng 1, theo một chuyên gia phân tích pháp lý đã viết như vậy vào Chủ nhật.
Cuộc bạo loạn này đã diễn ra khi Quốc hội đang họp để chứng nhận kết quả cuộc bầu cử tổng thống năm 2020—kết quả mà ông Trump đã từ chối chấp nhận. Chuyên gia phân tích pháp lý kỳ cựu Sabrina Haake tin rằng ông Trump có thể mất trắng khối tài sản cá nhân nếu một thẩm phán phán quyết rằng ông phải chịu trách nhiệm cá nhân về những thiệt hại phát sinh trong cuộc nổi dậy đó.
Bà Haake viết: "Việc đo đếm mức độ tham nhũng đã làm đầy túi tiền của ông Trump cũng giống như việc xúc tuyết vào một ngày trời đang đổ tuyết vậy. Tính đến cuối tháng 1, ông Trump đã bỏ túi hơn 4 tỷ USD từ các phi vụ tiền mã hóa không thể truy vết, những hành vi thao túng thị trường đáng ngờ, và cả những khoản hối lộ trắng trợn từ các nguồn trong nước lẫn nước ngoài ngay trong năm đầu tiên ông rời nhiệm sở."
"Tốt hơn hết là ông Trump nên bắt đầu nghĩ cách che giấu số tiền đó đi, bởi vì Thẩm phán Tòa án Quận Hoa Kỳ Amit P. Mehta đã phán quyết rằng ông Trump... Phải. Chịu. Trách nhiệm. Dân sự đối với những thiệt hại mà ông đã gây ra vào ngày 6 tháng 1 năm 2021."
Tháng trước, Thẩm phán Mehta đã phán quyết rằng ông Trump không được hưởng quyền miễn trừ đối với các khiếu nại dân sự đòi bồi thường thiệt hại liên quan đến sự kiện ngày 6 tháng 1.
"Phán quyết dài 79 trang đầy thận trọng của Thẩm phán Mehta đã bác bỏ quyền miễn trừ dân sự của ông Trump thông qua một phân tích kỹ lưỡng; phần lớn nội dung phân tích này tập trung vào việc phân định rạch ròi giữa các hành vi mang tính hình sự của ông Trump khi đang giữ chức vụ (được hưởng quyền miễn trừ đối với các hành vi chính thức), và các hành vi của ông trong quá trình vận động tranh cử—vốn không được coi là hành vi chính thức và do đó không được hưởng quyền miễn trừ.
"Phán quyết này đã tuân thủ chặt chẽ phán quyết về quyền miễn trừ trước đó của Tòa án Tối cao, đồng thời mở đường cho các đơn kiện chống lại ông—được đệ trình bởi các thành viên Quốc hội và các sĩ quan Cảnh sát Đồi Capitol—được tiếp tục tiến hành xét xử."
Dân Biểu Barry Loudermilk—người đang giữ chức Chủ tịch Tiểu ban Đặc biệt mới của Đảng Cộng hòa (GOP) về cuộc tấn công ngày 6 tháng 1/2021—đã đưa ra nhận định rằng các cơ quan liên bang thực chất đã nhận được cảnh báo trước về nguy cơ bạo lực ngay trước khi xảy ra cuộc tấn công đẫm máu tại Đồi Capitol; ông khẳng định: "không đời nào họ (chính quyền Trump lúc đó) lại có thể bỏ sót những cảnh báo đó được."
"Đã có các thông tin tình báo được thu thập từ cả hai nhóm: phe cánh tả lẫn phe cánh hữu," ông Loudermilk chia sẻ với tờ Raw Story trong tháng này. "Tại sao lại không có bất kỳ hành động nào được thực hiện? Phải chăng là do sự yếu kém về năng lực? Tôi thực sự không thể tin nổi rằng lại có một mức độ yếu kém trầm trọng đến thế diễn ra đồng loạt tại nhiều cơ quan khác nhau." Dân Biểu Zoe Lofgren (D-CA) đã chỉ trích hướng tấn công của ông Loudermilk là "đáng xấu hổ", đồng thời cáo buộc các thành viên Đảng Cộng hòa đã phớt lờ nguyên nhân gốc rễ của cuộc bạo loạn. "Sự thật là ông Trump đã kích động một đám đông và kêu gọi họ kéo đến tấn công Điện Capitol một cách bạo lực," bà Lofgren phát biểu.
.
---- Cole Allen bị bắt vì mưu sát Trump, mang theo 1 súng ngắn, 1 súng dài và nhiều dao găm, bị bắt ở hành lang ngoài đại tiệc, sẽ ra tòa hôm nay, Thứ Hai. Trump: kẻ mưu sát là tên bệnh hoạn, viết tuyên ngôn chống Cơ Đốc Giáo. Tổng thống Donald Trump hôm Chủ nhật cho biết một nghi phạm bị bắt giữ liên quan đến vụ nổ súng tại Bữa tiệc tối của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng ở Washington, D.C., đã viết một "tuyên ngôn" chống lại chính quyền. Nghi phạm này—được xác định là Cole Thomas Allen, 31 tuổi, đến từ Torrence, California—đã gửi một tin nhắn cho các thành viên trong gia đình vài phút trước khi vụ việc xảy ra vào tối thứ Bảy tại Khách sạn Washington Hilton. Trong bức thư này, nghi phạm được cho là đã tuyên bố rằng mục tiêu tấn công của hắn là các thành viên trong chính quyền Trump.
Trump chia sẻ với Fox News rằng "tuyên ngôn" của Allen cho thấy hắn "là một kẻ bệnh hoạn. Khi đọc tuyên ngôn của hắn, ta thấy hắn căm ghét những người theo đạo Cơ đốc. Đó là điều chắc chắn. Hắn căm ghét người Cơ đốc giáo—một sự căm thù tột độ. Và tôi nghĩ chính chị hoặc em của hắn đã từng lên tiếng phàn nàn về điều này. Quý vị biết đấy, họ thậm chí đã trình báo sự việc với các cơ quan thực thi pháp luật. Vậy là, anh ta quả thực là một kẻ có tâm lý rất bất ổn."
Đoạn phim từ camera an ninh do Nhà Trắng cung cấp cho thấy một người đàn ông đã lao qua chốt kiểm tra an ninh bên ngoài phòng tiệc của khách sạn – nơi đang diễn ra bữa tiệc tối dành cho các phóng viên. Cảnh sát Thủ đô Washington cho biết một người đã bị bắt giữ liên quan đến vụ việc này, và họ tin rằng nghi phạm đã hành động đơn độc. Hai khẩu súng (1 súng săn và 1 súng ngắn) và nhiều con dao đã được thu giữ tại hiện trường; ngoài ra, một sĩ quan Sở Mật vụ cũng bị thương và phải nhập viện với những vết thương "không đe dọa đến tính mạng", cơ quan này cho biết thêm.
Nhà Trắng thông báo với đài Fox Sunday rằng các thành viên trong gia đình Allen đã báo tin cho Sở Cảnh sát New London (Connecticut) vào thứ Bảy, ngay khi họ nhận được bức thư liên lạc từ Allen. Các quan chức chính quyền cũng khẳng định rằng chị gái của Cole Allen – cô Avriana Allen – đã thông báo với Sở Mật vụ rằng em trai mình gần đây thường đưa ra những phát ngôn "cực đoan" và đang tàng trữ vũ khí.
Trong khi đó, đài NBC News đưa tin rằng nội dung bức thư cho thấy Allen đã gửi lời xin lỗi tới cha mẹ, đồng nghiệp, học sinh, những người xung quanh và những người khác vì những gì anh ta sắp sửa thực hiện. "Tôi không mong đợi sự tha thứ," Allen được cho là đã viết như vậy. "Một lần nữa, tôi xin gửi lời xin lỗi chân thành nhất."
Anh ta cũng được cho là đã chỉ trích Tổng thống – dù không nêu đích danh Trump – và nhận xét rằng các biện pháp an ninh tại khách sạn không được thắt chặt như những gì anh ta đã dự liệu. Các quan chức trong chính quyền "là những mục tiêu, được ưu tiên nhắm đến theo thứ tự từ cấp cao nhất xuống cấp thấp nhất," Allen viết, theo thông tin từ NBC News; anh ta nói thêm: "Tôi cảm thấy sục sôi căm phẫn mỗi khi nghĩ về tất cả những gì chính quyền này đã làm."
Quyền Bộ trưởng Tư pháp Hoa Kỳ Todd Blanche cho biết cuộc điều tra sơ bộ đã xác định nghi phạm "đã di chuyển bằng tàu hỏa từ Los Angeles đến Chicago, và sau đó đi tiếp từ Chicago đến Washington, D.C.; tại đây, hắn đã làm thủ tục nhận phòng tại chính khách sạn nơi diễn ra bữa tiệc tối dành cho các phóng viên trong một hoặc hai ngày gần đây."
Công tố viên Liên bang phụ trách Đặc khu Columbia, bà Jeanine Pirro, thông báo với giới phóng viên rằng Allen dự kiến sẽ ra tòa để nghe cáo buộc vào thứ Hai. Allen đang phải đối mặt với hai cáo buộc sơ bộ, bao gồm sử dụng súng trong khi thực hiện tội phạm bạo lực và tấn công một sĩ quan liên bang bằng vũ khí nguy hiểm.
Các phân tích của giới truyền thông về những tài khoản mạng xã hội của Allen khắc họa hắn tự xưng là một kỹ sư độc lập phát triển trò chơi điện tử, với sản phẩm tiêu biểu là một trò chơi có tên "Bohrdom" được phát hành vào năm 2018. Được biết, Allen từng tốt nghiệp Thạc sĩ (Cao Học) về chuyên ngành kỹ thuật.
Allen đã được đưa đến bệnh viện, cùng với đặc vụ Mật vụ bị thương. Bữa tối đang được phục vụ tại buổi họp mặt thường niên của tổ chức báo chí Washington thì tiếng súng vang lên từ bên trong phòng tiệc, khiến nhiều người có mặt tại đó chết lặng. Tổng thống Trump, bà Melania Trump cùng các thành viên khác trong chính quyền đang ngồi trên bục danh dự và trong phòng tiệc đã được sơ tán chỉ vài phút sau khi tiếng súng vọng tới qua sóng phát thanh của đài C-SPAN và các mạng lưới truyền thông khác. Khi các quan chức được đưa ra khỏi phòng, các đặc vụ Mật vụ lập tức tràn vào khu vực này và yêu cầu những vị khách khác giữ nguyên vị trí ngồi.
Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cho biết ông muốn quay lại bữa tiệc và muốn "CHƯƠNG TRÌNH TIẾP TỤC", nhưng lực lượng an ninh kiên quyết yêu cầu ông rời khách sạn và trở về Nhà Trắng.
Hầu hết các vị khách khác vẫn nán lại trong phòng tiệc sau khi ban tổ chức thông báo rằng chương trình sẽ sớm được tiếp tục. "Lực lượng thực thi pháp luật đã yêu cầu chúng tôi rời khỏi hiện trường theo đúng quy trình an ninh, và chúng tôi sẽ thực hiện ngay lập tức," ông Trump đăng tải khoảng một giờ sau khi vụ việc xảy ra. "Đệ nhất Phu nhân, cùng với Phó Tổng thống và tất cả các thành viên Nội các, đều hoàn toàn bình an vô sự," ông Trump viết. "Tôi đã trao đổi với tất cả các đại diện chịu trách nhiệm tổ chức sự kiện này, và chúng tôi sẽ lên lịch tổ chức lại trong vòng 30 ngày tới."
Một thông báo được phát ra trong phòng tiệc cũng trùng khớp với thông báo của ông Trump về việc dời lịch bữa tiệc tối sang tháng sau.
.
---- Sau vụ ám sát hụt, Trump nói đó là lý do cần xây phòng đại tiệc trong Nhà Trắng. Thực tế, Trump thường xem báo chí là kẻ thù, Trump năm nay mới là lần đầu dự tiệc báo chí. Vài giờ sau khi một tay súng xông vào và bị bắt ở hành lang sự kiện Tiệc tối của các Phóng viên Nhà Trắng, Tổng thống Trump tuyên bố rằng vụ xâm nhập này minh chứng cho sự cần thiết phải xây thêm một phòng đại tiệc ngay trong khuôn viên Nhà Trắng. Trong một bài đăng trên mạng xã hội vào Chủ nhật, Trump khẳng định rằng sự hỗn loạn vừa qua "sẽ không bao giờ xảy ra" nếu phòng đại tiệc kiên cố — hiện đang được xây trong khuôn viên Nhà Trắng — đã đi vào hoạt động; ông cũng kêu gọi đẩy nhanh tiến độ để hoàn thành dự án này "thật nhanh chóng", theo đưa tin của tờ New York Times. Dự án này vốn đã là tâm điểm của nhiều cuộc tranh chấp pháp lý suốt nhiều tháng qua.
Trump cùng các đồng minh đã nhanh chóng tận dụng vụ tấn công này như một bằng chứng để lập luận rằng đơn kiện nhằm ngăn chặn dự án xây dựng phòng đại tiệc nói trên cần phải bị bác bỏ. Trước đó, các luật sư của ông đã lập luận trước tòa án liên bang rằng công trình này — được quy hoạch là một hội trường rộng 90.000 feet vuông — thực chất là một hạng mục nâng cấp an ninh quốc gia, cho phép tổ chức các sự kiện quy mô lớn ngay bên trong khuôn viên Nhà Trắng. Ông Trump cho biết khoản kinh phí 400 triệu đô la để thực hiện dự án sẽ được huy động từ các nhà tài trợ tư nhân — những người mà ông vẫn chưa công bố danh tính một cách đầy đủ. Bản thiết kế của dự án bao gồm cả một hầm trú ẩn an toàn được xây dựng ngay bên dưới phòng đại tiệc; vị trí xây dựng công trình này chính là nơi từng tọa lạc Cánh Đông của Nhà Trắng trước khi ông Trump ra lệnh phá dỡ khu vực này.
Tuy nhiên, tờ Washington Post chỉ ra rằng: ngay cả khi phòng đại tiệc nói trên đã được xây dựng xong, vẫn chưa rõ liệu nó có thể giúp ích gì cho tình huống xảy ra vào tối thứ Bảy vừa qua hay không. Tiệc tối của các phóng viên Nhà Trắng vốn là một sự kiện mang tính tư nhân, chứ không phải là một sự kiện chính thức của chính phủ. Đây cũng là lần đầu tiên ông Trump tham dự sự kiện này trên cương vị Tổng thống. Dẫu vậy, theo đưa tin của NBC News, Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa Lindsey Graham đã đăng tải thông tin cho biết ông dự định sẽ đệ trình một dự luật vào thứ Hai tới nhằm phê duyệt và cấp ngân sách cho dự án này — một dự án mà theo ông, "về lâu dài sẽ giúp đảm bảo an ninh một cách đầy đủ cho vị Tổng thống đương nhiệm cũng như các đời Tổng thống kế tiếp trong những sự kiện tương tự như Tiệc tối của các Phóng viên Nhà Trắng".
.
---- Dân Biểu Hạ viện tiểu bang North Dakota, bà Liz Conmy (Dân Chủ), đã qua đời vào thứ Bảy sau một tai nạn máy bay tại Minnesota. Bà Conmy và viên phi công (hiện chưa rõ danh tính) là hai người duy nhất có mặt trên máy bay; cả hai đều được xác nhận đã tử nạn sau khi chiếc máy bay rơi xuống khu vực Brooklyn Park, ngay sau khi vừa cất cánh từ Sân bay Crystal. Lực lượng cứu hỏa và cảnh sát địa phương đã có mặt tại hiện trường chỉ trong vài phút, nhưng các nhân chứng cho biết một "đám cháy dữ dội" đã ngăn cản lực lượng ứng cứu tiếp cận chiếc máy bay. Nguyên nhân của vụ tai nạn hiện vẫn chưa được xác định; công tác khám nghiệm hiện trường và kiểm tra xác máy bay dự kiến sẽ bắt đầu vào thứ Hai hoặc thứ Ba tới.
.
---- Indiana: dự tiệc đường phố, 2 cô cãi nhau, nhiều người khác rút súng bắn, 5 người bị thương. Năm người đã bị thương trong một vụ đấu súng xảy ra tại một bữa tiệc đường phố vào đêm khuya, gần Đại học Indiana ở Bloomington (tiểu bang Indiana), khi đám đông đang tụ tập để ăn mừng giải đua xe đạp lòng chảo thường niên Little 500. Theo Cảnh sát trưởng Bloomington, ông Mike Diekhoff, một trong số những người bị thương đã phải nhập viện sau vụ việc xảy ra vào lúc 12 giờ 25 phút sáng Chủ nhật trên Đại lộ East Kirkwood. Diekhoff chia sẻ với các phóng viên rằng một đám đông lớn đã tụ tập trước một nhà hàng bán bánh mì kẹp thịt (burger) thì một cuộc cãi vã nổ ra giữa hai người phụ nữ.
"Trong lúc xô xát, nhiều cá nhân đã bị nhìn thấy rút súng ngắn, và chúng tôi tin rằng có hai người riêng biệt đã nổ súng," vị cảnh sát trưởng cho biết. "Ngay lúc đó, mọi người bắt đầu bỏ chạy khỏi hiện trường, và các sĩ quan cảnh sát đã khẩn trương ập đến khu vực này để bắt đầu tìm kiếm các nạn nhân." Hiện chưa có ai bị bắt. Các nhân chứng được kêu gọi liên hệ với Sở Cảnh sát Bloomington theo số 812-339-4477.
.
---- Sân bay New Delhi: phi cơ Airbus A330 chở 245 người cất cánh, bốc cháy ngay ở đường băng, 5 người bị thương. Bốn hành khách và một thành viên phi hành đoàn đã bị thương trong lúc di tản khỏi một chuyến bay của hãng hàng không Swiss International Air Lines, sau khi chiếc máy bay này bốc cháy trong quá trình cất cánh. Chiếc Airbus A330 này dự kiến khởi hành từ Sân bay Quốc tế Indira Gandhi tại New Delhi đi Zurich ngay sau 1 giờ sáng giờ địa phương vào ngày Chủ nhật, thì một trong các động cơ của nó bất ngờ bốc cháy ngay trên đường băng. Theo các báo cáo, máy bay đã đạt tốc độ gần 120 dặm/giờ trước khi trục trặc động cơ buộc các phi công phải hủy bỏ việc cất cánh và hướng dẫn hành khách sơ tán.
Tổng cộng có 232 hành khách—bao gồm bốn trẻ sơ sinh—và 13 thành viên phi hành đoàn trên chuyến bay này. Các hành khách và phi hành đoàn đã thoát hiểm thông qua các cầu trượt khẩn cấp. Bốn người bị thương đã được đưa đến bệnh viện tại thành phố Gurgaon gần đó, trong khi một thành viên phi hành đoàn bị bong gân mắt cá chân. Sân bay đã ban bố tình trạng khẩn cấp toàn diện và đóng cửa đường băng trong ba giờ; về phía mình, hãng SWISS cho biết họ đã thành lập một đội đặc nhiệm và đang hỗ trợ hành khách đặt lại chuyến bay. Các cơ quan chức năng, bao gồm Cục Điều tra Tai nạn Hàng không Ấn Độ và các cơ quan quản lý hàng không, hiện đang tiến hành điều tra vụ việc.
.
---- Texas: lốc xoáy, 2 người chết, 20 gia đình di dời vì nhà sụp. Theo các nhà chức trách cho biết vào ngày Chủ nhật, một cơn bão kèm lốc xoáy đã khiến ít nhất hai người thiệt mạng tại khu vực phía bắc bang Texas và làm ít nhất 20 gia đình phải di dời, trong đó nhiều ngôi nhà đã bị hư hại nghiêm trọng.
Ông J.D. Clark – Thẩm phán kiêm Giám đốc điều hành của Quận Wise – cho biết: ít nhất một người đã thiệt mạng và nhiều ngôi nhà bị hư hại trong đêm thứ Bảy tại thị trấn Runaway Bay. Ông Clark cho biết thêm rằng các đội ứng phó khẩn cấp đã nỗ lực dọn dẹp đống đổ nát để tiếp cận những ngôi nhà bị hư hại và cung cấp chăm sóc y tế tại những nơi cần thiết.
"Việc tiếp cận hiện trường gặp nhiều khó khăn do đường sá bị tắc nghẽn và hệ thống tiện ích công cộng bị đổ sập; tuy nhiên, các đội cứu hộ vẫn tiếp tục nỗ lực tiến sâu vào bên trong để tiếp cận những người đang cần giúp đỡ," ông Clark chia sẻ.
.
---- Michael Hirsh (bình luận gia báo Foreign Policy), Brian VanDeMark (sử gia Học viện Hải quân Hoa Kỳ) và C. Anthony Pfaff (chiến lược gia Atlantic Council): Iran theo chiến lược Bắc Việt thời Cuộc Chiến VN, nhưng nguy hiểm hơn vì Iran đẩy giá dầu toàn cầu tăng vọt; Trump có vẻ bó tay. Theo báo Tehran Times hôm 25/4/2026: Michael Hirsh, một cây bút chuyên mục của tạp chí Foreign Policy, nhận định rằng Iran “đang đi theo chiến lược của Hồ Chí Minh tại Việt Nam” khi đối mặt với cuộc chiến do Mỹ và Israel phát động chống lại quốc gia này. Trong bài viết có tựa đề “Giờ đây, Iran mới là bên nắm quyền chủ động” (Iran Is Calling the Shots Now), được đăng tải vào ngày 23 tháng 4, Hirsh viết rằng: cũng giống như cách các nhà lãnh đạo Việt Nam là Hồ Chí Minh và Lê Duẩn đã liên tục phớt lờ những lời kêu gọi đàm phán ngày càng trở nên tuyệt vọng của Tổng thống Lyndon Johnson, Iran hiện cũng đang làm điều tương tự và qua đó “khiến ông Trump phải bẽ mặt”.
Cây bút này cũng nhận định: “Điều gợi nhớ nhiều nhất đến bối cảnh Việt Nam vào lúc này có lẽ chính là những tuyên bố hàng ngày về các thắng lợi trên chiến trường” trong cuộc chiến chống lại Iran – những tuyên bố được đưa ra bởi Pete Hegseth, người được xem là “Bộ trưởng Chiến tranh” của ông Trump; và Hegseth đang “tự chứng tỏ mình chỉ là một phiên bản biếm họa của (Robert S.) McNamara (Bộ trưởng Quốc phòng dưới thời Tổng thống Johnson)”.
Dưới đây là nội dung bài viết:
Không, Iran chưa phải là “một Việt Nam thứ hai”. Chưa có lực lượng bộ binh nào của Mỹ phải hứng chịu những tổn thất nhân mạng không thể kham nổi; chưa có những dòng tít báo chí thống kê số người tử trận trong tuần; và cũng chưa có những cuộc biểu tình phản chiến rầm rộ nào nổ ra trên khắp các đường phố nước Mỹ. Và tất nhiên, thay vì một Lyndon Baines Johnson rệu rã và thất bại, vị Tổng thống đương nhiệm của Hoa Kỳ lại đang huênh hoang rằng ông mới chỉ tham chiến được vài tháng, và nhân tiện, ông còn khẳng định rằng lẽ ra ông đã có thể giành chiến thắng tại Việt Nam “một cách rất nhanh chóng”. Tuy nhiên, áp lực mà Tehran đang tạo ra đối với Donald Trump bỗng nhiên gợi nhớ rất nhiều đến những gì từng khiến LBJ phải lúng túng tại Việt Nam. Cụ thể, nó mang dáng dấp của chiến lược thắng lợi mà Hồ Chí Minh—vị lãnh tụ biểu tượng của miền Bắc Việt Nam—đã kiên trì theo đuổi một cách đầy ngoan cường.
Bằng cách từ chối các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt chiến tranh một cách nhanh chóng, đồng thời buộc ông Trump phải kéo dài lệnh ngừng bắn vô thời hạn—điều mà chỉ vài ngày trước đó, chính Tổng thống đã khẳng định dứt khoát rằng ông sẽ không làm—giới lãnh đạo Iran dường như đang đi theo đúng "kịch bản" của Hồ Chí Minh.
Chính Hồ Chí Minh và người kế nhiệm ông trong thập niên 1960—Lê Duẩn—đã đánh bại hai cường quốc đế quốc phương Tây (lần lượt là Pháp và Hoa Kỳ) nhờ thấu hiểu một chân lý mà Tehran dường như cũng đang nắm bắt: Những kẻ xâm lược đến từ phương xa, dù hùng mạnh đến đâu, rốt cuộc cũng sẽ cảm thấy mệt mỏi với chiến tranh sớm hơn nhiều so với chính các bạn. Như lời Hồ Chí Minh đã nói với thực dân Pháp vào năm 1946: “Các ông có thể giết 10 người của chúng tôi cho mỗi người của các ông bị chúng tôi tiêu diệt; nhưng ngay cả với tỷ lệ đó, các ông vẫn sẽ là kẻ thua cuộc, còn chúng tôi sẽ là người chiến thắng.”
Và cũng chính Hồ Chí Minh cùng Lê Duẩn đã nhiều lần phớt lờ những lời kêu gọi đàm phán ngày càng trở nên tuyệt vọng của Tổng thống Johnson—hành động tương tự như cách mà Tehran hiện nay đang khiến ông Trump phải bẽ mặt. Trong một bức thư gửi LBJ vào năm 1967, Hồ Chí Minh đã tuyên bố rõ ràng rằng ông sẽ không cân nhắc việc bước vào bàn đàm phán chừng nào chưa có “sự chấm dứt vô điều kiện đối với các cuộc ném bom và mọi hành động chiến tranh khác của Hoa Kỳ”; ông cũng nói thêm rằng “nhân dân Việt Nam sẽ không bao giờ chịu khuất phục trước vũ lực, và họ sẽ không bao giờ chấp nhận đàm phán dưới sự đe dọa của bom đạn.”
Trong suốt thập niên 1960s, Tổng thống Johnson thường xuyên trút cơn thịnh nộ tại các cuộc họp hội đồng chiến tranh về sự ngoan cố của Hà Nội; ông tự hỏi tại sao việc gia tăng các cuộc không kích cũng như những chiến dịch ném bom dai dẳng—khởi đầu bằng Chiến dịch Sấm Rền (Rolling Thunder)—lại thất bại trong việc buộc giới lãnh đạo miền Bắc Việt Nam phải ngồi vào bàn đàm phán. “Tôi không tin rằng họ sẽ chịu bỏ cuộc đâu,” có lúc ông đã nói với Bộ trưởng Quốc phòng Robert McNamara như vậy.
Tại Iran cũng diễn ra tình cảnh tương tự: Mohammad Baqer Ghalibaf—Chủ tịch Quốc hội nước này—đã tuyên bố rằng Tehran sẽ “không chấp nhận đàm phán dưới cái bóng đe dọa.” Ngay trong tuần này, các nhà đàm phán Iran đã bỏ mặc ông Trump cùng Phó Tổng thống J.D. Vance phải thấp thỏm chờ đợi tại Nhà Trắng một cuộc điện thoại mà rốt cuộc chẳng bao giờ tới. Để tăng thêm phần "thách thức", ông Ghalibaf còn tuyên bố rằng Tehran đang tận dụng lệnh ngừng bắn này để chuẩn bị “tung ra những quân bài mới trên chiến trường.” Phản ứng của ông Trump vào ngày 21 tháng 4 là tuyên bố trên mạng xã hội Truth Social rằng ông sẽ "gia hạn lệnh ngừng bắn cho đến khi đề xuất của họ được đệ trình." Tạm dịch: Giờ đây, dường như Iran mới là bên nắm quyền chủ động.
"Năm mươi năm sau khi Chiến tranh Việt Nam kết thúc, một lần nữa Hoa Kỳ lại lặp lại lịch sử này trong cuộc chiến với Iran," ông Hải Nguyễn, đồng sáng lập kiêm giám đốc Sáng kiến Nghiên cứu Chiến tranh Việt Nam Toàn cầu (Global Vietnam Wars Studies Initiative) tại Trường Harvard Kennedy, nhận định.
"Trong một cuộc chiến tranh bất đối xứng—tương tự như người Việt Nam trong Chiến tranh Việt Nam—người Iran sở hữu những lợi thế vượt xa tầm hiểu biết của người Mỹ," ông Nguyễn chia sẻ với tôi. "Họ hiểu rằng Hoa Kỳ có thể trút xuống hàng ngàn tấn bom, nhưng lại không đủ kiên nhẫn để trụ vững trong một cuộc chiến kéo dài. Giống như những người cách mạng Việt Nam xưa kia, người Iran dường như đã sẵn sàng cho một cuộc chiến trường kỳ, chấp nhận hy sinh to lớn về nguồn lực quốc gia. Nói cách khác, Iran đã nắm thóp được gót chân Achilles của Hoa Kỳ."
"Đây chính là hình hài của sự đầu hàng," cựu Đại sứ Hoa Kỳ tại NATO, ông Ivo Daalder, viết trong một bài đăng trên blog. "Chính ông Trump là người mong muốn một lệnh ngừng bắn, bởi ông nhận thấy việc leo thang căng thẳng hơn nữa chẳng thể buộc Iran nhượng bộ, đồng thời lo ngại về những hệ lụy kinh tế và chính trị nếu tiếp tục cuộc chiến. Nếu giờ đây ông Trump gia hạn lệnh ngừng bắn vô thời hạn, Iran cũng chẳng hề bận tâm. Ngay lúc này, mọi lợi thế đều đang nằm trong tay Iran, chứ không phải của ông Trump. Con bài duy nhất mà Tổng thống Hoa Kỳ còn nắm giữ là tái khởi động một cuộc chiến mà chính ông cũng chẳng hề mong muốn. Trong khi đó, Iran lại đang nắm giữ toàn bộ những con bài còn lại."
Mặc dù một bộ phận lớn trong hàng ngũ lãnh đạo đã bị tiêu diệt, Cộng hòa Hồi giáo Iran vẫn kiểm soát quyền tiếp cận Eo biển Hormuz và dường như đang gia tăng sự kiểm soát đó, thông qua việc bắt giữ một số tàu thuyền và lén lút vượt qua vòng phong tỏa của Hoa Kỳ. Theo tờ Financial Times — dẫn nguồn từ nhóm theo dõi vận tải hàng hóa Vortexa — tính đến thứ Ba, ước tính có khoảng 34 tàu chở dầu có liên hệ với Iran đã lọt qua được vòng phong tỏa này.
Trong khi đó, Giám đốc Cơ quan Tình báo Quốc phòng thuộc Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ — Trung tướng Thủy quân Lục chiến James H. Adams — đã thừa nhận trong phiên điều trần trước Quốc hội rằng Iran "vẫn còn nắm giữ hàng ngàn" tên lửa và máy bay không người lái tấn công một chiều. Đài CBS đưa tin vào ngày 22 tháng 4 rằng khoảng một nửa kho tên lửa đạn đạo và hệ thống phóng của Iran vẫn còn nguyên vẹn tính đến thời điểm lệnh ngừng bắn bắt đầu vào ngày 8 tháng 4; cùng với đó là khoảng 60% lực lượng hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) — lực lượng vốn được sử dụng để gây rối tại eo biển này.
Những con số này dường như đang làm lu mờ những tuyên bố của Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, người đã hùng hồn tuyên bố ngay trong ngày lệnh ngừng bắn có hiệu lực rằng: "Chiến dịch Epic Fury là một thắng lợi lịch sử và áp đảo trên chiến trường."
Quả thực, điều gợi nhớ nhiều nhất đến thời kỳ Chiến tranh Việt Nam vào lúc này có lẽ chính là những tuyên bố hàng ngày về các thắng lợi trên chiến trường do ông Hegseth đưa ra. Ông đang dần hiện lên như một phiên bản biếm họa của McNamara — vị chuyên gia số liệu thuộc nhóm "những bộ óc ưu tú nhất" (the best and brightest), người đã nhiều lần lừa dối cả quốc gia tin rằng Hoa Kỳ đang nắm chắc phần thắng tại Việt Nam. McNamara từng trở nên khét tiếng vì thói quen viện dẫn "đếm số lượng xác quân địch" (body counts) cùng các bằng chứng thống kê khác nhằm chứng minh cho sự hao mòn lực lượng đối phương trên chiến trường. Tương tự như vậy, ông Hegseth — người mà các nhân viên Lầu Năm Góc được cho là đã đặt cho biệt danh "McNamara ngốc nghếch" — cũng tỏ ra rất hăng hái trong việc định lượng "thắng lợi quân sự mang tính quyết định" của Washington tại Iran, bằng cách liệt kê số lượng tên lửa, bệ phóng và tàu chiến bị phá hủy, cũng như số lượng các thủ lĩnh đối phương bị tiêu diệt.
Thế nhưng, những con số đó giờ đây không còn mang nhiều trọng lượng như cách đây một hoặc hai tháng nữa. Trong một bản đánh giá về các cuộc đàm phán hòa bình Paris về vấn đề Việt Nam vào năm 1969, cựu Ngoại trưởng Hoa Kỳ Henry Kissinger đã viết: "Chúng ta đã tiến hành một cuộc chiến tranh quân sự; còn đối phương lại tiến hành một cuộc chiến tranh chính trị. Chúng ta tìm cách gây hao mòn lực lượng vật chất; còn đối phương lại nhắm vào sự kiệt quệ về mặt tâm lý của chúng ta."
Người Việt Nam đã khiến kẻ thù tại Washington rơi vào trạng thái kiệt quệ về tâm lý rất lâu trước khi người Mỹ kịp đạt được mức độ hao mòn lực lượng cần thiết tại chiến trường Việt Nam. Điều đó đã dẫn đến lập trường cứng rắn không khoan nhượng từ phía Hà Nội khi các cuộc đàm phán bắt đầu, đồng thời khiến chính ông Kissinger phải tuyên bố một cách sai lệch trước khi miền Nam Việt Nam sụp đổ rằng: “hòa bình đã ở trong tầm tay.”
Một kịch bản tương tự có lẽ đang diễn ra với Iran vào thời điểm hiện tại. Sự khác biệt chính, có lẽ nằm ở chỗ: thông qua việc phong tỏa Eo biển Hormuz, người Iran đang tìm cách nhanh chóng làm ông Trump kiệt sức bằng một đòn tấn công kinh tế kết hợp với một cuộc chiến chính trị—một cuộc chiến có thể gây tổn hại nặng nề cho cá nhân ông cũng như đảng của ông, đặc biệt là khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ chỉ còn cách sáu tháng.
“Tehran rất có thể đang thực hiện cùng một toan tính chiến lược mà Hà Nội từng áp dụng: Nếu chúng ta chịu đựng và trụ vững trước các đòn trừng phạt trên không của Hoa Kỳ, đồng thời từ chối đàm phán một cách nghiêm túc, thì sự ủng hộ của công chúng Mỹ đối với một cuộc chiến kéo dài và không phân thắng bại sẽ dần xói mòn theo thời gian; qua đó gia tăng áp lực buộc Washington phải đưa ra nhiều nhượng bộ hơn trên bàn đàm phán,” ông Brian VanDeMark, một nhà sử học tại Học viện Hải quân Hoa Kỳ, nhận định.
Tất nhiên, cuộc chiến tại Việt Nam cũng đã gây tổn hại về mặt kinh tế cho Tổng thống Johnson; khi mà chi tiêu cho chiến tranh ngày càng phình to đã dẫn đến một cuộc khủng hoảng ngân sách đối với chính ông Johnson cùng các chương trình “Xã hội Vĩ đại” (Great Society) mà ông vô cùng tâm huyết—và rốt cuộc, điều này đã góp phần đẩy lạm phát lên mức cao, đồng thời dẫn đến những thất bại bầu cử thảm hại cho Đảng Dân chủ.
Tuy nhiên, đòn “siết cổ” mà người Iran đang nắm giữ lại có sức nặng và tính tức thời lớn hơn nhiều so với bất kỳ lợi thế nào mà Chủ tịch Hồ Chí Minh từng có được trước đây—một đòn đánh đang đẩy giá năng lượng trên toàn thế giới leo thang chóng mặt. Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), việc phong tỏa Eo biển Hormuz hiện đã trở thành sự gián đoạn nguồn cung dầu mỏ nghiêm trọng nhất trong lịch sử, và thậm chí có thể châm ngòi cho một cuộc suy thoái kinh tế toàn cầu.
Mặc dù vậy, thị trường chứng khoán cùng các chỉ số kinh tế khác vẫn tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ; bản thân ông Trump cũng không hề để lộ bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy ông đang ở thế bị động hay phải lùi bước—thái độ này ngầm phát đi thông điệp rằng ông đang nắm trong tay vô vàn thời gian để giải quyết vấn đề. Trong một cuộc phỏng vấn với đài CNBC vào ngày 21 tháng 4, ông đã đưa ra một loạt các số liệu gây hoài nghi về sự can dự của Hoa Kỳ vào các cuộc chiến tranh trong quá khứ—bắt đầu từ tận Thế chiến thứ nhất—đồng thời khẳng định rằng cuộc xung đột hiện tại mà ông đang tham gia mới chỉ trôi qua vỏn vẹn “năm tháng” (trên thực tế, con số chính xác phải là xấp xỉ ba tháng). “Tôi lẽ ra đã có thể giành chiến thắng tại Việt Nam một cách rất nhanh chóng. Nếu tôi là Tổng thống vào thời điểm đó, tôi chắc chắn đã giành chiến thắng tại Iraq trong khoảng thời gian tương đương với thời gian mà chúng ta thực sự giành thắng lợi—bởi về cơ bản, chúng ta đã thực sự giành chiến thắng tại đó,” ông phát biểu.
Thế nhưng, cho đến thời điểm hiện tại, dường như chẳng có bất cứ thắng lợi nào thực sự được giành được cả.
Đó là một sai lầm chiến lược vô cùng quen thuộc mà các cường quốc thường mắc phải khi họ sa đà vào việc xâm lược quá nhiều quốc gia nhỏ bé hơn—một bài học xương máu mà chính Washington cũng đã phải nếm trải kể từ sau sự kiện ngày 11 tháng 9. Quả thực, chính quyền Trump đã nói rõ rằng Tổng thống đã tìm cách tránh rơi vào vũng lầy tại Iraq và Afghanistan bằng việc tránh điều động bộ binh, nếu có thể.
Tại Afghanistan, trước khi Hoa Kỳ rút quân sau hai thập niên nỗ lực đầy trắc trở nhằm bình định quốc gia này, Taliban từng nói: “Các người có đồng hồ, nhưng chúng tôi có thời gian.” Sợi dây chung gắn kết Việt Nam, Iraq và Afghanistan chính là sự kháng cự mang tinh thần dân tộc—dù là từ phía Việt Cộng, các chiến binh thánh chiến Iraq, hay Taliban—thường sẽ bền bỉ hơn cả sức chịu đựng của một thế lực chiếm đóng nước ngoài hùng mạnh.
Như ông Nguyen đã nhận định: “Sau chiến tranh, McNamara từng nói rằng một trong những lý do dẫn đến thất bại của người Mỹ tại Việt Nam là do họ đã không thấu hiểu lịch sử đấu tranh lâu dài của Việt Nam chống lại các cuộc xâm lược.”
Tháng 6 năm ngoái, sau khi ông Trump tham gia vào chiến dịch ngắn hạn giữa Hoa Kỳ và Israel nhằm vào các cơ sở hạt nhân của Iran, Vance—người vốn được biết đến là người hoài nghi về những cuộc xung đột kiểu này—đã phát biểu: “Điều mà tôi gọi là ‘Học thuyết Trump’ khá đơn giản: Thứ nhất, bạn phải xác định rõ một lợi ích cốt lõi của nước Mỹ—và trong trường hợp này—đó là việc Iran không được phép sở hữu vũ khí hạt nhân. Thứ hai, bạn phải nỗ lực giải quyết vấn đề đó bằng con đường ngoại giao một cách quyết liệt. Và thứ ba, khi không thể giải quyết bằng ngoại giao, bạn sẽ sử dụng sức mạnh quân sự áp đảo để giải quyết, rồi sau đó rút quân ngay lập tức trước khi cuộc xung đột kịp biến thành một cuộc chiến dai dẳng.”
Trong trường hợp này, ông Trump vẫn chưa đưa ra một mục tiêu rõ ràng; và nếu rốt cuộc ông có thể đưa Iran ngồi vào bàn đàm phán, thì ngày càng có nhiều dấu hiệu cho thấy Hoa Kỳ có thể sẽ phải chấp nhận những sự nhượng bộ tương tự như thỏa thuận hạt nhân năm 2015 dưới thời Tổng thống Barack Obama. Trong đó bao gồm cả vấn đề xử lý số vật liệu hạt nhân đã được làm giàu của Iran—lượng vật liệu vốn đã ở mức gần sẵn sàng để chế tạo bom. Thỏa thuận trước đó—trước khi bị ông Trump hủy bỏ—yêu cầu Iran phải chuyển 98% số vật liệu này ra khỏi lãnh thổ quốc gia. Giờ đây, ông Trump vẫn khăng khăng đòi Iran phải giao nộp số vật liệu hạt nhân đó, trong khi Tehran lại khẳng định rằng họ chưa hề đưa ra bất kỳ sự nhượng bộ nào như vậy.
“Trong những trường hợp mà lợi ích của cường quốc mạnh hơn chỉ mang tính giới hạn, thì thường xảy ra tình huống bên yếu hơn lại đánh bại bên mạnh hơn; bởi lẽ cường quốc mạnh hơn sẽ chạm đến ngưỡng chịu đựng và quyết định rút lui trước khi bên yếu hơn chạm đến ngưỡng đó,” Đại tá Lục quân Hoa Kỳ đã nghỉ hưu C. Anthony Pfaff—một nhà chiến lược tại Hội đồng Đại Tây Dương (Atlantic Council)—nhận định.
“Đó chính là điều mà tôi đang nhìn thấy trong cuộc đối đầu này,” ông nói thêm. Ngay cả khi chúng ta đưa ra cho Tehran những yêu cầu được coi là hợp lý dưới góc độ của họ, họ vẫn có động cơ để tiếp tục trì hoãn nhằm đòi hỏi nhiều hơn.
.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình