Bản tin cà phê sáng Thứ Hai 18/5/2026:
- Siêu tàu dầu Agios Fanourios I chở dầu từ Iraq được Hải quân Mỹ gỡ phong tỏa, cho về VN
- Các hãng hàng không VN đã cắt giảm 5.000 chuyến bay trong tháng 4 so với tháng 3 vì giá xăng tăng vọt
- Quân Israel đột kích, bắt đoàn tàu cứu trợ hướng về Gaza ngoài khơi Cyprus, bị bắt có thiếu nữ thiện nguyện Ashley Bảo Ngọc, người Việt đầu tiên cứu trợ dân Palestine ở Gaza.
- Cá cược Dân Chủ sẽ thắng ghế Thống Đốc California: Tỷ lệ dự đoán trên Polymarket cho thấy Becerra: 52%; Steyer: 32%; Hilton (Đảng Cộng hòa): 9%; Bianco: 3%; Porter: 2%.
- Cố vấn Pháp Lý Thượng viện: xài 1 tỷ đô để xây phòng khiêu vũ cho Trump ở Nhà Trắng cần 60 phiếu vì vi phạm Quy tắc Byrd.
- Trump nhượng bộ Tập: cho công dân TQ mua đất tại Hoa Kỳ.
- Iran đồng ý đóng băng (nhưng không tháo gỡ) chương trình nguyên tử dài hạn, trao uranium cho Nga giữ (thay vì cho Mỹ), không đòi Mỹ bồi thường nhưng cần gỡ rào kinh tế, cần quốc tế (vì không tin Mỹ) bảo đảm hòa bình.
- Iran cho 30 tàu, nhiều tàu của TQ, qua Eo biển Hormuz.
- Iran: đã tấn công quân đội thân Mỹ và Israel ở vùng Kurdistan giữa Iran/Iraq.
- Mỹ: tạm gỡ lệnh trừng phạt dầu mỏ Iran trong khi tìm thỏa thuận.
- Iran: đã phản hồi đề xuất hòa đàm mới của Mỹ qua Pakistan. Trump đã hù dọa: không còn thì giờ nữa.
- Đức lên án Iran vì đã tấn công UAE, kêu gọi Iran đàm phán, mở lại eo biển Hormuz.
- Iran lập một Sở hải quản để kiểm soát, thu phí tàu qua eo biển Hormuz
- Trump: TQ chịu mua ít nhất 17 tỷ USD nông sản/năm trong 3 năm tới.
- Trump hủy đơn kiện đòi bỏ túi riêng tiền công quỹ 10 tỷ đô, thay bằng kế hoạch lấy 1.7 tỷ USD công quỹ để tặng các bạn của Trump
- CIA nói Cuba đã mua 300 máy bay không người lái để sẵn sàng tấn công Mỹ. Bộ Ngoại giao Cuba tuyên bố vào ngày Chủ nhật rằng Cuba sẽ tự vệ nếu bị tấn công.
- Ấn Độ kêu gọi tự kềm chế sau vụ máy bay không người lái tấn công lò điện hạt nhân UAE.
- Saudi Arabia: bắn rớt 3 máy bay không người lái từ Iraq.
- Lính bắn tỉa đang được thay thế bởi máy bay không người lái.
- Idaho: 2 chiến đấu cơ tông nhau tan nát trên không, 4 phi công phóng ra kịp.
- Đài Loan phản đối Trump về lời nói với TQ rằng vụ Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan là con bài thương lượng rất tốt
- Nghi giao dịch nội gián trong chính phủ Mỹ về cuộc chiến Iran: 9 tài khoản đặt tiền cược vào chuyển động của quân lực Mỹ, qua hơn 80 lần đặt cược, tỷ lệ thắng 98%.
.
____ ____ TIN CHI TIẾT:
.
---- Theo tin của AAJ: Siêu tàu dầu Agios Fanourios I chở dầu từ Iraq được Hải quân Mỹ gỡ phong tỏa, cho về VN. Theo dữ liệu vận tải biển từ LSEG, siêu tàu chở dầu Agios Fanourios I đang hướng về Việt Nam để dỡ lô dầu thô từ Iraq, sau khi bị Hải quân Hoa Kỳ giữ lại trong 5 ngày tại Vịnh Oman. Con tàu chở dầu thô cỡ cực lớn (VLCC) mang cờ Malta này đã rời Eo biển Hormuz vào ngày 10 tháng 5 và đang di chuyển trong Vịnh Oman trước khi đổi hướng quay đầu vào ngày 11 tháng 5.
Dữ liệu của LSEG cho thấy tàu đã nối lại hành trình về phía Việt Nam vào ngày 16 tháng 5 và dự kiến sẽ cập bến tại Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn vào ngày 30 tháng 5. Tuần trước, Bộ Tư lệnh Trung tâm của quân đội Hoa Kỳ cho biết con tàu này đã bị đổi hướng như một phần trong nỗ lực thực thi lệnh phong tỏa đang diễn ra đối với Iran.
.
---- Các hãng hàng không VN đã cắt giảm 5.000 chuyến bay trong tháng 4 so với tháng 3 vì giá xăng tăng vọt. Báo The Star của Malaysia ghi theo tin Thông tấn xã Việt Nam dẫn lời ông Uông Việt Dũng – Giám đốc Cục Hàng không Việt Nam – cho biết vào thứ Sáu (ngày 15/5), các hãng hàng không Việt Nam đã cắt giảm gần 5.000 chuyến bay trong tháng 4 so với tháng trước đó, nguyên nhân là do những căng thẳng tại khu vực Trung Đông đã đẩy giá nhiên liệu hàng không tăng cao.
Theo báo cáo, các hãng hàng không Việt Nam đã thực hiện hơn 20.700 chuyến bay trong tháng 4. Ông Dũng cho biết chi phí vận hành của các hãng hàng không hiện đang chịu áp lực vô cùng lớn từ đà tăng của giá nhiên liệu, những biến động về tỷ giá hối đoái, tình trạng thiếu hụt máy bay và vật tư, cũng như những bất ổn về địa chính trị trên toàn cầu. Ông nhận định rằng những yếu tố này đã tác động trực tiếp đến giá vé máy bay, các nỗ lực kích cầu thị trường, cũng như năng lực cạnh tranh của các hãng hàng không.
.
---- Quân Israel đột kích, bắt đoàn tàu cứu trợ hướng về Gaza ngoài khơi Cyprus, bị bắt có 1 thiếu nữ thiện nguyện Ashley Bảo Ngọc, người Việt đầu tiên cứu trợ dân Palestine ở Gaza. Bản tin Aljajeera ghi nhận: Lực lượng Israel đột kích đoàn tàu cứu trợ hướng về Gaza ngoài khơi Cyprus. Các nhà tổ chức đoàn tàu cho biết các con tàu đã bị lực lượng Israel leo lên kiểm soát ngay trên vùng biển quốc tế, trong khi Thổ Nhĩ Kỳ lên án hành động này là "hải tặc".
Theo lời các nhà tổ chức, lực lượng Israel đã bắt đầu chặn bắt các tàu thuộc một đoàn tàu cứu trợ đang hướng về Gaza; cùng lúc đó, các đoạn video ghi lại cảnh lực lượng Israel tiếp cận và leo lên kiểm soát một số con tàu đã được công bố.
Tổ chức "Global Sumud Flotilla" – một phong trào quốc tế dẫn đầu sứ mệnh này – cho biết vào thứ Hai, các quân nhân Israel đã leo lên kiểm soát một số tàu ngay trên vùng biển quốc tế ngoài khơi Cyprus, khi đoàn tàu đang cố gắng di chuyển vào Dải Gaza đang bị bao vây.
"Các tàu quân sự hiện đang chặn bắt hạm đội của chúng tôi, và lực lượng IOF [Israel] đang leo lên kiểm soát chiếc tàu đầu tiên của chúng tôi ngay giữa ban ngày," tổ chức Global Sumud Flotilla viết trên nền tảng X.
"Chúng tôi yêu cầu một lối đi an toàn cho sứ mệnh nhân đạo hợp pháp và bất bạo động của mình. Các chính phủ cần phải hành động ngay lập tức để ngăn chặn những hành vi hải tặc phi pháp này – những hành vi nhằm duy trì cuộc bao vây mang tính diệt chủng của Israel đối với Gaza," tuyên bố tiếp tục.
Các đoạn video do những nhà tổ chức chia sẻ cho thấy cảnh các nhà hoạt động đang ghi hình khi lực lượng Israel tiếp cận và leo lên các con tàu.
Đài Al Jazeera hiện chưa thể xác minh độc lập tính xác thực của thông tin này. Phía quân đội Israel cũng chưa đưa ra bất kỳ bình luận nào ngay lập tức.
Hơn 50 con tàu đã khởi hành từ thành phố cảng Marmaris của Thổ Nhĩ Kỳ vào tuần trước, trong một hành trình mà các nhà tổ chức mô tả là giai đoạn cuối cùng của nỗ lực nhằm thách thức lệnh phong tỏa của Israel đối với vùng lãnh thổ Palestine này.
Phóng viên Tareq Abu Azzoum của đài Al Jazeera, đưa tin từ Gaza, cho biết truyền thông Israel đã mô tả chiến dịch này là một trong những đợt chặn bắt trên biển quy mô lớn nhất nhằm vào một đoàn tàu hướng về Gaza trong những năm gần đây.
Theo ông Abu Azzoum, lực lượng hải quân Israel đã chặn bắt khoảng 20 con tàu ở khu vực gần Cyprus – một địa điểm nằm khá xa chính Dải Gaza – và theo các báo cáo, khoảng 100 nhà hoạt động đã bị bắt giữ.
Ông cho biết truyền thông Israel đưa tin rằng các nhà hoạt động đã bị chuyển lên một nơi được mô tả là "nhà tù nổi" trước khi được đưa về cảng Ashdod của Israel để bị cơ quan tình báo nước này thẩm vấn.
Ông Abu Azzoum cũng dẫn lại các báo cáo từ truyền thông Israel cho biết quân đội nước này đã sử dụng các chiến thuật gây nhiễu điện tử – bao gồm việc phát các bài hát qua sóng vô tuyến – nhằm phá vỡ liên lạc giữa các tàu trong đoàn tàu cứu trợ khi đang di chuyển trên Địa Trung Hải.
Các vụ chặn bắt này diễn ra trong bối cảnh chi nhánh tại Thổ Nhĩ Kỳ của chiến dịch đoàn tàu cứu trợ tuyên bố rằng một trong những con tàu của họ – chiếc Munki – đã phải hứng chịu "tấn công" và bị các tàu quân sự Israel "quấy rối ở cự ly gần". Tờ nhật báo Yedioth Ahronoth của Israel đưa tin quân đội nước này đã bắt giữ các nhà hoạt động trên những con tàu thuộc đoàn tàu, đang chuyển họ sang một tàu hải quân và sau đó sẽ đưa họ tới cảng Ashdod của Israel.
“Con tàu Munki thuộc đoàn tàu đã bị lực lượng chiếm đóng Israel tấn công. Hiện tại, chúng tôi đã mất liên lạc với con tàu này,” tổ chức Global Sumud Turkiye cho biết trong một tuyên bố đăng tải trên nền tảng X vào đầu ngày thứ Hai.
Trong khi đó, trang "Thơ Palestine" (trên Facebook) của những người Việt bênh vực cho Palesitne cho biết: "Người bạn, đồng chí, nhà giáo và cũng là một thợ làm bánh của chúng tôi - Ashley Bảo Ngọc đã bị bắt cóc tại hải phận quốc tế ngày hôm nay khi đang ở trên tàu Barboros cùng đoàn thuyền Global Sumud mang hàng cứu trợ đến Gaza. Trước khi mất liên lạc, Bảo Ngọc cho biết họ đã phải chạy khỏi tàu phá sóng và tàu chiến của "Israel" với các container được dùng như nhà tù giam giữ các nhà hoạt động trên đó." Trang "Thơ Palestine" (trên Facebook) đang kêu gọi chính phủ VN yêu cầu Israel trả tự do cô Ashley Bảo Ngọc và đòi lên án Israel làm như hải tặc, bắt cóc người ở hải phận quốc tế. (Xem hình ở YouTube, tìm "Israel Gaza".)
.
---- Cá cược Dân Chủ sẽ thắng ghế Thống Đốc California: Tỷ lệ dự đoán trên Polymarket cho thấy Becerra: 52%; Steyer: 32%; Hilton (Đảng Cộng hòa): 9%; Bianco: 3%; Porter: 2%. Theo một cuộc thăm dò mới, một ứng cử viên thuộc Đảng Dân chủ cuối cùng đã vươn lên dẫn đầu trong cuộc đua giành ghế Thống đốc bang California.
Xavier Becerra đã vượt qua một danh sách ứng viên đông đảo trong cuộc thăm dò mới nhất do Đại học Emerson thực hiện; ông giành được 19% sự ủng hộ từ các cử tri, qua đó vượt mặt cả ứng viên dẫn đầu phía Đảng Cộng hòa là Steve Hilton lẫn tỷ phú thuộc Đảng Dân chủ là Tom Steyer. Hiện nay Hilton và Steyer đều xếp sau Becerra với mức ủng hộ 17%, tiếp đến là Cảnh sát trưởng thuộc Đảng Cộng hòa Chad Bianco với 11% và ứng viên Đảng Dân chủ Katie Porter với 10%.
Thị trường dự đoán Polymarket hiện đánh giá Becerra có cơ hội chiến thắng áp đảo lên tới 52% trong cuộc đua giành ghế Thống đốc năm 2026, bỏ xa đối thủ bám đuổi gần nhất là tỷ phú thuộc Đảng Dân chủ Tom Steyer, người hiện chỉ đạt mức khoảng 32%.
Tỷ lệ dự đoán trên Polymarket tính đến tối hôm qua (Chủ nhật) như sau: Becerra: 52%; Steyer: 32%; Hilton (Đảng Cộng hòa): 9%; Bianco: 3%; Porter: 2%; Mahan: 1%
.
---- Cố vấn Pháp Lý Thượng viện: xài 1 tỷ đô để xây phòng khiêu vũ cho Trump ở Nhà Trắng cần 60 phiếu vì vi phạm Quy tắc Byrd. Các Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ thông báo rằng Cố vấn Nghị viện Thượng viện đã ra phán quyết: một điều khoản dành riêng 1 tỷ đô la cho kế hoạch xây dựng phòng khiêu vũ tại Nhà Trắng của Tổng thống Donald Trump sẽ không thể được thông qua nếu không đạt được ngưỡng 60 phiếu ủng hộ tại cơ quan này.
Vào cuối ngày thứ Bảy, các thành viên Đảng Dân chủ thuộc phe thiểu số trong Ủy ban Tư pháp Thượng viện cho biết Cố vấn Nghị viện Elizabeth MacDonough đã chấp thuận lập luận của họ, cho rằng khoản tài trợ dành cho phòng khiêu vũ này — vốn được lồng ghép khéo léo vào một dự luật ngân sách lớn hơn về thực thi chính sách nhập cư — đã vi phạm "Quy tắc Byrd" của Thượng viện.
Đây là một đòn giáng mạnh vào những nỗ lực kéo dài bấy lâu nay của ông Trump nhằm xây dựng một phòng khiêu vũ tại Nhà Trắng, bất chấp sự phản đối từ các đối thủ chính trị. Phán quyết của Cố vấn Nghị viện đồng nghĩa với việc: nếu khoản 1 tỷ đô la nói trên vẫn được giữ lại trong dự luật nhập cư, nó sẽ không còn đủ điều kiện để được coi là một biện pháp "điều chỉnh ngân sách" — loại biện pháp vốn được phép thông qua chỉ với đa số phiếu đơn thuần.
Thay vào đó, do vấn đề liên quan đến phòng khiêu vũ này đã bị xác định là một thay đổi chính sách nằm ngoài phạm vi ngân sách, dự luật sẽ buộc phải đạt được đa số 60 phiếu tại Thượng viện — ngưỡng phiếu đủ mạnh để vô hiệu hóa chiến thuật "cản trở nghị sự" (filibuster) — qua đó tạo điều kiện cho các nghị sĩ Đảng Dân chủ có thể ngăn chặn việc thông qua dự luật này.
Các thành viên Đảng Dân chủ trong ủy ban đã bày tỏ sự hoan nghênh đối với phán quyết của bà MacDonough. "Người dân Mỹ không nên phải bỏ ra dù chỉ một xu cho cái dự án phòng khiêu vũ xa hoa, lãng phí và vô bổ của ông Trump," Thượng nghị sĩ Jeff Merkley (Đảng Dân chủ, Oregon) — thành viên cấp cao của Ủy ban Tư pháp Thượng viện — tuyên bố trong một thông cáo báo chí.
"Chính vì lẽ đó, trong một dự luật mà các nghị sĩ Đảng Cộng hòa lại phớt lờ nhu cầu thiết thực của tầng lớp lao động Mỹ — thay vào đó lại tìm cách rót một tỷ đô la vào cái phòng khiêu vũ mang phong cách Louis XIV của ông Trump, đồng thời ném thêm hàng chục tỷ đô la nữa vào hai cơ quan vốn đang hành xử một cách vô pháp — thì các nghị sĩ Đảng Dân chủ buộc phải đứng lên đấu tranh phản kháng." Ông Merkley cho biết, trong khi các thành viên ủy ban dự đoán rằng phe Cộng hòa sẽ "thay đổi dự luật này nhằm xoa dịu ông Trump", thì phe Dân chủ đã sẵn sàng phản đối bất kỳ sự thay đổi nào đối với dự luật này.
"Chúng ta không thể để phe Cộng hòa lãng phí ngân khố quốc gia vào một sứ mệnh gieo rắc hỗn loạn và tham nhũng, trong khi lại làm ngơ trước những nhu cầu thiết thực của người dân Mỹ."
Sau khi vấp phải phán quyết bất lợi dựa trên Quy tắc Byrd, các Thượng nghị sĩ thuộc phe Cộng hòa đã cho biết họ sẽ tìm một phương án khác để đảm bảo nguồn kinh phí cho dự án phòng đại tiệc này.
.
---- Trump nhượng bộ Tập: cho công dân TQ mua đất tại Hoa Kỳ. Donald Trump sau chuyến thăm Bắc Kinh đã thay đổi thái độ 180 độ so với lời cam kết trước đó với nông dân Mỹ rằng ông sẽ ngăn chặn công dân Trung Quốc thu mua đất đai tại Hoa Kỳ.
"Không phải là tôi thích điều đó. Nhưng bạn có muốn thấy giá nông sản sụt giảm, có muốn thấy nông dân thua lỗ nặng nề không? Chỉ cần loại bỏ nguồn cầu đó ra khỏi thị trường là điều đó sẽ xảy ra ngay," Tổng thống chia sẻ với người dẫn chương trình Sean Hannity của đài Fox News vào thứ Năm, trong chuyến thăm Trung Quốc của ông.
Trước đó, ông Hannity đã đặt vấn đề về việc "hàng ngàn, hàng ngàn mẫu Anh đất canh tác, đất chăn nuôi và đất nằm gần các cơ sở quân sự" đang bị các bên mua từ Trung Quốc thâu tóm.
Đây là chủ đề mà ông Trump từng đề cập trước đây: cụ thể là trong chiến dịch tranh cử vào tháng 9 năm 2024. "Chúng ta sẽ bảo vệ đất đai bằng cách tuyên bố rằng các bạn không được phép đến đây," ông phát biểu vào thời điểm đó, nhằm phản hồi câu hỏi của một phóng viên về vấn đề đất đai do người Trung Quốc sở hữu tại một sự kiện ở Pennsylvania.
Mức độ nghiêm trọng thực tế của tình hình này vẫn còn là chủ đề gây tranh cãi. Số liệu mới nhất từ Cơ quan Dịch vụ Nông nghiệp (Farm Service Agency)—một đơn vị trực thuộc Bộ Nông nghiệp—cho thấy quyền sở hữu của phía Trung Quốc chỉ chiếm 0,52% tổng diện tích đất do người nước ngoài nắm giữ tại Hoa Kỳ. Con số này tương đương khoảng 0,02% tổng diện tích đất nông nghiệp trên toàn quốc.
Tuy nhiên, những số liệu thống kê này vẫn không ngăn cản được chính quyền Trump biến vấn đề đất đai liên quan đến Trung Quốc trở thành một điểm nóng để kiếm điểm chính trị trong nhiệm kỳ thứ hai của ông. Tổng thống đã dốc sức ủng hộ "Kế hoạch Hành động vì An ninh Nông nghiệp Quốc gia" (National Farm Security Action Plan)—được công bố vào tháng 7 năm 2025—với mục tiêu cấm các hoạt động mua bán đất nông nghiệp mới từ phía Trung Quốc, đồng thời buộc những chủ sở hữu hiện tại phải thoái vốn trong vòng một năm, nếu không sẽ phải đối mặt với các khoản tiền phạt và án tù lên tới 5 năm. Bây giờ Trump trở mặt: những phát biểu mới đây của ông với đài Fox đã khiến tính khả thi và sự nhất quán của sáng kiến này bị đặt dấu hỏi. Những số liệu này cũng không ngăn được ông Trump đổ lỗi cho Đảng Dân chủ về mối đe dọa – theo nhận định của ông – từ việc Trung Quốc sở hữu đất đai tại Hoa Kỳ.
"Họ đã nắm giữ rất nhiều đất đai trong suốt một thời gian dài," ông phát biểu với Hannity vào hôm thứ Năm. "Ông Obama chẳng làm gì để giải quyết việc đó cả. Họ đã mua rất nhiều đất trong nhiệm kỳ của chính quyền Obama. Ông ấy đã hoàn toàn không có động thái nào." Và bây giờ, Trump đồng ý cho TQ mua đất tại Mỹ.
.
---- Iran đồng ý đóng băng (nhưng không tháo gỡ) chương trình nguyên tử dài hạn, trao uranium cho Nga giữ (thay vì cho Mỹ), không đòi Mỹ bồi thường nhưng cần gỡ rào kinh tế, cần quốc tế (vì không tin Mỹ) bảo đảm hòa bình. Theo tin của đài Al Arabiya hôm thứ Hai – dẫn nguồn từ một đề xuất hòa bình bị rò rỉ của Iran – Tehran sẵn sàng chấp thuận việc đóng băng chương trình hạt nhân trong dài hạn, nhưng kiên quyết không đồng ý tháo dỡ hoàn toàn chương trình nguyên tử của mình.
Đài này cũng cho biết thêm rằng Iran đang đề xuất một tiến trình hòa bình "lâu dài và đa giai đoạn" với Hoa Kỳ và Israel. Hơn nữa, Tehran được cho là đã yêu cầu chuyển giao lượng uranium đã làm giàu của mình sang Nga thay vì chuyển cho Hoa Kỳ. Bản tin cũng khẳng định rằng Iran đã từ bỏ yêu cầu bồi thường tài chính từ phía Hoa Kỳ, thay vào đó chỉ đề nghị được tạo điều kiện thuận lợi về mặt kinh tế.
Tehran được cho là đang yêu cầu các sự bảo đảm từ cộng đồng quốc tế đối với bất kỳ thỏa thuận nào đạt được với Hoa Kỳ, đồng thời đòi hỏi một "cách diễn đạt mang tính chính trị... nhằm giữ thể diện" cho nước này.
.
---- Iran cho 30 tàu, nhiều tàu của TQ, qua Eo biển Hormuz. Iran đã cho phép khoảng 30 con tàu — bao gồm một số tàu có liên hệ với Trung Quốc — đi qua Eo biển Hormuz trong đêm từ thứ Năm sang thứ Sáu, theo khuôn khổ mà Tehran mô tả là "các quy trình quá cảnh do Iran quản lý". Thông tin này được đưa ra dựa trên các báo cáo từ truyền thông nhà nước Iran và các tuyên bố từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC).
Động thái này báo hiệu một sự nới lỏng hạn chế đối với sự kiểm soát chặt chẽ của Iran đối với một trong những tuyến đường thủy có tầm quan trọng chiến lược bậc nhất thế giới; đồng thời cũng làm nổi bật sự phối hợp ngày càng tăng giữa Tehran và Bắc Kinh trong bối cảnh cuộc xung đột tại Trung Đông vẫn đang tiếp tục gây gián đoạn các thị trường năng lượng toàn cầu.
Các quan chức Iran cho biết những chuyến quá cảnh này được thực hiện với sự "phối hợp chặt chẽ" cùng Trung Quốc và tuân thủ các quy trình an ninh do Tehran thiết lập, sau khi Iran thực tế đã nắm quyền kiểm soát Eo biển này kể từ khi chiến sự bùng nổ vào đầu năm nay.
Hãng thông tấn Tasnim, cơ quan truyền thông trực thuộc nhà nước, đưa tin rằng sự sắp xếp này phản ánh "quan hệ đối tác chiến lược" giữa Tehran và Bắc Kin Iranh; trong khi đó, các quan chức quân sự Iran nhấn mạnh rằng việc tiếp cận tuyến đường hàng hải hẹp này vẫn hoàn toàn phụ thuộc vào sự chấp thuận của phía Iran.
Eo biển Hormuz — tuyến đường nối Vịnh Ba Tư với Vịnh Oman và Biển Ả Rập — từ trước đến nay vẫn là nơi trung chuyển khoảng một phần năm tổng nguồn cung dầu mỏ của thế giới.
Kể từ khi các hoạt động thù địch bắt đầu, Iran đã nhiều lần cảnh báo rằng mọi hoạt động giao thông thương mại qua đây đều sẽ phải có sự cho phép từ các cơ quan chức năng của Iran.
Một chỉ huy thuộc IRGC được cho là đã tuyên bố rằng các tàu có liên hệ với những quốc gia mà Iran coi là "các quốc gia thù địch" vẫn bị cấm đi qua tuyến đường này; điều này cho thấy Tehran vẫn đang tiếp tục sử dụng tuyến đường thủy này như một công cụ gây sức ép đối với Hoa Kỳ và các đồng minh của nước này.
Việc mở cửa trở lại một cách có chọn lọc này cũng đã làm gia tăng sự chú ý và các cuộc điều tra xoay quanh những báo cáo cho rằng Iran có thể đang trục lợi trực tiếp từ chính hệ thống kiểm soát quá cảnh đầy hạn chế này.
.
---- Iran: đã tấn công quân đội thân Mỹ và Israel ở vùng Kurdistan giữa Iran/Iraq. Vào thứ Hai, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) thông báo rằng các binh sĩ của họ đã tấn công những "nhóm khủng bố phản cách mạng" có liên hệ với Hoa Kỳ và Israel tại thành phố Baneh thuộc vùng Kurdistan của Iran, nằm gần biên giới với Iraq.
Trong một tuyên bố, IRGC cho biết lực lượng của họ đã nhắm vào các nhóm xuất phát từ "miền bắc Iraq và hành động theo sự chỉ đạo của Hoa Kỳ cùng chế độ theo chủ nghĩa Zion", những kẻ "đang âm mưu buôn lậu một lô vũ khí và đạn dược lớn của Mỹ" vào lãnh thổ Iran.
.
---- Mỹ: tạm gỡ lệnh trừng phạt dầu mỏ Iran trong khi tìm thỏa thuận. Hãng tin bán chính thức Tasnim của Iran đưa tin vào hôm thứ Hai, dẫn lời một nguồn tin thân cận với đội ngũ đàm phán, cho biết Hoa Kỳ đã đồng ý trong một văn bản mới gửi tới Iran về việc tạm thời dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ của nước này.
Nguồn tin này cho biết chi tiết rằng các lệnh trừng phạt sẽ được tạm ngưng thông qua một văn bản miễn trừ của Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài Hoa Kỳ (OFAC) trong khi các cuộc thảo luận nhằm chấm dứt cuộc chiến vẫn đang diễn ra.
Mặc dù Tehran bày tỏ quan điểm rằng việc dỡ bỏ toàn bộ các lệnh trừng phạt đối với quốc gia này cần phải là một phần trong các cam kết của Washington, nhưng cho đến nay, chính quyền của Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump mới chỉ đưa ra một biện pháp nới lỏng tạm thời cho đến khi đạt được một thỏa thuận chung cuộc.
.
---- Iran: đã phản hồi đề xuất hòa đàm mới của Mỹ qua Pakistan. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmail Baghaei, cho biết vào hôm thứ Hai rằng Iran đã phản hồi một đề xuất mới từ phía Hoa Kỳ nhằm chấm dứt cuộc chiến, trong bối cảnh các cuộc đàm phán vẫn đang tiếp diễn thông qua sự trung gian của Pakistan.
"Như chúng tôi đã thông báo vào hôm qua, những quan ngại của chúng tôi đã được chuyển tới phía Hoa Kỳ," ông Baghaei phát biểu trong một cuộc họp báo, đồng thời nói thêm rằng các hoạt động trao đổi vẫn đang tiếp diễn, bất chấp những thông tin trên truyền thông Iran mô tả các yêu cầu của Washington là "quá đáng."
Hôm qua (Chủ Nhật), Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã cảnh báo quốc gia này rằng "thời gian đang cạn dần," trong bối cảnh các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt cuộc chiến đang rơi vào bế tắc. Ông đe dọa rằng: "Họ tốt hơn hết là nên hành động đi, và phải NHANH CHÓNG lên, nếu không thì sẽ chẳng còn lại chút gì của họ nữa đâu."
.
---- Đức lên án Iran vì đã tấn công UAE, kêu gọi Iran đàm phán, mở lại eo biển Hormuz. Hôm thứ Hai, Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã lên án các cuộc tấn công mới nhất của Iran nhằm vào Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất UAE và "các đối tác khác".
"Các cuộc tấn công nhằm vào các cơ sở hạt nhân gây ra mối đe dọa đối với sự an toàn của người dân trên toàn bộ khu vực này. Không được phép để bạo lực leo thang thêm nữa," ông Merz viết trong một bài đăng trên nền tảng X, đồng thời kêu gọi Tehran tham gia vào các cuộc đàm phán "nghiêm túc" với Hoa Kỳ và chấm dứt cuộc chiến.
Quan chức Đức nhấn mạnh rằng các mối đe dọa nhằm vào những quốc gia láng giềng khác tại Trung Đông phải chấm dứt, đồng thời Eo biển Hormuz phải được mở cửa trở lại.
.
---- Iran lập một Sở hải quản để kiểm soát, thu phí tàu qua eo biển Hormuz. Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran hôm thứ Hai đã thông báo về việc thành lập một cơ quan nhà nước mới nhằm quản lý sự kiểm soát của Tehran đối với hoạt động giao thông hàng hải tại Eo biển Hormuz – tuyến đường mà Cộng hòa Hồi giáo này trên thực tế đã phong tỏa và đang muốn thu phí đối với các tàu thuyền đi qua.
Cơ quan an ninh cấp cao nhất của Iran đã đăng tải trên tài khoản X chính thức của mình một bài viết giới thiệu về Cơ quan Quản lý Eo biển Vịnh Ba Tư (PGSA), trong đó cho biết cơ quan này sẽ cung cấp "các cập nhật theo thời gian thực về các hoạt động tại Eo biển Hormuz cũng như những diễn biến mới nhất". Tài khoản của Hải quân thuộc Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) cũng đã chia sẻ bài đăng tương tự.
PGSA quy định bắt buộc tất cả các tàu thuyền đi qua khu vực này phải nộp một bản "Tuyên bố Thông tin Tàu thuyền" chi tiết để được cấp phép quá cảnh trước khi tiến vào điểm thắt chiến lược đầy quan trọng này.
.
---- Trump: TQ chịu mua ít nhất 17 tỷ USD nông sản/năm trong 3 năm tới. Nhà Trắng cho biết vào hôm Chủ nhật rằng Trung Quốc đã đồng ý mua lượng nông sản Mỹ trị giá ít nhất 17 tỷ USD mỗi năm trong vòng ba năm tới.
Theo thỏa thuận đạt được trong chuyến thăm quốc gia châu Á này của Tổng thống Mỹ Donald Trump, Bắc Kinh sẽ thực hiện các thương vụ mua bán này vào các năm 2026, 2027 và 2028, bên cạnh các cam kết mua đậu nành đã được thống nhất trước đó.
Nhà Trắng cũng cho biết thêm rằng Trung Quốc đã đồng ý nối lại việc nhập cảng gia cầm từ các tiểu bang của Mỹ được xác định là không có dịch cúm gia cầm có độc lực cao, đồng thời khôi phục quyền tiếp cận thị trường đối với thịt bò Mỹ thông qua việc gia hạn danh sách các cơ sở chế biến thịt bò đã hết hạn (với hơn 400 cơ sở) và bổ sung thêm một số cơ sở mới.
.
---- Trump hủy đơn kiện đòi bỏ túi riêng tiền công quỹ 10 tỷ đô, thay bằng kế hoạch lấy 1.7 tỷ USD công quỹ để tặng các bạn của Trump. Theo các báo cáo trước đó, vào thứ Hai, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã rút lại đơn kiện trị giá 10 tỷ USD đối với Sở Thuế vụ (IRS).
Theo một hồ sơ đệ trình lên tòa án liên bang tại Miami, ông Trump cùng hai người con trai cả là Donald Trump Jr. và Eric Trump đã tự nguyện rút đơn kiện chống lại IRS "có tính chất vĩnh viễn" (with prejudice); điều này đồng nghĩa với việc các nguyên đơn sẽ không thể đưa ra cùng những khiếu nại đó trong một đơn kiện dân sự khác.
Hơn nữa, các báo cáo gần đây cho thấy Bộ Tư pháp Hoa Kỳ đang đàm phán một thỏa thuận dàn xếp với Tổng thống, theo đó chính phủ liên bang sẽ chi 1,7 tỷ USD vào một quỹ nhằm bồi thường cho các đồng minh của ông Trump—những người được cho là đã bị chính quyền tiền nhiệm đối xử bất công.
.
--- CIA nói Cuba đã mua 300 máy bay không người lái để sẵn sàng tấn công Mỹ. Bộ Ngoại giao Cuba tuyên bố vào ngày Chủ nhật rằng nước này sẽ tự vệ nếu bị tấn công. "Nếu Cuba bị tấn công, nước này sẽ thực thi quyền tự vệ chính đáng của mình," Bộ này khẳng định trong một bài đăng trên nền tảng X.
Tuyên bố này được đưa ra sau khi một bản tin từ truyền thông Hoa Kỳ cho rằng các quan chức Mỹ tin rằng quốc đảo này đã sở hữu hơn 300 máy bay không người lái và đang lên kế hoạch tấn công căn cứ của Mỹ tại Vịnh Guantanamo, các tàu quân sự của Mỹ, và có khả năng là cả Key West, Florida.
Các quan chức tình báo Hoa Kỳ tin rằng Cuba đã sở hữu hơn 300 máy bay không người lái (drone) quân sự và đã thảo luận về các kế hoạch khả thi nhằm sử dụng chúng để tấn công các mục tiêu của Mỹ—bao gồm căn cứ hải quân Hoa Kỳ tại Vịnh Guantanamo, các tàu chiến Mỹ, và có thể cả Key West, Florida. Đây là thông tin được Axios đưa ra trong báo cáo công bố hôm Chủ nhật, dựa trên các tài liệu tình báo mật được chia sẻ với hãng tin này.
Theo các quan chức Mỹ, những thông tin tình báo này không cho thấy Cuba đang chuẩn bị một cuộc tấn công sắp xảy ra. Tuy nhiên, chúng đã làm gia tăng mối lo ngại trong chính quyền Trump về mối quan hệ quân sự giữa Cuba với Nga và Iran, cũng như sự lan rộng nhanh chóng của hình thức chiến tranh sử dụng máy bay không người lái.
Theo một quan chức CIA được truyền thông dẫn lời, Giám đốc CIA John Ratcliffe đã tới Cuba vào thứ Năm và đưa ra lời cảnh báo đối với các quan chức Cuba về bất kỳ hành động thù địch nào. Ông Ratcliffe cũng thúc giục chính quyền Cuba từ bỏ hệ thống chính trị hiện tại của họ như một giải pháp để chấm dứt các lệnh trừng phạt của Hoa Kỳ.
Theo các quan chức Mỹ, kể từ năm 2023, Cuba đã mua sắm các loại máy bay không người lái tấn công với nhiều năng lực khác nhau từ Nga và Iran, đồng thời đã bố trí chúng tại các địa điểm chiến lược trên khắp hòn đảo này. Các quan chức cũng cho biết chính quyền Cuba gần đây đã tìm cách mua thêm máy bay không người lái và trang thiết bị quân sự từ Nga.
Các quan chức Hoa Kỳ cũng cho biết Cuba không có năng lực để gây gián đoạn hoạt động hàng hải tại Eo biển Florida theo cách mà Iran đã tác động lên Eo biển Hormuz. "Chẳng ai phải bận tâm về việc máy bay chiến đấu từ Cuba sẽ tấn công cả. Thậm chí còn chưa rõ liệu họ có chiếc máy bay nào còn khả năng cất cánh hay không nữa," một quan chức cấp cao của Hoa Kỳ nhận định.
.
---- Ấn Độ kêu gọi kềm chế sau vụ máy bay không người lái tấn công lò điện hạt nhân UAE. Chính phủ Ấn Độ đã kêu gọi sự kềm chế sau vụ tấn công bằng máy bay không người lái hôm Chủ nhật nhằm vào Nhà máy Điện hạt nhân Barakah tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), đồng thời bày tỏ sự "quan ngại sâu sắc".
"Những hành động như vậy là không thể chấp nhận và đại diện cho một sự leo thang nguy hiểm. Chúng tôi khẩn thiết kêu gọi sự kiềm chế, cũng như việc quay trở lại với đối thoại và ngoại giao," Bộ Ngoại giao Ấn Độ tuyên bố.
Cơ quan Quản lý Hạt nhân Liên bang (FANR) của UAE cho biết vụ tấn công bằng máy bay không người lái này đã không gây ra rò rỉ phóng xạ.
.
---- Saudi Arabia: bắn rớt 3 máy bay không người lái từ Iraq. Bộ Quốc phòng Saudi Arabia cho biết vào ngày Chủ nhật rằng lực lượng phòng không nước này đã bắn hạ ba máy bay không người lái xâm nhập không phận từ phía Iraq vào đầu ngày hôm nay. Không có thiệt hại nào được ghi nhận.
Một người phát ngôn của Bộ này tuyên bố rằng Saudi Arabia "bảo lưu quyền đáp trả vào thời điểm và địa điểm thích hợp", đồng thời sẽ thực hiện mọi biện pháp cần thiết để đảm bảo "chủ quyền, an ninh, cũng như sự an toàn của công dân và cư dân trên lãnh thổ của mình."
.
---- Lính bắn tỉa đang được thay thế bởi máy bay không người lái. Người đàn ông từng thực hiện phát bắn tỉa thành công mà Ukraine ca ngợi là xa nhất trong lịch sử, giờ đây lại dành cả ngày để chất thuốc nổ lên các máy bay không người lái (drones). Tờ Wall Street Journal khắc họa câu chuyện về ông Vyacheslav Kovalskiy, 60 tuổi, như một minh chứng cho thấy máy bay không người lái đang thay đổi diện mạo chiến tranh hiện đại như thế nào, đồng thời đe dọa khiến một số vai trò truyền thống trở nên lỗi thời. Hồi năm 2023, người lính bắn tỉa thuộc lực lượng đặc nhiệm Ukraine này được cho là đã hạ gục một sĩ quan Nga từ khoảng cách gần 2,5 dặm (tương đương 4 km). Bây giờ, ông Kovalskiy đã không thực hiện bất kỳ phát bắn nào trong khoảng một năm rưỡi qua, khi mà những chiếc máy bay không người lái mang theo thuốc nổ đã tiếp quản các nhiệm vụ của ông.
"Máy bay không người lái đơn giản là hiệu quả hơn và chi phí thấp hơn," ông Kovalskiy chia sẻ. "Trước đây, tôi là lính bắn tỉa và mọi người đều phải xoay quanh tôi. Giờ đây, người điều khiển máy bay không người lái mới là tâm điểm—mọi người đều phải xoay quanh drones, kể cả tôi." Bài viết đi sâu phân tích sự phức tạp về mặt hậu cần khi phải đưa một lính bắn tỉa cùng trang thiết bị vào vị trí tác chiến, đối lập với sự dễ dàng tương đối khi một phi công điều khiển máy bay không người lái có thể tung đòn tấn công ngay từ trong hầm trú ẩn. Máy bay không người lái cũng tạo ra mối đe dọa trực tiếp về mặt thể chất đối với các lính bắn tỉa—chúng có thể khóa mục tiêu là con người dựa trên thân nhiệt và công nghệ ảnh nhiệt. Bài viết có lưu ý rằng Lầu Năm Góc vẫn coi lính bắn tỉa đóng một vai trò "thiết yếu và không thể bị gây nhiễu" trong chiến tranh. Dẫu vậy, những cựu binh dày dạn kinh nghiệm như ông Kovalskiy vẫn linh cảm rằng kỷ nguyên của họ đang dần khép lại—mặc dù có một khía cạnh của công việc mà ông chẳng hề nhớ nhung chút nào: chính là khoảnh khắc phải bóp cò súng nhắm vào một con người.
.
---- Idaho: 2 chiến đấu cơ tông nhau tan nát trên không, 4 phi công phóng ra kịp. Bốn thành viên phi hành đoàn đã phóng ghế thoát hiểm an toàn sau khi hai phi cơ phản lực của Hải quân va chạm trong một buổi biểu diễn trên không tại miền Tây Idaho vào Chủ nhật. Hai chiếc tiêm kích EA-18G Growler đã gặp nạn trong khuôn khổ triển lãm hàng không "Fighter Skies" tại Căn cứ Không quân Mountain Home, dẫn đến việc toàn bộ phần còn lại của chương trình bị hủy bỏ. Một đoạn video do Shane Ogden ghi lại cho thấy hai chiếc máy bay va chạm giữa không trung ở vị trí cách căn cứ khoảng hai dặm, và các thành viên phi hành đoàn đã kịp thời phóng ghế thoát hiểm trước khi máy bay rơi xuống mặt đất. Sau đó, những cột khói bốc lên nghi ngút có thể được nhìn thấy rõ ràng. "Lúc đó tôi đang quay phim và cứ nghĩ rằng họ sẽ tách nhau ra, nhưng rồi sự cố đã xảy ra và tôi tiếp tục quay lại toàn bộ diễn biến sau đó," Ogden chia sẻ với tờ Politico, đồng thời cho biết anh đã rời khỏi hiện trường để tránh làm cản trở công tác ứng cứu của lực lượng khẩn cấp.
Theo ghi nhận của Politico – dẫn lời bà Amelia Umayam, người phát ngôn của Lực lượng Không quân Hải quân – hai chiếc máy bay gặp nạn thuộc biên chế của Phi đội Tấn công Điện tử số 129 đóng tại đảo Whidbey, bang Washington. Các phi công đang thực hiện một màn trình diễn trên không thì vụ tai nạn xảy ra; bà Umayam cũng xác nhận rằng các thành viên phi hành đoàn đã được đội ngũ y tế tiến hành kiểm tra sức khỏe. Hiện tại, nguyên nhân vụ tai nạn đang được điều tra làm rõ. Trên trang Facebook chính thức của mình, đơn vị "Gunfighters" thuộc Căn cứ Không quân Mountain Home thông báo rằng các thành viên phi hành đoàn liên quan đến sự cố hiện đang trong tình trạng sức khỏe ổn định.
.
---- Đài Loan phản đối Trump về lời nói với TQ rằng vụ Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan là con bài thương lượng rất tốt. Vào hôim Chủ nhật, Tổng thống Đài Loan Lai Ching-te đã phản hồi trước nhận định của Tổng thống Trump rằng việc bán vũ khí cho Đài Loan là một "con bài thương lượng rất tốt" trong các giao dịch của Mỹ với Trung Quốc; ông ngụ ý rằng đó là vai trò mà người dân Đài Loan không hề muốn đảm nhận. Theo tin từ Reuters, một bài đăng trên Facebook của ông đã cam kết rằng Đài Loan "tuyệt đối sẽ không bị hy sinh hay đem ra trao đổi", đồng thời sẽ không từ bỏ chủ quyền hay nền dân chủ của mình. Cuộc gặp tại Bắc Kinh vào tuần trước giữa Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã làm dấy lên những lo ngại tại Đài Bắc về mức độ vững chắc của sự ủng hộ từ phía Mỹ, đặc biệt là trong vấn đề duy trì việc bán vũ khí.
Ông Lai thừa nhận rằng người dân Đài Loan đang "rất lo ngại" về những nội dung đã được thảo luận tại Trung Quốc. Ông khẳng định Đài Bắc sẽ không chủ động khơi mào hay làm leo thang căng thẳng, nhưng đồng thời gọi Trung Quốc là nguồn gốc chính gây ra sự bất ổn trong khu vực. Theo hãng tin AP, tuyên bố của ông Lai nhấn mạnh rằng việc Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan, cũng như sự hợp tác an ninh giữa hai bên, không chỉ được quy định bởi pháp luật mà còn đóng vai trò là chất xúc tác thúc đẩy hòa bình và ổn định trong khu vực. "Chúng tôi xin cảm ơn Tổng thống Trump vì sự ủng hộ liên tục của ông đối với hòa bình và ổn định trên eo biển Đài Loan kể từ nhiệm kỳ đầu tiên, bao gồm cả việc không ngừng gia tăng quy mô và số lượng vũ khí bán cho Đài Loan," ông phát biểu.
.
---- Nghi giao dịch nội gián trong chính phủ Mỹ về cuộc chiến Iran: 9 tài khoản đặt tiền cược vào chuyển động của quân lực Mỹ, qua hơn 80 lần đặt cược, tỷ lệ thắng 98%. Các tài khoản bị nghi ngờ giao dịch nội gián đã thu về 2,4 triệu USD từ các kèo cá cược về chiến tranh Iran trên Polymarket với tỷ lệ thắng lên tới 98%, theo phát hiện của một công ty phân tích dữ liệu. Có 9 tài khoản có liên kết với nhau trên nền tảng Polymarket đã bỏ túi hơn 2,4 triệu USD nhờ việc đặt cược gần như độc quyền vào các hành động quân sự của Hoa Kỳ; các "thám tử kỹ thuật số" từ công ty phân tích dữ liệu Bubblemaps đã xác định đây có thể là một trường hợp giao dịch nội gián đặc biệt nghiêm trọng.
Các tài khoản ẩn danh này đã đặt cược thắng vào chính xác những ngày diễn ra các sự kiện mang tính bước ngoặt trong cuộc chiến với Iran: các đợt không kích đầu tiên của Hoa Kỳ, việc lật đổ Lãnh tụ tối cao của Iran, và tuyên bố ngừng bắn.
Theo Nicolas Vaiman – đồng sáng lập kiêm CEO của Bubblemaps, người đầu tiên chia sẻ những phát hiện này với chương trình 60 Minutes – thì qua hơn 80 lần đặt cược, các tài khoản này đạt tỷ lệ thắng lên tới 98%, ngay cả khi nhiều kèo cược được đặt vào thời điểm mà xác suất thắng là rất thấp. "Đây có lẽ là mô hình giao dịch 'điên khùng' nhất mà chúng tôi từng phát hiện trên Polymarket tính đến nay," Vaiman nhận định. "Chỉ riêng yếu tố may mắn thôi thì không thể nào giải thích được những con số đó."
Chín tài khoản có liên kết nói trên không phải là những kẻ duy nhất đặt cược vào chiến tranh. Trong năm nay, đã có hơn 1 tỷ USD được đặt cược trực tuyến vào các quyết định và kết quả quân sự. Khả năng đặt cược vào các diễn biến chiến tranh trên các thị trường dự đoán đã tạo ra một danh mục hoàn toàn mới trong lĩnh vực giao dịch nội gián.
Các thị trường dự đoán bùng nổ về mức độ phổ biến
Các thị trường dự đoán – nơi cho phép người dùng đặt cược vào xác suất xảy ra của nhiều loại sự kiện trong tương lai – đã bùng nổ mạnh mẽ về mức độ phổ biến. Tuy nhiên, sau khi một binh sĩ Lục quân Hoa Kỳ bị truy tố vào tháng trước vì cáo buộc sử dụng thông tin mật để thắng cược, chương trình 60 Minutes đã tiến hành điều tra xem liệu những người nắm giữ thông tin nội bộ có đang lợi dụng các thông tin chưa được công bố để giành lợi thế hay không.
"Đây là một dạng thức mới của giao dịch nội gián," ông Rob Schwartz nhận định. Ông là đối tác tại hãng luật Morgan Lewis và từng có 13 năm công tác tại Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai (CFTC) – cơ quan chuyên trách giám sát các hành vi gian lận và giao dịch nội gián.
Hoa Kỳ nghiêm cấm việc đặt cược vào các sự kiện quân sự trên những nền tảng như Polymarket; tuy nhiên, người dùng vẫn dễ dàng tìm ra các giải pháp kỹ thuật số để lách luật – chẳng hạn như sử dụng mạng riêng ảo (VPN) với chi phí chỉ khoảng 2 USD mỗi tháng. Theo cáo buộc, đây chính là phương thức mà Thượng sĩ Gannon Ken Van Dyke thuộc Lục quân Hoa Kỳ đã sử dụng để đặt cược vào chiến dịch đặc nhiệm nhằm bắt giữ cựu lãnh đạo Venezuela, ông Nicolás Maduro. Vào tháng trước, Van Dyke đã tuyên bố không nhận tội đối với các cáo buộc liên bang nhắm vào mình.
Bộ Tư pháp Hoa Kỳ cáo buộc rằng Van Dyke đã thực hiện một loạt các khoản đặt cược với tổng trị giá xấp xỉ 34.000 USD – trong đó có tới nửa tá khoản cược được thực hiện ngay trong ngày trước khi cuộc đột kích diễn ra. Tổng số tiền mà ông này thu về từ các khoản cược là hơn 400.000 USD. Theo nội dung bản cáo trạng, Van Dyke đã lập tức rút toàn bộ khoản lợi nhuận thu được, sau đó tìm cách xóa bỏ tài khoản cá cược của mình trên nền tảng Polymarket. Công ty này cho biết họ đã hợp tác với các cơ quan thực thi pháp luật.
Theo người đứng đầu bộ phận điều tra của Bubblemap—bản thân ông cũng từng là một sĩ quan quân đội Hoa Kỳ—thì các khoản đầu tư liên quan đến lĩnh vực quân sự là mảnh đất màu mỡ cho nạn tham nhũng. Ông sử dụng biệt danh là "Deebs". Chương trình 60 Minutes đã đồng ý che giấu danh tính của ông do những lo ngại về sự an toàn, xuất phát từ tính chất công việc điều tra mà ông đang thực hiện, cũng như sự gia tăng đột biến của cái gọi là "wrench attacks"—hay những vụ bắt cóc bạo lực—đang nhắm vào những người hoạt động trong giới tiền mã hóa.
Deebs giải thích rằng có rất nhiều cá nhân tham gia vào quá trình xây dựng một chiến dịch quân sự: các quan chức chính phủ, các chuyên gia hoạch định và các nhà phân tích tình báo. Ngay cả vợ/chồng của các quân nhân cũng có khả năng nắm bắt được những thông tin mật liên quan đến các chiến dịch này. "Và điều đó đồng nghĩa với việc, hệ quả là, có rất nhiều 'người nội bộ' tiềm năng," Deebs nhận định.
Bubblemarket không phải là công ty duy nhất phân tích các khoản đặt cược trên các thị trường dự đoán. Tại tổ chức Anti-Corruption Data Collective (Tập thể Dữ liệu Chống Tham nhũng), Michelle Kendler-Kretsch đã xem xét các khoản đặt cược "tỷ lệ thắng thấp" (long-shot wagers) trên các thị trường liên quan đến quân sự — những khoản cược trị giá hơn 2.500 USD với xác suất thắng dưới 35% — được thực hiện trên nền tảng Polymarket. Mặc dù đặt cược vào những cửa khó thắng, những người chơi này lại thắng nhiều hơn thua.
Báo cáo của họ đã tìm thấy những dấu hiệu cho thấy sự tồn tại của tình trạng "giao dịch nội gián mang tính hệ thống" trong các hoạt động cá cược về kết quả quân sự.
Giao dịch dựa trên diễn biến chiến tranh làm dấy lên nghi ngờ trên thị trường hàng hóa
Cựu nhà giao dịch hàng hóa David Kovel — hiện là một luật sư tại New York chuyên đại diện cho các nạn nhân bị lừa đảo — cho biết ông "vô cùng nghi ngờ" về những giao dịch đã diễn ra trong năm nay trên các thị trường hàng hóa vốn chịu sự quản lý vô cùng chặt chẽ. Ông chỉ ra ngày 23 tháng 3/2026 như một minh chứng cho những gì đang diễn ra.
Giao tranh tại Iran đã diễn ra ác liệt trong hơn ba tuần, và đó là một ngày giao dịch khá ảm đạm trên thị trường hợp đồng tương lai dầu mỏ. Thế rồi đột nhiên, theo dữ liệu từ công ty tài chính LSEG, vào lúc 6:50 sáng (giờ miền Đông - ET) ngày 23 tháng 3, một khoản tiền hơn 800 triệu USD đã được đổ vào các lệnh đặt cược vào khả năng giá dầu sẽ sụt giảm.
Mười lăm phút sau đó, Tổng thống Trump đăng tải trên mạng xã hội Truth Social thông tin rằng Nhà Trắng và Iran đã có những cuộc đối thoại "rất tốt đẹp và hiệu quả" nhằm chấm dứt các hành động thù địch. Tin tức này đã khiến giá dầu lao dốc không phanh, giảm hơn 10%, đồng nghĩa với việc bất cứ ai thực hiện những giao dịch nói trên đều đã thu về một khoản lợi nhuận khổng lồ.
Giao tranh tại Iran đã diễn ra ác liệt trong hơn ba tuần, và đó là một ngày giao dịch khá ảm đạm trên thị trường hợp đồng tương lai dầu mỏ. Thế rồi đột nhiên, theo dữ liệu từ công ty tài chính LSEG, vào lúc 6:50 sáng (giờ miền Đông - ET) ngày 23 tháng 3, một khoản tiền hơn 800 triệu USD đã được đổ vào các lệnh đặt cược vào khả năng giá dầu sẽ sụt giảm.
Mười lăm phút sau đó, Tổng thống Trump đăng tải trên mạng xã hội Truth Social thông tin rằng Nhà Trắng và Iran đã có những cuộc đối thoại "rất tốt đẹp và hiệu quả" nhằm chấm dứt các hành động thù địch. Tin tức này đã khiến giá dầu lao dốc hơn 10%, đồng nghĩa với việc bất cứ ai thực hiện những giao dịch đó đều đã kiếm được một khoản lợi nhuận khổng lồ.
Vị nhà báo này đã phát hiện trên nền tảng Polymarket có những kèo cá cược liên quan đến chiến sự, cụ thể là việc liệu một quả tên lửa của Iran có bay vào lãnh thổ Israel hay không – sự kiện được dự đoán sẽ diễn ra vào ngày 10 tháng 3. Bài phóng sự của ông đã khiến những kèo cược dự đoán "không có tên lửa" bị hủy bỏ, gây nên sự phẫn nộ trong nhóm những người thua cược.
Những biện pháp đang được áp dụng để xử lý tình trạng giao dịch nội gián trên các thị trường dự đoán. Fabian đã trình báo các lời đe dọa này với cảnh sát và với cả Polymarket; phía Polymarket tuyên bố rằng hành vi đe dọa nhà báo là điều không thể chấp nhận, đồng thời đã khóa vĩnh viễn các tài khoản có liên quan.
.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình