Cộng đồng Việt hải ngoại ở vùng Orange County, Little Saigon không xa lạ với Hiếu Nguyễn. Từ năm 26, 27 tuổi, anh đã đứng ra tranh đấu cho cộng đồng LGBTQ+ để tham dự diễn hành Tết năm 2013. Tôi biết Hiếu chỉ khoảng mười năm trở lại đây, khi Hiếu còn là thuyền trưởng của con tàu VROC. Khi đó, có nhiều câu chuyện đời trong nhóm VROC (Viet Rainbow of Orange County) kể với nhau, để thấy rằng có một cộng đồng nhỏ đã rất thương yêu, che chở nhau, giữa một cộng đồng thiểu số trong nước Mỹ.
“Đời người có mấy lần mười năm?” – Câu nói nửa đùa, nửa thật, nhưng cũng là một lời nhắc nhở đầy răn đe lẫn tha thứ trong cõi tạm này.
Thay đổi
Cuộc nói chuyện với Hiếu hôm nay liên quan đến những đề tài rộng hơn và phong phú hơn chục năm trước. Vì hôm nay, anh quyết định bước chân vào một lĩnh vực mà anh nói rằng “chưa bao giờ có ý định đi vào đó – con đường chính trị.” Ngày trước, Hiếu nói về thân phận của một nhóm người muốn và cần sống thật với chính mình. Anh giúp họ bước ra khỏi chiếc tủ khô khan, khi tối khi sáng. Anh giúp họ đối diện với gia đình để không bị từ chối phẩm giá.
Còn hôm nay, Hiếu say sưa nói về một cộng đồng ở một thành phố, nơi anh tự hào nói rằng “tôi sinh ra ở Việt Nam nhưng trưởng thành ở Garden Grove.” Con chim tung cánh vào trời xanh. Con sông đang chảy ra biển lớn. Hiếu hiểu rất rõ không phải ai cũng có khả năng ứng phó và chịu đựng những áp lực của chính trường. Cho nên, từ năm 2013, dù nhiều người hỏi anh “có ý định tranh cử không?” thì câu trả lời của Hiếu luôn là “không.”
Với một người trưởng thành, khi bước qua tuổi 30, quyết định thay đổi công việc được xem là một trong những quyết định lớn. Chưa kể, quyết định đó phải được suy tính, cân đong đo đếm nếu họ có một gia đình nhỏ cần vun đắp.
Khoảng mười năm trước, ngồi trước tôi là một “bé Hiếu” năng động, tình cảm, rất hoạt bát. Ngày nay, bên đầu dây bên kia, là một Hiếu Nguyễn chững chạc – một ứng cử viên cho vị trí nghị viên của thành phố Garden Grove. Hiếu đã lập gia đình. Hiếu và bạn đời vừa có một cậu con trai vừa qua tuổi biết đi. “Đời người có mấy lần mười năm?”
Mục tiêu khi xưa của Hiếu, thời gian anh gọi là “chưa có con” là làm nhiều việc đấu tranh cho quyền lợi của cộng đồng LGBTQ+. Nhưng hai năm trước, khi Hiếu và bạn đời đã trở thành những người cha, thì cũng là lúc chiếc đồng hồ của nước Mỹ quay ngược về quá khứ.
“Rất nhiều chuyện đã xảy ra, trong đó có sự tấn công nhằm vào cộng đồng thiểu số, cộng đồng LGBTQ+, tấn công di dân, nhiều quyền lợi của con người bị tước đoạt… Tôi thấy mình nuôi con trong một thế giới như vậy thì mình phải làm cái gì đó tốt hơn,” Hiếu nói.
Ngày xưa, “bé Hiếu” 26, 27 tuổi thì ra tranh đấu cho LGBTQ+. Bây giờ 40 rồi, có gia đình, có con, thì cũng suy nghĩ theo cách khác. Vai trò của mình trong xã hội là gì? Bây giờ khác xưa như thế nào? Mục đích cuộc sống là gì?... Hàng loạt câu hỏi nối đuôi nhau hiện ra trong suy nghĩ của anh.
Hiếu sinh năm 1984. Năm chín tuổi, anh cùng gia đình gồm 11 người di dân sang Hoa Kỳ vào năm 1993. Anh lớn lên trong một căn hộ nhỏ ngay tại khu vực mà hiện nay anh đang tranh cử để đại diện. Khi còn ở tuổi thiếu niên, Hiếu đã làm việc tại các xưởng may và nhà hàng địa phương để phụ giúp gia đình. Anh là người đầu tiên trong gia đình theo học tại một trường thuộc hệ thống Đại học University of California (UC). Hiếu vừa đi học tại UC Irvine vừa làm nhiều công việc khác nhau. Sau đó, Hiếu đã lấy bằng Thạc sĩ Công tác Xã hội tại California Sate Universty, Long Beach và hoàn thành chương trình Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh tại Brandman University. Anh từng làm chuyên viên tư vấn về lạm dụng chất gây nghiện, hỗ trợ những người đang đối mặt với vấn đề nghiện ngập và các khó khăn về sức khỏe tâm thần.
Hành trình đó mang lại cho Hiếu kinh nghiệm trong cuộc sống và cả công việc.
Thế là suy nghĩ tới suy nghĩ lui, cuối cùng, Hiếu quyết định mình phải “làm gì đó” cho cộng đồng Orange County. Anh ghi danh ứng cử nghị viên thành phố nơi mình đã sống từ thuở nhỏ.
Gia đình và chính trường
Trong một năm qua, Hiếu nói chuyện với rất nhiều người, tìm kiếm sự tư vấn từ những người từng tranh cử. “Tôi hỏi cả về sự thay đổi trong cuộc sống của họ khi họ bước vào chính trường,” Hiếu nói. Rõ ràng đây là tâm trạng của một người vốn không phải sinh ra để làm chính trị, mà chính trị đang chọn họ.
Hiếu đã ước mơ trở thành người làm cha mẹ từ lâu. Nên giờ đây, khi điều đó trở thành hiện thực, anh thấy mình có trách nhiệm rất lớn “để cho thế hệ của con tôi tốt hơn tôi bây giờ.”
“Nhìn thấy những gì đang diễn ra trong cộng đồng di dân, cộng đồng LGBTQ+, thì tôi nghĩ mình phải đứng ra đấu tranh cho một xã hội xứng đáng có cuộc sống tốt đẹp hơn, cho thế hệ con trai của tôi,” Hiếu nói.
Đây gần như là một tư tưởng nền tảng cho sự hình thành của bất kỳ cộng đồng di dân nào. Nửa thế kỷ trước, thế hệ ông bà, cha mẹ của Hiếu nói riêng và của chúng ta nói chung đã đánh đổi sự sống, tìm đường rời Việt Nam để thế hệ sau có cuộc sống tốt hơn.
“Bây giờ tôi là một người cha rồi, tôi suy nghĩ về điều đó rất nhiều,” Hiếu nói, và anh đã chuẩn bị tất cả, từ tinh thần cho đến tài chính trong suốt một năm.
Lớn lên ở Garden Grove, Hiếu chứng kiến tất cả thăng trầm của thành phố này. Anh nói mình nhớ từng con đường, những địa điểm kinh doanh lâu năm, thậm chí đèn giao thông của ngã tư nào đã cũ, anh cũng nhớ. Với Hiếu, đời sống và ước muốn của người dân Garden Grove chính là hơi thở của thành phố. Nguồn nước người dân uống, con đường người dân đi, các công ty thương mại, an toàn trong khu vực… tất cả là những trái tim, là linh hồn của nơi anh sinh sống.
Chuẩn bị, suy nghĩ, đấu tranh tư tưởng, cả thuyết phục gia đình suốt một năm, cho nên, ghi danh ứng cử không phải quyết định của riêng Hiếu, mà là của cả gia đình lớn và gia đình nhỏ của anh.
“Gia đình người Việt Nam chúng ta chưa được cởi mở lắm với chính trị. Cha mẹ của tôi lo ngại ‘chính trường phức tạp’. Điều đó thì cũng từ tình thương ra thôi,” anh nói.
Nhưng Hiếu nói anh không ngại. Mà rõ ràng như vậy. Tiếng nói của ứng cử viên Hiếu Nguyễn hôm nay là “bé Hiếu” của mười năm trước vẫn tràn đầy năng lượng và tự tin. Hiếu nói anh có niền tin vững chắc về khoảng thời gian sinh hoạt trong cộng đồng, gần gũi với cộng đồng và gần 20 năm qua công việc xã hội.
Tự tin là tốt. Nhưng một cuộc tranh cử thì không thể chỉ dựa vào tự tin. Dù cho rằng mình bước vào chính trường là “cuộc chơi tay ngang” nhưng Hiếu hiểu rất rõ vì sao anh quyết định “chơi.”
Chính sách
“Tôi hiểu rõ những khó khăn của cộng đồng mình, bao gồm từ những kinh nghiệm giúp đỡ về sức khỏe tâm thần, vô gia cư, thậm chí những nguy cơ tự tử. Thứ hai nữa, tôi đã từng làm việc trong những hệ thống như bảo hiểm, những tổ chức phi lợi nhuận nên tôi tự tin với những chương trình để hướng đến địa phương của mình. Tôi đến Mỹ khi mới 9 tuổi và đã sống ở Garden Grove cho đến nay. Tôi hiểu và yêu Garden Grove như ngôi nhà của mình. Do đó, tôi mong muốn Garden Grove phát triển mạnh mẽ hơn nữa.”
Hiếu muốn Garden Grove “sẽ tiếp tục lớn mạnh cùng với thế hệ con của tôi.” Với Hiếu, Garden Grove phải là một cộng đồng Đa Dạng, Công Bằng và Hòa Nhập. Người dân, từ người cao niên đến trẻ em, sẽ có nhiều nguồn dịch vụ giúp đỡ, không phải chỉ là thành phố, và từ quận hạt.
“Tôi yêu Garden Grove nên tôi muốn phát triển thật tốt những gì quen thuộc hàng ngày như những con đường, những cột đèn giao thông, những doanh nghiệp nhỏ. Hơn một năm nay, những nhà kinh doanh nhỏ lẻ ở Garden Grove đã bị ảnh hưởng rất nhiều về kinh tế. Tôi từng đi dọc con đường Main St ở khu phố sầm uất của Garden Grove chứng kiến nhiều cửa hiệu phải đóng cửa. Tôi muốn góp phần mang đến cuộc sống tốt hơn cho người dân ở đây.”
Cuộc sống tốt không thể thiếu sức khỏe trong một môi trường trong lành. Hiếu muốn Garden Grove của anh phải thật xanh như đúng với cái tên của nó. “Thành phố này có tên Garden Grove. Garden mà, một màu rất xanh. Tôi muốn tạo ra nhiều không gian mở và công viên cho người dân.”
Ngày Chủ Nhật, 3/5 vừa qua, Aum Beer House ở Garden Grove đã chứng kiến Hiếu Nguyễn trở thành ứng cử viên cho cuộc vận động tranh cử vào chức nghị viên Hội đồng Thành phố Garden Grove, địa hạt 4. Hôm đó, Hiếu nhận được sự ủng hộ đông đảo từ cộng đồng đa sắc tộc ở Orange County.
Kết quả cuộc tranh cử tháng 11 này có như thế nào, thì như Hiếu đã nói, “tôi vẫn sống hết mình với mục tiêu của mình.”
Kalynh Ngô



Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình