Hôm nay,  

CƯỚP *

14/08/202600:00:00(Xem: 567)
CUOP
“Bây giờ mẹ phải dặn thêm/ Quan tham là cướp, cả đêm lẫn ngày.” (Đồ họa: Việt Báo)
 
CƯỚP – ca khúc của nhạc sĩ Tuấn Khanh phổ thơ Nguyễn Duy mở đầu bằng hai câu ca dao: “Con ơi nhớ lấy câu này/Cướp đêm là giặc, cướp ngày là quan” – sau đó phẫn uất thốt lên ba lần: “LÀ QUAN! LÀ QUAN! LÀ QUAN!”

Rồi đến nhà thơ Nguyễn Duy phải ngậm ngùi, cho đúng với thời cuộc:

“Bây giờ mẹ phải dặn thêm/ Quan tham là cướp, cả đêm lẫn ngày.”

Câu ca dao Việt Nam và người nhạc sĩ chưa bao giờ thực sự nói về những tên trộm nghĩa đen. Giai điệu, từ ngữ từ ca dao đến ca khúc đầy uất hận và cay đắng khi nói về quyền lực, về sự tàn hại của quan lại tham nhũng.

Từ khi Donald Trump trở lại Tòa Bạch Ốc vào tháng 1/2025 cho đến nay, gia đình ông ta đã bỏ vào trương mục riêng ít nhất $2.2 tỷ, nâng giá trị tài sản ròng lên $7.3 tỷ. Muốn kiểm chứng con số này không có gì khó, vì nó được phơi bày rõ, chi tiết, trên nhiều trang báo, dù là cánh tả hay hữu, hay cực hữu. Vấn đề là chúng ta có chịu đọc và chịu tin hay không. New York Times gọi đó là “một khoản tiền khổng lồ đến mức khó tin” vì chưa từng có tổng thống Mỹ hay nhà lãnh đạo nào của một nền dân chủ tự do đạt đến mức độ giàu có như vậy trong thời gian đương nhiệm.
Gia Sản Tăng Gấp Đôi Giữa Nhiệm Kỳ

Vào năm 1977, sau hàng loạt vụ bê bối trong đó các công ty Mỹ bí mật chi hàng trăm triệu đô la tiền hối lộ cho quan chức nước ngoài, Hoa Kỳ đã thông qua Đạo luật Chống Tham nhũng ở Nước ngoài (FCPA). Đạo luật này quy định các hình phạt, bao gồm cả án tù, đối với những lãnh đạo doanh nghiệp chi tiền cho quan chức nước ngoài nhằm giành được hoặc duy trì các hợp đồng kinh doanh.

Sau đó, Hoa Kỳ còn tiến xa hơn nữa khi vận động để hơn 30 quốc gia chấp nhận tiêu chuẩn chống hối lộ của mình.

Nhưng dưới thời Donald Trump, mọi chuyện đã thay đổi.

Hóa đơn những cuộc “đi mua sắm” của tổng thống trong nửa nhiệm kỳ thứ hai được thanh toán, dưới hình thức này hay hình thức khác, bởi các chính phủ nước ngoài, các cơ quan liên bang, những tài trợ chính trị, và cả quyền ân xá của tổng thống.

Một trong những hành động đầu tiên của Trump sau khi trở lại Tòa Bạch Ốc là tạm dừng phần lớn việc thực thi FCPA. Bài điều tra của New York Times cho thấy chính quyền này thực tế đã nhắm mắt làm ngơ trước các khoản hối lộ từ các công ty Mỹ với lý do bảo đảm an ninh kinh tế và an ninh quốc gia. Họ lập luận rằng cách thức thực thi đạo luật này gây khó khăn cho các doanh nghiệp Mỹ trong việc thâu tóm những tài sản thiết yếu như khoáng sản và các cảng nước sâu.

Năm 2024, khi còn là ứng cử viên, tạp chí Forbes ước tính gia sản của Donald Trump khoảng $4.3 tỷ. Đến tháng 9/2025, tám tháng sau khi bắt đầu nhiệm kỳ hai, con số này ở khoảng $7.3 tỷ, đủ để Trump tăng hơn 100 bậc trong danh sách Forbes 400. Chính bản kê khai tài chính của Trump cũng cho thấy chỉ riêng năm 2025, các doanh nghiệp của tổng thống tạo ra hơn $2 tỷ thu nhập, gấp hơn ba lần so với năm trước.

Chưa có tổng thống Mỹ nào tại nhiệm từng đạt được những con số như thế này. Tổng thống Franklin Roosevelt không giàu thêm khi lèo lái quốc gia đi qua Đại Khủng Hoảng (1929-1939). Tổng thống Dwight D. Eisenhower không giàu thêm khi xây hệ thống xa lộ. Nhưng Donald Trump đã trở nên giàu có hơn rất nhiều nhờ việc bán quyền tiếp cận, cấp phép sử dụng thương hiệu và "bật đèn xanh" cho các thương vụ, định hình chính sách thuế quan, quy định xuất cảng chip và các hoạt động ngoại giao tại Trung Đông, những yếu tố tác động trực tiếp đến các đối tác đang chi tiền cho ông ta.

Tiền Điện Tử: Kho Bạc Của Trump

Trump từng xuất hiện trên Fox News vào tháng 6/2021 và ngành công nghiệp tiền điện tử (crypto) là lừa đảo. Đến tháng 8, ông ta lại phát biểu rằng crypto là “một thảm họa sắp xảy ra.” Nhưng giờ đây, khi là tổng thống, Trump và gia đình đang thu lợi từ crypto.

Vài ngày trước lễ nhậm chức lần hai, gia đình Trump ra mắt một loại meme coin, $TRUMP, mà theo tính toán của Forbes đã mang về hơn $300 triệu. Cùng thời điểm đó, gia đình Trump tung ra World Liberty Financial, một dự án tiền điện tử phát hành stablecoin USD1. Forbes ước tính cá nhân Trump đã thu về khoảng $550 triệu trong năm qua chỉ từ việc bán token của World Liberty Financial, chưa kể gần $570 triệu token ông còn giữ và 38% cổ phần trong công ty này, được định giá khoảng $240 triệu.

Thật sự ai đang tài trợ cho tất cả những việc này?

Vài ngày trước lễ nhậm chức, gia đình Trump đã bán gần một nửa cổ phần World Liberty Financial cho một công ty có liên hệ với chính phủ Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), do một thành viên hoàng gia Emirati điều hành, với giá $500 triệu. Một quỹ chủ quyền của UAE đã dùng $2 tỷ stablecoin của chính World Liberty để đầu tư vào sàn giao dịch Binance ở nước ngoài. Ngay sau đó, chính quyền Trump đã nới lỏng các hạn chế xuất khẩu chip AI tiên tiến sang UAE – chính phủ đang tài trợ cho công ty gia đình của tổng thống.


Các nhà báo theo dõi thương vụ này lưu ý rằng đây không phải là dạng "quỹ tín thác mù" (blind trust) mà các tổng thống trước đây từng dùng để tránh chính xác tình huống này. Tài sản của Trump vẫn nằm dưới sự kiểm soát của các con ông, không có bất kỳ lệnh cấm giao dịch nước ngoài nào.

Công Ty Gia Đình

Cuộc làm giàu này không chỉ dừng lại ở tổng thống. Con rể ông ta là Jared Kushner, điều hành một quỹ đầu tư tư nhân tên Affinity Partners, đã huy động được hàng tỷ đô la gần như hoàn toàn từ các nhà đầu tư Vùng Vịnh, bao gồm cam kết $2 tỷ từ Quỹ Đầu tư Công (PIF) của Arab Saudi. Trong khi đó, Kushner vẫn tiếp tục cố vấn không chính thức cho chính quyền Trump về các cuộc đàm phán Trung Đông, chính khu vực đang tài trợ cho việc kinh doanh của ông ta.

Donald Trump Jr. gia nhập một công ty đầu tư tên 1789 Capital ngay sau khi Donald Trump tái thắng cử. Vào tháng 8/2025, công ty này đầu tư vào một startup khoáng sản Vulcan Elements, và vài tháng sau, công ty này nhận được khoản vay lớn nhất từ trước đến nay của Văn phòng Ngân Sách Chiến lược thuộc Ngũ Giác Đài, $620 triệu tiền thuế của dân, cho một công ty do con trai của Trump có cổ phần tài chính.

Trump Media & Technology Group, công ty mẹ của Truth Social, nơi Donald Trump Jr. là thành viên hội đồng quản trị, đã đồng ý sáp nhập với TAE Technologies trong một thương vụ trị giá hơn $6 tỷ, đưa gia đình này trở thành những người chơi lớn trong ngành năng lượng hợp nhất hạt nhân (nuclear fusion) – một ngành đang thu hút sự quan tâm, và có thể cả tiền, từ chính phủ liên bang.

Ngay cả Melania Trump cũng kiếm được lợi lộc. Amazon đã trả $40 triệu để có quyền sản xuất một bộ phim tài liệu về bà, dù “thua cháy túi”. Đổi lại, Cơ quan Quản lý Dịch vụ Tổng hợp Hoa Kỳ (GSA) đã công bố thỏa thuận "OneGov" trị giá $1 tỷ với Amazon Web Services (AWS), nhằm cung cấp cho các cơ quan liên bang các khoản “cloud credits”, công cụ hiện đại hóa và tài nguyên đào tạo với tổng trị giá lên tới $1 tỷ, có hiệu lực đến ngày 31/12/2028.

Thị Trường Ân Xá

Hiến Pháp Mỹ trao cho tổng thống quyền khoan hồng gần như không giới hạn, và Trump đã dùng nhiệm kỳ hai của mình để thực thi quyền đó ở mức tối đa.

Trevor Milton, nhà sáng lập Nikola, bị kết án lừa đảo nhà đầu tư, cùng với vợ đã đóng góp $920,000 cho Ủy ban Trump 47 vào tháng 10/2024 và $750,000 cho PAC MAHA Alliance vào tháng 9 năm đó. Sau đó, Milton nhận lệnh ân xá vào tháng 3/2025, xóa bỏ khoản bồi thường gần $660 triệu. Làm nhanh một bài toán thì Trevor Milton chỉ mua lệnh xá này với giá $1,010 triệu, chứ không phải $1.8 triệu.

Paul Walczak bị kết án vì tội trốn thuế. Mẹ ông ta, nhà tài trợ lâu năm của đảng Cộng Hòa đã tặng $1 triệu cho siêu PAC ủng hộ Trump MAGA Inc. vào ngày 3/4/2025. Walczak được ân xá ba tuần sau đó, vào ngày 23/4, tránh được 18 tháng tù và $4.4 triệu bồi thường.

Changpeng Zhao, tỷ phú sáng lập sàn giao dịch tiền điện tử Binance, được ân xá năm 2025 sau khi công ty ông hợp tác chặt chẽ với World Liberty Financial của gia đình Trump.

Còn rất nhiều những thương vụ mua bán lệnh ân xá mà Forbes và Wall Street Journal cùng các cơ quan báo chí độc lập đã đề cập đến.

Cần nhấn mạnh, đâu là những khoản đóng góp cho các ủy ban chính trị, tài trợ cho các chiến dịch và PAC của Trump, không phải trương mục ngân hàng của Donald Trump. Nó khôn khéo diễn ra trước khi lệnh khoan hồng được ban hành, chứ không phải những khoản thanh toán được trả cho cá nhân Trump sau khi sự việc xảy ra như một hình thức đền đáp.

‘LÀ QUAN! LÀ QUAN! LÀ QUAN!’

Không điều nào trong các thương vụ trên đòi hỏi Trump hay các con ông ta phải “đột nhập” vào nhà ai đó trong đêm tối. Chỉ cần các buổi họp báo, vận động, chiến dịch… tất cả đều công khai ngay trước mắt công chúng và trong các bản kê khai tài chính. Đó chính là sự tinh vi của những “tycoons” hoặc những giới mà Thượng Nghị Sĩ Bernie Sanders gọi là “Oligarchy.”

Một khoản hối lộ giấu trong phong bì là một tội ai cũng có thể nhận ra và truy tố. Còn một tấm chi phiếu bảy con số gửi cho siêu PAC, một buổi chơi golf ở Mar-a-Lago, hay một cổ phần trong quỹ đầu tư của con trai tổng thống, rồi vài tháng sau là một lệnh ân xá ban hành, thì hoàn toàn “hợp pháp.” Chưa có, và sẽ không bao giờ có công tố viên nào hay phiên tòa nào, chứng minh được một sự trao đổi có chủ ý.

Phần còn lại, phụ thuộc vào tư duy của người dân Mỹ.

Chính quyền đó không cần trốn tránh pháp luật. Nó đơn giản là đi xuyên qua kẻ hở dưới ánh sáng ban ngày của mặt trời công lý.

Đây không phải một vụ cướp diễn ra trong đêm tối. Đây là một vụ cướp diễn ra dưới ánh đèn sân khấu của chức vụ tổng thống.

Ca khúc CƯỚP của nhạc sĩ đấu tranh Tuấn Khanh vang lên, giữa một quốc gia từng là bến bờ tự do của hàng triệu người tị nạn Việt Nam.

“Tiếng than vang động bốn bề
Cướp từ thôn xóm tiến về thành đô”

Kalynh Ngô
 

24/04/202507:00:00
Tôi mong ước một ngày nào đó, đảng CSVN tuyên bố lập đàn cầu nguyện cho hương linh bao nạn nhân cả 2 bên chiến tuyến trong chiến tranh VN, cầu nguyện cho hương hồn những nạn nhân trong Tết Mậu Thân và những nạn nhân vượt biên vượt biển. Tôi cũng mong một ngày nào đó, đảng CSVN tỏ thiện ý, ăn năn sám hối về những tai họa giáng xuống cho dân tộc VN trong suốt chiều dài lịch sử từ khi có đảng. Tôi cũng mong ước một ngày nào đó đảng CSVN chấm dứt chính sách ác với dân hèn với giặc, và trả lại lịch sử thật của bốn nghìn năm văn hiến xây dựng nước của tiền nhân chúng ta.
22/04/202517:32:00
Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế (International Monetary Fund - IMF) hôm nay cảnh báo rằng chính sách thuế quan khó lường của Tổng Thống Donald Trump và các biện pháp đối phó của các đối tác thương mại của Hoa Kỳ sẽ có thể giáng một đòn nặng nề vào các nền kinh tế trên toàn thế giới, trong đó Hoa Kỳ sẽ bị ảnh hưởng đặc biệt nghiêm trọng. Quỹ Tiền tệ Quốc tế là một tổ chức quốc tế gồm 191 quốc gia hoạt động nhằm thúc đẩy hợp tác tiền tệ toàn cầu, đảm bảo ổn định tài chính, tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại quốc tế, thúc đẩy việc làm cao và tăng trưởng kinh tế bền vững, và giảm nghèo trên toàn thế giới. Về bản chất, đây là cơ quan quản lý chính của hệ thống tiền tệ toàn cầu. IMF đặt trụ sở tại Washington, DC.
21/04/202510:00:00
Năm nay, tin nhắn chúc mừng Easter của tổng thống Donald Trump có 186 từ, có lẽ là dài nhất so với những người tiền nhiệm. Hãy cùng đọc qua tâm tư của ông ta viết trên Truth Social để gửi đến người dân Mỹ vào buổi sáng ngày 20/4/2025.
17/04/202515:50:00
Khi Donald Trump nói với Tổng thống Nayib Bukele của El Salvador tại Phòng Bầu Dục ngày 14/4/2025 rằng “kế tiếp sẽ là ‘người nhà’ nhé. Ông phải xây thêm khoảng năm (nhà tù) nữa. Nó chưa đủ lớn” thì tất cả chúng ta, ai cũng có thể trở thành một Kilmar Abrego Garcia. Việc bắt và trục xuất Kilmar Abrego Garcia không còn là phép thử của chính quyền Donald Trump nữa. Nó là sản phẩm của một chế độ độc tài đang nỗ lực chứng minh chiến dịch trục xuất hàng loạt của họ nhằm để “Make America Great Again”, thực hiện đúng lời hứa của Trump khi vận động tranh cử. Và đó là tất cả những gì Trump có thể làm sau khi đắc cử tổng thống lần hai.
17/04/202510:20:00
Phân tích nơi đây sẽ là lời của Hải Âu Thiền Sư, ghi nơi cuối trang 224 và đầu trang 225, chụp lại từ bản PDF của sách Ngô Thì Nhậm Toàn Tập - Tập V. Cũng cần ghi chú, rằng ngài Hải Lượng Thiền Sư là Ngô Thì Nhậm, xuất gia sau khi rời quan trường và được tôn làm Tổ Thứ 4 của Trúc Lâm Thiền Phái, vì ngài là người hồi phục dòng Thiền Trúc Lâm. Trong khi đó, Hải Âu Thiền Sư là một vị sư chú giải trong các buổi thuyết pháp.
07/04/202508:48:00
Cuốn sách đó nhan đề là “Đạo Bụt Nguyên Chất - Kinh Nghĩa Túc” trong đó người ghi dịch và giảng giải là Thầy Thích Nhất Hạnh, nhà xuất bản Đạo Tràng Mai Thôn 2011. Đây không phải là một Kinh riêng lẻ. Đây là một nhóm 16 Kinh. Tương đương trong Tạng Pali là nhóm 16 Kinh trong "The Chapter of Eights" (Phẩm Tám) của nhóm Kinh Suttanipāta, trong Kinh Tiểu Bộ. Nhóm 16 Kinh này trong nhóm 32 Kinh được Đức Phật yêu cầu các học trò tụng hàng ngày, khi Đức Phật còn sinh tiền. Nhóm 16 Kinh còn lại là Phẩm Qua Bờ Bên Kia.
04/04/202520:01:00
Nếu có điều gì cần tỉnh thức, thì không phải là sự thức tỉnh từ bên ngoài, mà là sự tự phản tỉnh từ bên trong. Việt Nam cần cải cách, điều đó là không thể chối cãi. Nhưng cải cách phải đến từ nhận thức chủ động chứ không phải do sức ép bên ngoài. Cải cách để xây dựng một nền kinh tế có giá trị gia tăng cao, để doanh nghiệp bản địa vươn lên, để công nghệ không chỉ là nhập khẩu mà còn là phát minh. Cải cách để người lao động được bảo vệ, để chính sách được thiết kế vì dân chứ không vì nhà đầu tư nước ngoài. Nhưng điều đó không thể đạt được nếu ta tiếp tục nhầm lẫn giữa hiện tượng và bản chất, giữa hành vi của đối phương và mục tiêu của chính mình.
03/04/202512:35:00
Là một quốc gia phụ thuộc vào xuất cảng hàng đứng đầu thế giới, với giá trị khoảng trên 80% GPD của Việt Nam đến từ việc xuất cảng hàng hóa và dịch vụ, trong đó Mỹ là quốc gia xuất cảng hàng đầu với 134 tỉ đô la trong năm qua. Mức áp thuế Trump đưa ra đã không chỉ đẩy Việt Nam mà cả các quốc gia Châu Á khác vào tình thế khó khăn, cả về kỹ nghệ sản xuất lẫn thị trường việc làm. Điều này dường như không còn chọn lựa nào khác hơn nếu họ chuyển hẳn đối tác chiến lược sang Trung Quốc và Châu Âu, theo chân Nhật và Nam Hàn đã tuyên bố.
01/04/202513:54:00
Tòa án ở Paris vừa ra phán quyết rằng bà Marine Le Pen và 24 quan chức đảng Rassemblement National, bị cáo buộc đã sử dụng số tiền dành cho các trợ lý nghị viện Liên minh châu Âu để trả lương cho các nhân viên làm việc cho đảng từ năm 2004 đến năm 2016, vi phạm các quy định của khối 27 quốc gia này. Chánh án cho biết Marine Le Pen là trung tâm của "một hệ thống ngầm" mà đảng của bà sử dụng để bòn rút tiền của quốc hội EU, mặc dù bà nói rằng họ không làm giàu cho bản thân. Phán quyết mô tả hành vi biển thủ là "một sự né tránh dân chủ" đã lừa dối quốc hội và cử tri. Điều này có nghĩa là ngay cả trong trường hợp kháng cáo, lệnh cấm ban đầu vẫn có hiệu lực và Marine Le Pen sẽ không thể tham gia tranh cử tổng thống Pháp vào năm 2027. Đây là một đòn giáng mạnh vào hy vọng trở thành tổng thống của nhà lãnh đạo cực hữu này và là một cơn địa chấn đối với nền chính trị Pháp.
29/03/202511:48:00
Các luật sư về di trú đang kêu gọi tất cả mọi người bất kể tình trạng nên thận trọng khi đi du lịch nước ngoài vào thời điểm này. Ngay cả những người có thẻ xanh hoặc là công dân Mỹ cũng nên hoãn mọi chuyến đi cá nhân ra khỏi Hoa Kỳ. Những thay đổi về yêu cầu nhập cảnh khi họ trở lại Mỹ và đề xuất lệnh cấm đi lại nhắm vào 43 quốc gia có thể được thực hiện sớm nhất là vào tuần này có thể ảnh hưởng đến rất nhiều người kể cả những người sở hữu thẻ xanh và công dân Mỹ đều nên tham khảo ý kiến luật sư trước khi đi du lịch và đó là một cân nhắc hợp lý. Họ cũng nên cân nhắc nhớ lại những lịch sử hoạt động của chính mình và liệu điều đó có khiến họ trở thành mục tiêu khi họ nhập cảnh trở lại Hoa Kỳ hay không. Vấn đề thứ ba là bảo vệ quyền riêng tư của tất cả mọi người trên phương tiện truyền thông xã hội và trên các thiết bị điện tử.
“Đây là quan điểm của người viết, không nhất thiết là quan điểm của Việt Báo.”
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.