Hôm nay,  

CƯỚP *

14/08/202600:00:00(Xem: 568)
CUOP
“Bây giờ mẹ phải dặn thêm/ Quan tham là cướp, cả đêm lẫn ngày.” (Đồ họa: Việt Báo)
 
CƯỚP – ca khúc của nhạc sĩ Tuấn Khanh phổ thơ Nguyễn Duy mở đầu bằng hai câu ca dao: “Con ơi nhớ lấy câu này/Cướp đêm là giặc, cướp ngày là quan” – sau đó phẫn uất thốt lên ba lần: “LÀ QUAN! LÀ QUAN! LÀ QUAN!”

Rồi đến nhà thơ Nguyễn Duy phải ngậm ngùi, cho đúng với thời cuộc:

“Bây giờ mẹ phải dặn thêm/ Quan tham là cướp, cả đêm lẫn ngày.”

Câu ca dao Việt Nam và người nhạc sĩ chưa bao giờ thực sự nói về những tên trộm nghĩa đen. Giai điệu, từ ngữ từ ca dao đến ca khúc đầy uất hận và cay đắng khi nói về quyền lực, về sự tàn hại của quan lại tham nhũng.

Từ khi Donald Trump trở lại Tòa Bạch Ốc vào tháng 1/2025 cho đến nay, gia đình ông ta đã bỏ vào trương mục riêng ít nhất $2.2 tỷ, nâng giá trị tài sản ròng lên $7.3 tỷ. Muốn kiểm chứng con số này không có gì khó, vì nó được phơi bày rõ, chi tiết, trên nhiều trang báo, dù là cánh tả hay hữu, hay cực hữu. Vấn đề là chúng ta có chịu đọc và chịu tin hay không. New York Times gọi đó là “một khoản tiền khổng lồ đến mức khó tin” vì chưa từng có tổng thống Mỹ hay nhà lãnh đạo nào của một nền dân chủ tự do đạt đến mức độ giàu có như vậy trong thời gian đương nhiệm.
Gia Sản Tăng Gấp Đôi Giữa Nhiệm Kỳ

Vào năm 1977, sau hàng loạt vụ bê bối trong đó các công ty Mỹ bí mật chi hàng trăm triệu đô la tiền hối lộ cho quan chức nước ngoài, Hoa Kỳ đã thông qua Đạo luật Chống Tham nhũng ở Nước ngoài (FCPA). Đạo luật này quy định các hình phạt, bao gồm cả án tù, đối với những lãnh đạo doanh nghiệp chi tiền cho quan chức nước ngoài nhằm giành được hoặc duy trì các hợp đồng kinh doanh.

Sau đó, Hoa Kỳ còn tiến xa hơn nữa khi vận động để hơn 30 quốc gia chấp nhận tiêu chuẩn chống hối lộ của mình.

Nhưng dưới thời Donald Trump, mọi chuyện đã thay đổi.

Hóa đơn những cuộc “đi mua sắm” của tổng thống trong nửa nhiệm kỳ thứ hai được thanh toán, dưới hình thức này hay hình thức khác, bởi các chính phủ nước ngoài, các cơ quan liên bang, những tài trợ chính trị, và cả quyền ân xá của tổng thống.

Một trong những hành động đầu tiên của Trump sau khi trở lại Tòa Bạch Ốc là tạm dừng phần lớn việc thực thi FCPA. Bài điều tra của New York Times cho thấy chính quyền này thực tế đã nhắm mắt làm ngơ trước các khoản hối lộ từ các công ty Mỹ với lý do bảo đảm an ninh kinh tế và an ninh quốc gia. Họ lập luận rằng cách thức thực thi đạo luật này gây khó khăn cho các doanh nghiệp Mỹ trong việc thâu tóm những tài sản thiết yếu như khoáng sản và các cảng nước sâu.

Năm 2024, khi còn là ứng cử viên, tạp chí Forbes ước tính gia sản của Donald Trump khoảng $4.3 tỷ. Đến tháng 9/2025, tám tháng sau khi bắt đầu nhiệm kỳ hai, con số này ở khoảng $7.3 tỷ, đủ để Trump tăng hơn 100 bậc trong danh sách Forbes 400. Chính bản kê khai tài chính của Trump cũng cho thấy chỉ riêng năm 2025, các doanh nghiệp của tổng thống tạo ra hơn $2 tỷ thu nhập, gấp hơn ba lần so với năm trước.

Chưa có tổng thống Mỹ nào tại nhiệm từng đạt được những con số như thế này. Tổng thống Franklin Roosevelt không giàu thêm khi lèo lái quốc gia đi qua Đại Khủng Hoảng (1929-1939). Tổng thống Dwight D. Eisenhower không giàu thêm khi xây hệ thống xa lộ. Nhưng Donald Trump đã trở nên giàu có hơn rất nhiều nhờ việc bán quyền tiếp cận, cấp phép sử dụng thương hiệu và "bật đèn xanh" cho các thương vụ, định hình chính sách thuế quan, quy định xuất cảng chip và các hoạt động ngoại giao tại Trung Đông, những yếu tố tác động trực tiếp đến các đối tác đang chi tiền cho ông ta.

Tiền Điện Tử: Kho Bạc Của Trump

Trump từng xuất hiện trên Fox News vào tháng 6/2021 và ngành công nghiệp tiền điện tử (crypto) là lừa đảo. Đến tháng 8, ông ta lại phát biểu rằng crypto là “một thảm họa sắp xảy ra.” Nhưng giờ đây, khi là tổng thống, Trump và gia đình đang thu lợi từ crypto.

Vài ngày trước lễ nhậm chức lần hai, gia đình Trump ra mắt một loại meme coin, $TRUMP, mà theo tính toán của Forbes đã mang về hơn $300 triệu. Cùng thời điểm đó, gia đình Trump tung ra World Liberty Financial, một dự án tiền điện tử phát hành stablecoin USD1. Forbes ước tính cá nhân Trump đã thu về khoảng $550 triệu trong năm qua chỉ từ việc bán token của World Liberty Financial, chưa kể gần $570 triệu token ông còn giữ và 38% cổ phần trong công ty này, được định giá khoảng $240 triệu.

Thật sự ai đang tài trợ cho tất cả những việc này?

Vài ngày trước lễ nhậm chức, gia đình Trump đã bán gần một nửa cổ phần World Liberty Financial cho một công ty có liên hệ với chính phủ Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), do một thành viên hoàng gia Emirati điều hành, với giá $500 triệu. Một quỹ chủ quyền của UAE đã dùng $2 tỷ stablecoin của chính World Liberty để đầu tư vào sàn giao dịch Binance ở nước ngoài. Ngay sau đó, chính quyền Trump đã nới lỏng các hạn chế xuất khẩu chip AI tiên tiến sang UAE – chính phủ đang tài trợ cho công ty gia đình của tổng thống.


Các nhà báo theo dõi thương vụ này lưu ý rằng đây không phải là dạng "quỹ tín thác mù" (blind trust) mà các tổng thống trước đây từng dùng để tránh chính xác tình huống này. Tài sản của Trump vẫn nằm dưới sự kiểm soát của các con ông, không có bất kỳ lệnh cấm giao dịch nước ngoài nào.

Công Ty Gia Đình

Cuộc làm giàu này không chỉ dừng lại ở tổng thống. Con rể ông ta là Jared Kushner, điều hành một quỹ đầu tư tư nhân tên Affinity Partners, đã huy động được hàng tỷ đô la gần như hoàn toàn từ các nhà đầu tư Vùng Vịnh, bao gồm cam kết $2 tỷ từ Quỹ Đầu tư Công (PIF) của Arab Saudi. Trong khi đó, Kushner vẫn tiếp tục cố vấn không chính thức cho chính quyền Trump về các cuộc đàm phán Trung Đông, chính khu vực đang tài trợ cho việc kinh doanh của ông ta.

Donald Trump Jr. gia nhập một công ty đầu tư tên 1789 Capital ngay sau khi Donald Trump tái thắng cử. Vào tháng 8/2025, công ty này đầu tư vào một startup khoáng sản Vulcan Elements, và vài tháng sau, công ty này nhận được khoản vay lớn nhất từ trước đến nay của Văn phòng Ngân Sách Chiến lược thuộc Ngũ Giác Đài, $620 triệu tiền thuế của dân, cho một công ty do con trai của Trump có cổ phần tài chính.

Trump Media & Technology Group, công ty mẹ của Truth Social, nơi Donald Trump Jr. là thành viên hội đồng quản trị, đã đồng ý sáp nhập với TAE Technologies trong một thương vụ trị giá hơn $6 tỷ, đưa gia đình này trở thành những người chơi lớn trong ngành năng lượng hợp nhất hạt nhân (nuclear fusion) – một ngành đang thu hút sự quan tâm, và có thể cả tiền, từ chính phủ liên bang.

Ngay cả Melania Trump cũng kiếm được lợi lộc. Amazon đã trả $40 triệu để có quyền sản xuất một bộ phim tài liệu về bà, dù “thua cháy túi”. Đổi lại, Cơ quan Quản lý Dịch vụ Tổng hợp Hoa Kỳ (GSA) đã công bố thỏa thuận "OneGov" trị giá $1 tỷ với Amazon Web Services (AWS), nhằm cung cấp cho các cơ quan liên bang các khoản “cloud credits”, công cụ hiện đại hóa và tài nguyên đào tạo với tổng trị giá lên tới $1 tỷ, có hiệu lực đến ngày 31/12/2028.

Thị Trường Ân Xá

Hiến Pháp Mỹ trao cho tổng thống quyền khoan hồng gần như không giới hạn, và Trump đã dùng nhiệm kỳ hai của mình để thực thi quyền đó ở mức tối đa.

Trevor Milton, nhà sáng lập Nikola, bị kết án lừa đảo nhà đầu tư, cùng với vợ đã đóng góp $920,000 cho Ủy ban Trump 47 vào tháng 10/2024 và $750,000 cho PAC MAHA Alliance vào tháng 9 năm đó. Sau đó, Milton nhận lệnh ân xá vào tháng 3/2025, xóa bỏ khoản bồi thường gần $660 triệu. Làm nhanh một bài toán thì Trevor Milton chỉ mua lệnh xá này với giá $1,010 triệu, chứ không phải $1.8 triệu.

Paul Walczak bị kết án vì tội trốn thuế. Mẹ ông ta, nhà tài trợ lâu năm của đảng Cộng Hòa đã tặng $1 triệu cho siêu PAC ủng hộ Trump MAGA Inc. vào ngày 3/4/2025. Walczak được ân xá ba tuần sau đó, vào ngày 23/4, tránh được 18 tháng tù và $4.4 triệu bồi thường.

Changpeng Zhao, tỷ phú sáng lập sàn giao dịch tiền điện tử Binance, được ân xá năm 2025 sau khi công ty ông hợp tác chặt chẽ với World Liberty Financial của gia đình Trump.

Còn rất nhiều những thương vụ mua bán lệnh ân xá mà Forbes và Wall Street Journal cùng các cơ quan báo chí độc lập đã đề cập đến.

Cần nhấn mạnh, đâu là những khoản đóng góp cho các ủy ban chính trị, tài trợ cho các chiến dịch và PAC của Trump, không phải trương mục ngân hàng của Donald Trump. Nó khôn khéo diễn ra trước khi lệnh khoan hồng được ban hành, chứ không phải những khoản thanh toán được trả cho cá nhân Trump sau khi sự việc xảy ra như một hình thức đền đáp.

‘LÀ QUAN! LÀ QUAN! LÀ QUAN!’

Không điều nào trong các thương vụ trên đòi hỏi Trump hay các con ông ta phải “đột nhập” vào nhà ai đó trong đêm tối. Chỉ cần các buổi họp báo, vận động, chiến dịch… tất cả đều công khai ngay trước mắt công chúng và trong các bản kê khai tài chính. Đó chính là sự tinh vi của những “tycoons” hoặc những giới mà Thượng Nghị Sĩ Bernie Sanders gọi là “Oligarchy.”

Một khoản hối lộ giấu trong phong bì là một tội ai cũng có thể nhận ra và truy tố. Còn một tấm chi phiếu bảy con số gửi cho siêu PAC, một buổi chơi golf ở Mar-a-Lago, hay một cổ phần trong quỹ đầu tư của con trai tổng thống, rồi vài tháng sau là một lệnh ân xá ban hành, thì hoàn toàn “hợp pháp.” Chưa có, và sẽ không bao giờ có công tố viên nào hay phiên tòa nào, chứng minh được một sự trao đổi có chủ ý.

Phần còn lại, phụ thuộc vào tư duy của người dân Mỹ.

Chính quyền đó không cần trốn tránh pháp luật. Nó đơn giản là đi xuyên qua kẻ hở dưới ánh sáng ban ngày của mặt trời công lý.

Đây không phải một vụ cướp diễn ra trong đêm tối. Đây là một vụ cướp diễn ra dưới ánh đèn sân khấu của chức vụ tổng thống.

Ca khúc CƯỚP của nhạc sĩ đấu tranh Tuấn Khanh vang lên, giữa một quốc gia từng là bến bờ tự do của hàng triệu người tị nạn Việt Nam.

“Tiếng than vang động bốn bề
Cướp từ thôn xóm tiến về thành đô”

Kalynh Ngô
 

26/03/202523:12:00
Ba ngày trôi qua. Chưa một ai trong nhóm lãnh đạo cấp cao chịu trách nhiệm. Hai cuộc điều trần trước Ủy ban Tình báo Hạ viện không đưa đến kết quả cụ thể. Có vẻ như họ đã thỏa hiệp quy kết cho sự rò rỉ nguy hiểm đến an ninh quốc gia là “một sai lầm vô tình.” Vào chiều thứ Tư, Trump tỏ ý với truyền thông rằng công cụ nhắn tin Signal bằng cách nào đó phải chịu trách nhiệm. “Tôi không biết Signal có hoạt động hay không. Thành thật mà nói, tôi nghĩ Signal có thể bị lỗi,” Trump nói với phóng viên tại Oval Office. Tòa Bạch Ốc sau đó thông báo Elon Musk, người đứng đầu DOGE sẽ “điều tra” Signal vì sao số điện thoại của một ký giả lại nằm trong nhóm “Houthi PC small group.” Công cụ nhắn tin miễn phí Signal bỗng dưng trở thành nghi can số 1.
24/03/202509:43:00
San Jose, CA – Tổ chức Vietnamese American Organization (VAO) mạnh mẽ lên án các hành động trục xuất của ICE nhắm vào những người gốc Việt nhập cư trước năm 1995— đây là những người tỵ nạn có tiền án, họ đã hoàn thành bản án của mình và từng bị ICE giam giữ và được thả ra theo thỏa thuận giữa Hoa Kỳ và Việt Nam. Những cá nhân này đã xây dựng lại cuộc sống, lập gia đình và trở thành những thành viên đóng góp cho xã hội. Thế nhưng, ICE lại một lần nữa chia cách họ khỏi cộng đồng và những người thân yêu, hoàn toàn phớt lờ quá trình nỗ lực thay đổi, xây dựng lại cuộc sống, và các nguyên tắc căn bản của công lý.
23/03/202515:19:00
Hình ảnh những đứa trẻ ngồi ngoan ngoãn sau những chiếc bàn học trong Oval Office, nhìn tổng thống Donald Trump ký sắc lệnh xoá bỏ Bộ Giáo Dục (DOE) là một cú đánh đau điếng vào nền văn minh trăm năm của nước Mỹ. Vở kịch được dàn dựng bởi chính quyền của một quốc gia (từng) hùng mạnh nhất thế giới có vẻ như đã chấm dứt sứ vai trò cốt yếu của giáo dục, từ thời khởi thủy của nền văn minh nhân loại, đã là sứ mệnh hàng đầu trong công cuộc phát triển quốc gia. Sắc lệnh này được những người quan tâm ví như “Tần Thủy Hoàng đốt sách chôn nho” – một công cuộc thống nhất tư tưởng và quyền lực sau khi chinh phục các nước chư hầu. Nhưng Donald Trump thật sự có khả năng ‘đốt sách” không? Hay đây là một trong những cách ông ta dùng để loại bỏ những chính sách mà Trump và đồng minh gọi là “woke”?
21/03/202523:07:00
Gần đây tôi nhận thấy trên Facebook nhiều người Việt nêu câu hỏi trên đây. $5,000 làm được rất nhiều việc như tổ chức một chuyến đi Âu Châu, thay mái nhà mới, mua một máy truyền hình tối tân, hay một chiếc xe cũ. Do đó, mong đợi có tiền là lý do chính đáng, nhất là một khoản tiền không nhỏ trên trời rơi xuống.
21/03/202505:16:00
Chúng tôi nhận các báo cáo về những vụ bắt giữ trong quá trình trình diện thường kỳ với cảnh sát di trú từ các thành viên trong cộng đồng nói tiếng Việt, Lào và Cambodia. Sự việc này xảy ra với những người di cư đến Hoa Kỳ trước năm 1995 đã nhận lệnh trục xuất và bắt buộc phải trình diện với cảnh sát quản lý di trú theo thường kỳ.
19/03/202513:46:00
Cốt tủy của liệu pháp nhận thức là bạn không cần phải tin vào suy nghĩ của bạn. Liệu pháp nhận thức hoạt động bằng cách giúp mọi người nhận ra những suy nghĩ phản tác dụng, phi logic, để tháo gỡ những bóp méo nhận thức và để làm việc với các sự kiện trong cuộc sống hoặc với các suy nghĩ của chính họ để phát triển các chiến lược dẫn đến một góc nhìn cân bằng và thực tiễn hơn.
13/03/202519:17:00
Bắt bớ vào những giờ thất thường từ nhà ở của người dân đã là một chiến lược phổ biến được các chính quyền độc tài áp dụng, nhằm áp đảo và gây hoảng hốt, khiến người bị bắt cũng như những người khác hoang mang, sợ hãi, lo lắng bất thường và vì vậy không kịp trở tay suy nghĩ hay ứng xử bình tĩnh theo những lý lẽ thông thường.
11/03/202519:11:00
Robert Reich, Giáo Sư tại University of California-Berkeley, cựu Bộ Trưởng Lao Động dưới thời Bill Clinton, hôm nay tuyên bố "Tẩy chay Tesla không phải là 'bất hợp pháp', như Trump tuyên bố. Mục đích của việc tẩy chay là để gửi một thông điệp rõ ràng: Chúng ta, những người dân, có quyền lực. Chúng ta có quyền lựa chọn không đưa số tiền khó kiếm được của mình cho những nhà tài phiệt tỷ phú."
10/03/202519:27:00
Chứng khoán của công ty Tesla đã giảm hơn 35 % kể từ khi Trump nhậm chức, và năm ngoái, công ty đã phải chịu mức giảm doanh số hàng năm đầu tiên sau hơn một thập kỷ. Tại Đức, doanh số bán xe Tesla đã giảm mạnh 76 % vào tháng 2 so với cùng thời gian vào năm trước, theo số liệu được công bố hôm thứ Tư. Một số người sở hữu xe Tesla đã bày tỏ sự hối hận khi mua một chiếc xe hơi mà một số người coi là biểu tượng của chính trị cực hữu phát xít, một sự thay đổi hoàn toàn so với ý thức bảo vệ môi trường.
07/03/202500:00:00
Chọc giận Canada. Làm Mexico phát khùng. Ghẹo gan các đồng minh trong NATO. Những tuần đầu tiên của nhiệm kỳ tổng thống thứ hai của Donald Trump đã chứng kiến một loạt phát ngôn “giật gân” từ Tổng thống Trump, Phó Tổng thống JD Vance và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, gây ra làn sóng bất mãn và căng thẳng trong giới lãnh đạo các nước đồng minh, nhất là sau lối cư xử tệ hại của Trump và Vance với đồng minh của Hoa Kỳ, Zelensky – Ukraine. Trump và Vance dường như không mấy coi trọng các quốc gia đồng minh lâu năm, mà thay vào đó ủng hộ đường lối “Nước Mỹ Trên Hết” (America First). Tờ The New York Times phải mô tả quan hệ giữa Hoa Kỳ và Âu Châu hiện nay là “Một Liên Minh Căng Thẳng.”
“Đây là quan điểm của người viết, không nhất thiết là quan điểm của Việt Báo.”
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.