Hôm nay,  

CƯỚP *

14/08/202600:00:00(Xem: 594)
CUOP
“Bây giờ mẹ phải dặn thêm/ Quan tham là cướp, cả đêm lẫn ngày.” (Đồ họa: Việt Báo)
 
CƯỚP – ca khúc của nhạc sĩ Tuấn Khanh phổ thơ Nguyễn Duy mở đầu bằng hai câu ca dao: “Con ơi nhớ lấy câu này/Cướp đêm là giặc, cướp ngày là quan” – sau đó phẫn uất thốt lên ba lần: “LÀ QUAN! LÀ QUAN! LÀ QUAN!”

Rồi đến nhà thơ Nguyễn Duy phải ngậm ngùi, cho đúng với thời cuộc:

“Bây giờ mẹ phải dặn thêm/ Quan tham là cướp, cả đêm lẫn ngày.”

Câu ca dao Việt Nam và người nhạc sĩ chưa bao giờ thực sự nói về những tên trộm nghĩa đen. Giai điệu, từ ngữ từ ca dao đến ca khúc đầy uất hận và cay đắng khi nói về quyền lực, về sự tàn hại của quan lại tham nhũng.

Từ khi Donald Trump trở lại Tòa Bạch Ốc vào tháng 1/2025 cho đến nay, gia đình ông ta đã bỏ vào trương mục riêng ít nhất $2.2 tỷ, nâng giá trị tài sản ròng lên $7.3 tỷ. Muốn kiểm chứng con số này không có gì khó, vì nó được phơi bày rõ, chi tiết, trên nhiều trang báo, dù là cánh tả hay hữu, hay cực hữu. Vấn đề là chúng ta có chịu đọc và chịu tin hay không. New York Times gọi đó là “một khoản tiền khổng lồ đến mức khó tin” vì chưa từng có tổng thống Mỹ hay nhà lãnh đạo nào của một nền dân chủ tự do đạt đến mức độ giàu có như vậy trong thời gian đương nhiệm.
Gia Sản Tăng Gấp Đôi Giữa Nhiệm Kỳ

Vào năm 1977, sau hàng loạt vụ bê bối trong đó các công ty Mỹ bí mật chi hàng trăm triệu đô la tiền hối lộ cho quan chức nước ngoài, Hoa Kỳ đã thông qua Đạo luật Chống Tham nhũng ở Nước ngoài (FCPA). Đạo luật này quy định các hình phạt, bao gồm cả án tù, đối với những lãnh đạo doanh nghiệp chi tiền cho quan chức nước ngoài nhằm giành được hoặc duy trì các hợp đồng kinh doanh.

Sau đó, Hoa Kỳ còn tiến xa hơn nữa khi vận động để hơn 30 quốc gia chấp nhận tiêu chuẩn chống hối lộ của mình.

Nhưng dưới thời Donald Trump, mọi chuyện đã thay đổi.

Hóa đơn những cuộc “đi mua sắm” của tổng thống trong nửa nhiệm kỳ thứ hai được thanh toán, dưới hình thức này hay hình thức khác, bởi các chính phủ nước ngoài, các cơ quan liên bang, những tài trợ chính trị, và cả quyền ân xá của tổng thống.

Một trong những hành động đầu tiên của Trump sau khi trở lại Tòa Bạch Ốc là tạm dừng phần lớn việc thực thi FCPA. Bài điều tra của New York Times cho thấy chính quyền này thực tế đã nhắm mắt làm ngơ trước các khoản hối lộ từ các công ty Mỹ với lý do bảo đảm an ninh kinh tế và an ninh quốc gia. Họ lập luận rằng cách thức thực thi đạo luật này gây khó khăn cho các doanh nghiệp Mỹ trong việc thâu tóm những tài sản thiết yếu như khoáng sản và các cảng nước sâu.

Năm 2024, khi còn là ứng cử viên, tạp chí Forbes ước tính gia sản của Donald Trump khoảng $4.3 tỷ. Đến tháng 9/2025, tám tháng sau khi bắt đầu nhiệm kỳ hai, con số này ở khoảng $7.3 tỷ, đủ để Trump tăng hơn 100 bậc trong danh sách Forbes 400. Chính bản kê khai tài chính của Trump cũng cho thấy chỉ riêng năm 2025, các doanh nghiệp của tổng thống tạo ra hơn $2 tỷ thu nhập, gấp hơn ba lần so với năm trước.

Chưa có tổng thống Mỹ nào tại nhiệm từng đạt được những con số như thế này. Tổng thống Franklin Roosevelt không giàu thêm khi lèo lái quốc gia đi qua Đại Khủng Hoảng (1929-1939). Tổng thống Dwight D. Eisenhower không giàu thêm khi xây hệ thống xa lộ. Nhưng Donald Trump đã trở nên giàu có hơn rất nhiều nhờ việc bán quyền tiếp cận, cấp phép sử dụng thương hiệu và "bật đèn xanh" cho các thương vụ, định hình chính sách thuế quan, quy định xuất cảng chip và các hoạt động ngoại giao tại Trung Đông, những yếu tố tác động trực tiếp đến các đối tác đang chi tiền cho ông ta.

Tiền Điện Tử: Kho Bạc Của Trump

Trump từng xuất hiện trên Fox News vào tháng 6/2021 và ngành công nghiệp tiền điện tử (crypto) là lừa đảo. Đến tháng 8, ông ta lại phát biểu rằng crypto là “một thảm họa sắp xảy ra.” Nhưng giờ đây, khi là tổng thống, Trump và gia đình đang thu lợi từ crypto.

Vài ngày trước lễ nhậm chức lần hai, gia đình Trump ra mắt một loại meme coin, $TRUMP, mà theo tính toán của Forbes đã mang về hơn $300 triệu. Cùng thời điểm đó, gia đình Trump tung ra World Liberty Financial, một dự án tiền điện tử phát hành stablecoin USD1. Forbes ước tính cá nhân Trump đã thu về khoảng $550 triệu trong năm qua chỉ từ việc bán token của World Liberty Financial, chưa kể gần $570 triệu token ông còn giữ và 38% cổ phần trong công ty này, được định giá khoảng $240 triệu.

Thật sự ai đang tài trợ cho tất cả những việc này?

Vài ngày trước lễ nhậm chức, gia đình Trump đã bán gần một nửa cổ phần World Liberty Financial cho một công ty có liên hệ với chính phủ Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), do một thành viên hoàng gia Emirati điều hành, với giá $500 triệu. Một quỹ chủ quyền của UAE đã dùng $2 tỷ stablecoin của chính World Liberty để đầu tư vào sàn giao dịch Binance ở nước ngoài. Ngay sau đó, chính quyền Trump đã nới lỏng các hạn chế xuất khẩu chip AI tiên tiến sang UAE – chính phủ đang tài trợ cho công ty gia đình của tổng thống.


Các nhà báo theo dõi thương vụ này lưu ý rằng đây không phải là dạng "quỹ tín thác mù" (blind trust) mà các tổng thống trước đây từng dùng để tránh chính xác tình huống này. Tài sản của Trump vẫn nằm dưới sự kiểm soát của các con ông, không có bất kỳ lệnh cấm giao dịch nước ngoài nào.

Công Ty Gia Đình

Cuộc làm giàu này không chỉ dừng lại ở tổng thống. Con rể ông ta là Jared Kushner, điều hành một quỹ đầu tư tư nhân tên Affinity Partners, đã huy động được hàng tỷ đô la gần như hoàn toàn từ các nhà đầu tư Vùng Vịnh, bao gồm cam kết $2 tỷ từ Quỹ Đầu tư Công (PIF) của Arab Saudi. Trong khi đó, Kushner vẫn tiếp tục cố vấn không chính thức cho chính quyền Trump về các cuộc đàm phán Trung Đông, chính khu vực đang tài trợ cho việc kinh doanh của ông ta.

Donald Trump Jr. gia nhập một công ty đầu tư tên 1789 Capital ngay sau khi Donald Trump tái thắng cử. Vào tháng 8/2025, công ty này đầu tư vào một startup khoáng sản Vulcan Elements, và vài tháng sau, công ty này nhận được khoản vay lớn nhất từ trước đến nay của Văn phòng Ngân Sách Chiến lược thuộc Ngũ Giác Đài, $620 triệu tiền thuế của dân, cho một công ty do con trai của Trump có cổ phần tài chính.

Trump Media & Technology Group, công ty mẹ của Truth Social, nơi Donald Trump Jr. là thành viên hội đồng quản trị, đã đồng ý sáp nhập với TAE Technologies trong một thương vụ trị giá hơn $6 tỷ, đưa gia đình này trở thành những người chơi lớn trong ngành năng lượng hợp nhất hạt nhân (nuclear fusion) – một ngành đang thu hút sự quan tâm, và có thể cả tiền, từ chính phủ liên bang.

Ngay cả Melania Trump cũng kiếm được lợi lộc. Amazon đã trả $40 triệu để có quyền sản xuất một bộ phim tài liệu về bà, dù “thua cháy túi”. Đổi lại, Cơ quan Quản lý Dịch vụ Tổng hợp Hoa Kỳ (GSA) đã công bố thỏa thuận "OneGov" trị giá $1 tỷ với Amazon Web Services (AWS), nhằm cung cấp cho các cơ quan liên bang các khoản “cloud credits”, công cụ hiện đại hóa và tài nguyên đào tạo với tổng trị giá lên tới $1 tỷ, có hiệu lực đến ngày 31/12/2028.

Thị Trường Ân Xá

Hiến Pháp Mỹ trao cho tổng thống quyền khoan hồng gần như không giới hạn, và Trump đã dùng nhiệm kỳ hai của mình để thực thi quyền đó ở mức tối đa.

Trevor Milton, nhà sáng lập Nikola, bị kết án lừa đảo nhà đầu tư, cùng với vợ đã đóng góp $920,000 cho Ủy ban Trump 47 vào tháng 10/2024 và $750,000 cho PAC MAHA Alliance vào tháng 9 năm đó. Sau đó, Milton nhận lệnh ân xá vào tháng 3/2025, xóa bỏ khoản bồi thường gần $660 triệu. Làm nhanh một bài toán thì Trevor Milton chỉ mua lệnh xá này với giá $1,010 triệu, chứ không phải $1.8 triệu.

Paul Walczak bị kết án vì tội trốn thuế. Mẹ ông ta, nhà tài trợ lâu năm của đảng Cộng Hòa đã tặng $1 triệu cho siêu PAC ủng hộ Trump MAGA Inc. vào ngày 3/4/2025. Walczak được ân xá ba tuần sau đó, vào ngày 23/4, tránh được 18 tháng tù và $4.4 triệu bồi thường.

Changpeng Zhao, tỷ phú sáng lập sàn giao dịch tiền điện tử Binance, được ân xá năm 2025 sau khi công ty ông hợp tác chặt chẽ với World Liberty Financial của gia đình Trump.

Còn rất nhiều những thương vụ mua bán lệnh ân xá mà Forbes và Wall Street Journal cùng các cơ quan báo chí độc lập đã đề cập đến.

Cần nhấn mạnh, đâu là những khoản đóng góp cho các ủy ban chính trị, tài trợ cho các chiến dịch và PAC của Trump, không phải trương mục ngân hàng của Donald Trump. Nó khôn khéo diễn ra trước khi lệnh khoan hồng được ban hành, chứ không phải những khoản thanh toán được trả cho cá nhân Trump sau khi sự việc xảy ra như một hình thức đền đáp.

‘LÀ QUAN! LÀ QUAN! LÀ QUAN!’

Không điều nào trong các thương vụ trên đòi hỏi Trump hay các con ông ta phải “đột nhập” vào nhà ai đó trong đêm tối. Chỉ cần các buổi họp báo, vận động, chiến dịch… tất cả đều công khai ngay trước mắt công chúng và trong các bản kê khai tài chính. Đó chính là sự tinh vi của những “tycoons” hoặc những giới mà Thượng Nghị Sĩ Bernie Sanders gọi là “Oligarchy.”

Một khoản hối lộ giấu trong phong bì là một tội ai cũng có thể nhận ra và truy tố. Còn một tấm chi phiếu bảy con số gửi cho siêu PAC, một buổi chơi golf ở Mar-a-Lago, hay một cổ phần trong quỹ đầu tư của con trai tổng thống, rồi vài tháng sau là một lệnh ân xá ban hành, thì hoàn toàn “hợp pháp.” Chưa có, và sẽ không bao giờ có công tố viên nào hay phiên tòa nào, chứng minh được một sự trao đổi có chủ ý.

Phần còn lại, phụ thuộc vào tư duy của người dân Mỹ.

Chính quyền đó không cần trốn tránh pháp luật. Nó đơn giản là đi xuyên qua kẻ hở dưới ánh sáng ban ngày của mặt trời công lý.

Đây không phải một vụ cướp diễn ra trong đêm tối. Đây là một vụ cướp diễn ra dưới ánh đèn sân khấu của chức vụ tổng thống.

Ca khúc CƯỚP của nhạc sĩ đấu tranh Tuấn Khanh vang lên, giữa một quốc gia từng là bến bờ tự do của hàng triệu người tị nạn Việt Nam.

“Tiếng than vang động bốn bề
Cướp từ thôn xóm tiến về thành đô”

Kalynh Ngô
 

01/09/202300:00:00
Cuộc thăm dò do Associated Press-Trung tâm NORC Center for Public Affairs Research thực hiện hôm đầu tuần cho thấy đa số cử tri Mỹ tin rằng ông Joe Biden, 80 tuổi, đã quá già để làm tổng thống thêm một nhiệm kỳ nữa. Trả lời câu hỏi liệu Biden có quá già để phục vụ thêm nhiệm kỳ 4 năm nữa hay không, 77% số người được hỏi cho biết là già, trong khi 22% nói không. Khi được hỏi câu hỏi tương tự về cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump, người trẻ hơn Biden 5 tuổi và đang có ý định tái tranh cử tổng thống 2024, tổng cộng 51% người tham gia thăm dò cho biết Trump đã quá già cho một nhiệm kỳ nữa.
28/08/202319:29:00
Bài báo này lần đầu tiên được phổ biến vào cuối năm vừa qua ngay sau khi cựu Tổng Thống Trump tuyên bố tranh cử lần thứ ba vào năm 2024. Tác giả tin rằng Tu Chánh Án 14 có đầy đủ căn bản pháp lý để cấm Trump tái tranh cử. Trong vòng năm tháng từ tháng 4 - tháng 8, báo chí đã tập trung vào bốn vụ truy tố nghiêm trọng xẩy ra liên tục đối với cựu Tổng Thống Trump. Sau vụ truy tố ở Georgia vừa chấm dứt vào tuần qua, vấn đề Tu Chánh Án 14 đang được làm sống lại. Do đó tác giả cập nhật hóa bài báo này với những chi tiết mới. Sau khi Trump bị truy tố về vụ phản loạn 6/1 và âm mưu lật ngược cuộc bầu cử 2020 ở Georgia, càng có những lý do vững chắc để áp dụng Tu Chánh Án 14.
25/08/202321:04:00
Cuối cùng rồi, nước Mỹ và cả thế giới đã thấy được những khuôn mặt của một thời quyền lực trong thế giới MAGA là những phạm nhân. Những tấm ảnh được chụp từ nhà tù quận hạt Fulton thuộc tiểu bang Georgia đã đánh dấu một cột mốc lịch sử trong cuộc chiến bảo vệ nền dân chủ và hiến pháp của nước Mỹ cùng hệ thống tư pháp Hoa Kỳ nói riêng, về một giai đoạn đầy thử thách của quốc gia kể từ ngày lập quốc. Donald Trump cùng các tòng phạm đã bị Georgia truy tố như một nhóm tội phạm có tổ chức âm mưu thực hiện việc đảo ngược kết quả cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kỳ đã được hàng trăm triệu cử tri Mỹ bỏ phiếu trong một cuộc bầu cử minh bạch, hợp pháp và hợp hiến như vốn dĩ.
21/08/202314:47:00
Mới đây trên hệ thống liên mạng toàn cầu xuất hiện bài viết “Tội Ác Phóng Sinh” của một tác giả nào đó trong nước, rồi được nhiều người chuyển tiếp khiến hàng Phật tử có thể dao động, ngoại đạo có thể lấy cớ đó cho rằng Phật Giáo khuyến khích “tội ác” qua tục lệ phóng sinh chứ Đạo Phật cũng chẳng tốt lành gì...
05/08/202309:15:00
Theo Reuters ngày 3/8/2023, bảy đảng đối lập tại Đan Mạch biểu tình phản đối chính quyền dự định tuyên bố sẽ là bất hợp pháp nếu đốt Kinh Koran, vì như thế là vi phạm quyền tự do ngôn luận. Quyền tự do của công dân phải ở vị trí cao hơn giáo điều của tôn giáo...
04/08/202300:00:00
Trong những năm gần đây - đặc biệt là kể từ năm 2016 - một số tiểu bang Hoa Kỳ đã tiến tới việc hợp pháp hóa “Giúp Bệnh Nhân Kết Liễu Sự Sống”. Cho đến nay, chín tiểu bang gồm một tiểu bang mới bổ sung là Montana và khu vực District of Columbia đã hợp pháp hóa việc này. Tuy vậy, hiện vẫn chưa đến một phần tư (21,6%) dân số Hoa Kỳ sống trong các tiểu bang được nhận sự trợ giúp này, và đây vẫn là đề tài gây nhiều tranh cãi trong khía cạnh đạo đức, tôn giáo, đảng phái, v.v. Bài viết này không bàn luận quan điểm đúng sai, mà là một ý tưởng riêng, một ý nghĩ mở ra nhiều lối suy nghĩ, bởi thế giới muôn màu của chúng ta sẽ ngưng nở hoa nếu không được liên tục vun xới bằng những suy nghĩ tiến bộ.
28/07/202300:00:00
Hầu hết chúng ta lên mạng (online) rất nhiều lần trong ngày. Trong một cuộc khảo sát Pew Research Study năm 2021, khoảng 50% số thanh niên 18-29 tuổi khi được hỏi đều cho biết họ trực tuyến “gần như liên tục.” Vậy chúng ta hiểu gì về chiều hướng quan trọng này của cuộc sống hiện đại? Đã có nhiều nghi vấn về những hậu quả nghiêm trọng về mặt kinh tế và xã hội mà điều này có thể tạo ra. Và cũng còn một câu hỏi đơn giản hơn: điều gì đã khiến mọi người ở nhiều độ tuổi, nghề nghiệp, và nền văn hóa khác nhau, say mê kết nối trực tuyến như vậy? Và mỗi chúng ta cũng có thể tự hỏi chính mình: tại sao tôi online?
26/07/202316:40:00
“Này các Tỷ-kheo, với người có giới, có giới đầy đủ, không cần phải làm với dụng ý rằng: “Mong rằng không hối tiếc sẽ sanh khởi nơi ta”. Pháp nhĩ là vậy, này Tỷ-kheo, với người có giới, có giới đầy đủ, không hối tiếc sanh khởi. Này các Tỷ-kheo, với người không hối tiếc, không cần phải làm với dụng ý rằng: “Mong rằng hân hoan sẽ sanh khởi nơi ta”. Pháp nhĩ là vậy, này các Tỷ-kheo, với người có không hối tiếc, hân hoan sanh khởi. Này các Tỷ-kheo, với người có hân hoan, không cần phải làm với dụng ý rằng: “Mong rằng hoan hỷ sẽ sanh khởi nơi ta”. Pháp nhĩ là vậy, này các Tỷ kheo, với người có hoan
21/07/202300:00:00
Khái niệm “các giá trị Châu Á” từng được các nhà lãnh đạo trong khu vực đề cao giờ đã không còn thịnh hành kể từ sau cuộc khủng hoảng tài chánh Châu Á năm 1997. Ý tưởng cho rằng khu vực Đông Nam Á thịnh vượng có lợi thế kinh tế đặc biệt so với phương Tây từ nền tảng kinh tế gia đình đang suy tàn và đã không còn thuyết phục. Ở Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan, người ta không còn trói buộc mình với các giá trị cuộc sống gia đình bảo thủ. Hàng triệu thanh niên đang lựa chọn cuộc sống thoải mái hơn, cũng thường cô đơn hơn, trong bối cảnh Đông Á đã bớt bị thống trị bởi nam giới. Đông Á là khu vực chiếm 1/5 dân số thế giới, những hậu quả thay đổi kinh tế xã hội và nhân khẩu học sẽ rất nghiêm trọng, có khả năng gây bất ổn và sẽ tái định hình cuộc sống của hàng triệu người.
14/07/202300:00:00
Một trong số nhiều câu hỏi chưa được trả lời thỏa đáng về cuộc nổi dậy của thủ lĩnh Wagner, Yevgeny Prigozhin là tại sao guồng máy an ninh rộng lớn của Nga lại chuẩn bị quá kém cỏi để đối phó với cuộc nổi dậy đó. FSB, cơ quan an ninh chính của Điện Kremlin, từ lâu đã đặt nặng vấn đề “phòng ngừa” và thực hiện các bước tích cực để ngăn chặn bất kỳ mối đe dọa nào đối với nhà nước Nga. Thậm chí cơ quan này còn gài mật báo viên trong tổ chức Wagner. Tuy nhiên, hình như họ đã không có hành động nào để ngăn chặn cuộc binh biến trước khi nó bắt đầu, hoặc để cảnh báo Điện Kremlin về kế hoạch của Prigozhin.
“Đây là quan điểm của người viết, không nhất thiết là quan điểm của Việt Báo.”
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.