Hôm nay,  

Bộ Thử Tại Nhà Có Thể Giúp Phát Hiện Sớm Nguy Cơ Bệnh Lyme

21/08/202600:01:00(Xem: 392)
  • Tác giả :

Tick

Một bộ thử mới, có thể cho biết ngay tại nhà con ve/bọ vừa cắn người có mang vi khuẩn gây bệnh Lyme hay không, dự trù được bán ra trong tháng Tám 2026. Nếu hoạt động như mong đợi, LymeAlert có thể giúp người bị ve cắn biết sớm hơn liệu họ có cần tìm đến bác sĩ hay không.

Mỗi năm có hơn 31 triệu người Mỹ bị ve cắn. Phần lớn không gây bệnh, nhưng một số loài ve có thể truyền nhiều chứng bệnh nguy hiểm, trong đó bệnh Lyme là thường gặp nhất. Ước tính khoảng 476,000 người tại Hoa Kỳ được điều trị bệnh Lyme mỗi năm, nhiều nhất ở vùng Đông Bắc, Trung Đại Tây Dương và miền Trung Tây phía bắc.

Bệnh Lyme do vi khuẩn Borrelia burgdorferi gây ra, thường được truyền sang người qua ve chân đen. Nếu phát giác sớm, bệnh thường có thể chữa bằng thuốc trụ sinh. Nhưng nếu để lâu, bệnh nhân có thể bị đau và sưng khớp, mệt mỏi, nhức đầu, đau bắp thịt và nhiều triệu chứng kéo dài khác.

Điều khó khăn là xét nghiệm máu trong thời gian đầu sau khi bị ve cắn không phải lúc nào cũng tìm ra bệnh. Cơ thể cần thời gian để tạo đủ kháng thể. Theo Erin Dawicki, một chuyên viên y khoa nhi khoa tại Boston và là người đồng sáng lập LymeAlert, xét nghiệm máu trong vòng 30 ngày đầu có thể bỏ sót nhiều trường hợp bệnh còn ở giai đoạn sớm.

Chính kinh nghiệm điều trị trẻ em đã khiến bà Dawicki nghĩ đến một cách khác: thay vì chờ thử người bệnh, tại sao không thử ngay con ve?

LymeAlert được chế tạo theo ý tưởng đó. Sau khi lấy con ve ra khỏi da bằng nhíp, người dùng bỏ nó vào một dụng cụ nhỏ để nghiền nát, pha với dung dịch thử rồi đặt que thử vào. Khoảng 15 phút sau sẽ có kết quả: hai vạch có nghĩa con ve mang vi khuẩn Borrelia burgdorferi; một vạch là không tìm thấy vi khuẩn.

Cách dùng gần giống bộ thử thai hoặc bộ thử COVID tại nhà. Mỗi bộ dự trù bán khoảng $50 và có thể giữ được tới một năm.

Nhóm chế tạo LymeAlert cũng chuẩn bị một chương trình trên điện thoại. Người dùng có thể chụp hình que thử để chương trình đọc kết quả, đồng thời tìm bác sĩ khám bệnh từ xa nếu cần.



Lợi điểm lớn nhất của phương pháp này là thời gian. Các dịch vụ hiện nay cho phép gửi con ve đến phòng thí nghiệm để thử, nhưng phải mất nhiều ngày mới có kết quả. Trong khi đó, Trung Tâm Kiểm Soát và Phòng Ngừa Dịch Bệnh Hoa Kỳ (Centers for Disease Control and Prevention, gọi tắt là CDC) cho biết trong một số trường hợp có nguy cơ cao, bác sĩ có thể cho một liều doxycycline để phòng bệnh nếu dùng trong vòng 72 giờ sau khi lấy con ve ra.

Tuy nhiên, LymeAlert không phải là một phương tiện chẩn đoán bệnh Lyme.

Một con ve có mang vi khuẩn không có nghĩa người bị nó cắn chắc chắn đã mắc bệnh. Ngược lại, kết quả âm tính cũng không nên được xem như bằng chứng tuyệt đối rằng không có nguy cơ. Theo các chuyên gia được Smithsonian dẫn lời, chỉ khoảng 1% đến 5% các vết ve cắn cuối cùng dẫn đến bệnh Lyme.

CDC hiện cũng không khuyến cáo dùng kết quả thử ve để thay thế việc khám bệnh, vì cả kết quả dương tính giả lẫn âm tính giả đều có thể xảy ra.

Erika Machtinger, chuyên gia về ve tại Đại Học Pennsylvania State, cho rằng LymeAlert có thể hữu ích nếu người dùng hiểu rõ giới hạn của nó. Kết quả thử có thể cung cấp thêm tin tức cho bác sĩ, nhưng không thể trả lời câu hỏi quan trọng nhất: người bị cắn có mắc bệnh Lyme hay không.

Dẫu vậy, nhu cầu phát hiện sớm ngày càng lớn. Phạm vi sinh sống của nhiều giống ve tại Hoa Kỳ đang lan rộng, một phần vì mùa đông ấm hơn, số nai và chuột gia tăng, cùng với những thay đổi của rừng và khu dân cư. CDC ghi nhận nhiều bệnh do ve truyền đã tăng đáng kể trong những thập niên gần đây.

LymeAlert vì thế không phải là chiếc đũa thần chống bệnh Lyme. Nhưng nếu một dụng cụ nhỏ trong tủ thuốc có thể giúp người vừa bị ve cắn biết sớm hơn mình đang đối diện với nguy cơ nào, thì 15 phút ấy đôi khi có thể là một khoảng thời gian đáng giá. (vb)

 

Trang đầuTrang trước45678910Trang sauTrang cuối

Hàng chục ngàn người dân California thuộc tầng lớp trung lưu đang phải trả phí bảo hiểm y tế cao hơn nhiều trong năm nay, sau khi các khoản trợ cấp liên bang tăng cường theo Luật Chăm Sóc Sức Khỏe Giá Phải Chăng (Affordable Care Act, thường gọi là Obamacare) chính thức chấm dứt vào cuối năm 2025.

Có một nỗi khổ mà các bà, các cô thường phải âm thầm gánh chịu nhiều hơn các ông, đó là chứng nhức nửa đầu, hay còn gọi là migraine. Nhức đầu thì ai cũng từng bị, nhưng với nhiều phụ nữ, đây không phải chuyện đau vài tiếng rồi thôi, mà là một thứ bệnh đeo đẳng suốt nhiều năm, ảnh hưởng đến cuộc sống hằng ngày và cả công ăn việc làm.

Mỗi độ đầu năm, hàng loạt chế độ ăn uống lại xuất hiện, hứa hẹn những thay đổi nhanh chóng cho sức khỏe. Nhưng giữa những lời quảng cáo rầm rộ ấy, chỉ có một mô hình ăn uống được y giới đánh giá cao suốt gần ba thập niên vì hiệu quả thực sự và có cơ sở khoa học vững chắc: chế độ ăn DASH. Chế độ DASH, viết tắt của “Dietary Approaches to Stop Hypertension” (những phương pháp dinh dưỡng nhằm ngăn chặn cao huyết áp), được các nhà nghiên cứu thuộc National Heart, Lung, and Blood Institute xây dựng cách đây gần 30 năm. Mục tiêu ban đầu không phải để tạo ra một trào lưu, mà là tìm một cách ăn uống lâu dài, có thể cải thiện huyết áp và sức khỏe tim mạch mà không cần dựa vào thuốc men.

Đầu Tháng Giêng, trong hệ thống y tế Hoa Kỳ đã xảy ra một thay đổi lớn khiến nhiều bác sĩ và phụ huynh không khỏi lo ngại. Các viên chức y tế liên bang đã sửa đổi lịch chủng ngừa cho trẻ em. Trước giờ, có những mũi vắc-xin được xem là “chuẩn chung,” tức là hầu như đứa trẻ nào cũng nên chích. Phòng khám chuẩn bị sẵn thuốc, bác sĩ theo dõi theo lịch, cha mẹ chỉ cần đưa con đi đúng hẹn. Mọi việc diễn ra suôn sẻ, ít rắc rối.

Những năm gần đây, sức khỏe phụ nữ được nói tới nhiều hơn trước. Từ mạng xã hội, podcast cho tới phim ảnh và bản tin thời sự, các đề tài như ung thư vú, mãn kinh hay liệu pháp hormone đã trở thành chuyện thường ngày. Đây là một thay đổi tích cực. Tuy nhiên, theo nhiều bác sĩ, sự quan tâm ấy cũng mang theo một rủi ro: thông tin thường bị nói quá gọn, thiếu bối cảnh, thậm chí sai lệch. Vì vậy, không ít phòng mạch phải dành thời gian giải thích lại, giúp bệnh nhân hiểu đúng vấn đề.

Lần đầu tiên, nhiều người tại Hoa Kỳ thuộc diện cần tầm soát ung thư cổ tử cung sẽ có thêm lựa chọn ngoài cuộc khám phụ khoa truyền thống vốn gây e ngại cho không ít người. Hướng dẫn y tế liên bang mới công bố khuyến nghị cho phép tự lấy mẫu xét nghiệm virus HPV tại nhà hoặc tại cơ sở y tế. Hướng dẫn cập nhật do Health Resources and Services Administration (HRSA) ban hành ngày 5 tháng 1 cho biết: những người từ 30 đến 65 tuổi, thuộc nhóm nguy cơ trung bình, có thể tự lấy mẫu bằng dụng cụ tương tự tampon để xét nghiệm HPV. Mẫu được gửi đến phòng thí nghiệm nhằm phát hiện các chủng HPV nguy cơ cao, vốn là nguyên nhân của hầu hết các trường hợp ung thư cổ tử cung.

Các thuốc kích thích thần kinh như Ritalin và Adderall đã được dùng rộng rãi nhiều thập niên để chữa rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD), song một công trình nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Cell cho thấy chúng không thật sự tác động lên hệ thống điều khiển sự chú ý của não bộ như giới chuyên môn từng tin tưởng. Trái lại, các loại thuốc ấy chủ yếu ảnh hưởng lên vùng phần thưởng và vùng tỉnh thức, hai trung khu chi phối hứng thú và sự tỉnh táo. Nghiên cứu được tiến hành trên gần 5.800 trẻ em từ 8 đến 11 tuổi, đồng thời nêu bật vai trò quan trọng của thiếu ngủ trong căn bệnh này.

WASHINGTON — Trung Tâm Kiểm Soát Và Phòng Ngừa Dịch Bệnh Hoa Kỳ (Centers for Disease Control and Prevention) ngày Thứ Hai công bố một thay đổi hiếm thấy trong lịch chủng ngừa trẻ em: số bệnh được khuyến cáo chích ngừa cho mọi trẻ được giảm xuống còn 11, thay vì khoảng 17–18 như trước. Lịch mới có hiệu lực tức khắc và được nói là điều chỉnh theo mô hình của Đan Mạch. Theo lịch cập nhật, CDC vẫn khuyến cáo tất cả trẻ em được chủng ngừa các bệnh sởi, quai bị, rubella, bại liệt, ho gà, uốn ván, bạch hầu, Hib (Haemophilus influenzae type B), phế cầu, HPV và thủy đậu. Các vaccine khác, vốn trước đây được khuyến cáo rộng rãi, nay được chuyển sang hai diện: chỉ khuyến cáo cho trẻ thuộc nhóm nguy cơ cao, hoặc để phụ huynh và bác sĩ cùng quyết định tùy trường hợp. Trong nhóm này có vaccine cúm mùa, RSV, rota-virus, viêm gan A, viêm gan B, sốt xuất huyết dengue và một số vaccine viêm màng não mô cầu. Vaccine COVID đã được đưa sang diện “quyết định chung” từ năm ngoái.

Dịch cúm mùa đông năm nay đang lan mạnh khắp nơi ở Hoa Kỳ, đẩy số người đi khám bác sĩ vì triệu chứng giống cúm lên mức cao nhất trong gần ba mươi năm. Theo số liệu của CDC, từ đầu mùa đến nay đã có khoảng 5.000 người chết vì cúm, trong đó có chín trẻ em. Trong tuần kết thúc ngày 27 tháng 12, gần 1 trong 10 lượt khám ngoại trú trên toàn quốc — tương đương 8,2% — vì các triệu chứng như sốt, đau họng, mệt rã rời và đau nhức mình mẩy. Đây là mức cao nhất kể từ khi CDC bắt đầu theo dõi dữ liệu này vào năm 1997. Tính đến nay, cúm đã gây hơn 11 triệu ca bệnh và khoảng 120.000 ca phải nhập viện.

Theo bản tin khoa học do Molly Coddington viết, công bố ngày 20 tháng 8 năm 2025, một công trình nghiên cứu mới cho thấy sự khác biệt về chất béo trong máu giữa hai phái có thể là chìa khóa giúp lý giải vì sao phụ nữ có nguy cơ mắc bệnh Alzheimer cao hơn nam giới. Một nhóm khoa học gia thuộc King’s College London và Queen Mary University London phát hiện rằng phụ nữ mắc Alzheimer có mức độ thấp hơn rõ rệt của một số loại chất béo chưa bão hòa trong máu, so với những phụ nữ khỏe mạnh. Khi khảo sát cùng những phân tử lipid này ở nam giới, nhóm nghiên cứu không thấy sự khác biệt đáng kể giữa người bệnh và người không bệnh.
Trang đầuTrang trước45678910Trang sauTrang cuối
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.