Hôm nay,  

Bộ Thử Tại Nhà Có Thể Giúp Phát Hiện Sớm Nguy Cơ Bệnh Lyme

8/21/202600:01:00(View: 396)
  • Author :

Tick

Một bộ thử mới, có thể cho biết ngay tại nhà con ve/bọ vừa cắn người có mang vi khuẩn gây bệnh Lyme hay không, dự trù được bán ra trong tháng Tám 2026. Nếu hoạt động như mong đợi, LymeAlert có thể giúp người bị ve cắn biết sớm hơn liệu họ có cần tìm đến bác sĩ hay không.

Mỗi năm có hơn 31 triệu người Mỹ bị ve cắn. Phần lớn không gây bệnh, nhưng một số loài ve có thể truyền nhiều chứng bệnh nguy hiểm, trong đó bệnh Lyme là thường gặp nhất. Ước tính khoảng 476,000 người tại Hoa Kỳ được điều trị bệnh Lyme mỗi năm, nhiều nhất ở vùng Đông Bắc, Trung Đại Tây Dương và miền Trung Tây phía bắc.

Bệnh Lyme do vi khuẩn Borrelia burgdorferi gây ra, thường được truyền sang người qua ve chân đen. Nếu phát giác sớm, bệnh thường có thể chữa bằng thuốc trụ sinh. Nhưng nếu để lâu, bệnh nhân có thể bị đau và sưng khớp, mệt mỏi, nhức đầu, đau bắp thịt và nhiều triệu chứng kéo dài khác.

Điều khó khăn là xét nghiệm máu trong thời gian đầu sau khi bị ve cắn không phải lúc nào cũng tìm ra bệnh. Cơ thể cần thời gian để tạo đủ kháng thể. Theo Erin Dawicki, một chuyên viên y khoa nhi khoa tại Boston và là người đồng sáng lập LymeAlert, xét nghiệm máu trong vòng 30 ngày đầu có thể bỏ sót nhiều trường hợp bệnh còn ở giai đoạn sớm.

Chính kinh nghiệm điều trị trẻ em đã khiến bà Dawicki nghĩ đến một cách khác: thay vì chờ thử người bệnh, tại sao không thử ngay con ve?

LymeAlert được chế tạo theo ý tưởng đó. Sau khi lấy con ve ra khỏi da bằng nhíp, người dùng bỏ nó vào một dụng cụ nhỏ để nghiền nát, pha với dung dịch thử rồi đặt que thử vào. Khoảng 15 phút sau sẽ có kết quả: hai vạch có nghĩa con ve mang vi khuẩn Borrelia burgdorferi; một vạch là không tìm thấy vi khuẩn.

Cách dùng gần giống bộ thử thai hoặc bộ thử COVID tại nhà. Mỗi bộ dự trù bán khoảng $50 và có thể giữ được tới một năm.

Nhóm chế tạo LymeAlert cũng chuẩn bị một chương trình trên điện thoại. Người dùng có thể chụp hình que thử để chương trình đọc kết quả, đồng thời tìm bác sĩ khám bệnh từ xa nếu cần.



Lợi điểm lớn nhất của phương pháp này là thời gian. Các dịch vụ hiện nay cho phép gửi con ve đến phòng thí nghiệm để thử, nhưng phải mất nhiều ngày mới có kết quả. Trong khi đó, Trung Tâm Kiểm Soát và Phòng Ngừa Dịch Bệnh Hoa Kỳ (Centers for Disease Control and Prevention, gọi tắt là CDC) cho biết trong một số trường hợp có nguy cơ cao, bác sĩ có thể cho một liều doxycycline để phòng bệnh nếu dùng trong vòng 72 giờ sau khi lấy con ve ra.

Tuy nhiên, LymeAlert không phải là một phương tiện chẩn đoán bệnh Lyme.

Một con ve có mang vi khuẩn không có nghĩa người bị nó cắn chắc chắn đã mắc bệnh. Ngược lại, kết quả âm tính cũng không nên được xem như bằng chứng tuyệt đối rằng không có nguy cơ. Theo các chuyên gia được Smithsonian dẫn lời, chỉ khoảng 1% đến 5% các vết ve cắn cuối cùng dẫn đến bệnh Lyme.

CDC hiện cũng không khuyến cáo dùng kết quả thử ve để thay thế việc khám bệnh, vì cả kết quả dương tính giả lẫn âm tính giả đều có thể xảy ra.

Erika Machtinger, chuyên gia về ve tại Đại Học Pennsylvania State, cho rằng LymeAlert có thể hữu ích nếu người dùng hiểu rõ giới hạn của nó. Kết quả thử có thể cung cấp thêm tin tức cho bác sĩ, nhưng không thể trả lời câu hỏi quan trọng nhất: người bị cắn có mắc bệnh Lyme hay không.

Dẫu vậy, nhu cầu phát hiện sớm ngày càng lớn. Phạm vi sinh sống của nhiều giống ve tại Hoa Kỳ đang lan rộng, một phần vì mùa đông ấm hơn, số nai và chuột gia tăng, cùng với những thay đổi của rừng và khu dân cư. CDC ghi nhận nhiều bệnh do ve truyền đã tăng đáng kể trong những thập niên gần đây.

LymeAlert vì thế không phải là chiếc đũa thần chống bệnh Lyme. Nhưng nếu một dụng cụ nhỏ trong tủ thuốc có thể giúp người vừa bị ve cắn biết sớm hơn mình đang đối diện với nguy cơ nào, thì 15 phút ấy đôi khi có thể là một khoảng thời gian đáng giá. (vb)

 

First PagePrev Page3456789Next PageLast Page

Giới nghiên cứu hiện đã nhận diện hơn 170 chủng rhinovirus, một loại vi-rút gây phần lớn các cơn cảm thông thường. Vi-rút này lây lan qua đường hô hấp và tiếp xúc gần. Với đa số người khỏe mạnh, nhiễm rhinovirus chỉ gây sổ mũi, hắt hơi, mệt nhẹ trong vài ngày rồi tự khỏi. Có người nhiễm mà hầu như không có triệu chứng. Nhưng ở một số người, cùng một loại vi-rút ấy lại có thể dẫn đến cơn bệnh nặng. Trong nhiều năm qua, các nghiên cứu cho thấy rhinovirus là nguyên nhân của nhiều cơn suyễn cấp. Ở người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), đây là một trong những nguyên do thường gặp khiến bệnh bùng phát, gây khó thở, ho nhiều, và có thể nguy hiểm nếu không điều trị kịp thời.

Collagen là một chất đạm căn bản trong cơ thể, giữ phần cấu tạo cho da, xương, gân, dây chằng và nhiều mô liên kết khác. Theo tuổi tác, lượng collagen tự nhiên suy giảm dần, khiến da nhăn, chùng xuống, còn gân cốt và khớp xương cũng dễ đau nhức hơn. Chính từ nỗi lo ấy, thị trường collagen bổ sung đã nở rộ, được quảng cáo như một phương thuốc có thể cứu vãn từ làn da cho tới mái tóc, móng tay và cả các khớp xương đã mỏi mòn.

Một loại virus hô hấp mang tên human metapneumovirus (HMPV) đang được phát hiện ở nồng độ cao trong nước thải tại nhiều cộng đồng ở Bắc California, nhưng giới y tế công cộng cho rằng chưa cần báo động, chỉ khuyến cáo người dân tăng cường phòng ngừa như với cúm mùa.

Mùa đông năm nay, nước Mỹ chứng kiến sự trở lại ầm ầm của bệnh sởi – một căn bệnh từng được coi là “gần như xóa sổ” nhờ tiêm chủng đại trà. Tâm điểm là South Carolina với gần một ngàn ca xác nhận, trong khi hàng chục bang khác lần lượt báo cáo thêm ca mới. Năm ngoái, hai trẻ em Mỹ đã chết vì sởi, cả hai đều chưa được tiêm vắc xin. Những con số này không phải ngẫu nhiên. Đó là hệ quả có thể dự đoán được từ nhiều năm tỷ lệ tiêm chủng tụt dần – và giờ được tăng tốc bởi một quyết định chính trị: “hạ cấp” lịch tiêm chủng trẻ em liên bang dưới thời Tổng thống Donald Trump và Bộ trưởng Y tế Robert F. Kennedy Jr.

Theo Sandee LaMotte, viết trên CNN mục Health ngày 25 tháng 2 năm 2026, các nhà khoa học vừa công bố một nghiên cứu cho thấy não bộ ở tuổi già vẫn có khả năng tái tạo mạnh mẽ hơn chúng ta từng nghĩ. Nghiên cứu tập trung vào một nhóm người trên 80 tuổi nhưng trí nhớ vẫn sắc bén khác thường. Giới khoa học gọi họ là “SuperAgers”. Kết quả cho thấy não của các “SuperAgers” tạo ra số tế bào thần kinh non nhiều gấp đôi so với người cao tuổi khỏe mạnh bình thường, và nhiều hơn khoảng 2,5 lần so với người mắc bệnh Alzheimer.

Mệt mỏi không đồng nghĩa với buồn ngủ. Buồn ngủ thì chỉ cần ngủ là qua. Mệt mỏi là cảm giác rã rời, cạn sức, len sâu vào sinh hoạt hằng ngày, ảnh hưởng cả thể chất, tinh thần lẫn khả năng suy nghĩ. Leorey Saligan, nhà nghiên cứu tại Đại học Rutgers, cho biết mệt mỏi không chỉ là vấn đề thân xác mà còn là trạng thái tâm lý và nhận thức. Với những người mang bệnh mãn tính như ung thư, đa xơ cứng hay hội chứng hậu COVID kéo dài, mệt mỏi là điều thường gặp. Nếu tình trạng này kéo dài nhiều tuần, cần đi khám để loại trừ các nguyên do y khoa như thiếu máu hay bệnh tim. Tuy vậy, phần lớn mọi người cũng sẽ có lúc trải qua mệt mỏi ngắn hạn vì áp lực thể xác, tinh thần hoặc cảm xúc. Khi điều đó xảy ra, các biện pháp sau đây có thể giúp.

Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức từ chối thụ lý hồ sơ xin chuẩn thuận loại vắc xin cúm mới của hãng Moderna, dùng kỹ thuật mRNA – loại đầu tiên của hãng trong lãnh vực cúm mùa. Trong gần hai năm qua, Moderna và FDA trao đổi qua lại quanh kết quả thử nghiệm giai đoạn 3 của vắc xin mang mã số mRNA 1010.6, so sánh hiệu lực với các mũi chích cúm hiện đang lưu hành. Theo tường trình của Moderna, hãng đã mở một cuộc thử nghiệm lớn từ năm 2025, ghi danh trên 40.000 người trên 50 tuổi, chia nhóm: một bên chích mRNA 1010.6, bên kia chích loại Fluarix.

Vitamin D là một dưỡng chất thiết yếu, giúp cơ thể hấp thu canxi và duy trì sức khỏe xương. Tuy nhiên, khoảng một phần ba người Mỹ hiện nay bị thiếu vitamin D; trong số đó, phụ nữ chiếm tỷ lệ cao hơn. Với phụ nữ, tình trạng thiếu vitamin D không chỉ là câu chuyện của xương khớp mà còn liên quan đến nhiều mặt khác của sức khỏe. Phụ nữ có tỷ lệ loãng xương cao hơn nam giới nhiều lần. Khi thiếu vitamin D, xương dễ trở nên mềm và yếu, lâu dài dẫn đến gãy xương. Do cấu trúc xương nhỏ và mỏng hơn, phụ nữ chịu ảnh hưởng rõ rệt hơn khi thiếu dưỡng chất này. Các giai đoạn sinh học quan trọng như mang thai và sau mãn kinh càng làm nhu cầu vitamin D tăng cao.

Hãy thử tưởng tượng: một ngày nào đó, bạn vào bệnh viện vì nhiễm trùng tai do vi khuẩn, và bác sĩ nói thẳng: “Chúng tôi hết thuốc rồi.” Nghe có vẻ không tin nỗi, nhưng viễn cảnh ấy đang tiến gần hơn nhiều người nghĩ. Năm 2016, tại Nevada, một phụ nữ đã tử vong vì nhiễm trùng do một loại vi khuẩn kháng toàn bộ 26 loại kháng sinh hiện có tại Hoa Kỳ lúc bấy giờ. Riêng Hoa Kỳ mỗi năm ghi nhận hơn 2,8 triệu ca bệnh liên quan đến vi khuẩn kháng thuốc. Trên quy mô toàn cầu, kháng thuốc kháng sinh có liên quan đến gần 5 triệu ca tử vong mỗi năm. Đây không còn là chuyện hiếm, cũng không còn là cảnh báo lý thuyết.

Tổ chức American Academy of Pediatrics (AAP) vừa công bố hướng dẫn chích ngừa cho trẻ em trong năm 2026, đánh dấu lần rạn nứt lớn đầu tiên với chính phủ liên bang về lịch chích ngừa sau gần 30 năm thống nhất. Theo AAP, trẻ em Hoa Kỳ vẫn cần được chích ngừa để phòng ngừa 18 loại bệnh nguy hiểm, trong đó có Covid-19, cúm mùa, viêm gan A và B, sởi, RSV và một số bệnh truyền nhiễm khác. Hướng dẫn này đi ngược lại quyết định mới của Centers for Disease Control and Prevention (CDC), vốn đã cắt giảm lịch chích ngừa chính thức từ 18 bệnh xuống còn 11 bệnh kể từ đầu tháng Giêng.
First PagePrev Page3456789Next PageLast Page
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.