Hôm nay,  

Ước Mơ và Sự Nghiệp

18/11/201100:00:00(Xem: 11372)
Ước Mơ và Sự Nghiệp

Nguyễn Duy-An
Tôi viết bài này theo đề nghị của một số phụ huynh đã tham dự và lắng nghe tôi chia sẻ bằng tiếng Anh với các bạn Thanh Sinh Công (Thanh Niên / Sinh Viên – Học Sinh Công Giáo) tại vùng thủ đô Hoa Thịnh Đốn với chủ đề “Finding Your Passion – Pursuing Your Career” vào cuối tháng 10, 2011. Tôi sẽ viết theo dàn bài (agenda) của bài chia sẻ với hai phần riêng biệt: My Life Story (changed, changed, and changed again) – Your Life – Your Career (be prepared and ready).
Đời tôi: Một chuỗi đổi thay (My Life Sotry: Changed, changed, and changed again)
Tôi được sinh ra và lớn lên tại một làng quê nhỏ bé và nghèo nàn trong thời chiến tranh Việt Nam. Thời thơ ấu của tôi, cũng giống như các bạn cùng trang lứa ở miền quê, buổi sáng cắp sách đến trường, buổi chiều ra đồng chăn bò và phụ giúp cha mẹ những công việc vặt vãnh bên nương khoai, ruộng lúa... Chúng tôi luôn luôn sống trong phập phồng lo sợ dưới làn tên mũi đạn nên ngày nào cũng đến nhà thờ đọc kinh, dâng lễ để cầu xin ơn trên che chở. Chính những sinh hoạt đạo đức trong một làng di cư Công Giáo đã ươm mầm trong tôi một ước mơ đầu đời: Tôi muốn đi tu làm linh mục.
Ngay sau khi vừa học xong tiểu học, để theo đuổi ước mơ của mình, tôi đã xin phép cha mẹ nộp đơn thi vào tiểu chủng viện thánh Phaolô thuộc giáo phận Xuân Lộc. Tôi trúng tuyển và từ giã gia đình ra đi lúc vừa tròn 12 tuổi để bắt đầu một cuộc đời mới... Nhưng rồi chiến tranh càng ngày càng khốc liệt và biến cố 30-04-1975 đã “thay trắng đổi đen” tất cả. Sau 4 năm vừa “làm ruộng” vừa tiếp tục “tu chui” với một tương lai quá mịt mù đen tối, tôi đã quyết định xin ra khỏi chủng viện vào cuối năm 1979 để tìm đường vượt biên.
Sau hơn 3 năm trời long đong lận đận, sống lang thang không có “hộ khẩu”, cuối cùng tôi cũng đến được bến bờ tự do. Tôi may mắn được phái đoàn Mỹ nhận cho định cư theo diện nhân đạo (ở trại tỵ nạn chúng tôi gọi là diện “hốt rác”) vì tôi đã quá tuổi để hưởng diện “cựu quân nhân công chức” của cha mẹ, và cũng chưa đủ lớn để đi lính hay làm việc cho chính phủ trước năm 1975, và cũng không có thân nhân bà con ở Mỹ để làm giấy tờ bảo lãnh. Tôi được một gia đình người Mỹ bảo lãnh tới một nông trại cách thành phố Pittsburgh, tiểu bang Pennsylvania gần 2 giờ lái xe! Cái nghiệp “nhà nông” quả thực đã gắn liền với vận mệnh cuộc đời tôi. Tôi đã từ giã “ruộng vườn” của cha mẹ để đi tu, nhưng sau năm 1975 lại phải “làm rẫy làm ruộng” kiếm sống qua ngày để tiếp tục “tu chui”, và bây giờ lại trở về với “đồng không mông quạnh” vì gia đình người bảo trợ “tưởng lầm” tôi là người làm nghề nông rất giỏi, có thể giúp họ tiếp tục “duy trì và phát triển nông trại” vì tất cả 9 người con trong gia đình đều kẻ trước người sau khăn gói ra đi...
Sau mấy tháng “làm ruộng” ở nông trại của người bảo trợ, một lần nữa, tôi lại ra đi. Tôi quyết định dọn về vùng thủ đô Hoa Thịnh Đốn để tiếp tục học vì trong đầu vẫn nghĩ ở Mỹ cũng giống như ở Việt Nam trước năm 1975 là phải về Sàigòn, Thủ Đức mới dễ dàng theo học đại học. Sau khi đã ổn định nơi ăn chốn ở tại Virginia, tôi đã liên lạc với văn phòng “Ơn Gọi” của giáo phận để tìm cách “bắt đầu lại” ước mơ “làm linh mục”, nhưng lúc bấy giờ họ đòi phải có quốc tịch và tốt nghiệp đại học ở Mỹ, nên tôi đành bỏ cuộc và đổi đời. Tôi tự nhủ với lòng mình thôi thì không làm bác sĩ “tâm hồn” được thì học làm bác sĩ chữa bệnh phần xác cho người ta cũng tốt, nhưng rồi tôi lại phải dẹp bỏ ước mơ học làm bác sĩ vì học phí quá cao, thời gian học rất lâu và cũng khó tìm được chỗ thực tập khi tuổi đời khá cao vì tôi phải vừa làm vừa học. Tôi quyết định theo học ngành Vi Tính (Data Processing, sau này đổi thành Information Technology) để mau chóng kiếm được việc làm, trước là tự nuôi thân, sau là giúp đỡ gia đình cha mẹ và các em, các cháu đang vất vả kiếm sống qua ngày ở Việt Nam.
Tôi ra trường và đi làm chuyên viên kỹ thuật từ Programming tới System Administration, rồi Database Administration tới Networking và ERP... Công việc tương đối ổn định, cấp trên và đồng nghiệp quý mến, nhưng rồi một lần nữa tôi phải “thay đổi” khi được chọn để đi vào ngành “quản trị” (management). Tôi có thể từ chối hoặc đi tìm một việc làm khác, nhưng một ông xếp người Mỹ đã phân tích và hướng dẫn cho tôi hiểu những giới hạn trong tương lai lâu dài nếu tiếp tục làm chuyên viên kỹ thuật nên tôi đã nghe theo. Lý do quan trọng nhất khiến tôi thay đổi là càng lớn tuổi, đầu óc mình sẽ càng chậm lại nên không thể cạnh tranh với các bạn trẻ về những chuyên môn trong ngành kỹ thuật; thêm vào đó, lương bổng và quyền lợi của một chuyên viên bình thường cũng ít hơn một thành viên trong ban quản trị. Thế là sau 10 năm làm chuyên viên kỹ thuật, tôi đã “chuyển ngành” qua làm “quản trị” (management) cho tới hôm nay, tính ra cũng đã 15 năm.
Cuộc đời của tôi, từ ngày thơ ấu cho đến hôm nay, từ một cậu bé một buổi đi học, một buổi đi chăn bò ở một làng quê hẻo lánh mang tên Bình Giả cho tới hôm nay làm Senior Vice President cho National Geographic ở thủ đô Hoa Thịnh Đốn, tất cả gom lại chỉ là một “ước mơ chưa tròn” vì tôi đã phải thay đổi thường xuyên để thích nghi với hoàn cảnh và tiếp tục bước đi... Và chắc chắn tôi sẽ còn phải đổi thay nhiều lần nữa cho tới khi nhắm mắt xuôi tay vì như tôi đã nói từ đầu: Đời tôi chỉ là một chuỗi đổi thay (My Life Story: Changed, changed, and changed again)!
Phần Bạn: Hãy Chuẩn Bị và Sẵn Sàng (Your Life – Your Career: Be prepared and ready)

Cuộc sống của bạn sẽ rất buồn chán và tẻ nhạt nếu không có những “ước mơ đẹp” để làm động lực thúc đẩy mình vươn lên. Ước mơ càng lớn càng gặp nhiều khó khăn trở ngại; do đó, để đạt tới đích, bạn phải tìm cách “chia nhỏ” ước mơ lớn thành những bước nhỏ để thực hiện và tự thưởng cho chính mình khi đạt được một thành công nho nhỏ; thêm vào đó, bạn cũng phải thường xuyên tự vấn lòng mình để xem ước mơ của mình có còn thích hợp hay không và thay đổi tuỳ theo hoàn cảnh, và có khi bạn phải tìm cho mình một ước mơ khác thích hợp hơn với khả năng thật của chính mình. Nói tóm lại, để làm hành trang chuẩn bị vào đời, ngay từ bây giờ, bạn hãy “dream BIG” nhưng phải “act small” và thường xuyên “review and reward” để khích lệ chính mình; và cuối cùng, bạn phải luôn luôn nhớ rằng không có ước mơ nào là hoàn hảo và hoàn cảnh cũng như con người của bạn sẽ thay đổi theo thời gian nên bạn phải “revisit, revise and reassess” để tìm cho mình một hướng đi thích hợp giữa dòng đời.
Dream BIG: Để có một ước mơ thật LỚN, bạn phải lắng nghe tiếng nói của con tim. Trước hết, bạn phải dẹp lý trí sang một bên, vì nếu bạn dùng lý trí để tìm “ước mơ” cho tương lai bạn sẽ không bao giờ đạt được kết quả. Chính lý trí sẽ bắt bạn phải phân tích tỷ mỉ những khó khăn trở ngại, những sợ hãi vu vơ và không dám hướng lên cao vì ngại khó. Hãy để con tim điều khiển lý trí trong lúc này để tìm cho mình một ước mơ thật đẹp. Dệt mộng đâu có tốn tiền; do đó, bạn hãy thả lỏng trí óc để mơ mộng đi theo cảm xúc của con tim...
Act small: Sau khi đã có một “ước mơ lớn”, bạn phải “đập nó ra thành từng mảnh nhỏ” (break it up) bằng cách ghi lại những chi tiết cần thiết, những bước nho nhỏ phải làm để từng bước đưa bạn tiến gần tới đích. Đây là lúc bạn phải “bỏ quên con tim” để dùng lý trí phân tích kỹ lưỡng “sở trường, sở đoản” của chính mình và những việc cần làm để đạt được ước mơ. Chắc chắn bạn sẽ gặp phải rất nhiều khó khăn, có lúc tưởng chừng không thể vượt qua được; do đó, bạn phải kiên trì học hỏi, nghiên cứu và tìm người giúp đỡ, hướng dẫn mình những cách thức “vượt khó”, và điều quan trọng hơn nữa là làm quen và kết bạn với những người có cùng “ước mơ” để có bạn đồng hành vì đi một mình rất buồn chán và khó thành công hơn là đi chung với bạn bè cùng chí hướng.
Review & Reward: Sau khi đã soạn thảo được một chương trình hành động với những bước nho nhỏ, bạn hãy bắt đầu ngay chứ đừng chần chờ sắp xếp một ngày thuận tiện mới bắt đầu. Bạn cứ theo danh sách để bắt đầu những việc cần làm hôm nay, tuần này, tháng này... rồi “check off” (gạch bỏ) trong danh sách để ghi nhận mình đã vượt qua được từng bước nhỏ và tự thưởng cho mình những món quà nho nhỏ khi mình đã hoàn tất được một bước. Chính những món quà tự thưởng cho mình sẽ là động lực thúc đẩy bạn cố gắng vươn lên từng ngày (maintain your momentum). Bạn phải thành thật với chính mình, nếu sai thì sửa. Ai trong chúng ta cũng có lúc lầm lỗi hay đi lạc đường, điều quan trọng là biết sửa đổi để vươn lên. Để đạt được ước mơ của mình, bạn phải kiên trì từng bước đi lên chứ không thể đi tắt (no shortcut) vì “đường đi khó, không khó vì ngăn sông cách núi mà chỉ khó vì lòng người ngại núi e sông.” (Nguyễn Bá Học)
Revisit, Revise & Reassess: Con người chúng ta, ai cũng thay đổi theo dòng thời gian, hoàn cảnh xã hội, tuổi tác và kinh nghiệm sống... Do đó, thỉnh thoảng, ít là mỗi năm một lần, bạn phải suy nghĩ, tìm hiểu và thay đổi những điều cần thiết để giúp bạn đạt được ước mơ ban đầu. Rồi cũng có khi bạn phải tìm kiếm một ước mơ mới vì càng ngày bạn càng nhận ra ước mơ cũ không còn thích hợp với con người hiện tại của bạn trong hoàn cảnh mới. Đừng thất vọng hay nản chí. Bạn cứ việc thả lỏng đầu óc và lắng nghe tiếng nói mới của con tim để tìm một ước mơ mới và bắt đầu lại. Những thành quả bạn đạt được trên bước đường đi tìm ước mơ cũ vẫn có giá trị rất lớn trong việc soạn thảo chương trình mới để tạo dựng sự nghiệp cho tương lai của bạn.
Sau khi đã tìm được một ước mơ mới, điều quan trọng nhất là bạn phải quên đi ước mơ cũ (let go of old dream) và bắt đầu lại ngay khi có thể. Hãy xem đó là một giấc mộng đẹp, một kỷ niệm cũ rất đáng trân quý nhưng không quá luyến tiếc để rồi không thể bắt đầu lại với một ước mơ mới. Giấc mơ nào cũng đẹp nhưng để tạo được sự nghiệp, chúng ta phải tìm cho được một ước mơ thích hợp với hoàn cảnh sống của chính mình. Ai trong chúng ta cũng phải làm việc để kiếm sống, nhưng nếu được làm một công việc thích hợp với khả năng và sở thích của mình thì cuộc sống sẽ hạnh phúc hơn.
Khi mới chia sẻ với các bạn về việc chuẩn bị cho tương lai của mỗi người, tôi đã nói tới một ước mơ thật LỚN (Dream BIG). Tôi đã viết hoa chữ BIG vì tôi muốn nhấn mạnh thêm một điều là chữ BIG đó cũng là chữ viết tắt của “Believing In God”. Ai trong chúng ta cũng nhận thức được rằng sức người có hạn và chúng ta tin tưởng vào sự trợ giúp của đấng thiêng liêng là Thiên Chúa, là Thượng Đế, là Đức Phật, là Ông Bà Tổ Tiên... Chính niềm tin đó cũng là một yếu tố rất quan trọng giúp chúng ta vượt qua những lúc khó khăn trong cuộc sống.
Tôi cầu chúc tất cả mọi người đều tìm được ước mơ đích thực của chính mình và vạch ra một con đường thiết thực để từng bước tạo dựng tương lai sự nghiệp đúng với sở thích của mỗi người vì “có công mài sắt có ngày nên kim” (If you polish a piece of iron long enough you can make a needle).
Nguyễn Duy-An

Học triết là học cách chết là nhan đề bản dịch Que philosopher, c’est apprendre à mourir chương XX, Tập I của Essais (Các bài tiểu luận) – một trong những chương nổi tiếng và có ảnh hưởng sâu rộng nhất của Montaigne. Nhan đề này gợi lại một truyền thống tư tưởng có từ thời cổ đại, đặc biệt là quan niệm của Plato, Cicero, Seneca và các tác giả cổ điển khác về mối quan hệ giữa triết học và sự chuẩn bị cho cái chết.
Trong Tương Ưng Bộ Kinh (Samyutta Nikàya), đức Phật đã nói đến sự quý giá của sự sống khi sinh được làm người qua thí dụ con rùa mù ở đáy biển. Đức Phật kể rằng có một con rùa mù ở dưới đáy biển cứ mỗi một trăm năm mới nổi lên mặt biển một lần. Trên mặt biển có một khúc gỗ rỗng ruột đang trôi nổi khắp bốn phương, đông, tây, nam, bắc, theo chiều gió thổi và dòng thủy triều. Vậy mà cơ hội để con rùa mù tìm được và chui vào khúc gỗ rỗng ruột kia lại dễ hơn cơ hội để chúng ta sinh ra được làm người. Đức Phật cũng đã từng nói rằng trong các loài hữu tình như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, người, phi thiên và chư thiên thì loài người có được lợi thế để đoạn tận khổ đau và đạt đến giải thoát mà các loài kia không có. Đức Phật giải thích sở dĩ như vậy là vì loài người không quá khổ như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh và không quá khoái lạc như các vị trời để khó lòng nghĩ tới chuyện tu tập mà giác ngộ và giải thoát.
Tài tử Richard Chamberlain, người đóng vai Đức Cha Ralph de Bricassart trong tác phẩm điện ảnh The Thorn Birds năm 1983, công khai mình là người đồng tính ở tuổi 69, trong cuốn hồi ký Shattered Love, xuất bản năm 2003. Khi đó, ông đã giã từ màn ảnh. Nghĩa là không có gì khiến ông phải lo sợ là hình ảnh Cha Ralph đáng kính và vô cùng tội nghiệp giữa ranh giới giữa tình yêu dành cho nàng Meggie và Chúa Jesus, sẽ bị hủy hoại trong lòng khán giả.
Và khi chính những người Cộng hòa lên tiếng phản đối, JD Vance, phó tổng thống Hoa Kỳ, bảo họ hãy im lặng. Phát biểu tại Ohio hôm thứ Tư, Vance nói ông thấy “ghê sợ” nhưng không phải vì quảng cáo, mà vì những người Cộng Hòa than phiền về nó nhiều hơn Dân Chủ. Ông ta thẳng thừng khuyên các đồng đảng “hãy thôi than vãn về một mẩu quảng cáo và hãy chiến thắng cuộc đua trong 13 ngày tới.” Khi được hỏi quảng cáo có phù hợp không, ông nói điều đó không thật sự là mối bận tâm của mình.
TNgụ ngôn Sói Và Cừu Non của Jean de La Fontaine kể chuyện một con sói đứng đầu dòng suối, thấy con cừu non đang uống nước phía dưới, liền nổi giận buộc tội cừu làm đục nước. Cừu lễ phép thưa rằng mình đứng phía hạ lưu, nước chảy từ chỗ sói xuống, làm sao có thể khiến nước phía trên đục được? Sói liền đổi tội: Năm ngoái mày đã nói xấu tao. Cừu đáp: Năm ngoái con còn chưa ra đời. Sói bảo: Vậy thì anh mày. Cừu thưa: Con không có anh. Sói kết luận: Vậy thì một đứa nào đó trong nhà mày. Nói xong, sói tha cừu non vào rừng ăn thịt. La Fontaine đặt ở đầu truyện một câu nổi tiếng: « La raison du plus fort est toujours la meilleure. » Lý lẽ của kẻ mạnh bao giờ cũng là lý lẽ thắng thế.
Chính Tổng Thống Donald Trump đã lên tiếng cảnh cáo các dân biểu Cộng Hòa tại Hạ Viện rằng ông sẽ bị luận tội lần nữa nếu Đảng Cộng Hòa mất quyền kiểm soát Quốc Hội trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Vào ngày 6 tháng 1 năm 2026, trong một bài phát biểu kín tại hội nghị thảo luận chính sách của các dân biểu Cộng Hòa ở Kennedy Center, Trump nói với các nhà lập pháp rằng "Các bạn phải thắng trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, bởi vì nếu chúng ta không thắng, thì... ý tôi là, họ sẽ tìm ra lý do để luận tội tôi. Tôi sẽ bị luận tội." Mới đây, tháng 10 năm 2026, Trump đã nhiều lần lập lại những cảnh báo và nhận định tương tự về khả năng bị luận tội lần thứ ba tại các cuộc mít tinh vận động tranh cử sau đó, khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đang đến gần. Trong trạng thái quá tuyệt vọng, Trump đã quay xe 180 độ, khuyến khích cử tri bầu qua thư hay bầu vắng mặt, vì ông sợ nhiều cử tri Cộng Hòa sẽ không tham dự bầu cử.
Cuộc bầu cử giữa kỳ đã đến gần, và các cuộc thăm dò toàn quốc cho thấy Đảng Dân chủ đang nhỉnh hơn Đảng Cộng hòa về ý định bầu cử. Nếu xu hướng này tiếp diễn, Đảng Dân chủ có thể giành lại đa số ở Hạ viện, Thượng viện, hoặc cả hai viện. Tuy nhiên, số phận của Quốc hội không được quyết định bởi toàn thể cử tri, mà phần lớn tùy thuộc vào một số ít cuộc tranh cử gay go ở Hạ viện và Thượng viện. Theo Cook Political Report, hiện chỉ có 22 cuộc đua Hạ viện và 7 cuộc đua Thượng viện được xem là “ngựa ngang ngửa”, nghĩa là cả ứng viên Dân chủ lẫn Cộng hòa đều còn cơ hội thắng cử.
Đấu tố là hành quyết công khai không nhằm vào người bị tòa kết án. Nó nhằm vào đám đông. Nó dạy đám đông sợ hãi, vì ai cũng thấy mình có thể là người quỳ kế tiếp. Và nó biến đám đông thành đồng lõa: đứng xem, hô khẩu hiệu, thì cũng đã có phần trong đó.
Michel de Montaigne là một trong những triết gia, văn gia và chính khách tiêu biểu của thời kỳ Phục hưng Pháp, đồng thời được xem là người đặt nền móng cho thể loại tiểu luận (essay) trong nền văn học phương Tây. Ông sinh ngày 28 tháng 2 năm 1533 tại lâu đài Montaigne, vùng Périgord (nay thuộc tỉnh Dordogne, Pháp), trong một gia đình quý tộc giàu có. Dưới sự giáo dục chu đáo của người cha, Montaigne được nuôi dưỡng trong tinh thần nhân văn Phục hưng và sớm tiếp cận nền học vấn cổ điển. Trong những năm đầu đời, ông được giáo dục bằng tiếng Latinh, nhờ đó có điều kiện tiếp xúc trực tiếp với kho tàng triết học và văn học Hy Lạp – La Mã cổ đại.
Ở Hoa Kỳ năm 2026, chính quyền đang cân nhắc đưa cảnh hành quyết một tử tù bằng súng lên màn ảnh cho cả thế giới xem. Gần chín mươi năm sau khi từ bỏ những cuộc hành quyết công khai, nước Mỹ lại tính quay về với cảnh tượng thời trung cổ ấy. Nước Mỹ đã đưa người lên Mặt Trăng, chế tạo trí tuệ nhân tạo, mở ra những chân trời mới cho khoa học và kỹ thuật. Nhưng tiến bộ về kỹ thuật không bảo đảm tiến bộ về đạo đức. Một quốc gia có thể tiến rất xa trên một con đường, rồi quay đầu trên một con đường khác.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.