Hôm nay,  

Trang Đất Việt: Tỉnh Lai Châu

28/06/201300:00:00(Xem: 6301)
TỈNH LAI CHÂU

Tỉnh Lai Châu (mới) được tách ra từ tỉnh Lai Châu cũ, diện tích 9060 km vuông. Dân số năm 2011 là 391.200 người, mật độ 43 người/km vuông. Sắc dân: Kinh, H Mông, Thái, Dao. Gồm có: Thị xã Lai Châu và 6 huyện: Tam Đường, Mường Tè, Sin Hồ, Tân Uyên, Than Uyên, Phong Thổ. Tỉnh lỵ ở thị xã Lai Châu. Lai Châu là một tỉnh biên giới thuộc vùng Tây Bắc Việt Nam, nằm ở phía bắc sông Đà. Tỉnh Lai Châu phía bắc giáp nước Tàu (tỉnh Vân Nam), phía tây và tây nam giáp tỉnh Điện Biên, phía đông giáp tỉnh Lào Cai, phía đông nam giáp tỉnh Yên Bái, và phía nam giáp tỉnh Sơn La. Nhiệt độ trung bình của tỉnh Lai Châu là 21độ C.

Lai Châu núi non trùng điệp, cao chất ngất, có nhiều đỉnh núi cao: đỉnh núi Pu Sa Leng cao 3.096m, dãy Pu Sam Cáp cao trên 1.700m. Các sông của tỉnh: Sông Đà, sông Nậm Na, sông Nậm Mu... Sông suối Lai Châu có nhiều thác ghềnh.

Lịch sử tỉnh Lai Châu: Vùng đất Lai Châu khi xưa do các tù trưởng người Thái cai quản và quy phục triều đình Việt Nam. Năm 1948, Lai Châu thuộc khu tự trị Thái trong Liên bang Đông Dương. Ngày 28-6-1909, Toàn quyền Đông Dương ra Nghị định thành lập tỉnh Lai Châu. Từ ngày 1-1-2004, tỉnh Lai Châu tách thành hai tỉnh là tỉnh Lai Châu (mới) và tỉnh Điện Biên. Tỉnh lỵ mới chuyển về thị xã Tam Đường (trước đó gọi là thị trấn Phong Thổ) đổi tên gọi là thị xã Lai Châu (mới). Vì thị xã Lai Châu cũ thuộc tỉnh Điện Biên, đã đổi tên là thị xã Mường Lay.

Tỉnh Lai Châu là tỉnh miền núi, nên việc đi lại khó khăn, muốn đi đường hàng không thì đến sân bay Điện Biên (ở tỉnh Điện Biên) đi Hà Nội. Đường bộ đi Hà Nội, đến quốc lộ 6 ở TP Điện Biên.

Lai Châu có nhiều rừng núi, nên lâm sản dồi dào, cỏ cây tươi tốt, đất rộng thênh thang, chăn nuôi rất thuận lợi.

Tỉnh Lai Châu có đường biên giới với nước Tàu dài 273 km, có cửa khẩu Ma Lũ Thàng, là cửa khẩu lớn giao thương hàng hoá Việt Hoa. Năm 1979, quân Tàu cộng đã xâm lăng Lai Châu là tỉnh biên giới Việt Nam, chúng đánh chiếm tỉnh lỵ, phá hủy nhiều cơ sở, trước khi rút quân về bên kia biên giới.

Tỉnh Lai Châu có nhiều phong cảnh đẹp: Hang Tiên Sơn thuộc huyện Phong Thổ, hang ở nơi hoang sơ, trong hang có nhiều nhũ đá rủ xuống trông óng ánh và lạ lẫm. Lai Châu còn có: Suối nước nóng Vàng Bó (huyện Phong Thổ); suối nước nóng Nà Đông, Nà Đon (huyện Tam Đường); suối nước khoáng (huyện Than Uyên) và các hồ thuỷ điện.

Ven sông Đà, thuộc thị xã Lai Châu, ở vách đá núi Pú Huổi, có bia đề thơ của Lê Thái Tổ (Lê Lợi), nhà vua ghé thăm vào năm 1434, ý thơ:

“Cỏ cây gió phất phơ.
Tản đá khắc lời thơ.
Sông núi in đồ bản.
Tận phía tây cõi bờ”.
.
Lai Châu rừng núi thêng thang
Đồng bào mộc mạc, vô vàn mến yêu
.
Cảm tác: Non nước Lai Châu

Lai Châu bắc giáp nước Trung Hoa
Rừng núi thênh thang, thưa thớt nhà
Yên Bái phía nam, rừng rậm rạp
Lào Cai, đông cận, núi bao la
.
Lai Châu đường sá, dốc cheo leo
Khúc khuỷu, quanh co, thỉnh thoảng đèo
Chợ búa rộn ràng, vồn vã hỏi
Núi đồi sừng sững, khó khăn trèo
.
Lai Châu lâm sản biết bao nhiêu!
Gỗ quí thẳng băng, cảnh mỹ miều
Gia súc tung tăng, cây cỏ tốt
Núi rừng rậm rạp, đất đai nhiều
.
Động Tiên Sơn, nhũ đá lung linh
Phong cảnh Lai Châu thật hữu tình
Sông suối nhiều nơi ào ạt chảy
Thác ghềnh, hang động, cảnh xinh xinh
.
Bia Lê Lợi, di tích nhìn trông
Nét bút xa xưa, loang lổ rong
Dân dã thật thà lưu luyến dạ
Lai Châu non nước vấn vương lòng
.
Nguyễn Lộc Yên

In Trang
1234567Trang sauTrang cuối

Một ngày của tháng Chín, khi mùa bầu cử giữa nhiệm kỳ chỉ còn chừng sáu tuần lễ, tờ New York Times công bố bài phỏng vấn độc quyền với Dân biểu Alexandria Ocasio-Cortez (AOC), thuộc đảng Dân Chủ, New York. Cô phát biểu một câu, nghe không giống khẩu hiệu tranh cử, mà giống như kể lại lời người mẹ tâm sự với cô con gái đang bối rối trước một quyết định quan trọng của cuộc đời. “Có ý kiến cho rằng đây là một thời điểm chính trị vô cùng đặc biệt, và trong chính trị, thường thì ta chỉ có duy nhất một cơ hội,” AOC nói. “Và cũng như trong cuộc sống nói chung vậy, cuộc đời sẽ không chờ đợi cho đến khi bạn sẵn sàng mọi thứ thì sự việc mới diễn ra. Đôi khi, chính cuộc đời sẽ tự sắp đặt mọi thứ để kiến tạo sẵn sàng cho bạn.”

Đã nhắc đến khải hoàn môn thì phải nhắc đến Arc de Triomphe ở Paris, một trong những điểm thu hút du khách hàng đầu của nước Pháp. Được xây dựng theo lệnh của Napoleon Bonaparte vào năm 1806 sau chiến thắng vang dội tại Austerlitz vào cuối năm 1805 khi quân Pháp đánh tan tác Liên quân Áo-Nga dẫu bị áp đảo hoàn toàn về quân số, tuy nhiên, do những biến động lịch sử nên mất ba mươi năm sau mới có thể hoàn tất và, lúc này, khải hoàn môn không chỉ khắc tên vinh danh những đoàn quân làm nên chiến thắng Austerlitz mà chung cho những người lính đã bỏ mình cho nước Pháp, từ những cuộc chiến của Napoleon đến những cuộc chiến của chính quyền Cách Mạng với thù ngoài, nghĩa là, theo ngôn ngữ chính thống của bộ máy cai trị trên đất nước chúng ta, vòng nguyệt quế được quàng lên ngực “cách mạng” và cả “ngụy”

“Đêm nay, các bạn đến với Kennedy Center, cùng nắm chặt tay với những người chưa quen biết chung quanh mình, là các bạn đang dựng lên một hàng rào. Đó là hàng rào mà Donald Trump và những kẻ nịnh bợ ông ta phải bước qua để vào Kennedy Center của chúng ta.”

Một chuyện xảy ra, mà tôi đã có thể hình dung rất rõ từ trước. Người bạn cầm điện thoại trong tay. Các ngón tay mải miết gõ dòng chữ cho câu hỏi “làm sao giữ trái ớt giòn rụm khi ngâm ớt chua cay?” Sau một hồi “nói chuyện” qua lại, cô bật cười, khoe kết quả và nội dung trao đổi. Cô thích thú vì bắt lỗi được đối tượng, và được đối tượng “xin lỗi, tôi đã trả lời sai. Tôi sẽ nói lại thế này…” “Người” đối thoại với cô là trí tuệ nhân tạo (AI). Cô đã có câu trả lời trong cung cách điềm tĩnh, thành thạo, kiên nhẫn vô hạn, và một không gian hoàn toàn không có âm thanh. Cô tắt ứng dụng, hài lòng. Tôi nghĩ thoáng qua, cố gắng nhớ: “Chúng ta có bao nhiêu người bạn biết làm ớt ngâm giấm để ăn qua mùa Đông? Những người đó có mặt trên đời này sớm hơn AI.” Nếu có, người bạn kia sẽ không bao giờ biết rằng họ đã không được nhớ đến, dù chỉ một khoảnh khắc.

Tuần qua nhiều nơi trên nước Mỹ đã tổ chức lễ tưởng niệm 25 năm vụ khủng bố tấn công vào lãnh thổ Hoa Kỳ ngày 11/9/2001. Đó là một dấu mốc lịch sử khó quên của nước Mỹ. Những ai nay trên 30 tuổi, chắc hẳn không quên những hình ảnh kinh hoàng của buổi sáng hôm đó ở New York khi tháp đôi của World Trade Center sụp đổ. Nước Mỹ rơi vào hoang mang, lo sợ không biết chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo. Một cuộc tấn công khủng bố vào giữa lòng nước Mỹ đã gây tử vong cho 2977 người trong khoảng một giờ đồng hồ là một Trân Châu Cảng khác cho nước Mỹ.

Ngày xưa, vào trang điện tử của chính phủ Hoa Kỳ, người ta có thể tìm thấy bản Tuyên Ngôn Độc Lập, đọc Hiến Pháp, học một đạo luật được làm ra thế nào, tìm hiểu quyền và bổn phận công dân trong một nền cộng hòa. Bây giờ, vào trang điện tử chính thức của Bạch Ốc, ngoài chuyện coi tổng thống nói gì, chê ai, chửi ai, công dân được mời chơi trò trục xuất di dân. Không phải "fake news". Cũng không phải chuyện tiếu lâm. Ngày 3 tháng Chín tuần qua, trên whitehouse.gov, Bạch Ốc khai trương một khu Arcade, gồm năm trò chơi kiểu những máy điện tử ngày xưa với lời rao ngắn gọn: "Build the wall. Deport. Fill a Trump Account." Xây tường. Trục xuất. Bỏ tiền đầy vào trương mục Trump. Một khu arcade hay một dạng sòng bài trên mạng, nơi người vào chơi không đánh cược bằng tiền, mà bằng lương tri.

Quyền lực có thể đẩy sử gia ra khỏi cửa, tháo gỡ triển lãm, xé sách, bắt tô vẽ quá khứ theo ý mình. Nhưng rồi cũng có ngày chính bàn tay thò vào sửa lịch sử ấy được lịch sử đóng khung và ghi lại, nguyên vẹn một bàn tay... thúi.

“Tầm quan trọng của Phật giáo cho thời đại của chúng ta” là bản Việt dịch từ nguyên tác Đức ngữ Die Bedeutung des Buddhismus für unsere Zeit do Nhà xuất bản Osla Schloss Verlag München – Neubiberg ấn hành lần thứ 2 năm 1924. Qua bài viềt, tác gỉả đề cao Phật giáo là liều thuốc duy nhất vô cùng hiệu quả để chống lại tình trạng mất phương hướng tinh thần và nhu cầu xã hội của thời hiện đại. Ông chỉ ra rằng nền văn hóa xã hội phương Tây gặp phải những mâu thuẫn nghiêm trọng và không có một giải pháp thoả đáng vì tin tưởng mù quáng vào Thiên Chúa giáo cũng như chủ nghĩa duy vật...

Người đàn ông đang lái xe chở nhóm công nhân đến công trường, bỗng bị một chiếc xe không biển số bám sát phía sau. Vài phút sau, ông bị bắn chết ngay trên tay lái. Sáu ngày sau, một thanh niên 25 tuổi bị chặn xe trên đường đi làm. Năm phát đạn liên tiếp bắn xuyên vào xe; một viên trúng ngay giữa đầu. Anh chết tại chỗ. Không phiên tòa. Không bồi thẩm đoàn. Không cơ hội biện hộ. Chỉ một quyết định sống chết, được những kẻ bịt mặt đưa ra trong tích tắc. Nếu độc giả cho rằng đây là chuyện xảy ra tại Việt Nam hay ở một xứ sở nơi băng đảng lộng hành, xin nghĩ lại. Đây là nước Mỹ. Năm 2026.

Từ khi ông Donald Trump trở lại giữ chức Tổng Thống Hoa Kỳ, chánh sách mậu dịch của Hoa Thịnh Đốn đổi khác nhiều. Chính phủ Mỹ lấy thuế khóa làm một phương tiện để vừa bảo hộ kỹ nghệ trong nước, vừa gây sức ép với những nước cùng mình giao thương. Thuế khi tăng, khi giảm; việc thương thuyết hôm trước còn thuận, hôm sau đã có thể trở mặt. Thoạt trông, ấy chỉ là chuyện mua bán giữa Hoa Kỳ với từng nước. Nhưng xét cho kỹ, mỗi phen Hoa Thịnh Đốn dựng thêm một hàng rào thuế khóa, Bắc Kinh lại có thêm một dịp để mở đường giao thương với những nước muốn tìm nơi khác mà nương tựa.
1234567Trang sauTrang cuối
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.