Hôm nay,  

Banff, bao giờ hết tương tư

09/09/202221:05:00(Xem: 4237)

Ký

IMG_3173

“Banff là một thị xã tại Alberta, Canada, là trung tâm của vườn quốc gia thuộc di sản thế giới. Với diện tích 4,88 km2, dân số 7584 người, và độ cao 1463m, Banff cách Calgary, một thành phố lớn của Alberta  126 km và cách 58 km phía đông Lake Louise. Banff nổi tiếng là địa điểm nghỉ mát và một trong những nơi du lịch phổ biến nhất của Canada, với môi trường xung quanh núi và suối nước nóng. Banff cũng là điểm đến cho các môn thể thao ngoài trời và đi bộ đường dài, đi xe đạp, trượt tuyết, cưỡi ngựa ...”

 

Đó là vài hàng sơ lược về Banff tóm gọn từ Google, còn phố núi Banff của riêng tôi thì đặc biệt hơn nhiều, bởi nó gợi cho tôi những câu hát trữ tình từ Thành Phố Buồn của Lam Phương và Còn Chút Gì Để Nhớ của Phạm Duy phổ thơ Vũ Hữu Định. Thật vậy, phố núi bé nhỏ, có downtown nằm trên con đường chính Banff Ave, bao quanh bởi núi đồi chập chùng, du khách đi loanh quanh khắp các con ngõ không bao giờ bị lạc đường bởi vì “đi dăm phút đã về chốn cũ”.

Bé nhỏ là thế, mà nơi đây có đến ba ngôi nhà thờ, trong đó là một nhà thờ Catholic. Phố bé, nhà thờ xinh xinh, bên dốc quanh co, đố ai không thầm thì câu hát “ngày chúa nhật ngày của riêng mình?”

 

Tôi thích đi lễ nơi đây vì vị Cha xứ thân thiện, vui tính . Hôm ấy, đầu giờ lễ, Cha giới thiệu với mọi người, thành viên “one and only” của ca đoàn, vừa đánh piano vừa solo các bài hát lễ. Cô ấy mới nhận việc làm tại Banff National Park và đến gặp Cha, ngỏ ý tình nguyện giúp cho các Thánh Lễ và hôm ấy là buổi lễ đầu tiên của cô. Tiếng đàn và hát Nhập Lễ của cô rất ngọt ngào, thánh thót như chim hoạ mi. Sau hai Bài Đọc, cả giáo đường im ắng chờ tiếng đàn cô ấy và lời xướng Alleluia, nhưng cô vẫn ngồi im, tỉnh bơ. Cha bèn quay qua cô:

 

– Con có hát không, hay là để Cha hát?

 

Cô mới sực tỉnh, có lẽ chưa chuẩn bị, nên bối rối đáp lời:

 

– Vâng, mời Cha!

 

Cha thấy cô hơi đỏ mặt, bèn pha trò:

 

– No problem! Giọng hát của Cha nổi tiếng là hay mà.

 

Mọi người xôn xao cười khúc khích! Mà giọng của Cha quả là hay, hay thật. Chuyện vui vẻ ngay giữa giờ lễ nghiêm trang, có lẽ hiếm xảy ra trong các Thánh Lễ của cộng đồng người Việt Nam. Chẳng biết cái nào đúng sai, nên hay không nên, nhưng tôi chỉ cảm nhận buổi lễ rất ấm cúng, thân tình và… thoải mái.

 

Từ thành phố Edmonton của tôi, lái xe đến Banff khoảng 4.5 tiếng, nên gia đình tôi đến đây như... đi chợ. Mùa hè hay mùa đông, đến với Banff để quên đi những mệt nhọc của bận rộn thường ngày, thả hồn với thiên nhiên núi đồi. Trời hè nóng nực, người ta enjoy qua Lake Louise cách đó nửa tiếng lái xe, ngắm mặt hồ xanh lơ, mát dịu, rồi hiking trên những rẻo núi đồi cao ngất, mồ hôi rã rời nhưng khỏe khoắn, buổi chiều trở về hotel tắm rửa, đi dạo, ăn uống, đêm khuya vào bars tìm chút men cay lâng lâng tuyệt vời.

 

Mùa đông, cứ tưởng cái lạnh của Canada chẳng ai dám ra đường, nhưng đến Banff mới thấy cả một khung trời rộn rã. Nhân mùa nghỉ Đông, nhất là dịp Noel và đầu năm mới, người ta đổ về đây nườm nượp, nghỉ ngơi, trượt tuyết, thưởng thức các món ăn, sum họp gia đình bè bạn. Đến Banff mùa đông bạn nhớ phải book hotel trước vài tháng, nếu không muốn ở hotels xa xôi cả giờ lái xe.

 

Buổi sáng tôi thường làm biếng, thức dậy muộn, ngắm qua cửa sổ hotel phố núi Banff trong sương tuyết mịt mờ, nhưng cũng có vài lần tôi theo người nhà đến nơi trượt tuyết. Từ sáng sớm, mặt trời chưa lấp ló, người ta đã nối đuôi xếp hàng chờ những chuyến xe bus đưa vào vùng ski, những người tự lái xe đến cũng tấp nấp, thiệt vui, tôi tự hỏi chẳng ai biết lạnh lẽo là gì ư!

 

Phố núi Banff mùa đông, đẹp như một bức tranh, như những hình trên tấm thiệp Giáng Sinh chúng ta thường thấy. Tuyết phủ trắng cây cối, núi đồi, nóc nhà thờ và những con đường chập chùng tuyết rơi . Ban đêm lấp lánh những ánh đèn màu từ các cửa tiệm, cảm giác cô đơn thú vị khi đi giữa phố núi, áo khoác ấm, khăn quàng cổ, bao tay, nhâm nhi ly cafe nóng, hứng những bông tuyết rơi trên mặt, vào ly cafe, bám trên áo trên tóc, mà cứ ngỡ như ở khu Hòa Bình Đà Lạt năm nào với ly sữa đậu nành nóng ấp ủ đôi bàn tay. Riêng nhỏ bạn tôi nói, đến Banff vào đêm Noel có cảm giác như đang lạc vào... cõi khác chớ hổng phải gian trần. Không biết nó có... nặng lời quá không, mà thôi, mỗi người có một cảm nhận riêng . Nếu bạn nào đọc đến đây liền phấn khích đặt ngay vé đi Banff, rồi đến nơi “thấy dzậy mà hổng phải dzậy” thì ráng chịu nhe, đừng trách tôi không cảnh báo trước, bởi một khi người ta đã “yêu” thì tâng bốc “người yêu” đến tận mây xanh là chuyện bình thường!

 

Thành phố nào vừa xa đã nhớ?

Đây phố Banff, hay phố ngày xưa?

Xa lộ tôi về đầy tuyết gió

Để lại sau lưng, trời mộng mơ …

 

Tôi chưa đến Banff vào mùa Xuân và mùa Thu, nhưng cũng có thể hình dung được những vườn hoa lung linh trong nắng rực rỡ, và những thảm lá vàng lãng mạn bao la cả đất trời. Các bạn nào có tâm hồn mộng mơ, đa cảm đa sầu, nên đến Banff để tìm vần thơ, rồi đưa trí tưởng tượng bay bổng vào không gian, dù mùa nào cũng có những cảm xúc đặc biệt, khó có thể tìm thấy ở những nơi khác . Cũng giống như ở trên tôi vừa nói, đây là chỉ phần quảng cáo miễn phí cho Banff yêu dấu của tôi nên tôi hổng... chịu trách nhiệm nếu bạn đến nơi đây rồi ... tương tư, quên cả lối về.

Cám ơn phố núi Banff, cho tôi nối dài nỗi nhớ, tiếp tục mối tương tư dù xa cách quê hương vời vợi, vẫn thấy được “thành phố buồn” và “còn chút gì để nhớ để quên” của biết bao kỷ niệm thuở thanh xuân trong tâm tưởng ...

 

Phố núi Banff, phố đến nghỉ ngơi

Ngày mai lại phải xa nhau rồi

Tôi về với dòng đời tất bật

Người nhớ tôi không, Phố Núi ơi!!!

 

– KimLoan

(Edmonton, August 2022)

Có những cái chết chỉ xảy ra một lần, nhưng cũng có những cái chết mà người ta còn phải giết thêm nhiều lần nữa, bằng những lời giải thích, những bản tường trình, cho đến khi người chứng kiến không còn dám tin vào chính mắt mình. Viên đạn chấm dứt một đời người trong khoảnh khắc, nhưng ngôn ngữ của quyền lực có thể kéo dài cái chết ấy, biến nạn nhân thành thủ phạm, biến kẻ sát nhân thành người bị đe dọa, và sau cùng, biến sự thật thành điều mà người ta được lệnh phải nghi ngờ. Từ những trang văn của Vernon Lee cuối thế kỷ XIX đến những gì đang diễn ra trên nước Mỹ hôm nay, quyền lực không chỉ tìm cách tước đoạt sinh mạng con người mà còn muốn chiếm đoạt cả quyền diễn giải sự thật.
Cậu bé đứng trước bức Người Gánh Nước Ban Chiều hỏi mẹ: “Vì sao người trong tranh không có mặt?” “Chắc họa sĩ quên vẽ,” mẹ đáp, nửa đùa nửa bối rối. Trong giây phút ấy, cậu đã làm điều mà hầu hết người lớn trong phòng triển lãm quên mất: dừng lại. Không vì ai nói. Không vì chụp ảnh. Chỉ vì tò mò thuần khiết trước một khoảng trống, mặt chưa-được-vẽ, khiến trí tưởng tượng bắt đầu chuyển động. Immanuel Kant gọi đó là khởi đầu của phán đoán thẩm mỹ: khi ta nhìn mà không cần chiếm hữu, khi ta hỏi mà không đòi câu trả lời. Trong Critique of Judgment (1790), ông viết, cái đẹp xuất phát từ trạng thái đặc biệt của tâm trí, khi tưởng tượng và hiểu biết cùng chơi đùa tự do, không bị ép buộc bởi khái niệm hay lợi ích nào. Quanh cậu bé, đám đông đang vội. Điện thoại giơ lên, hạ xuống. Một bà áo dài tím nhìn bức Cánh Đồng Lúa Sau Cơn Mưa, thở dài: “Buồn quá.”Chàng sinh viên cạnh đó đáp: “Buồn đâu, bà nhìn mấy mảng màu, nó đang cười đấy!” Không ai sai.
Trước hết, tôi xin trình bày lý do tại sao chúng ta tổ chức tưởng niệm 50 năm thi sĩ Vũ Hoàng Chương qua đời ngày hôm nay, trong khi một số tài liệu, dựa theo Wikipedia, đã nói rằng ông qua đời ngày 6 tháng 9 năm 1976. Nếu đọc bài “Gặp bà Thục Oanh, nhớ thi tài Vũ Hoàng Chương” của nhà văn Hoàng Quốc Hải, một nhà văn và biên khảo rất được tín nhiệm ở trong nước, in trong cuốn Trắng Án Nguyễn Thị Lộ, rồi in lại trong cuốn Kẻ Sĩ Trước Thời Cuộc, thì chúng ta thấy rằng bà Thục Oanh, tức bà Vũ Hoàng Chương, cho ông biết là thi sĩ Vũ Hoàng Chương qua đời ngày 14 tháng 8 năm Bính Thìn 1976, trước Trung Thu một ngày. Bà Thục Oanh nhớ ngày giỗ theo âm lịch, và “trước Trung Thu một ngày” là một ngày dễ nhớ. Một nhà thơ có tình thân với ông bà VHC ở trong nước, nữ sĩ Hoàng Hương Trang, cũng làm thơ tưởng niệm thi sĩ VHC vào ngày 14 tháng 8 âm lịch. Tại Nam California này có ít nhất 2 người quý trọng nhà thơ Vũ Hoàng Chương, hàng năm vẫn ghi nhớ ngày giỗ
Nhưng xúc động nhất có lẽ không chỉ nằm trong câu chuyện Kinh Kha. Nó nằm ngay trên sân khấu, nơi hội tụ ba thế hệ: lời thơ Vũ Hoàng Chương; tiếng ngâm Kiều Loan, người đã từng được ông trực tiếp chỉ dạy; và tiếng đàn tiếng sáo của Liên Tâm, Kim Sơn, lớp con cháu rất trẻ hôm nay. Một bài thơ viết từ hơn nửa thế kỷ trước, qua ba thế hệ, vẫn còn nguyên tiếng ngân.
(Việt Báo: Buổi ra mắt sách TỔ QUỐC TRĂM NĂM, Hồi Ký Tiểu Thuyết của Lê Lạc Giao, đã thực hiện chiều Thứ Bảy 19/9/2026 tại Coffee Factory, Westminster. Với MC ThụyVy. Các ca sĩ Thương Linh, Thái Hoàng, Lại Tôn Dũng, Băng Tâm (đoàn Lạc Hồng). Các diễn giả Phạm Quốc Bảo, Vũ Hoàng Thư, Tô Đăng Khoa và Phan Tấn Hải.)
Tháng Sáu, năm mươi mốt năm trước, bắt đầu bằng một lời hứa ba mươi ngày của Ủy ban Quân Quản TP Sài Gòn. Ba mươi ngày để học tập, để rồi ba mươi ngày trôi qua, tháng nối tháng, năm chồng lên năm của tù đày cải tạo, và có những người đã không bao giờ trở về. Mùa hạ năm ấy, chiến tranh được tuyên bố là đã chấm dứt, nhưng đối với hàng trăm ngàn quân cán chính miền Nam, một cuộc chiến khác vừa mở ra
“Cách tưởng nhớ có ý nghĩa nhất đến người thân yêu mới lìa đời là hãy sống tiếp, hãy đi tiếp con đường người ấy đang đi để thấy người mình thương yêu vẫn luôn ở bên mình, vẫn chưa bao giờ rời xa mình. Tôi tin là anh ấy cũng muốn thế ở chị.” Tôi nhớ là đã nói như thế với chị Kim, người bạn đời của anh Cung Tích Biền, tối hôm qua. Tôi nghĩ nói những lời ấy tốt hơn là nói lời chia buồn, an ủi hay động viên tinh thần nào. Thế nhưng, sau lúc chuyện trò với chị, tôi thấy những lời ấy cũng là thừa. Chị mạnh mẽ hơn tôi tưởng. Chị biết mình phải làm những gì. Ngày ngày, chị chăm lo cho anh từng miếng ăn, giấc ngủ và cả sức khỏe nữa. Chị cùng anh tham gia những buổi tập tành vận động và bơi lội để duy trì thể lực. Chị đồng hành cùng anh trong mọi chuyến đi xa gần, trong những lần họp mặt bạn hữu, trong mọi việc anh yêu thích và trong những dự án anh rắp tâm thực hiện.
Nhà Văn Cung Tích Biền đã qua đời vào 12:25 pm ngày 9 tháng 9 năm 2026 tại Orange County, California, Hoa Kỳ. Hương Thọ 91 tuổi. Tang lễ được tổ chức tại Peek Funeral Home, thành phố Wetsmnister, vào Thứ Hai, 28 tháng 9 năm 2026. Trước năm 1975 nhà văn Cung Tích Biền đã nổi tiếng với các tác phẩm Ai Tỉnh Ai Điên (Trí Dũng, 1969). Nỗi Buồn Thắp Sáng (Trí Dũng, 1969). Nàng Tình Rỗng (Trí Dũng, 1970). Trên Ngọn Lửa (Hoàng Đông Phương, 1971). Cõi Ngoài (Kỷ Nguyên, 1970). Bạch Hóa (Sóng, 1974) và các tuyển tập với các nhà văn…
Đào Nguyên Dạ Thảo / Ly Ly Đào, sinh năm 1965 tại Đà Lạt. Lớn lên cùng gia đình ở Đà Lạt . Cô đến Mỹ sau nhiều lần tìm cách vượt biển và vượt biên bằng đường bộ. Năm 16 tuổi, cô thực hiện chuyến vượt biển đầu tiên nhưng không thành và bị bắt giam một năm. Sau khi được thả, cô theo học Trường Mỹ thuật Sài Gòn từ năm 1984 đến 1987. Nhưng ý nghĩ tìm cách rời khỏi một đất nước nhân quyền bị chà đạp và đói khổ vẫn chưa bao giờ rời khỏi cô. Trong thời gian học Mỹ thuật, cùng một nhóm bạn, cô di chuyển đến Châu Đốc, nằm ém gần biên giới rồi vượt biên bằng đường bộ sang Campuchia vào ban đêm. Từ đó, cả nhóm tiếp tục hành trình đến Thái Lan bằng một chiếc thuyền nhỏ.
Ngày triển lãm: từ 28 tháng 8 đến 25 tháng 10, năm 2026 Tiếp tân khai mạc: Thứ Bảy, 29 tháng 8, 11am - 2pm RSVP: https://bit.ly/MakeitHomeReception Huntington Beach Art Center 538 Main St, Huntington Beach, CA 92648 Giờ mở cửa phòng triển lãm: Thứ Ba: 12pm-8pm; Thứ Tư và thứ Năm: 12pm-6pm; từ Thứ Sáu đến Chủ Nhật: 12pm-5pm
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.