Nhật thực -- Tranh Nguyễn Đình Thuần.
Tuy chật chội, căn nhà của ta vẫn ưu ái dành nơi trú cho những cơn mơ dăm khi ghé nghỉ; thật bồi hồi khi giữa khuya được lần mở lại những hoạt cảnh của một phần đời rũ bỏ tưởng chừng sẽ mãi bị lạnh lùng vùi dập.
Vùng sơn lâm thác núi diệu kỳ thổ nhưỡng phong nhiêu ngọt vị mận trại-hầm thơm hương hoa phù dung chùa linh-phong-sư-nữ.
Chòi rạ rối bời còn lấm trang cổ sử
những chiếc xe cắt cạnh từ tranh vẽ thiếu nhi vào ra bến đỗ cheo leo
cả sim đồi lặng lẽ ngó chào theo.
Thành phố vẫn mãi là của ta!
trên từng nấc dốc chưa lên đã ngừng lại thở
uốn lượn từng rặng đèo thông hát ngơi với gió
thành phố có
mimosa rây vàng mái đỏ.
Dãy nối dãy nhà ngói âm dương cáu rêu gầy gò như những khung tranh lụa thế kỷ trước hun hút dài đến mực suốt thời gian mùa về vẫn chưa đi được giáp vòng mức thước thủy ngân đo nhiệt độ.
Điện đường vàng ẩm người qua kẻ đến thấy ngay được chính bóng mình trong vòng ôm ấp của chiếc nôi ánh sáng ru êm đó.
Đêm, sương mưa tắm gội tận tình các khung cửa kính dầy lớp ngự hàn.
Phố xá tinh khôi mặt mũi hồng hào thắt nơ tím cúi đầu trình diện sau tràng chổi quét dọn sạch trơn trước cả tràng hót thứ nhất chim sáo đốm tung chăn ấm rạng đông.
*
Hành trang túm tròn xinh xinh như búp bông cải mới nhổ còn lấm đất dưới truông hào, nêm nới tay cả một thời lưu lạc vào vẫn còn chỗ cho những nếp trán sẽ kẻ đều tuần tự.
Những bẹ non tẻ nhánh, những ngả đời rối rắm ngược xuôi, những vấp ngã lênh đênh và bàn-tay-em-hoa-mắt-mèo đưa nâng kịp lúc.
Kính cẩn hôn lên quả mơ sơ sinh mỏng phấn rìn rịn: điểm ươm cho một kỳ bụ bẫm chín ngon.
Sao bảy đóa trên đầu giăng chỉ nhện,
mỗi rời xa hai vú núi lâm-viên trì níu dùng dằng.
Trong bể mù sàn sạn muối hồn ta bơi ngược về em trên đỉnh thiên thu kia mai chiều sẽ ra ngồi hong tóc trên rìa đá cuội tựa lưng thành cầu (tự tay ta đóng cột)?
ngón đũa ngà quơ quào chải lược,
cổ thiên nga ba ngấn đọ gang trời,
gùi nắng quảy gánh làm rơi mấy giọt xuống cuốn truyện tình mở hờ trang sẽ đọc.
*
Lạ, năm này hè cứ oi oi sôn sốt
giàn đậu ván trúng cảm ngủ mê man cất cả mùi thơm như dầu hương nhu vào gân chùm dẹp măng óng ả li ti
gờ tường đóng tai thỏ chạy con thoi
bập bùng áo cánh gián em bần thần hong hóng gió
viền không đủ dày cho hai bờ khuy xướt cạy nhau.
“Ôi! trưa nồng quá!”
Cô bướm mệt khờ,
em tỉnh bơ,
sao ta mặt đỏ?
*
Ta thời thôi từng độ ngoan ngoãn xòe tay hứng sương đêm.
Uống trữ năng lượng cho việc nhận diện từng khúc quanh co trùi trụi nhão nhợt đợt ngày bão rớt từ lớp học về bươn lên trước mặt em giả vờ vẫn còn thật sung sức.
Rất thực là đôi khi cán đích mừng đến muốn vái lạy trần gian và tạ ơn cái kiến trúc (nào khác viện nữ tu áo chùng đen) xám ngắt với mái vòm cối xay gió (hệt như cái cơ ngơi huyền thoại trong quyển tiểu thuyết dịch vừa xem) mà căn phòng ta trọ sát trần nhà là nơi lý tưởng để họp vầy cùng nhật nguyệt.
Nhẹ nhõm thay là được nhảy nhót theo điệu tù và lông trâu ngứa nhột cạ vào môi (thinh thích) rồi chân xọ đá chân xiêu loanh quanh đánh vòng cả góc thị xã thơm ấm đỗ-hữu-trà-cà-phê nước một.
Chiêu chút khói căm căm rét và nhắp khẽ hạnh phúc từng lòng cam hạt trái xoan.
Vất nghi hoặc những ngày thời tiết nồng nàn chẳng buồn vận trang phục vào gò đống thịt da trứng bóc rưng nứt hở.
Rồi sẽ om tất thành trí nhớ.
*
Có những cơn mơ (trong đó) ta tranh hùng cùng tưởng tượng
bị ảo giác truy đuổi tận mép thung lũng cụm chổi gà mồng dựng đứng
ném nỗi tự ái phút quy hàng ngay xuống vực.
Những bức khắc nữ nhân linh hoạt đội lốt chim mỏ bầu dục.
Những giò lan hài đa sắc vuốt ó rậm rì rễ mẹ rễ con nạy được từ thượng nguồn thác thiêng.
Ta ngụy trang trốn chạy bằng ngoại hình con cuốn chiếu xọ xiên.
Thả xuống cọng thép gió từ đỉnh thu lôi giăng loa âm thanh rè rè trống du mục.
Nắng tanh tách võng đưa mềm giấc hạ
giấy học trò trót vấy thơm ngái mùi mồ hôi.
Rồi sẽ ủ tất vào bài thi cuối khóa!
*
Ta vẫn về trong những cơn mơ
có một lần nhớ đến em với len cuộn bồn chồn thật lạ
nước râm ran đàn cá lia thia ngủ từ lâu
cỏ gấu đan nệm lưng và én trắng quây vương miện trên đầu.
Ta nghĩ đến em mà dãy thủy liễu quanh hồ lại háo hức!
Cụ bích đào bô lão
vỏ thâm niên vui tí tách
khi nhạc tím lên và sấm gảy suối đờn.
Em ngồi đó mà ta đang thức nửa
em bây giờ mới là thật trăm hơn.
– Nguyễn-hòa-Trước
(08-2022)
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình