THY AN
Tháng tư và những nỗi buồn
ngoi lên từ hầm trú bom
giật mình ngơ ngác
lâu lắm chưa thấy hướng dương bên cửa
hoa tơi tả như lá cờ Ukraine xanh vàng
chẳng thấy ánh mặt trời
tháp chuông tan nát
khát khao nắng mùa xuân đỉnh ngọn
chiều mưa có tóc em bay
ta ngồi đây run tay cầm súng
làm sao không thể run tay
khi ta chưa bao giờ cầm súng
ngày cũ, ngày mới đều viết bằng máu và nước mắt
của bạn bè ra đi không trở lại
thương quê hương khổ ải đọa đày
người đàn bà sang Bruxelles tỵ nạn
mỗi đêm thương nhớ chồng con
‘tôi cám ơn nước Bỉ đã cưu mang
để chồng con tôi ở lại vững lòng chiến đấu
tôi xin nguyện sẽ không làm phiền quý vị
cầu Trời ban bình an
cho tôi sớm trở về
dù quê hương đổ nát điêu tàn’
tháng tư nỗi buồn trầm tích Việt Nam
biển rộng sông dài
một trời ký ức mênh mang sương khói
một thời để nhớ
và một thời để quên
nhìn thế giới tràn lan biến động
Âu, Á, Trung Đông
Thái Bình Dương, Hắc Hải
Bắc Hàn, Đài Loan
hỏa tiễn, chiến xa, hàng không mẫu hạm
còn nơi nào bình yên
cho ta hái đóa mộc lan màu hồng
tặng những người yêu nhau
trên quê hương khốn khó
nhắc nhau những mùa tang thương đẫm lệ
và đi lên đồi xanh
cúi đầu trên mộ những người đã nằm xuống
để ta sống yên lành...
ôi những con đường nhân duyên thầm lặng
viễn xứ quê người
bao la trong ta…
– thy an
***
TRẦN YÊN HÒA
Gởi cô gái Tam Kỳ, đất khổ
Em lớn lên theo những vồng khoai
vồng khoai lang chảy dài cồn cát
cái nóng se khô, cơn mưa dứt hạt
em le te đội nón qua cầu
Em đạp xe đi học trường làng
mẹ gắng cho em kiếm ba mớ chữ
cắn chữ làm đôi đọc thư tình anh gởi
cái nghĩa yêu đương mù mịt quá chừng
Rồi mười lăm tuổi lên trung học
khung trời thị xã, cổng trường vôi
áo dài như bướm bay phất phới
em mang theo hồn anh đi đâu?
Cô nữ sinh quê lên tỉnh học
rất đẹp như trời buổi chớm thu
cái hồn nhiên cùng màu lụa trắng
làm anh xao động giữa sa mù
Tình ta như vồng khoai trên cát
bát ngát là hoa tụ với cành
bát ngát lòng anh muôn cánh hạc
giữa trời thị xã rộng thênh thang
Rồi chiến tranh chia biệt con người
em giạt về đâu anh chẳng biết
cuộc tình ta chưa lời chia biệt
mà em xa ngút mắt anh rồi
Cuộc chiến tranh như loài bạch tuộc
cuốn trôi anh, lên thác, xuống ghềnh
cuốn trôi em, rạc rài, hun hút
cô gái Tam Kỳ, đất khổ lênh đênh
Thời gian... mười năm, hai mươi năm
ơi thời gian vô tình quá đỗi
anh gặp lại em ngày Tam Kỳ gió nổi
cái nóng khô ran như đôi mắt em chừ
Đôi mắt em xưa là một dòng sông
có bóng dáng anh lung linh trong đó
đôi mắt em nay như cánh buồm đen
cô gái Tam Kỳ, suốt đời nhỏ lệ
Thời gian qua... đã mấy mươi năm
nhánh sông tuổi thơ vẫn còn chảy mãi
Tam Kỳ và ta một thời thơ dại
đốt đuốc tìm hoài cái thuở mười lăm
Đốt đuốc soi cái chỗ em nằm
và soi lại ta vùng thơ ấu cũ
thương quá em ơi anh không đủ chữ
giảng nghĩa giùm anh cái chữ ân tình
Cô gái Tam Kỳ, đất khổ của anh
bây giờ ra răng, muôn đời rứa hỉ.
Một thuở Tam Kỳ
Hồn rất lạ giữa bến bờ mông quạnh
ngày đi qua miền viễn xứ long đong
có một chút nắng vàng trong cốc lạnh
mùa xuân xưa còn vọng tuổi thơ hồng
Có một dạo em ngồi hong tóc ướt
áo vàng bay chiều lạc lối đi về
nghe tim gọi từng đêm lòng thổn thức
vết son nào còn lại nỗi si mê
Có một chút lòng em còn để lại
chút hương thơm của một thuở Tam Kỳ
năm tháng ấy còn in mùi hoa dại
áo trắng bay cho lòng ta tình si
Một chút nắng một chút mưa một thuở
cõi lòng ta mưa gió tạc ngùi ngùi
em giữ mãi trong lòng ta nỗi nhớ
và mùi hương ngào ngạt mãi khôn nguôi
-- Trần Yên Hòa
***
Tête de face của Louis Soutter (1871-1942).
QUẢNG TÁNH TRẦN CẦM
như bạn nói
đã có lần tôi nghe bạn nói
độc đặc ̶ ̶ ̶
(ghép hai từ độc đáo và đặc biệt)
nghe xa lạ
nặng nề tựa đao to kề bên cổ
ghê gớm như độc dược nhét vào miệng
chì đun chảy đổ vào mồm
dường như tôi gặp lại bạn trong giấc mơ đêm qua
đâu đó chốn đông người
sắc màu độc đặc ̶ ̶ ̶
nếu không là san fran
thì cũng kobe ̶ ̶ ̶
và trên dưới bạn vẫn bụi
vẫn cháy rực rỡ
không nuối tiếc
dù thời gian ủ men ngậm ngùi
trên nẻo đường năm tháng
bước chân khập khiễng nao lòng
thôi thì đáo biệt ̶ ̶ ̶ tưởng chừng
nghe bạn nói ̶ ̶ ̶ trái tim giờ thì cạn kiệt
chẳng còn máu me gì mẹ nó
trống rỗng rỗng tuếch rỗng toang
sáng tạo kiến tạo tái tạo?
đâu là tôn sắt thép xà gồ?
rewind
nhớ ngày lễ hội
rực đỏ cờ xí biểu ngữ như tuồng hát bộ
chạy trốn sau lưng tượng đài cao ngất
mùi ám ảnh đặc quánh không rời
lan tỏa lượn vòng vèo theo cơn gió nóng
u u tiếng hú quanh bờ tường
khàn hơi khản cổ rao giảng bài lạc điệu
trái đất vụng về xoay tới xoay lui
ừ thì muôn năm cái này muôn năm cái nọ
cố lách mình cúi mặt đi qua
từng chữ mệt mỏi gõ ra
từng chữ lọt thỏm vào hư không
đau đáu nỗi buồn kho quẹt
chờ tiếng kẻng báo tin cởi trói
nhớ nụ cười nàng đóng khung trên vách
bên kim đồng hồ chết đứng sau cơn bão đầu đông
vẫn nghe tiếng gió gào thét từ đêm mưa lạnh
tru tréo xin trở lại giấc mơ hôm nào
như phản xạ
nàng nhấn nút rewind về phút định mệnh
cố gắng bôi xóa dấu vết những ngày qua ̶ ̶ ̶
và hôm nay đột nhiên tan chảy không ngừng nghỉ.
-- Quảng Tánh Trần Cầm
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình