Tranh Willem de Kooning.
NGUYỄN-HÒA-TRƯỚC
Một vòng mặt trời,
thơ xuôi
1
Khi mỏ ả quạ vàng vùi sâu dưới gối và đôi mắt quả bàng của ả dần dần đờ đẫn mà cân cấn nước, hãy đơn hành tìm đến cội nguồn không màu của lặng lẽ (nơi đã một lần trần trụi từ đó bước lên) là dòng xiết nuốt đất mở bờ lềnh bềnh củi lũ.
Hãy sống lại, chỉ trong cõi hồng hà hoang hốt đó:
cái nhen nhén dị hình cháy khê trong tiết hạ chí ngậm cây kẹo kéo (ngắn dài theo nặng nhẹ mấy đồng xu kẽm) nấu bằng đường thô điểm xuyết sẹo lạc vỏ sò rang chỉ mới độ tám đu dây theo chùm bóng vú mướp mà bọn học trò gầy lỏng khỏng bậm bầm môi vận toàn lực vẫn chỉ khoắng quậy được chưa đến nửa bầu õng thiên địa;
cái thinh thích xuýt xoa chùn thun xoăn xẹo khi mùa thu cõi mộng địa giới lơi lả hội chèo đuôi khoen trăm hồng ngàn tía lụa the thướt lướt vấu cành lá bọn sấu ngà xanh mép đê cắn thử mà tiếc rẻ xem thế vẫn còn chua chun mũi;
cái man mác quắp tôm theo trận đông phong roi quất hả hê những cơn thê thiết sụt sùi rả riết mưa lựu trĩu mái gianh mưa ghềnh mưa suối lội tròng trành trong cái hẻm sặc sụa mưa ngô nhắp mồi cá nắp ao mưa nhện nguệch bản đồ trên lòng giấy không ô vuông lép nhép vài ý là lạ khiến chợt có lúc-hồ-nghi-hoảng-hốt chẳng lẽ mình đang bị rứt xa trần tục nhốn nháo bạn bè một loáng lưu đày vù lên linh-địa-yên-bình-của-thiên-thi?
*
Sách mực xếp gọn
một ngày nghỉ học quý-hiếm-vàng-mười đi tìm trong đại-vũ-trụ vụ vần trong độ xoãi tay cái-tiểu-biến-tướng-nhưng-khá-quen-hình-như-là-mình lẩn ngẩn thất thường bỏ cả bữa trưa khiến bà đôn đáo chạy tìm cháu yêu đến long đong cả rễ tóc.
Vài gió khảy đỡ lưng vịn;
khá nhiều khe nắng xắn tay áo nhung bung tam giác đều bóp eo cô nàng khế tím vị thành niên hay đỏ mặt;
hoa phấn rụng thơm như lát quạt xua nồng dẫn dụ lối vào căn nhà gạch duy nhất trong cái ngõ ngắn cắn hoài chưa lần cấn mí;
duy nhất trong cái xóm hẻo gia cư chùm đụp mộc thổ này nó là căn-nhà-thật-sự-là-nhà có hai dãy kiểng-bát-tiên mai chiếu thủy lúc nào ngang qua ta cũng nhìn thấy (như chúng đã thuê nơi này dài hạn) hình ảnh thật yêu đởi một cặp oanh vàng chíp chíp mớm mỏ cùng nhận+cho sâu trên cành khảnh cao nhất.
*
Thời gian không chắc có chuyển dịch dầu mốc đồi kia đang lộ dung từng phút một với gió chuyển cung hợp xướng theo biến thái của địa hình mà đôi guốc vông càng dặm dài càng trúc trắc khi cuối cùng bước trên biển đồng bao la gù lưng rạ bặt huyên náo thợ hát đối hẹn hò bỡn cợt và màn trời chớp bóng lồng lộng với phiên chiếu thường trực cách giao hàng lạ lùng của mây.
Tìm em nơi nào cho tôi hỏi hộ cậu nắng đang chờ áo cô làng giềng phơi sào lên ngủ ghé?
(nhân nắng hỏi dò, tôi vỡ):
mùa xuân đang mở then chốt cài vào lĩnh không đoàn tụ của cay mắt khói lam chiều.
2
Những quả những hạt thổ nhưỡng mát mướt có mờ có rạng
đồi mô nương luống cơi lài đất tơi đá mẻ
nhúm hạt vừng gieo giáp mùa dụi mắt.
Bó tranh ngồn ngộn gái non ai hái quên mang về đang phợt phà cạ đất
bó tranh cắt ngọt khô nhanh đợt mồ hôi đã nhạt nhiều mặn chát
lối qua trại chõm cọ thừa ngủ gục
hơi thở các nan hoa đuối mùi sương ngọt như nõn mía
các đóm bay sù sụ mê sảng
buổi trưa vữa ôi tay chạy liềm đầu gật gà cắt nhịp
mỗi mẻ lá là mỗi mảnh chăn an hòa ngon giấc
mặt trời đốt thiêu nhưng mặt trời vẫn gia ân chắn rét
chưa hết bàng hoàng năm rồi hai mùa cuối chẳng đứa nào chịu trắc ẩn nhả cho người chút sinh khí ấm áp.
*
Đời trải chiếu ngược hướng rừng nai thỏ chạy.
Ảo quang chệnh choạng leo lên bụng nữ thần hoàng hôn làm nhúm nhó nghẹn ngào cái lõi phôi thai khởi hứng của cây-nhân-sinh yêu chiều phóng dật;
nhịp tắc lưỡi đánh vỡ rào rạo áo hào hoa tài tử (óng ánh đến độ phiêu linh) vốn bấy lâu chỉ tồn tại nhờ vào tràng vỗ sứt sẹo xỏ xâu của thuật hóa trang diệu thủ;
cây nêu thơ hơi hắt ngọn phong chướng
rùng mình trả lại tất phấn son dầy dạn.
*
Ta sẽ không về nếu chưa hôn lên được chiếc lá mầu nhỏ nhất mà dòng suối sắp đến giờ đưa sang;
trong chấm lá:
đời sóng sánh như bát nước rau xanh hút hết dưỡng trấp từ địa mẫu, dễ ly tâm như hạt gạo bé níu vành rổ cạp thưa vách khi vo nước nhúng vào chẳng dám chờ thấm đẫm;
cuộc sống mầm ngoi từ một hai ranh tiểu tiết chập chênh như ngủ thấy được bay lên mỗi quạt tay là cách địa cập thiên.
Căn nhà em xưa ta chỉ nhớ mặt tiền
hai gốc ngọc anh tranh với em vị ngôi gia chủ mời vào khi ta còn chưa gọi cổng.
Bay đến em dễ thường trăm tuyến dài không viền mối
tiếp và tiếp hành trình trên chim di chưa cánh oải
mỏ vỏ cam ngậm hoa hồng hoa bạch nhụy tóc bướm
vũ mao biết nói và lông măng thơm ơi là mùi kẹo bột!
3
Khi vầng dương ngủ
ta sẽ sống, rất tiết kiệm
học cách đếm thật chuẩn chấm hạnh phúc, từng giây
(quyển sổ đời giờ cứ để mở vô tư
giấy sẽ thơm và tơ vàng sẽ nổi)
rượu vị mới và bình lọ sạch tươm tướp
rượu chắt chiu ngụm nhỏ ngậm thật lâu vị sữa nếp đỉnh ngàn thông nhánh cỗi
say lắc lư bảy vòng gom hết quang hợp về nghịch ngợm chanh chao
quả hạt gà mimosa bậc thang cuối dám xù lông mịn
giáp vòng rộng mênh.
Cửa vào lai sử phong phanh
lan can có tiếng cựa mành gỗ thưa.
07-2023
***
TRẦN HẠ VI
DEJA VU
một thoáng deja vu
chợt nghe lòng thanh tĩnh
phải chăng
nàng đã quá vội vàng?
con sóc bò ngang
đường tình ướp mật vàng óng
lũ kiến vàng nhởn nhơ đánh chén
điều gì chờ nhau
ở cuối con đường?
là yêu là thương
hay giận hờn ghét bỏ
người khinh cửa ngỏ
người nhờn tình cho
đọc hiểu những đắn đo
trong trái tim đàn ông hoang dại
hay cứ yêu một lần hớt hải
nàng cúi mặt cười cười
đến đến rồi lại đi đi...
một thoáng deja vu
cảm xúc
thầm thì...
TƯƠNG TƯ
chúng ta xa nhau
không đếm tháng đếm ngày
không đếm những giấc mơ
giấc mơ hình nắng gắt
đồng hồ cúc cu mười hai tiếng
là nợ là duyên là quyến luyến
em chạy trốn điều gì?
chặn hủy – hủy chặn mà chi
hình ảnh em đã đóng đinh vào tâm khảm
nụ cười nghiêng
mái tóc búi cao
khuôn mặt
nét nhìn
tuồng thân thuộc
tuồng vợ chồng
anh ăn trái tình vật vã
nhớ em
đi tích phân về tất cả
em không đẹp bằng bạn gái anh
chúng ta không có mười mấy năm ân tình
em chỉ như con dao
đâm thẳng vào tim
một nhát
anh chết lịm
đến giờ vẫn chết
đàn ông có đâu vì tình phờ phạc
anh nhớ em
anh nhớ em
anh khắc khoải nhớ em
cô gái mùa thu
chẳng lẽ
chúng ta chỉ có duyên gặp một lần...
***
TRẦN YÊN HÒA
Vô ngôn (ngữ)
Thất tán tình lơ mơ lộng ngữ
Mưa tháng năm quày quả quay về
Đất trời đó không còn linh nữa
Hồn ậm ừ vuột khỏi cơn mê
Hồn quay lưng khôn cùng ta níu
Tiếc người xưa tỏ rõ mặt người
Trăng quạnh quẽ như là mê ngủ
Ta mình ên ngất tạnh mù khơi
Hồn mười năm trở thành lưu lạc
Vô âm. thanh sắc. quá nao lòng
Mưa. mưa. mưa. động lòng tháng bảy
Xa mặt người trở lại long đong
Em! em hỡi. Ta không câu nói
Mắt mù câm dấu chấm than buồn
Vuốt mặt khóc đá đeo nguyệt tận
Những hàm hồ một thuở long đong
Trí nhớ lạ. về bên cội phúc
Vô ngôn. hơn nói. cả trăm lần
Em trì hoãn một đời mê mệt
Riêng mình ta. ngôn ngữ lần khân
Thôi không nói. Im hơi lặng tiếng
Thất tình. là nghiệp kiếp. riêng chung.
Tâm thức
Quạnh hiu lớn. quạnh hiu quá đỗi
Ngước nhìn mây. mây trắng lướt qua
Gió thốc tháo gió tuôn xốc nổi
Lời trăm năm. còn chút đậm đà
Ta tự nhủ xác thân lưu lạc
Năm mươi năm rời bỏ quê nhà
Ngước mắt chảy trông đâu bản quán
Những mùa xưa. ngày tháng can qua
Ta bươn bả giữa đời thất tán
Ta lên cơn hú gọi từng hồi
Những thành quách. những tường rào vỡ
Tung tóe. lòng đau. những đãi bôi
Xin nhắn gởi cơn mưa lưu lạc
Xứ mù sương. sống cứ dật dờ
Mây viễn xứ. quây quần. tụ họp
Chìm sâu vào tận mãi cơn mơ
Đừng riết róng nha em. cuồng lũ
Hãy bình yên một giấc muộn màng
Yên bình nhé. Bình yên tâm thức
Vẽ vời chi một cõi hoang mang
Em bất tận
Có phải em ngồi hong tóc bên sông
Buổi chiều sau lưng đặc quánh
Tóc em xõa bờ vai óng ả
Gió thổi vào lồng lộng giấc mơ ngông
Dòng sông, em còn nhớ hay quên?
Có bến Chương Dương có nhà hàng đặc sản
Anh và em nhiều lần đến đó
Sao nay chỉ mình ên
Có phải em bận chiếc áo dài màu vàng ngày ấy
Ơi màu vàng một thuở anh yêu
Áo vàng giống nam phương
hoàng hậu
Trong giấc mơ anh. em cũng là hoàng hậu
Em đi nghiêng bóng nhỏ đường chiều
Có phải là em đã để lại trong anh khoảng trống
Không có gì lấp cạn
Biển cạn. sông cạn. suối cạn.
Nhưng em thì không
Máu chảy trong anh. em bất tận
Bất tận em.
Bất tận thời gian một thuở
Cuộc tình khuya. tình sớm. tình chiều
Kêu hoài hủy. tiếng ca giọng vỡ
Em à em. một tiếng thương yêu
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình