Truyện
Ở một nơi có toàn đàn bà, toàn con gái thì phải, mà toàn là những cô gái đẹp, chẳng có ai xấu cả; họ cao lớn, thân hình mình dây chắc chắn, cân đối, khỏe mạnh. Họ lanh lẹ, tháo vát nhịp nhàng mà rất trong sáng, không xô đẩy, gạt chân nhau, không muốn ăn gian mánh khóe mà vẫn rất duyên dáng làm sao họ đẹp thiệt, da dẻ trắng hồng, mắt to xanh lơ màu trời, tóc blond vàng áng như tơ. Họ thiệt đẹp, chẳng có một khuyết điểm nào. Cứ nhìn họ mà mê mẩn cả người, có bát cơm trên tay ăn mãi không hết.
Ở một nơi có toàn đàn bà, toàn con gái thì phải, mà toàn là những cô gái đẹp, chẳng có ai xấu cả; họ cao lớn, thân hình mình dây chắc chắn, cân đối, khỏe mạnh. Họ lanh lẹ, tháo vát nhịp nhàng mà rất trong sáng, không xô đẩy, gạt chân nhau, không muốn ăn gian mánh khóe mà vẫn rất duyên dáng làm sao họ đẹp thiệt, da dẻ trắng hồng, mắt to xanh lơ màu trời, tóc blond vàng áng như tơ. Họ thiệt đẹp, chẳng có một khuyết điểm nào. Cứ nhìn họ mà mê mẩn cả người, có bát cơm trên tay ăn mãi không hết.
Đó là những nữ cầu thủ bóng đá thế giới 2023 người các nước đủ loại như Đức, Mỹ, Canada, Hà Lan… Những ứng cử viên hàng đầu lần lượt rời sân chơi sau những pha so tài cao thấp.
Có những đội bóng nhỏ, của những nước mà bóng đá nữ ít phát triển, ít được quan tâm, lần đầu tiên này dẫn nhau đến sân khấu thế giới, vậy mà họ vẫn cố gắng gây ảnh hưởng và tạo khá khó khăn cho các đội banh đối thủ vượt trộì, như Jamaica, Maroc, Nigéria, Colombia, Phi Luật Tân và Việt Nam. Dĩ nhiên người da màu thì đậm đà hơn dân Bắc Âu, Anh, Pháp, Úc… nhưng nhìn họ vẫn mặn mà tươi mát. Họ có thua có thắng nhưng ít có gay cấn xô đẩy, ít bị phạt lỗi, phạt đền… tinh thần thể thao trong sáng nên y tế ít phải can thiệp, cáng cũng ít khi mang ra sân cỏ khênh đi.
Kết quả sau cùng, mạnh được yếu thua, và phải khéo léo lành nghề, có tài vượt trội, nên đội banh Tây Ban Nha đã đăng quang chức vô địch thế giới với tỉ số 1-0 trước đội tuyển Anh. Coupe thế giới bóng đá nữ năm nay 2023, trở nên hấp dẫn khán giả khác thường. Ơ hay, đàn bà đá banh coi lạ và đẹp hơn đàn ông? Tùy, dù gì World Cup 2023 đã đánh dấu một sự tiến bộ mau chóng của bóng đá nữ. Biết đâu có khi còn có một vị nữ cầu thủ nào đó đã để con nhỏ ở nhà mà đi đá banh…?
Cứ nhìn họ say mê chạy trên sân cỏ, mà tôi hồi tưởng lại cái sân vận động Hoa Lư ở Saïgon, một nơi xa xăm và xưa lắm rồi. Cũng là một nơi toàn thấy đàn bà con gái. Ở quê Việt Nam, bên kia bờ Thái Bình Dương. Một thời đó, chúng tôi toàn là nữ giới, lúc đó thì đàn bà con gái chưa văn minh và chưa có khả năng đá banh! Chúng tôi, một tập thể nữ sinh các lớp 10 của các trường trung học công lập, đi tập bán quân sự ở sân vận động Hoa Lư Saïgon. Sân vận động khá rộng, ở đây có ít dẫy nhà cho chúng tôi tập lau chùi, tháo ráp súng M16, rồi học lý thuyết, nhắm bò lui bò tới, mang theo mỗi đứa một khẩu súng Carbine M16. Ở ngoài sân rộng, có nhiều lối đi vòng vòng và khá là xa, quay ngang, quay dọc là nơi chúng tôi tập thao diễn cơ bản.
Chúng tôi lúc đó chỉ có tuổi trẻ hồn nhiên, áo quần màu xanh dương đậm đồng phục. Tập đi, đứng, nằm, bò đến mệt nhoài, tháo mồ hôi, thở có lúc phì phò, vậy thì chẳng có mấy đẹp, chỉ còn thấy mệt, mệt cầm canh; tại vì cái thân dài lưng tốn vải học trò ít vận động khi nay. Chẳng biết sao trường học và bộ giáo dục lại bầy ra cái trò chơi có lúc cười bò ra như vầy? Tập rất mệt vì không quen, nhưng rồi cũng có lúc vui vui vì những cái bất cập đến bất ngờ. Và khi tập tác xạ, thì chúng tôi phải di chuyển xuống xạ trường Phú Lâm, ngoại thành.
Suốt mùa hè 1960-1961, chúng tôi có được nghỉ nóng ngày nào đâu. Toàn là đi tập bán quân sự. Cùng với mấy đứa nữ sinh chúng tôi, có một, vài, đến năm vị nữ dân biểu cùng đến dự khóa học. Họ thuộc phong trào phụ nữ liên đới của bà Nhu đến tập. Không phải là mấy bà đến cho có mặt rồi về đâu, có ba vị ra sân tập đều đặn mỗi buổi với các nữ sinh. Các vị đó thiệt là chịu khó chịu cực, vì họ đã ngoài 50 gần 60 tuổi cả rồi. Vậy mà họ can đảm chạy bộ với lũ con nít chúng tôi. Cũng bò, nằm, tập lấy hình nhắm đúng và đường nhắm đúng. Có vị học mãi học lẩm nhẩm một mình, vừa đi vừa đọc, vừa học thầm mà không sao nhớ được cái định nghĩa “… đường nhắm đúng là một đường thẳng tưởng tượng đi từ trung tâm lỗ chiếu môn đến giữa đỉnh đầu ruồi”.
Bà rất chăm chỉ, đọc bài như niệm chú, chỉ tội nghiệp là bà phát âm chữ r (ruồi) không chuẩn, mà luôn đọc trại ra chữ b thành thử lúc bà phát biểu lớn lên, mọi người há miệng ngạc nhiên tưởng mình nghe lộn, chừng hiểu ra, mọi người cười lăn cười bò, cười đau cả bụng.
Phải nói là các vị lớn tuổi đó có nhiều thiện chí và cố gắng, nhưng ngặt nỗi khó tập trung nên hay quên và lâu hiểu. Tôi vẫn chưa thể nào quên bà L. Bà rất vui tánh và rất chăm chú theo dõi sự giảng dậy của các nữ hướng dẫn viên, chị Chung, chị đại đội trưởng xuất thân từ trường nữ quân nhân, chị đến sân vận động, chỉ dậy cho một môn duy nhất là tập đi, thao diễn cơ bản, nghiêm, nghỉ, và đi trong hàng binh, 1-2, 1-2, một chân trái, hai chân phải… cứ thế mà bước đều theo nhịp đếm của người hướng dẫn. Nhưng kẹt là bác L, bác quá vội vàng, hình như thêm lo sợ và lúng túng, nên khi người đếm vừa đếm 1, là bác đã bước lẹ thật lẹ đi ba bốn bước. Nên không thể nào bác đi trong hàng được. Chị Chung kiên nhẫn dắt bác ra khỏi hàng, nói rất nhỏ nhẹ:
– Giờ con đếm, rất chậm chậm nhe, con hô 1, bác bước chân trái lên một bước, rồi đợi một lát, khi con hô 2, bác mới bước chân phải lên, nào, chúng ta cùng đếm cùng đi.
Vậy mà không thể nào hai người này đồng hành cùng một nhịp được, bác L. không nghe không chú ý, chị vừa nói một là bác lẹ cẳng tiến lên lùi lũi ba bốn bước liền không ngừng! “Đi như vậy có ông nội ai đếm nhịp được!” Không biết có đứa nào vô ý vô tứ vừa nói vậy, là bác mắc cỡ đi lẹ hơn chúi nhũi về phía trước như tên bắn. Tiếng cười lại rộ lên, chị Chung lừ mắt nhìn chúng tôi ra hiệu im lặng. “Chúng ta ngừng tập ở đây!” Sau đó chị hô tập họp, nghiêm, chào, tan hàng.
Bữa nghỉ trưa đó, cô bé Dung tiến lại ngồi cạnh bác L, họ cùng ăn trưa, bác chia cho Dung một phần ăn khá ngon. Bác phàn nàn, học kiểu này, không tiến bộ, ngày mai “qua” ở nhà luôn. Dung trợn mắt: “Ý, nghỉ ngang vậy sao được?” Rồi chừng ăn xong, 15 phút sau, Dung chịu khó lôi bác L. đứng lên, nó đưa bác ra sau gốc cây, nó chỉ lại, bác đi theo chân nó. OK. Được… Kỳ này bác đi đúng, từ tốn, ung dung lắm. À thì ra bả sợ cái đám đông. Sợ gì, Dung vung tay nói tiếp, mai mốt con dậy má, à con zợt má nhẩy Cha Cha Cha cho tụi nó lé mắt luôn!
Rồi tiếp đó, sau một tháng đi đứng, chạy bò. Chúng tôi mang nhau xuống xạ trường Phú Lâm. Trước khi xuống bãi tập, chúng tôi tập lại các động tác lau chùi, tháo ráp, nạp đạn, đóng mở cơ bẩm, chốt an toàn, v.v… Chúng tôi xuống sân bắn nhằm một ngày mưa, mới đầu tưởng mưa nhỏ nhỏ, ai ngờ sau đó mưa rào lớn quá. Cả một nhóm học viên ướt như chuột, lạnh run. Bỗng nhiên chúng tôi thấy bác L. chạy ra ngoài mưa, khum hai bàn tay làm gáo hứng nước mưa uống ngon lành. Bà uống đủ ba lần nước mưa lạnh giữa trời.
Tụi này, hỏi bác khát hả? “Không phải khát, mà nên uống nước mưa mát như vầy khi trời mưa lớn, lỡ mình đã ướt mem, thì không bị cảm lạnh!” Tụi tôi chạy ùa ra giữa trời làm theo, học được ở người lớn tuổi một kinh nghiệm tránh bị cảm lạnh khi đi trong mưa mà không có áo mưa.
Rồi đến những ngày tiếp theo, một bữa trời quang mây tạnh, chúng tôi tiếp tục tới Phú Lâm thực tập tác xạ. Xạ trường có nhiều bia bắn, mỗi ụ bắn nhắm tới một bia có ghi số từ xa và đối diện. Ụ bắn của tôi mang số 15, cùng số với bia bắn số 15. Bác L. được xếp ở cạnh tôi, ụ bắn số 16, bia số 16 chúng tôi được phát và được bắn mỗi người 20 viên đạn. Học viên luôn luôn nhớ phải hướng mũi súng về phía bia bắn để giữ an toàn cho nhau, thực tập lại lần chót, kiểm tra cơ bẩm, khóa an toàn, nạp đạn vô súng. Với súng Carbine M16, chúng tôi sẽ phải bắn từng viên đạn một, mỗi lần báng súng giật lùi chạm mạnh vào vai, lại lấy lại đường nhắm rồi mới bắn viên đạn tiếp theo.
Nói đúng ra, trình độ chúng tôi rất ấu trĩ, nên vấn đề kiểm soát an toàn là luôn đặt lên hàng đầu. Tuy vậy mỗi chúng tôi chăm chú hết sức vào hồng tâm, cẩn thận bấm cò súng, đứa nào cũng hy vọng được 20/20 điểm.
Xạ trường nổ vang oàng oàng một hồi rồi cũng êm.
Được lệnh, mọi người khoan khoái lồm cồm bò dậy, chạy lên xem kết quả. Vậy là ai cũng làm xong bài tập, không có lỗi kỹ thuật hay kẹt đạn. Vỏ cartouches rơi vãi đầy mặt đất, xung quanh các ụ súng.
Cũng như mọi người, tôi chỉ có 20 viên đạn, vậy mà khi lên cùng xem kết quả, bia của tôi thủng tới 40 chỗ. Hôm ấy chị Chung cười cười nhìn bác L. Chị ôn tồn giải thích là: cả hai học viên số 15 và số 16 cùng nhắm và bắn chung nhau vào bia số 15 làm bia gần như bị rách toang. Đúng là bác L. để quên kiếng mắt đâu đó hay nhắm lộn sao đó, bác đã đặt trọn 20 viên đạn vào bia số 15 một cách rất yên trí và cẩn thận.
Ban giám khảo có phê bình vu vơ:
– Ô hay, ra bãi bắn mà bắn lộn bia, có thể ra chiến trận, thay vì nhắm kẻ thù, dám nhắm bắn lộn đồng đội, nguy hiểm quá!
Ôi, bà già chạy theo con nít cho vui, như đi tập thể dục thể thao, vả lại để khích lệ tinh thần giới trẻ, có đâu bà già xung trận bao giờ?
Thế rồi, bẵng đi mấy chục năm, sau 1975, có một dịp tình cờ chúng tôi gặp lại bác L. ở một nơi thật xa Việt Nam. Hàn huyên to nhỏ một hồi, bác lại cười, cười ra nước mắt:
– Ôi ba cái ông Việt Cộng ăn cướp, chúng nó mà nghe nói bác đi tập bắn súng, không chừng nó còn mò vô lấn chiếm miền Nam sớm hơn không chừng, để coi tận mắt mấy “bà già giết giặc”.
Thiệt ra, người ta hay nói cho vui là bà già giết giặc, chớ có thấy bà già giết giặc nào đâu, chỉ thấy giặc nó giết, không chỉ bà già, mà nó còn giết cả bà con, dòng họ và cả quê hương của bà già, đặng hoàn thành cái lý tưởng cộng sản của chúng nó. Mấy đứa có nghe chuyện bà Nguyễn Thị Năm ở ngoài Bắc khi Việt Minh cướp chính quyền xong, bả hiến tặng cho đảng của ông Hồ cả ngàn lượng vàng, rồi sau đó, cái đội cải cách ruộng đất của ổng vẫn mang bà Năm đi sát hại, giết không nương tay. Cộng Sản là thế đó!
– Chúc Thanh
Août 2023
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình