Nối Bản Trường Ca

22/04/202514:05:00(Xem: 1923)
IMG_2207
Minh họa Đinh Trường Chinh

 

 

« Chàng tuổi trẻ trên con đường lầy lội 

Của quê hương trong mù mịt màn sương,

Bước băn khoăn lay đá ngủ bên đường,

Chàng dò lối thăm cha trong rào sắt.

«Cha yêu quí khi đất trời mở ngỏ

Thân phận người, cánh én nổi trên mây

Cho con hỏi sao cha không tung cánh

Súng cha cầm có phải khẩu súng say?»

Con yêu quý! Con người không chọn đất!

Tự bao đời chỉ có đất chọn ta!

Cũng như con, con không thể chọn cha!

Nên dân tộc không phải là để chọn.

Hãy cầm lấy, cha cho con hòn đất,

Nuốt vào lòng rồi nắm chắc nơi tay

Con sẽ hiểu vì sao cha ở lại?

Súng cha cầm có phải khẩu súng say?

Người chiến sĩ không chỉ bằng máu thịt

Đến khi cần ta góp cả khổ đau

Quê hương này không ghép bằng đất đá,

Tự bao đời chồng chất những biển dâu…

Chàng tuổi trẻ quay về con đường cũ

Đá quanh chân vừa bập bẹ tiếng người

Chàng tìm đến bên chân ngươi tu sĩ

Thức canh cờ không một phút nghĩ ngơi!

«Bạch lạy thầy xin vì con thuyết giảng

Phải cờ đây gọi được quỉ ma về?

Khi đất trời sắp quay cuồng giông bão

Bạch thưa thầy sao thánh thể không đi?»

Ngọn cờ này ta mang từ núi Thứu

Trồng nơi đây không biết đã bao đời

Hút đất đá nên đổi màu khác lạ

Cứ như màu câu hát ngấm trong nôi.

Này sắc vàng sắc thịt da dân việt.

Sắc đỏ hồng sông lạch chở phù sa

Sắc xung quanh là sắc màu muôn thuở

Giấc mơ lành khói ủ xóm quê xa.

Chẳng bởi tại xác thân là cát bụi

Tại vì cờ mà ta ở lại đây!

Ta ở lại nói những lời câm lặng,

Để dân mình còn thấy ngọn cờ bay!

Đường thời gian con đường vòng vô tận

Con người đi bằng lưỡi chẳng bằng chân

Đường không gian dù có được đằng vân

Ta xin nói để lưỡi mình không ngọng!

Con nên nhớ dẫu sống vô sai biệt,

Khi chèo thuyền phải xuôi ngược phân minh,

Con nên nhớ xưa cha ông đuổi chuột,

Vẫn từ tâm mà không bể mất bình.

Chàng tuổi trẻ quay về căn nhà nhỏ,

Thấy trong lòng ngọn thác đổ êm êm

Bên lửa ấm, chàng nắm bàn tay mẹ:

Mẹ của con! Mẹ như bóng âm thầm!

Đôi quang gánh, mẹ gánh gì trong đó,

Gánh tuổi mòn liền mảnh vỡ quê hương,

Sao không tới bên kia bờ biển cả

Có địa đàng có lối ngọc vườn hương?

Con nói đúng mẹ vẫn là chiếc bóng,

Bóng của cha và bóng của quê nhà

Mẹ là bóng nên không rời vật chắn

Tựa cây rừng không bỏ núi đi xa!

Con của mẹ! Con chỉ nhìn thấy rõ

Là khi nào con nhắm mắt lặng im

Con đường đi phải nở tự trái tim

Buồng lý trí, buồng tối tăm gươm giáo!

Chàng quỳ gối biến mình thành cánh bướm:

Tiếng mẹ hiền, hoa nở giữa lời ru

Rồi dịu ngọt bỗng chan hòa sông núi

Chàng mơ chàng ngồi ôm đá vọng phu

Chàng hỏi đá, mẹ ngóng chờ gì thế?

Phải bóng người đã khuất nẻo thâm u?

Hay có phải mẹ hóa thành biểu tượng

Để mọi người chiêm ngưỡng đến thiên thu?

Mẹ chờ đây nở tâm tình đón biển

Biển dạt dào trong tim mẹ bao la

Đất nước mình dù có gì vĩ đại

Con hiểu rồi hùng vĩ ở tâm ta

Con hiểu rồi bước tiến của ông cha

Là bước tiến của trái tim ca hát

Con đã nghe tiếng giống nòi thúc nhịp

với tim hồng phải nối bản trường ca.

 

Chúc Thanh
Đã nửa thế kỷ
Tháng 4-2025
 

Mưa Mưa Mưa Bên kia biển Mưa có lạnh không em Dúi ngón chân son dưới lòng cát ấm Cát sẽ phủ chân em Biển vuốt ve trìu mến Sóng nhấp nhô mưa đời
Tam quan mái lạnh người không tới | Cả ngôi chùa đứng khóc trong mưa.
Trước khi là một bài thơ, "Hòn Đá Làm Ra Lửa" đã là một hành vi kỳ lạ đối với chính khái niệm văn bản. Nó ra đời không trên trang giấy mà trong trí nhớ, giữa hai trại tù Gia Trung và Hàm Tân, suốt gần một thập niên, chỉ được ghi thành chữ lần đầu khi tác giả đã đặt chân tới Thụy Điển, theo tài liệu, nhưng tôi nghĩ, phải trước đó, khi ra khỏi tù hay đến chốn an toàn, phải ghi lại dù không được tề chỉnh như sau này. Phần đông người đọc dừng lại tắc lưỡi, xem đây là một chi tiết cảm động về nghị lực.
Tôi gặp lại anh bên kia ngọn núi / Trong nắng chiều sắp tối / Sao anh không về nhà? / Cha khóc con tàn hết mùa hoa / Mẹ chờ con khuyết cả trăng rằm / Nhà xưa em vẫn đợi / Đó không phải là nhà / Đó là cái còn lại / Của bóng tối. Khuôn mặt tôi không còn nữa / Bên kia cánh cửa: không ai chờ / Làng quê xa vời vợi: tiếng gà gáy sáng / Chó sủa đêm trăng.
Như đứa trẻ nghịch ngợm xé ra trên mặt nước những vòng tròn quấn quít trăm điểm mở
buổi chiều trở về từ cuộc đi bộ | nghe chút hương thơm của hoa jasmin | trắng như bạch ngọc
Cách tốt nhất để giết một con chim | là thế này: dù nó đang cãi cọ hay cất tiếng kêu, | bạn hãy viết rằng chú chim nhỏ đang hót.
Thưa Công nương mắt hương thu u uất Mùa thu không trở lại trong đôi mắt đại dương xanh đầy móng vuốt và, tiếng hát của nàng rắc hoa trên đường về quê cũ xa xăm. Công nương không tin ư
Chuỗi hạt mẹ nằm trên trang | Ý thờ sâu lắng miên man niệm tình
Trận Mậu Thân xãy ra, đơn vị tôi đánh nhau với vc ngay sân nhà.Trận Gò Me Biên Hòa cách hậu cứ tôi chừng 500 mét. Thằng em tôi, thằng em… tôi vừa cưới vợ cho nó nằm lại cùng chiến trường. Vợ nó đón đơn vị quay về ngay tại sân cờ, nhìn quanh không thấy nó, mang cái bầu, xông thẳng đến tôi, không một giọt nước mắt đấm vào ngực tôi bình bịch ‘chồng em đâu, mất rồi hả anh hai’. Vâng đời lính là vậy, vợ lính là vậy.
Để hiểu một nhà thơ, đôi khi phải bắt đầu từ chỗ thân xác họ đã đi qua. Với Nguyễn Hoàng Nam, chỗ ấy là một chiếc ghe đánh cá ra cửa biển Rạch Giá. Trong bài Về nguồn (1990), ông ghi lại khoảnh khắc mửa thốc mật xanh trong hầm ghe, và chính trong cơn say sóng kinh hoàng đó, ký ức quê nhà bật lên: xứ Bưởi Biên Hòa, căn nhà số 66 đường Phan Đình Phùng nơi người mẹ mang ông trong lòng. Rồi đến trại tị nạn Songkhla ở Thái Lan với nắng cháy tóc và sứa lửa phỏng da, sau những bữa ăn cá sình rau vụn. Rồi đến Bolsa, đến tượng Phước Lộc Thọ, đến những bãi biển California.
Môi thầm ngậm nửa lời kinh | Tưởng như thập giá ẩn mình trong sương | Trả lại Chúa những vết thương
tâm trí và khói lang thang | bên này, bên kia trái đất | hồ nước cạn, con đường ngập | cánh rừng tự thiêu | tảng băng bắc cực lững lờ