Hôm nay,  

Lịch Mừng Năm Mới Trên Khắp Thế Giới

02/01/202600:00:00(Xem: 886)

New Year việt báo
Dù diễn ra vào những thời điểm khác nhau, các lễ mừng năm mới trên thế giới đều phản ánh cùng một nhu cầu căn bản: khép lại một chu kỳ đã qua, nhìn lại điều cũ, và bước sang năm mới với hy vọng về bình an và điều lành. Ảnh: Việt Báo.
 
Khi nhiều nơi trên thế giới sửa soạn đón năm mới vào đầu tháng Giêng, thì ở không ít quốc gia và nền văn hóa khác, năm mới lại đến vào những thời điểm hoàn toàn khác. Dù là lịch Gregory, lịch âm, lịch dương–âm hay các hệ lịch cổ gắn với tôn giáo và thiên nhiên, việc đánh dấu một năm mới vẫn là tập tục lâu đời. Ăn uống, lễ nghi, sum họp gia đình và suy ngẫm về năm cũ là những điểm chung; khác biệt nằm ở nhịp thời gian và ý nghĩa tinh thần mà mỗi nền văn hóa gửi gắm vào khoảnh khắc ấy.

Năm Mới Theo Lịch Gregory (Tết Tây)

1 tháng 1 năm 2026

Ngày đầu năm dương lịch là ngày thứ nhất của lịch Gregory, hệ lịch phổ biến nhất hiện nay, được truyền bá rộng rãi qua ảnh hưởng của Kitô giáo. Trước thời La Mã, năm mới từng được tính từ ngày 25 tháng 3, nhưng sau đó được chuyển sang tháng Giêng, gắn với Janus – vị thần của những khởi đầu. Ngày nay, việc lập quyết tâm cho năm mới vẫn còn, song đêm giao thừa mới là tâm điểm với pháo hoa và các buổi họp mặt gia đình, bạn bè. Riêng tại quảng trường Times Square, New York, mỗi năm có hơn một triệu người tụ về để chứng kiến nghi thức thả quả cầu pha lê, một hình ảnh biểu tượng của năm mới phương Tây.

Tết Âm Lịch (Tết Nguyên Đán)

17 tháng 2 năm 2026

Tết âm lịch thay đổi theo từng năm vì dựa trên chu kỳ mặt trăng, với năm mới bắt đầu vào ngày trăng non đầu tiên. Ở phương Tây thường gọi là Tết Trung Hoa, nhưng trên thực tế, lễ này được cử hành rộng khắp Đông Á, gọi là Tết Nguyên Đán, mỗi nơi có phong tục riêng. Đây là dịp đoàn tụ quan trọng nhất trong năm, khi người dân đi xa trở về sum họp gia đình. Pháo được đốt để xua tà khí, nhà cửa được dọn dẹp đón mùa xuân, và khay bánh mứt được bày ra đãi khách, mỗi món mang ý nghĩa chúc phúc, tài lộc và an khang. Người Việt quan trọng việc cúng đón ông bà về nhà ăn Tết. Tại nhiều khu phố Tàu trên thế giới, lễ hội đường phố và diễn hành kéo dài nhiều ngày.

Nowruz – Năm Mới Ba Tư

20 tháng 3 năm 2026

Nowruz, nghĩa là “ngày mới” trong tiếng Ba Tư, bắt đầu vào tiết xuân phân, khi thiên nhiên chuyển mình tái sinh. Đây là ngày đầu năm của lịch dương Iran và được cử hành rộng rãi tại Trung Á cũng như trong các cộng đồng di dân. Người ta đọc thơ, nhảy qua lửa để gạt bỏ buồn khổ, dọn dẹp nhà cửa cho một khởi đầu mới. Nowruz là thời gian của các buổi họp mặt gia đình, tiệc tùng, lễ hội ngoài trời và sinh hoạt cộng đồng, với sắc thái khác nhau tùy từng quốc gia.

Songkran – Năm Mới Thái Lan

13–15 tháng 4 năm 2026

Songkran, trong tiếng Phạn có nghĩa là “chuyển động”, đánh dấu sự dịch chuyển của mặt trời từ cung Song Ngư sang Bạch Dương. Đây là một trong những lễ quan trọng nhất trong Phật lịch tại Thái Lan. Nước giữ vai trò trung tâm, tượng trưng cho sự thanh tẩy và rửa trôi điều không may của năm cũ. Theo tục lệ, con cháu rưới nước lên tay chân người lớn tuổi để tỏ lòng kính trọng. Song song với phần lễ là phần hội náo nhiệt, khi người dân và du khách té nước trên đường phố, biến cả đô thị thành một không gian lễ hội tập thể.

Muharram – Năm Mới Hồi Giáo

17 tháng 6 năm 2025

Muharram là tháng đầu tiên của lịch Hồi giáo. Ngày Ashura, mồng mười của tháng, được xem là mốc quan trọng của năm mới. Tùy theo hai nhánh Shia và Sunni, nghi lễ có khác nhau, nhưng điểm chung là tưởng niệm, suy niệm và bày tỏ lòng biết ơn. Nhiều người dành thời gian cầu nguyện tại giáo đường, thăm viếng gia đình và ăn chay. Muharram mang sắc thái trầm lắng, vì chữ này có nghĩa là “cấm kỵ”, trong đó việc giao tranh bị nghiêm cấm.

Enkutatash – Năm Mới Ethiopia

11 tháng 9 năm 2026

Enkutatash diễn ra vào ngày Meskerem 1 của lịch Ethiopia, tương ứng ngày 11 tháng 9 dương lịch. Tên gọi này có nghĩa là “món quà châu báu”, gắn với truyền thuyết Nữ hoàng Sheba trở về sau chuyến viếng thăm. Lễ kéo dài khoảng một tuần, chủ yếu xoay quanh gia đình, với các bữa ăn chung và bia truyền thống. Đây cũng là thời điểm kết thúc mùa mưa, khi hoa cúc vàng nở rộ trên khắp vùng nông thôn Ethiopia.

Diwali – Năm Mới Theo Lịch Hindu

8 tháng Mười Một 2026

Diwali là lễ mừng năm mới theo lịch âm Hindu, kéo dài năm ngày, xoay quanh ý niệm khởi đầu lại từ đầu. Thời điểm thay đổi theo từng năm, thường rơi vào khoảng giữa tháng Mười đến giữa tháng Mười Một, nhằm đêm amavasya – đêm trăng non, tối nhất trong năm theo lịch Hindu. Phong tục có khác nhau tùy vùng, tùy cộng đồng, với việc cầu khấn các vị thần khác nhau, nhưng chủ đề ánh sáng luôn xuyên suốt. Nhà cửa được quét dọn, trang hoàng để đón Lakshmi, nữ thần tài lộc; lối vào được vẽ hoa văn bằng cát màu, bột gạo và hoa tươi. Trước ngày chính lễ là những cuộc thăm viếng láng giềng, thân thuộc; đến ngày Diwali, người ta cầu nguyện, dùng bữa chung trong gia đình, và kết thúc lễ hội bằng pháo hoa thắp sáng bầu trời đêm.

Rosh Hashanah – Năm Mới Do Thái

11–13 tháng 9 năm 2026

Rosh Hashanah, nghĩa là “đầu năm”, diễn ra vào ngày thứ nhất và thứ hai của tháng Tishrei theo lịch Do Thái. Đây là thời gian nhìn lại bản thân, sám hối lỗi lầm và tha thứ cho người khác. Kèn shofar, làm từ sừng cừu, được thổi trước, trong và sau kỳ lễ như lời kêu gọi thức tỉnh lương tâm. Thực phẩm mang tính biểu tượng giữ vai trò quan trọng, như hạt lựu tượng trưng cho một năm đầy việc lành. Phần lớn thời gian được dành cho sinh hoạt tại giáo đường hoặc trong gia đình.

Dù diễn ra vào những thời điểm khác nhau, các lễ mừng năm mới trên thế giới đều phản ánh cùng một nhu cầu căn bản: khép lại một chu kỳ đã qua, nhìn lại điều cũ, và bước sang năm mới với hy vọng về bình an và điều lành.

Cung Đô sưu tầm
Nguồn: Theo Tamsin Wressell, National Geographic Traveller (UK), đăng ngày 18 tháng 12 năm 2025.
 

Tối 5 tháng Hai năm 1930, nhà phê bình văn nghệ Paul Fechter bước lên diễn đàn của Liên Minh Người Do Thái Đức Theo Chủ Nghĩa Quốc Gia tại Berlin. Ông biết đề tài mình sắp nói sẽ khó nghe. Fechter nói rằng người Đức từ lâu đã quá “sợ hãi và dè dặt” khi nói công khai về người Do Thái. Ông đặc biệt công kích Kurt Tucholsky, một nhà văn trào phúng Do Thái nổi tiếng, vì cuốn Deutschland, Deutschland über alles (Nước Đức, Nước Đức Trên Hết), trong đó Tucholsky châm biếm quân đội, cảnh sát, công chức, quốc ca và nhiều biểu tượng chủ nghĩa quốc gia của nước Đức.Nhưng Fechter không dừng ở một nhà văn. Ông nói một phần lớn giới văn chương và nghệ thuật Đức “nằm trong tay người Do Thái”; các nhà hát, nhà xuất bản lớn và giới buôn tranh đều ít nhiều “dưới sự kiểm soát của người Do Thái.” Ông trách các nhà buôn tranh Do Thái chuộng Manet, Monet, Renoir, Gauguin, Picasso và Cézanne — những họa sĩ Pháp và hiện đại — hơn hội họa truyền thống Đức.
Tính đến thời điểm hiện tại của tài khóa 2026 (tháng 10, 2025 – tháng 9, 2026), thiếu hụt ngân sách liên bang Hoa Kỳ đã lên tới khoảng 1.8 nghìn tỷ USD, trong đó mức thiếu hụt của riêng tháng 7 là 432 tỷ USD, cao nhất kể từ tháng 3, 2021. Medicare tăng mạnh đã góp phần đẩy tổng con số lên cao, trong khi chính quyền vay nợ vẫn là một yếu tố đóng góp đáng kể. Tình trạng này đã đẩy tổng nợ quốc gia lần đầu tiên vượt mốc 40 nghìn tỷ USD, chủ yếu do chi phí lãi vay ròng gia tăng, các khoản chi cho chương trình phúc lợi bắt buộc và tác động từ các đạo luật chi tiêu mới được ban hành. Văn Phòng Ngân Sách Quốc Hội (Congressional Budget Office - CBO) dự đoán thâm hụt ngân sách cả tài khóa 2026 sẽ ở mức gần 1.9 nghìn tỷ USD.
Cách tốt nhất để giết một con chim | là thế này: dù nó đang cãi cọ hay cất tiếng kêu, | bạn hãy viết rằng chú chim nhỏ đang hót.
Tư tưởng gia người Mỹ George Santayana (1863-1952) đã từng viết trong tác phẩm “The Life of Reason: Reason in Common Sense” được xuất bản năm 1905 rằng, “Những ai không thể nhớ quá khứ thì bị buộc phải lập lại nó.” Có lẽ ý của ông Santayana là nếu ai không học được những bài học của quá khứ thì sẽ phải tiếp tục dẫm lên vết xe đổ. Một con người đánh mất quá khứ tức là mất đi ký ức thì sẽ không nhận biết mình là ai, do đó cũng sẽ không biết mình phải làm gì để xây dựng tương lai. Tương tự như vậy, một dân tộc đánh mất quá khứ lịch sử thì dân tộc đó sẽ không có tương lai. Quá khứ dù có xấu xa cỡ nào thì cũng là những gì mà chính con người hay một dân tộc đã từng làm. Trên thế gian này không một ai và không một dân tộc nào đã không từng một lần phạm phải sai lầm. Nhưng những sai lầm đó trong một ý nghĩa nào đó chính là những điều quý giá mà một con người hay một dân tộc có thể rút ra được bài học để có thể không tái phạm và làm điều tốt đẹp hơn ở hiện tại và tương lai.
Giữa khoảng không mênh mông của vũ trụ, Trái Đất hiện lên như một phép màu xanh thẳm. Hành tinh ấy có nước trong lành, bầu khí quyển dịu dàng, đất đai màu mỡ, rừng núi, sông hồ, biển cả và muôn loài cùng chung sống. Con người sinh ra, lớn lên trong vòng tay bao dung của thiên nhiên, uống từng giọt nước, hít từng hơi thở, bước đi trên mặt đất và được nuôi dưỡng bằng phù sa, nắng gió. Vậy mà, đáng buồn thay, chính loài người — đứa con được cưu mang nhiều nhất — lại đang từng ngày làm tổn thương người mẹ đã nuôi mình.
Các khoa học gia tại Đại học New York theo dõi hoạt động não của 23 người thông thạo cả Anh ngữ lẫn Tây Ban Nha. Họ nhận thấy những mẫu hoạt động thần kinh gần như giống nhau khi người tham dự biến một danh từ từ số ít sang số nhiều trong cả hai thứ tiếng. Phát hiện này cho thấy não không nhất thiết phải dựng nên một hệ thống ngữ pháp riêng cho từng ngôn ngữ. Thay vào đó, nó có thể dùng chung một cơ chế căn bản, rồi điều chỉnh cơ chế ấy theo quy tắc của mỗi tiếng.
Một cuộc thăm dò mới của CNN do SSRS thực hiện cho thấy tỷ lệ ủng hộ chung đối với Tổng thống Donald Trump đã sụt giảm mạnh xuống còn 34%, ngang bằng mức thấp nhất trong sự nghiệp của ông. Ngoài ra, con số kỷ lục 73% người trưởng thành tại Mỹ cho rằng ông chưa dành đủ sự quan tâm cho những vấn đề quan trọng nhất của đất nước. Cuộc thăm dò, được thực hiện từ ngày 23 đến 27 tháng 7 năm 2026, cho thấy sự bất mãn lan rộng trên nhiều nhóm nhân khẩu học và các vấn đề khác nhau. Cử tri da trắng đóng vai trò then chốt trong thành công chính trị của ông Trump suốt hơn một thập kỷ qua. Theo truyền thống, Trump thường đạt kết quả tốt hơn nhiều trong nhóm cử tri da trắng so với toàn thể cử tri. Mức độ ủng hộ của nhóm này cũng đã giảm đáng kể trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026. Tỷ lệ ủng hộ ròng của ông Trump—được tính bằng cách lấy tỷ lệ ủng hộ trừ đi tỷ lệ không ủng hộ—trong nhóm cử tri da trắng đang ở mức âm 20, mức thấp nhất từng được ghi nhận.
Con người từ thuở hồng hoang đã không chỉ sống bằng điều mình biết. Người mẹ sinh con chưa biết đứa trẻ mai này sẽ ra sao. Người gieo hạt chưa lường được kết quả vụ mùa. Kẻ xuống thuyền vượt biển không thấy được bờ bến. Người ta vẫn cắm cúi đi. Không vì cái biết, mà vì lòng tin. Biết thuộc về ánh sáng, tin thường khởi sự nơi tối tăm. Tin một điều có nghĩa là chấp nhận điều ấy có thật. Tin một người là trao vào tay người ấy một phần sinh mệnh của chính mình. Tin một lý tưởng là lấy đó làm lẽ sống, làm phương hướng.
Vào những năm 1520, 1530, có một người tên Esteban de Dorantes, người đời quen gọi là Estevanico, đã một mình băng qua sa mạc mênh mông của vùng đất nay là Texas, New Mexico và Arizona — trước khi người Anh dựng nên Jamestown năm 1607 gần một thế kỷ, và trước khi đoàn di dân Pilgrim đặt chân lên Plymouth năm 1620 tròn một trăm năm. Ông sinh ra ở Azemmour, một thị trấn ven Đại Tây Dương của Ma Rốc, bị bắt làm nô lệ, đưa sang Tây Ban Nha rồi vượt biển sang Tân Thế Giới. Trong một chuyến viễn chinh bi thảm khiến gần như cả đoàn bỏ mạng, Estevanico là một trong số ít người sống sót. Ông học được nhiều thứ tiếng bản địa và trở thành một trong những người đầu tiên của "Old World" đặt chân xuyên suốt miền nam nội địa của nước Mỹ sau này.
Trung Quốc coi thương mại là một trong những thành tựu nổi bật của Cơ chế Hợp tác Lancang – Mekong (LMC), với tổng kim ngạch giữa Trung Quốc và năm quốc gia hạ nguồn đạt khoảng 500 tỷ USD trong năm 2025. Tuy nhiên, đằng sau con số ấn tượng đó là một thực tế đáng lo ngại: Lợi ích từ thương mại không được phân bổ đồng đều. Chỉ trong năm 2025, Việt Nam đã ghi nhận mức thâm hụt thương mại với Trung Quốc lên tới 115,6 tỷ USD, trong khi Campuchia và Thái Lan cũng chịu mức nhập siêu rất lớn.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.