Tôi Không Giận

01/02/202610:38:00(Xem: 1080)



kiki smith 1
Kiri Smith, Người đàn bà với con chim (2003),
mực trên giấy.



Lẽ ra mặt trời phải lặn
khi viên đạn sượt ngang
như cánh chim lạc hướng
hát khúc sớm mai
nốt nhạc kim loại sắc nhọn

Nhưng trái tim buổi sáng
Già nua và kiêu hãnh
vẫn đứng yên
vết xước cào da trời
chỉ là hạt bụi
trong hành trình của lửa

Tôi đã thấy viên đạn
khi ánh sáng thoáng run
tôi đã tưởng
ánh lóe của một câu thơ
một ý nghĩ vừa bật ra
từ trái tim còn nóng

Tôi đã tưởng
Thế giới vẫn đang viết tiếp
bằng mực của ánh sáng

Ánh sáng chớp lóe
đặt một lỗ thủng hình cánh chim
vào lồng ngực

Tôi gọi viên đạn
bằng tên của chim
vì nó đến từ bầu trời
và mang theo một mùa gió khác

Trộn máu vào nắng
để gió xuyên cơ thể
rung đôi cánh lỗ đạn
Thơ bay
Rừng biển ngâm tam cú ve sầu *
Hoàng hôn buông chỉ mình tôi thấy *

Những pho tượng mùa đông
những bàn tay vừa bóp cò
những nhánh cây khô chim vừa đậu
ở đó
cũng có một mặt trời
dễ vỡ
cũng có những đường rạch vô hình
xé nát

Trộn đống thịt rách vào thơ
tôi tự hỏi
Ngôn ngữ còn kịp can thiệp
vào trật tự của súng đạn

Viên đạn cánh chim
vệt lóe mỏng lời thì thầm
tôi viết câu thơ cuối
Tôi không giận *

Lê Sông Văn

(*) Thơ (bản dịch Nguyên Yên) và câu nói cuối cùng của Renée Nicole Good (I am not mad at you), 37 tuổi, nhà thơ sống tại Minneapolis, người vợ và người mẹ, công dân Hoa Kỳ, đã bị một nhân viên Cơ quan Di trú và Hải quan Hoa Kỳ (ICE) bắn chết ngày 7 tháng 1, 2026 trong một chiến dịch bố ráp di trú của chính quyền Tổng thống Donald Trump.

Bài thơ đăng lần đầu trên tạp chí Da Màu, ngày 30 tháng 1, 2026.

Mưa Mưa Mưa Bên kia biển Mưa có lạnh không em Dúi ngón chân son dưới lòng cát ấm Cát sẽ phủ chân em Biển vuốt ve trìu mến Sóng nhấp nhô mưa đời
Tam quan mái lạnh người không tới | Cả ngôi chùa đứng khóc trong mưa.
Trước khi là một bài thơ, "Hòn Đá Làm Ra Lửa" đã là một hành vi kỳ lạ đối với chính khái niệm văn bản. Nó ra đời không trên trang giấy mà trong trí nhớ, giữa hai trại tù Gia Trung và Hàm Tân, suốt gần một thập niên, chỉ được ghi thành chữ lần đầu khi tác giả đã đặt chân tới Thụy Điển, theo tài liệu, nhưng tôi nghĩ, phải trước đó, khi ra khỏi tù hay đến chốn an toàn, phải ghi lại dù không được tề chỉnh như sau này. Phần đông người đọc dừng lại tắc lưỡi, xem đây là một chi tiết cảm động về nghị lực.
Tôi gặp lại anh bên kia ngọn núi / Trong nắng chiều sắp tối / Sao anh không về nhà? / Cha khóc con tàn hết mùa hoa / Mẹ chờ con khuyết cả trăng rằm / Nhà xưa em vẫn đợi / Đó không phải là nhà / Đó là cái còn lại / Của bóng tối. Khuôn mặt tôi không còn nữa / Bên kia cánh cửa: không ai chờ / Làng quê xa vời vợi: tiếng gà gáy sáng / Chó sủa đêm trăng.
Như đứa trẻ nghịch ngợm xé ra trên mặt nước những vòng tròn quấn quít trăm điểm mở
buổi chiều trở về từ cuộc đi bộ | nghe chút hương thơm của hoa jasmin | trắng như bạch ngọc
Cách tốt nhất để giết một con chim | là thế này: dù nó đang cãi cọ hay cất tiếng kêu, | bạn hãy viết rằng chú chim nhỏ đang hót.
Thưa Công nương mắt hương thu u uất Mùa thu không trở lại trong đôi mắt đại dương xanh đầy móng vuốt và, tiếng hát của nàng rắc hoa trên đường về quê cũ xa xăm. Công nương không tin ư
Chuỗi hạt mẹ nằm trên trang | Ý thờ sâu lắng miên man niệm tình
Trận Mậu Thân xãy ra, đơn vị tôi đánh nhau với vc ngay sân nhà.Trận Gò Me Biên Hòa cách hậu cứ tôi chừng 500 mét. Thằng em tôi, thằng em… tôi vừa cưới vợ cho nó nằm lại cùng chiến trường. Vợ nó đón đơn vị quay về ngay tại sân cờ, nhìn quanh không thấy nó, mang cái bầu, xông thẳng đến tôi, không một giọt nước mắt đấm vào ngực tôi bình bịch ‘chồng em đâu, mất rồi hả anh hai’. Vâng đời lính là vậy, vợ lính là vậy.
Để hiểu một nhà thơ, đôi khi phải bắt đầu từ chỗ thân xác họ đã đi qua. Với Nguyễn Hoàng Nam, chỗ ấy là một chiếc ghe đánh cá ra cửa biển Rạch Giá. Trong bài Về nguồn (1990), ông ghi lại khoảnh khắc mửa thốc mật xanh trong hầm ghe, và chính trong cơn say sóng kinh hoàng đó, ký ức quê nhà bật lên: xứ Bưởi Biên Hòa, căn nhà số 66 đường Phan Đình Phùng nơi người mẹ mang ông trong lòng. Rồi đến trại tị nạn Songkhla ở Thái Lan với nắng cháy tóc và sứa lửa phỏng da, sau những bữa ăn cá sình rau vụn. Rồi đến Bolsa, đến tượng Phước Lộc Thọ, đến những bãi biển California.
Môi thầm ngậm nửa lời kinh | Tưởng như thập giá ẩn mình trong sương | Trả lại Chúa những vết thương
tâm trí và khói lang thang | bên này, bên kia trái đất | hồ nước cạn, con đường ngập | cánh rừng tự thiêu | tảng băng bắc cực lững lờ