Lịch Số Trung Quốc
Nguyễn Xuân Nghĩa
...những Ngày Đáng Nhớ... Và Đáng Sợ...
Như một cái đồng hồ chạy đúng giờ, mỗi khi Hoa Kỳ có một Tổng thống mới là Trung Quốc lại... chạy tới nắn gân.
Lần trước, vào tháng Tư, năm 2001, một chiến đấu cơ từ đảo Hải Nam đã "hích" một phi cơ trinh sát Mỹ ngoài khơi của biển Đông - mà Trung Quốc gọi là biển Nam của Trung Hoa, Trung Nam Hải. Chiếc MIG của Trung Quốc bị rớt xuống biển, viên phi công trở thành liệt sĩ. Còn phi cơ tham báo P-3 của Hải quân Mỹ bị hư hại nặng và phải hạ cánh xuống đảo Hải Nam. Phi hành đoàn 24 người bị giữ 11 ngày trước khi được thả, còn máy bay Mỹ đầy dụng cụ điện tử bị tháo banh và trả lại từng mảnh cho Hoa Kỳ đem về ráp lại.
Đấy là một cú nắn gân, để xem Chính quyền George W. Bush mới nhậm chức hồi tháng Giêng sẽ phản ứng ra sao. Mềm nắn rắn buông là thuật bá vương của các đấng con trời.
Lần này cũng thế! Obama có thể miệng rộng mà gan teo nên Bắc Kinh cần trắc nghiệm, như Joe Biden đã báo trước.
Suốt mấy ngày đầu tháng Ba này, chiếm hạm của Hải quân Trung Quốc đã xán tới, bao vây và uy hiếp tầu thám báo của Mỹ ngoài hải phận quốc tế tiếp cận với đảo Hải Nam. Sau ba vụ trong các ngày mùng bốn, mùng năm và mùng bảy, vụ nắn gân nóng nhất là vào ngày Chủ Nhật mùng tám: năm tầu tuần duyên Trung Quốc bay vây tầu thám báo USNS Impecable của Mỹ - không võ trang - đến nỗi thủy thủ Mỹ phải bắc loa lên tiếng và... xít nước để ngăn một vụ đụng độ.
Ngay sau đó, bộ Quốc phòng Mỹ đã tăng phái khu trục hạm USS Chung-Hoon tới hiện trường. Nhưng, tại thủ đô Washington, phát ngôn viên toà Bạch Cung Robert Gibbs của Obama yếu ớt phát biểu: "Hoa Kỳ tiếp tục sử dụng hải phận quốc tế và Trung Quốc cũng nên tôn trọng luật lệ quốc tế." Thế là xong! Loại tin vặt như trên không đáng chú ý vì Chính quyền Obama đang thừa cơ khủng hoảng kinh tế đi làm cách mạng xã hội, như Tổng thống Obama, Ngoại trưởng Hillary Clinton và Đổng lý Văn phòng Rahm Emmanuel đã liên tiếp xác nhận.
Đáng chú ý là tin Tổng trưởng Ngân khố (Tài chánh) Tim Geithner sẽ tiếp đón và đàm đạo với Ngoại trưởng Trung Quốc Dương Cát Trì vào ngày 11 tại Washington. Đối tác của Ngoại trưởng Bắc Kinh bây giờ là Tổng trưởng Tài chánh Mỹ" Chỉ vì đôi bên sẽ nói chuyện bạc tiền! Hối suất đồng Nhân dân tệ và việc Trung Quốc mua công khố phiếu Mỹ mới là đề mục đáng nói!
Thành thử, việc Ngoại trưởng Clinton tuyên bố tại Bắc Kinh hồi tháng trước, rằng không nên đẩy hồ sơ nhân quyền vào quan hệ giữa hai nước và rằng Trung Quốc nên tiếp tục mua công khố phiếu Mỹ, việc đó không là một lời nói nhịu của bà Hillary.
Đó là chủ trương của Chính quyền Barack Obama: Hãy lờ chuyện chà đạp nhân quyền đi, để còn vay tiền Trung Quốc thực hiện cuộc cách mạng cải tạo xã hội tốn mấy ngàn tỷ...
Nhưng Trung Quốc sẽ không thể khai thác lợi thế này được lâu. Chỉ vì ngoài cái đồng hồ còn có tờ lịch.
***
Hàng năm, cứ đến ngày 10 tháng Ba, dân chúng Tây Tạng lại có những sinh hoạt tưởng niệm ngày thủ đô Lhasa nổi dậy chống Quân đội Giải phóng Nhân dân của Trung Quốc vào năm 1959. Từ vụ tấn công và chiếm đóng của Hồng quân Trung Quốc vào năm đó, đức Đạt Lai Lạt Ma phải sống lưu vong bên ngoài. Suốt nửa thế kỷ, ngài đã kêu gọi Trung Quốc tôn trọng quyền tự trị và văn hoá của dân Tây Tạng tại các vùng bị chiếm đóng hay bị sát nhập vào lãnh thổ Trung Quốc.
Tháng Ba năm ngoái, trong cái trớn tổ chức Thế vận hội Bắc Kinh, Trung Quốc vấp phải một chuỗi dài những "sự cố" đáng tiếc: dân Tây Tạng biểu tình tại Lhasa và nhiều nơi khác tại Hoa lục, rồi đuốc Thế vận bị dàn chào khắp nơi trên thế giới với khẩu hiệu "tự do cho Tây Tạng". Bài học ấy, Bắc Kinh không thể coi thường được, huống hồ Tây Tạng và Tân Cương là những vùng đất dữ.
Năm nay lại là lần kỷ niệm thứ 50 của vụ khởi nghĩa Lhasa, nên Trung Quốc đã tăng phái quân đội lẫn các lực lượng công an võ trang vào kiểm soát mọi khu vực sinh sống của dân Tây Tạng. Không những vậy, các sứ quán cũng được chỉ thị tăng cường thu thập tin tức tình báo về các hoạt động "ly khai" - đấu tranh cho nhân dân Tây Tạng - và canh chừng các "thế lực thù nghịch" sẽ khai thác chuyện Tây Tạng cho những ý đồ xấu xa.
Trong khi ấy, truyền thông báo chí trong nước ráo riết mở chiến dịch tuyên truyền cho thành tích phát triển Đặc khu Tây Tạng, sau khi "nhân dân Tây Tạng được giải phóng khỏi chế độ phong kiến và tư tưởng mê tín dị đoan"! Báo đài quốc doanh nhấn mạnh là toàn thể dân tộc Tây Tạng đều vui sống dưới sự cai trị anh minh của đảng, chỉ có một thiểu số các phẩn tử phản động là còn âm mưu quậy phá mà thôi. Trong kỳ họp thứ hai của Quốc hội khoá 11 và Hội nghị Hiệp thương Chính trị được khai mạc hôm mùng năm, các "đại biểu" Tây Tạng đã trưng diện trang phục dân tộc và cười toe trước ống kính.
Ra cái điều cũng được đối xử bình đẳng, với sự trọng vọng.
Nhưng không ai quên khẩu súng và các đơn vị võ trang đang vây quanh Lhasa hay các khu vực có dân Tây Tạng sinh sống tại Thanh Hải, Tứ Xuyên hay Cam Túc....
Mà Bắc Kinh không chỉ có tấm lịch liên hệ đến Tây Tạng.
***
Tháng Sáu này là kỷ niệm hai chục năm của vụ thảm sát Thiên an môn (mùng bốn tháng Sáu năm 1989). Vụ thảm sát bùng nổ sau nhiều tuần biểu tình phản đối của thanh niên sinh viên vì hai tệ nạn xuất phát từ kinh tế, là lạm phát và tham nhũng. Từ mục tiêu kinh tế xã hội, vụ biểu tình chuyển qua mục tiêu chính trị là đòi tự do dân chủ khiến Bắc Kinh tắt đèn bóp cò làm nhiều ngàn người bị giết.
Kể từ đấy, lãnh đạo Trung Quốc đã mua chuộc và hăm dọa để giải giới thanh niên sinh viên và từ đó coi như làm chủ được tình hình. Cứ cho lũ trẻ múa hát đua đòi, chơi thể thao và trưng diện thời trang theo hiểu "duyên dáng Trung Hoa" là êm hết! Con trẻ là con cừu mà.
Nhưng năm nay, tình hình kinh tế lại có vấn đề nặng, và thất nghiệp gia tăng khiến sáu bảy triệu sinh viên sắp tốt nghiệp đang xốn xang tự hỏi về tương lai. Đấy là chưa nói đến thành phần dân chúng ở thôn quê lên tỉnh kiếm việc mà không ra. Cả trăm triệu người thất nghiệp đang gặp hoàn cảnh bấp bênh. Có khi họ lại bị bọn xấu hay các thế lực thù nghịch nước ngoài dụ dỗ mà nhân dịp kỷ niệm 20 năm chuyện cũ lại... bày ra chuyện mới.
Thoát được tháng Sáu thì lại qua tháng Bảy, kỷ niệm 10 năm quyết định khai trừ giáo phái Pháp Luân Công.
***
Sau khi bị lúng túng bất ngờ vì giáo phái đã trở thành phong trào và huy động cả vạn người biểu tình tại quảng trưởng Thiên an môn vào cuối tháng Tư năm 1999, Bắc Kinh đã đặt tổ chức này ra ngoài vòng pháp luật và truy lùng rất gắt thành viên Pháp Luân Công - trong đó có nhiều đảng viên của đảng Cộng sản Trung Quốc. Từ đấy, cứ đến tháng Bảy là lãnh đạo Bắc Kinh lại nơm nớp lo.
Năm ngoái thì lo Pháp Luân Công sẽ gây bạo động phá hoại Thế vận hội Bắc Kinh vào ngày tám tháng Tám. Năm nay còn lo hơn vì là "đệ thập chu niên" và vì tháng trước đã xuýt nữa để xảy ra vụ tự thiêu để phản đối tại khu mua xắm Vương phủ tỉnh (Wangfujing) ở Bắc Kinh.
Giải thích chính thức của nhà chức trách: đấy là hành động khủng bố của bọn ly khai thuộc sắc tộc Duy Ngô Nhĩ (Uighurs) tại Tân Cương. Thực tế thì từ đầu năm nay, người ta đã thấy phổ biến nhiều tờ giấy bạc với những khẩu hiệu Pháp Luân Công, và lời nhắc nhở về kỷ niệm tháng Bảy năm 1999.
Nguôi ngoai chưa xong, Bắc Kinh đã tự hỏi "Bao giờ cho đến tháng Mười""
***
Tháng 10 năm 1949, Mao Trạch Đông chính thức thành lập Cộng hoà Nhân dân Trung Quốc cho nên năm nay, nền Cộng hoà ấy đã sống trọn một vòng hoa giáp sáu mươi năm. Một biến cố mà đảng và nhà nước không thể không ăn mừng. Nhưng cũng là cơ hội biểu tình phản đối của dân Tây Tạng, Duy Ngô Nhĩ, hay giáo phái Pháp Luân Công, hoặc nông dân, thanh niên sinh viên và các nhóm đấu tranh cho dân chủ, v.v... nhiều lắm, kể không xiết!
Từ đầu năm nay, từ Hồ Cẩm Đào xuống tới bộ Công an cho đến các Công đoàn quốc doanh, giới chức Bắc Kinh đều báo động về nguy cơ động loạn do các thế lực xấu lẫn tình hình đáng ngại về kinh tế. Quân đội Giải phóng và Lực lượng Công an Võ trang Nhân dân đều được lệnh túc trực và triệt để diệt trừ mọi mầm loạn.
Lần này, Bắc Kinh còn nhấn mạnh nhiều lần tới sự can dự của ngoại bang.
Trong vụ khủng hoảng hiện nay, lãnh đạo Bắc Kinh đã quy tội cho mọi người - trừ chính mình. Khi lại nhắc tới âm mưu của các thế lực bên ngoài, họ muốn rung lên phím tơ ái quốc, tinh thần tự ái dân tộc - của Hán tộc - thậm chí tinh thần bài ngoại. Đấy là giải pháp cổ điển của các đấng con trời. Trò khiêu khích Hải quân Mỹ cũng nằm trong bài bản đó.
Chuyện ấy khiến ta lại nhớ đến phong trào "Nghĩa hoà đoàn" thời Từ Hy Thái hậu, được nhà Đại Thanh khai thác chống lại bọn bạch quỷ Tây dương. Vụ ấy bùng nổ đầu tháng 11 năm 1899, một biến cố cũng đáng ghi trong tấm lịch.
Để kỷ niệm, và rét!
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình