Hôm nay,  

Buổi Sáng Đầu Năm

08/01/201100:00:00(Xem: 6631)
Buổi Sáng Đầu Năm

Bùi Văn Phú
Sáng nay thức dậy trễ. Như hai tuần qua. Những khóm trúc sau nhà còn ẩm ướt dưới bầu trời u ám, lất phất mưa, những cơn mưa đầu đông kéo dài đã nhiều ngày và có hôm như thác đổ. Ngồi trong nhà nhìn mưa xuân, nghe nhạc, đọc báo.
Đêm qua giao thừa. Nhưng sáng nay không thấy đưa tin đứa bé đã sinh ra khi đồng hồ tích tắc bước sang năm mới. Mọi năm thường có thông tin và hình ảnh một em bé nào đó chào đời đúng giây phút giao thừa trong một bệnh viện vùng vịnh. Năm nay không có tin gì về đứa trẻ lọt lòng mẹ để có ngày sinh tứ quí 1.1.11, dù viết theo lối tây hay lối ta.
Tuần báo TIME số đầu năm đưa hình Aung San Suu Kyi lên bìa và gọi bà là “The Fighter” - Người chiến đấu. Một phụ nữ làm lãnh đạo quân phiệt Myanmar nhức đầu dù đã bắt giam, quản chế bà nhiều năm, cho đến ngày 13.11.2010 vừa qua khi mấy ông tướng quyết định cho bà được rời nhà, ra đường phố ở thủ đô Yangon gặp những người ủng hộ. Bà có tội gì mà đã bị kết án tù, bị giam cầm nhiều năm" Vì bà giúp thành lập và tham gia đảng đối lập với chính quyền quân nhân, vì đảng này đã thắng trong kì bầu cử cách đây hai thập niên mà các ông tướng không chấp nhận và đã xoá bỏ kết quả để tiếp tục cầm quyền, vì nếu tôn trọng ý dân qua lá phiếu thì bà Suu Kyi đã làm thủ tướng của Myanmar. Thế giới lên án. Hoa Kỳ cấm vận. Bà Suu Kyi được trao giải Nobel Hoà bình 1991. Trong những năm tháng ở tù, nhà cầm quyền nhắn tiếng cho phép bà ra nước ngoài thăm chồng bị bệnh - nay ông đã qua đời - hay nhận những giải thưởng nhân quyền, nhưng bà quyết không rời Myanmar vì lo ngại nhà nước không cho trở về. Ở lại, bà tiếp tục sống trong sự bao vây của công an.

Nay không còn bị quản chế, nhưng bà nói với phóng viên bà có thể bị bắt giam trở lại bất cứ lúc nào, khi lãnh đạo Myanmar thấy ảnh hưởng của bà đe doạ đến sự cai trị độc tài của họ. Nhưng bà không lùi bước, quyết đấu tranh ôn hoà, mong đem lại tự do dân chủ cho xứ sở.
Tin trên mạng ngoài luồng sáng nay cho biết ở Việt Nam có một phụ nữ trẻ, mới hết hạn tù cách đây không lâu vì những tội mà chính quyền Hà Nội thường dùng để qui kết, bỏ tù những người can đảm phát biểu nghịch lại với nhà nước, nào là “tuyên truyền chống xã hội chủ nghĩa”, “âm mưu lật đổ chính quyền nhân dân” trong khi họ không một tấc sắt trong tay mà chỉ dùng lời để nói lên những ý tưởng dân chủ, những khái niệm nhân quyền, những yêu thương dành cho đất nước, con người Việt Nam. Cô cũng đang làm guồng máy công an nhức đầu vì sau khi hết hạn tù, về nhà vẫn bị quản chế, bị ngăn cấm có những liên lạc hay tiếp xúc và cô không chấp nhận những bao vây, ngăn cản đó. Cuối năm cô muốn đi thăm những người cô trân quí, những người đồng chí hướng vì một đất nước tự do dân chủ. Nhưng công an đã ngăn chặn, bắt cô mang về đồn thẩm vấn trong nhiều giờ.
Nhắc đến phụ nữ Việt, nhiều người biết ca sĩ Hồng Nhung hơn người nữ chiến sĩ nhân quyền đang bị quản chế:
Đừng tuyệt vọng, tôi ơi đừng tuyệt vọng
Lá mùa thu rơi rụng giữa mùa đông
Đừng tuyệt vọng, tôi ơi đừng tuyệt vọng
Em là tôi và tôi cũng là em…
*
Con diều bay mà linh hồn lạnh lẽo
Con diều rơi cho vực thẳm buồn thêm…
*
Tôi là ai mà còn ghi dấu lệ
Tôi là ai mà còn trần gian thế
Tôi là ai, là ai, là ai mà yêu quá đời này.
Giọng hát Hồng Nhung vang vang trên máy. Từ California tôi muốn gửi ca từ của Trịnh đến luật sư Lê Thị Công Nhân trong buổi sáng đầu năm 2011.
© 2011 Buivanphu.wordpress.com

Ngày xưa, vào trang điện tử của chính phủ Hoa Kỳ, người ta có thể tìm thấy bản Tuyên Ngôn Độc Lập, đọc Hiến Pháp, học một đạo luật được làm ra thế nào, tìm hiểu quyền và bổn phận công dân trong một nền cộng hòa. Bây giờ, vào trang điện tử chính thức của Bạch Ốc, ngoài chuyện coi tổng thống nói gì, chê ai, chửi ai, công dân được mời chơi trò trục xuất di dân. Không phải "fake news". Cũng không phải chuyện tiếu lâm. Ngày 3 tháng Chín tuần qua, trên whitehouse.gov, Bạch Ốc khai trương một khu Arcade, gồm năm trò chơi kiểu những máy điện tử ngày xưa với lời rao ngắn gọn: "Build the wall. Deport. Fill a Trump Account." Xây tường. Trục xuất. Bỏ tiền đầy vào trương mục Trump. Một khu arcade hay một dạng sòng bài trên mạng, nơi người vào chơi không đánh cược bằng tiền, mà bằng lương tri.
Quyền lực có thể đẩy sử gia ra khỏi cửa, tháo gỡ triển lãm, xé sách, bắt tô vẽ quá khứ theo ý mình. Nhưng rồi cũng có ngày chính bàn tay thò vào sửa lịch sử ấy được lịch sử đóng khung và ghi lại, nguyên vẹn một bàn tay... thúi.
“Tầm quan trọng của Phật giáo cho thời đại của chúng ta” là bản Việt dịch từ nguyên tác Đức ngữ Die Bedeutung des Buddhismus für unsere Zeit do Nhà xuất bản Osla Schloss Verlag München – Neubiberg ấn hành lần thứ 2 năm 1924. Qua bài viềt, tác gỉả đề cao Phật giáo là liều thuốc duy nhất vô cùng hiệu quả để chống lại tình trạng mất phương hướng tinh thần và nhu cầu xã hội của thời hiện đại. Ông chỉ ra rằng nền văn hóa xã hội phương Tây gặp phải những mâu thuẫn nghiêm trọng và không có một giải pháp thoả đáng vì tin tưởng mù quáng vào Thiên Chúa giáo cũng như chủ nghĩa duy vật...
Người đàn ông đang lái xe chở nhóm công nhân đến công trường, bỗng bị một chiếc xe không biển số bám sát phía sau. Vài phút sau, ông bị bắn chết ngay trên tay lái. Sáu ngày sau, một thanh niên 25 tuổi bị chặn xe trên đường đi làm. Năm phát đạn liên tiếp bắn xuyên vào xe; một viên trúng ngay giữa đầu. Anh chết tại chỗ. Không phiên tòa. Không bồi thẩm đoàn. Không cơ hội biện hộ. Chỉ một quyết định sống chết, được những kẻ bịt mặt đưa ra trong tích tắc. Nếu độc giả cho rằng đây là chuyện xảy ra tại Việt Nam hay ở một xứ sở nơi băng đảng lộng hành, xin nghĩ lại. Đây là nước Mỹ. Năm 2026.
Từ khi ông Donald Trump trở lại giữ chức Tổng Thống Hoa Kỳ, chánh sách mậu dịch của Hoa Thịnh Đốn đổi khác nhiều. Chính phủ Mỹ lấy thuế khóa làm một phương tiện để vừa bảo hộ kỹ nghệ trong nước, vừa gây sức ép với những nước cùng mình giao thương. Thuế khi tăng, khi giảm; việc thương thuyết hôm trước còn thuận, hôm sau đã có thể trở mặt. Thoạt trông, ấy chỉ là chuyện mua bán giữa Hoa Kỳ với từng nước. Nhưng xét cho kỹ, mỗi phen Hoa Thịnh Đốn dựng thêm một hàng rào thuế khóa, Bắc Kinh lại có thêm một dịp để mở đường giao thương với những nước muốn tìm nơi khác mà nương tựa.
Đó là một trong những sự thật dịu dàng nhất của kiếp người, rằng chúng ta, một phần nào đó, là kết quả từ của những người đã dạy dỗ mình, ‘nhất tự vi sư, bán tự vi sư’. Donald Trump cũng có một người thầy theo nghĩa như thế. Từ năm 2016, truyền thông Mỹ đã lần tìm ra người thầy này của Trump: Roy Cohn, và gọi ông ta là “một trong những kẻ thù tồi tệ nhất của Liên Minh Châu Âu, người từng cố vấn cho Donald Trump.”
Tính đến thời điểm hiện tại của tài khóa 2026 (tháng 10, 2025 – tháng 9, 2026), thiếu hụt ngân sách liên bang Hoa Kỳ đã lên tới khoảng 1.8 nghìn tỷ USD, trong đó mức thiếu hụt của riêng tháng 7 là 432 tỷ USD, cao nhất kể từ tháng 3, 2021. Medicare tăng mạnh đã góp phần đẩy tổng con số lên cao, trong khi chính quyền vay nợ vẫn là một yếu tố đóng góp đáng kể. Tình trạng này đã đẩy tổng nợ quốc gia lần đầu tiên vượt mốc 40 nghìn tỷ USD, chủ yếu do chi phí lãi vay ròng gia tăng, các khoản chi cho chương trình phúc lợi bắt buộc và tác động từ các đạo luật chi tiêu mới được ban hành. Văn Phòng Ngân Sách Quốc Hội (Congressional Budget Office - CBO) dự đoán thâm hụt ngân sách cả tài khóa 2026 sẽ ở mức gần 1.9 nghìn tỷ USD.
Tổng Thống Donald Trump vừa đưa cuộc chiến thuế quan với Canada sang một vòng mới, áp thuế 50% lên khoảng $20 tỷ hàng nhập cảng từ nước láng giềng phía bắc, chỉ hơn hai tháng trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Trên lý thuyết, đây là một đòn đánh vào Canada. Trong thực tế, nó cũng là một sắc thuế đánh vào kỹ nghệ Hoa Kỳ. Lý do khá rõ: sau nhiều thập niên tự do mậu dịch, hai nền kinh tế Hoa Kỳ và Canada đã đan vào nhau từ dầu thô, điện lực, thép, nhôm cho tới xe hơi và linh kiện. Đánh thuế một mắt xích ở Canada, nhiều khi chính hãng xưởng Mỹ lại là nơi gánh thêm phí tổn.
Mysticism: Christian and Buddhist là một trong những công trình tiêu biểu của Suzuki trong lĩnh vực nghiên cứu và đối thoại liên tôn. Tác phẩm được Nhà xuất bản George Allen & Unwin (London) ấn hành năm 1957 và được dịch giả Như Hạnh chuyển ngữ sang tiếng Việt với nhan đề Huyền học đạo Phật và Thiên Chúa giáo, do Nhà xuất bản Kinh Thi xuất bản năm 1974.
Một người mời bạn đi ăn tối. Bạn mệt, không muốn ra khỏi nhà, nhưng thay vì nói thật rằng tối nay chỉ muốn nằm yên, bạn đáp “Tiếc quá, tôi có hẹn mất rồi”. Một người quen hỏi cái áo mới có đẹp không. Bạn thấy chẳng đẹp chút nào, song vẫn mỉm cười: “đẹp lắm!” Một đứa trẻ chìa ra bức tranh nguệch ngoạc, không ai nỡ nói: “Con mèo này trông giống củ khoai.” Không nền dân chủ nào suy vong vì những câu nói dối vô hại ấy. Madeleine Aggeler của The Guardian, người từng thử sống hai tuần không nói dối vặt như thế cho rằng phần lớn chúng ta không nói dối vì có ý hại người. Ta nói dối vì sự thật bất tiện. Vì không muốn làm ai mất lòng. Hoặc chỉ vì một câu không thật ngắn hơn một lời giải thích thật.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.