Hôm nay,  

Hoài nghi

14/07/201100:00:00(Xem: 10756)

Hoài nghi

Bùi Tín

(Viết riêng cho VOA Thứ Tư, 13 tháng 7 2011)
Mọi người Việt Nam trong và ngoài nước quan tâm đến thời cuộc đều biết rằng hiện đang lưu truyền trong xã hội mối hoài nghi dai dẳng về nội dung chuyến đi Bắc Kinh của Thứ trưởng Ngoại giao Hồ Xuân Sơn ngày 25-6-2011 vừa qua.
Tại Bắc Kinh, ông Hồ Xuân Sơn đã gặp ông Đới Bình Quốc và Thứ trưởng Ngoại giao Trương Chí Quân. Sau cuộc họp này, phía Trung Quốc, qua bản tin của Tân Hoa Xã ngày 28-6, kêu gọi công khai phía Việt Nam phải thi hành thỏa thuận song phương về vấn đề «biển Nam Trung Hoa» mà 2 bên vừa đạt được.
Vậy thỏa thuận song phương vừa đạt được có nội dung ra sao"
Cũng ngày 28-6, người phát ngôn bộ ngoại giao Trung Quốc Hồng Lỗi cũng họp báo, buộc chặt phía Việt Nam vào cái gọi là «hiểu biết chung về thỏa thuận đã đạt được», mà 2 nội dung quan trọng nhất là «giải quyết tranh chấp bằng tham khảo hữu nghị song phương», tránh các động thái có thể làm cho tình hình trầm trọng hay phức tạp thêm, đồng thời «2 bên phản đối những thế lực bên ngoài can dự vào cuộc tranh chấp giữa Trung Quốc và Việt Nam».
Vậy 2 bên có thật đã thỏa thuận về nội dung 2 điểm trên đây không "
Bộ Ngoại giao Hà Nội im thin thít, không dám xác nhận – vì sợ công luận, mà cũng không dám cải chính nội dung do phía Trung Quốc đưa ra – vì sợ Bắc Kinh công bố rõ mọi chuyện. Đây là nhận định của nhiều trí thức am hiểu tình hình, của nhiều đảng viên lão thành quan tâm đến vận nước.
Đã có 15 trí thức gửi thư chất vấn chính quyền về mối hoài nghi rất có cơ sở này. Bộ Ngoại giao lúng túng, như gà mắc tóc, hẹn sẽ làm rõ, nhưng sự ú ớ mua thời gian càng làm cho mối hoài nghi thêm dai dẳng và lớn thêm.
Trong khi đó có thêm nhiều yếu tố mới trong tình hình và trong công luận.
Một là tại sao Thứ trưởng Hồ Xuân Sơn lại phải gặp ông Đới Bình Quốc. Ông Đới là ai" Đới Bình Quốc là một trong 5 ủy viên của Quốc vụ viện Trung Quốc, là nhân vật có quyền lực cao nhất trong ngành ngoại giao TQ, là Trưởng Ban Đối ngoại của đảng CS Trung Quốc, cấp trên của Bộ trưởng Ngoại giao Dương Khiết Trì.

Trong chuyến đi này, theo thủ tục ngoại giao, Thứ trưởng Hồ Xuân Sơn gặp Thứ trưởng Trương Chí Quân, người cùng cấp, là đủ. Vậy tại sao ông Sơn lại phải để ông Trương Chí Quân dẫn đến gặp ông Đới Bình Quốc, người có cương vị cao hơn đến 2, 3 cấp" Tất nhiên không phải để chào hình thức, cũng không phải để bàn bạc tay đôi, mà rõ ràng để nghe chỉ thị một chiều, mọi sự ông Đới dạy bảo đều phải cúi đầu: hảo hảo.
Điều thỏa thuận, nội dung hiểu biết chung là từ đó mà ra. Chính cũng do đó mà khi phía Trung Quốc ngày 28-6 vẫn lên giọng: biển Nam Trung Hoa hoàn toàn thuộc chủ quyền Trung Quốc là điều không thể bàn cãi,
Phía Việt Nam không hề phản ứng, cái lưỡi người phát ngôn bộ ngoại giao Hà Nội co rút lại.
Cũng không phải ngẫu nhiên mà Chủ Nhật 10-7 việc đàn áp anh chị em xuống đường biểu tình, tuần hành đã mạnh tay hơn hẳn mấy chủ nhật trước, phải chăng là để thi hành thỏa thuận trên"
Và cũng không phải ngẫu nhiên các báo lề phải và các buổi phát thanh lề phải sau khi làm ra vẻ găng với nạn bành trướng, nay lại cùng chung một giọng: hãy để cho chính phủ thương lương song phương giải quyết mọi sự, giữ tình hữu nghị truyền thống, tránh gây thêm phức tạp…
Cũng không phải ngẫu nhiên cuộc họp lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng CSVN khóa XI diễn ra suốt 7 ngày, không có một ai nói đến tình hình biển Đông, về quan hệ Việt - Trung, Việt - Mỹ gần đây.
Một điều hoài nghi quan trọng vẫn tồn tại trong dư luận trong nước và quốc tế là: có thật trong cuộc họp ở Bắc Kinh trên đây, 2 bên đã thỏa thuận là phản đối những thế lực bên ngoài can dự vào tranh chấp biển Đông, với sự hiểu ngầm chủ yếu là thực hiện mưu đồ gạt hẳn Hoa Kỳ ra khỏi vùng chiến lược này, để cho bành trướng tha hồ vẫy vùng "
Công luận trong và ngoài nước đòi hỏi mọi thông tin chính thức từ Hà Nội phải minh bạch rõ ràng.
Mọi sự che dấu khuất tất, thiếu minh bạch, úp úp mở mở chỉ làm tăng thêm những hoài nghi có cơ sở.
BÙI TÍN

Hệ thống luật quốc tế đang đối diện với những thách thức chưa từng có trong lịch sử cận đại. Luật quốc tế vốn đặt ra các nguyên tắc cấm sử dụng vũ lực giữa các quốc gia, cấm tiến hành chiến tranh xâm lược và thiết lập hệ thống an ninh tập thể như một phần nối tiếp của các biện pháp chính trị.
Nếu ai chưa hiểu Tổng thống Donald Trump với những hành động và lời nói “khác lạ” thường xuyên vượt qua lòng tự trọng và khả năng tri thức dành cho cương vị một nguyên thủ quốc gia, nhất là một quốc gia lãnh tụ trong thế giới tự do dân chủ, thì câu hỏi là: thực sự ông muốn gì? Ông muốn trở thành đệ nhất nhân trong cả ba khát vọng: ông không chỉ muốn trở thành người giàu nhất, mà còn muốn là vị tổng thống quyền uy bậc nhất, người dám làm những điều mà các tổng thống tiền nhiệm né tránh, và là cái tên được lịch sử ghi ở hàng đầu. Ái tình và của cải chỉ là hai trong ba mục tiêu; mục tiêu còn lại là quyền lực tạo danh vọng, và cả ba đều phải đứng đầu.
Trong thế giới báo chí truyền hình, 60 Minutes là một trong số ít chương trình mang nặng lịch sử. Suốt hàng thập niên, 60 Minutes là tiêu chuẩn vàng của báo chí điều tra, nơi kim phút của trách nhiệm luôn tích… tích… không ngừng để hướng về sự thật. Suốt 58 năm qua, tiếng tích tắc của chiếc đồng hồ tròn là biểu tượng dễ nhận ra nhất của một nền báo chí Hoa Kỳ. Chiếc đồng hồ bấm giờ mở đầu mỗi tập 60 Minutes – tích, tắc, tích – chưa bao giờ chỉ là hình ảnh minh họa. Theo thời gian, nó là một lời giao ước. Nó nói với khán giả rằng trong một giờ đồng hồ của tối Chủ Nhật, người Mỹ được biết sự thật. Quyền lực phải trả lời câu hỏi và chiếc đồng hồ do những người làm báo giữ nhịp sẽ không vì quyền lợi của bất kỳ ai mà dừng lại.
Cuối tuần qua, trong khi tôi đang nghe ca sĩ Thương Linh hát ở Coffee Factory, một độc giả đến hỏi: “Này, chị viết để làm gì? Bây giờ còn ai đọc những bài bình luận nhức đầu nữa không?” Tôi đã suy nghĩ về câu hỏi ấy. Không phải để thôi viết. Cũng không phải để tránh né suy luận. Nhưng đôi khi, trước một số sự kiện, chỉ cần ghi lại sự việc. Ngày nào. Ở đâu. Chuyện gì. Ai nói. Nói nguyên văn thế nào. Có lẽ anh ta có lý, có những lúc người viết nên “bớt viết”.Trong nhiều năm qua, tổng thống Donald Trump nhiều lần dùng lời lẽ miệt thị các nữ phóng viên ngay trước ống kính. Nhiệm kỳ đầu đã vậy. Sang nhiệm kỳ hai, những cảnh ấy không chỉ trở lại mà còn thô hơn, lỗ mãng hơn, và gần như thành thói quen không thể thiếu trong các buổi họp báo, phỏng vấn, hay bất cứ khi nào có máy quay phim và có phụ nữ cầm micro hay cầm bút làm việc.
Có một cách đọc về nhiệm kỳ thứ hai của Donald Trump càng lúc càng khó bác bỏ: ông biến chính chức vụ tổng thống thành phương tiện làm giàu lớn nhất đời mình, mà không phải âm mưu vụng về với tài liệu mật, chỉ bằng chính lời nói của tổng thống. Một câu dọa chiến tranh, một lời hăm dọa thuế quan, một tuyên bố ngừng bắn hay một dòng đăng mạng xã hội đều có thể làm thị trường Hoa Kỳ và thế giới chao đảo gần như tức thì. Với nhóm nhỏ biết trước thời điểm và nội dung lời nói, những con sóng ấy lại có thể tiên đoán, mà tiên đoán được thì kiếm lời hợp pháp, miễn không để lại dấu vết nối thẳng về ông. Đây không phải lời buộc tội đã được chứng minh trước tòa: chưa có bản án, cũng chưa có bằng chứng công khai về một đường dây giao dịch phối hợp. Nhưng một luận đề chỉ cần một cấu trúc động cơ rõ ràng, một chuỗi sự kiện trùng khớp, và một môi trường pháp lý cho phép hành vi ấy diễn ra mà gần như không sợ bị trừng phạt. Cả ba đều đang hiện diện.
Ngày 2/4/2026, “trái cam” Pam Bondi thật sự “rơi khỏi cành công lý.” Donald Trump sa thải nữ bộ trưởng tư pháp, trao chìa khóa Bộ Tư Pháp (DOJ) – một trong những định chế quyền lực nhất đất nước này – cho người luật sư riêng của mình. Người đàn ông từng ngồi bên cạnh Trump trong phòng xử án, chứng kiến thân chủ bị kết tội 34 tội danh hình sự mà vẫn bước ra khỏi tòa với đầu ngẩng cao, giờ đây là quan chức hành pháp cao nhất của Hoa Kỳ. Đó là Todd Blanche. Và kể từ ngày nhậm chức đến nay, ông ta đã không ngừng chứng minh rằng những người hoài nghi về ông đã nhìn đúng.
Cuộc bầu cử quốc hội Nga dự kiến diễn ra vào tháng 9/2026. Nhìn chung, các chuyên gia về nội chính Nga không kỳ vọng sẽ có thay đổi mang tính đột phá trong cơ cấu quyền lực quốc gia. Tổng thống Vladimir Putin vẫn đang nắm giữ vị trí trung tâm quyền lực tại Điện Kremlin. Thực tế cho thấy Vladimir Putin, nay đã 73 tuổi và đã cầm quyền 26 năm, đang đối mặt với sự suy giảm nhất định trong mức độ ủng hộ của công chúng. Bản thân ông từ lâu cũng hiểu rằng vấn đề người kế nhiệm là điều không thể tránh khỏi và cần được chuẩn bị.
Chuyến thăm viếng Bắc Kinh của Tổng Thống Donald Trump đã kết thúc cách đây hai tuần. Mọi sự tương đối đã lắng đọng. Đây là lúc thuận tiện để tổng kết chuyến đi lịch sử này.
Trong tiếng Việt có một dấu nhỏ xíu gọi là dấu mũ. Nó nằm trên đầu một số chữ cái, trông giống như một mái nhà tí hon. Khi chữ "o" đội dấu mũ, nó trở thành "ô". Khi chữ "công" có dấu mũ, nó là công lý. Khi mất dấu mũ, nó thành "cong", bị vẹo, bị bẻ, bị uốn cho lệch đi. Vừa qua, tại Hoa Kỳ, có một sự việc xảy ra khiến tôi nghĩ rất nhiều về dấu mũ này. Cụ thể là về việc mất nó. Câu chuyện như sau. Năm 2024, ông Donald Trump, hết nhiệm kỳ một, lúc đó chưa làm Tổng thống nhiệm kỳ hai, đệ đơn kiện Sở Thuế vụ Hoa Kỳ, đòi 10 tỷ đô la tiền bồi thường. Lý do là vì một nhân viên IRS tên Charles Littlejohn đã làm rò rỉ 15 năm tờ khai thuế của ông cho báo The New York Times và ProPublica. Nhờ vụ rò rỉ đó mà cả nước Mỹ biết rằng trong các năm 2016 và 2017, ông Trump đóng thuế liên bang vỏn vẹn 750 đô la mỗi năm. Bảy trăm năm mươi đô la. Một người làm việc tại quán McDonald's có thể đóng nhiều hơn thế.
Người Mỹ có một huyền thoại rất ưa kể về chính mình, rằng mảnh đất này từ buổi đầu lập quốc là “xứ sở của di dân”. Huyền thoại ấy khởi đi từ những con tàu cập bến New York cuối thế kỷ 19 - với những gia đình nghèo khổ bỏ Âu châu sang tìm một khởi đầu mới; với những toán thợ người Hoa sang đãi vàng, đào núi, đặt đường rầy xe lửa xuyên lục địa; với các các đợt người tị nạn châu Âu sau hai cuộc Thế chiến; với thuyền nhân Đông Dương sau 1975; rồi đến những đoàn người Trung Mỹ lầm lũi băng sa mạc mang theo con nhỏ. Ở mỗi khúc quanh, di dân vừa là nạn nhân của chiến tranh, độc tài, nghèo đói, vừa là lực lượng xây nên những con đường, nhà máy, khu phố, trường đại học của Hợp Chủng Quốc.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.