Hôm nay,  

Hoài nghi

14/07/201100:00:00(Xem: 11307)

Hoài nghi

Bùi Tín

(Viết riêng cho VOA Thứ Tư, 13 tháng 7 2011)
Mọi người Việt Nam trong và ngoài nước quan tâm đến thời cuộc đều biết rằng hiện đang lưu truyền trong xã hội mối hoài nghi dai dẳng về nội dung chuyến đi Bắc Kinh của Thứ trưởng Ngoại giao Hồ Xuân Sơn ngày 25-6-2011 vừa qua.
Tại Bắc Kinh, ông Hồ Xuân Sơn đã gặp ông Đới Bình Quốc và Thứ trưởng Ngoại giao Trương Chí Quân. Sau cuộc họp này, phía Trung Quốc, qua bản tin của Tân Hoa Xã ngày 28-6, kêu gọi công khai phía Việt Nam phải thi hành thỏa thuận song phương về vấn đề «biển Nam Trung Hoa» mà 2 bên vừa đạt được.
Vậy thỏa thuận song phương vừa đạt được có nội dung ra sao"
Cũng ngày 28-6, người phát ngôn bộ ngoại giao Trung Quốc Hồng Lỗi cũng họp báo, buộc chặt phía Việt Nam vào cái gọi là «hiểu biết chung về thỏa thuận đã đạt được», mà 2 nội dung quan trọng nhất là «giải quyết tranh chấp bằng tham khảo hữu nghị song phương», tránh các động thái có thể làm cho tình hình trầm trọng hay phức tạp thêm, đồng thời «2 bên phản đối những thế lực bên ngoài can dự vào cuộc tranh chấp giữa Trung Quốc và Việt Nam».
Vậy 2 bên có thật đã thỏa thuận về nội dung 2 điểm trên đây không "
Bộ Ngoại giao Hà Nội im thin thít, không dám xác nhận – vì sợ công luận, mà cũng không dám cải chính nội dung do phía Trung Quốc đưa ra – vì sợ Bắc Kinh công bố rõ mọi chuyện. Đây là nhận định của nhiều trí thức am hiểu tình hình, của nhiều đảng viên lão thành quan tâm đến vận nước.
Đã có 15 trí thức gửi thư chất vấn chính quyền về mối hoài nghi rất có cơ sở này. Bộ Ngoại giao lúng túng, như gà mắc tóc, hẹn sẽ làm rõ, nhưng sự ú ớ mua thời gian càng làm cho mối hoài nghi thêm dai dẳng và lớn thêm.
Trong khi đó có thêm nhiều yếu tố mới trong tình hình và trong công luận.
Một là tại sao Thứ trưởng Hồ Xuân Sơn lại phải gặp ông Đới Bình Quốc. Ông Đới là ai" Đới Bình Quốc là một trong 5 ủy viên của Quốc vụ viện Trung Quốc, là nhân vật có quyền lực cao nhất trong ngành ngoại giao TQ, là Trưởng Ban Đối ngoại của đảng CS Trung Quốc, cấp trên của Bộ trưởng Ngoại giao Dương Khiết Trì.

Trong chuyến đi này, theo thủ tục ngoại giao, Thứ trưởng Hồ Xuân Sơn gặp Thứ trưởng Trương Chí Quân, người cùng cấp, là đủ. Vậy tại sao ông Sơn lại phải để ông Trương Chí Quân dẫn đến gặp ông Đới Bình Quốc, người có cương vị cao hơn đến 2, 3 cấp" Tất nhiên không phải để chào hình thức, cũng không phải để bàn bạc tay đôi, mà rõ ràng để nghe chỉ thị một chiều, mọi sự ông Đới dạy bảo đều phải cúi đầu: hảo hảo.
Điều thỏa thuận, nội dung hiểu biết chung là từ đó mà ra. Chính cũng do đó mà khi phía Trung Quốc ngày 28-6 vẫn lên giọng: biển Nam Trung Hoa hoàn toàn thuộc chủ quyền Trung Quốc là điều không thể bàn cãi,
Phía Việt Nam không hề phản ứng, cái lưỡi người phát ngôn bộ ngoại giao Hà Nội co rút lại.
Cũng không phải ngẫu nhiên mà Chủ Nhật 10-7 việc đàn áp anh chị em xuống đường biểu tình, tuần hành đã mạnh tay hơn hẳn mấy chủ nhật trước, phải chăng là để thi hành thỏa thuận trên"
Và cũng không phải ngẫu nhiên các báo lề phải và các buổi phát thanh lề phải sau khi làm ra vẻ găng với nạn bành trướng, nay lại cùng chung một giọng: hãy để cho chính phủ thương lương song phương giải quyết mọi sự, giữ tình hữu nghị truyền thống, tránh gây thêm phức tạp…
Cũng không phải ngẫu nhiên cuộc họp lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng CSVN khóa XI diễn ra suốt 7 ngày, không có một ai nói đến tình hình biển Đông, về quan hệ Việt - Trung, Việt - Mỹ gần đây.
Một điều hoài nghi quan trọng vẫn tồn tại trong dư luận trong nước và quốc tế là: có thật trong cuộc họp ở Bắc Kinh trên đây, 2 bên đã thỏa thuận là phản đối những thế lực bên ngoài can dự vào tranh chấp biển Đông, với sự hiểu ngầm chủ yếu là thực hiện mưu đồ gạt hẳn Hoa Kỳ ra khỏi vùng chiến lược này, để cho bành trướng tha hồ vẫy vùng "
Công luận trong và ngoài nước đòi hỏi mọi thông tin chính thức từ Hà Nội phải minh bạch rõ ràng.
Mọi sự che dấu khuất tất, thiếu minh bạch, úp úp mở mở chỉ làm tăng thêm những hoài nghi có cơ sở.
BÙI TÍN

Có một sự khác biệt rất lớn giữa thế hệ Gen Z và một thế hệ người Mỹ đã quá chán nản với những con đường mòn rập khuôn, nỗi sợ hãi không dám “lệch đảng.” Ở Gen Z, họ có một nguồn năng lượng mà những chiếc ghế lâu năm ở Quốc Hội không thể có. Kết quả của bầu cử sơ bộ 2026 ở tiểu bang Colorado đã cho thấy khá rõ nét điều này. Một thế hệ Gen Z cho rằng "hệ thống đã đổ vỡ và chúng tôi nhận ra sẽ không có ai đến cứu chúng tôi ngoài chính chúng tôi.”Họ, là những người sinh trưởng trong gia đình di dân.
Mấy tuần đầu World Cup trên đất Mỹ là một chuyện lạ: giải đấu diễn ra đã vài tuần mà tên Donald Trump ít được nhắc đến. Người ta coi bóng, bàn luật, uống bia và cãi nhau, khán giả quốc tế thấy nước Mỹ tổ chức một kỳ bóng đá vui vẻ, tử tế. Ông tổng thống thì bận mừng 250 năm nước Mỹ, chưa để mắt vào sân bóng. Nhưng đâu dễ “too good to be true” như thế. Thẻ đỏ của Folarin Balogun xảy ra vài ngày trước, trong trận gặp Bosnia: anh tranh bóng với hậu vệ Tarik Muharemović. Xem nhanh, pha bóng chẳng có gì đặc biệt. Vào phòng VAR, quay chậm cho thấy mũi giày cà xuống sau ống chân, cổ chân xoắn lại. Trọng tài rút thẻ đỏ. Theo luật, thẻ đỏ ở World Cup thì trận sau nghỉ. Không kháng cáo, không ngoại lệ. Lẽ ra chuyện kết thúc ở đó.
Tổng thống Donald Trump đến Ankara với đe dọa hơn là củng cố quan hệ với NATO. Ông văng ra những điều khó nghe, sẽ rút quân Mỹ khỏi châu Âu nếu không chiếm được Greenland, vô cùng bất mãn vì các nước Âu châu không tham gia chiến tranh Iran, và tuyên bố cắt hết mậu dịch với Tây Ban Nha. Nhưng trước khi ra về, ông lại nói đến “tình bằng hữu to lớn” giữa các đồng minh.
Dĩ nhiên, mỗi người Mỹ hôm nay sẽ có cách riêng để hiểu và thể hiện lòng yêu nước của mình. Lễ Độc Lập năm nay còn đánh dấu cột mốc 250 năm ngày một bản Tuyên ngôn đặt nền cho nước Mỹ ra đời – vì vậy, hai chữ “lòng yêu nước” lại trở thành khẩu hiệu đầu môi. Nhưng giữa pháo bông và diễu hành, giữa những lá cờ bay trên sân vận động và những đứa trẻ từ chối hát quốc ca, người Mỹ nói chung, và người Mỹ gốc Việt nói riêng thật sự nghĩ gì về lòng ái quốc?
Ngày 4 Tháng Bảy năm nay, Hiệp Chúng Quốc Hoa Kỳ tròn 250 tuổi. Đó là một con số thiêng liêng. Một phần tư thiên niên kỷ. Người Mỹ nào cũng hiểu rằng ngày 4 Tháng Bảy mang ý nghĩa lớn lao hơn nhiều so với cá nhân của mỗi người, ở một góc độ nào đó. Đó là dịp để tôn vinh nền dân chủ và vai trò công dân – ai cũng bình đẳng trong nền dân chủ ấy. George Washington thấu hiểu sâu sắc điều này. Trong bản di chúc của mình, ông tự mô tả bản thân là “một công dân Hoa Kỳ, và từng là tổng thống của quốc gia này.” Ông trân trọng danh phận công dân Mỹ, một danh xưng mà chính ông cùng các nhà cách mạng Mỹ khác đã góp phần tạo dựng, và coi trọng vị thế đó hơn cả vinh dự nhất thời của chức vụ tổng thống. Trong Tuyên Ngôn Độc Lập, Abraham Lincoln từng nói rằng mọi quan điểm chính trị của ông đều "bắt nguồn từ những tư tưởng được thể hiện trong Tuyên Ngôn Độc Lập.” Ông tin tưởng tuyệt đối sứ mệnh của nước Mỹ là trút bỏ "gánh nặng khỏi đôi vai mọi người.”
Trong chính trị đương đại, có hai mô hình dân chủ chân chính. Đó là tổng thống chế như tại Hoa Kỳ và những nền dân chủ chịu ảnh hưởng Hoa Kỳ như Brasil, Argentina, hay quốc hội chế (hoặc đại nghị chế) tại Anh Quốc và những nền dân chủ chịu ảnh hưởng Anh Quốc như Canada, Úc.
Cách đây mười năm, ngày 23 tháng 6 năm 2016, với khẩu hiệu chủ đạo “Người dân phải giành lại quyền kiểm soát”, phe vận động Brexit đã muốn giành lại quyền tự chủ mà theo họ đã bị Liên minh châu Âu (EU) tước đoạt, đồng thời kiểm soát chặt chẽ hơn biên giới của nước Anh...
Sự khác biệt giữa chủ nghĩa xã hội dân chủ và chủ nghĩa cộng sản là một hệ thống giữ gìn dân chủ và một hệ thống hủy diệt dân chủ. Chủ nghĩa cộng sản, như đã thực sự được dựng lên trong suốt thế kỷ 20, nghĩa là sự cai trị độc đảng, việc xóa bỏ sở hữu tư nhân, một nền kinh tế chỉ huy, và sự trấn áp bất đồng chính kiến cùng tôn giáo. Chủ nghĩa xã hội dân chủ nghĩa là thắng cử, mở rộng nhà nước phúc lợi, và chấp nhận – theo đúng định nghĩa – rằng bạn có thể bị phế truất bằng lá phiếu. Cái thứ nhất chấm dứt dân chủ, cái thứ hai phụ thuộc vào dân chủ. Toàn bộ ý nghĩa của chữ dân chủ, được thêm vào một cách có chủ ý từ một thế kỷ trước, chính là để đánh dấu bức tường ngăn cách đó.
Trong một cuộc hỏi đáp về thỏa thuận Iran, Tổng thống Donald Trump được hỏi một câu rất căn bản: ông có đưa văn kiện này ra Quốc hội hay không? Câu trả lời: “Chưa từng nghĩ tới. Nhưng sẽ làm.” Chính vế đầu mới đáng nói.Trong một nền dân chủ hiến định, Quốc hội không phải là điều “nghĩ tới sau”. Nhất là với những quyết định liên quan đến chiến tranh, hòa bình và đối ngoại — những lĩnh vực mà Hiến pháp không trao trọn cho một cá nhân.
Phó Tổng thống Hoa Kỳ JD Vance hôm nay Chủ nhật đến Thụy Sĩ để mở màn vòng thương thuyết với các giới chức cao cấp của Iran, với kỳ vọng nối dài một thỏa ước đình chiến hãy còn mong manh, nhằm chặn lại cuộc chiến đang làm đảo lộn trật tự Trung Đông. Cuộc họp bốn bên giữa Hoa Kỳ, Iran, Pakistan và Qatar tại Geneva được xem như cơ hội hiếm hoi để cứu vãn hòa bình trên giấy, trong khi ngoài chiến trường, tiếng súng và những toan tính quyền lực vẫn chưa chịu lắng. Trong khi giới thương thuyết ngồi lại ở Geneva, những con số dưới đây cho thấy cái giá thực sự của cuộc chiến đối với các bên tham chiến, với cả vùng, và với phần còn lại của thế giới.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.