Hôm nay,  

GIÃ TỪ THÁNG MƯỜI 2011

29/10/201100:00:00(Xem: 7396)

GIÃ TỪ THÁNG MƯỜI 2011

Trần Củng Sơn

Tháng mười năm nay có tin nổi cộm là nhà độc tài Qadafi của nước Lybia bị bắt và giết trong trận đánh cuối cùng với quân nổi dậy ở thành phố Shirte, nơi trú ẩn cuối cùng của ông ta. Lên nắm quyền từ năm 1969, lúc mới 27 tuổi, là một sĩ quan cấp úy tham gia vào cuộc đảo chánh quốc vương Lybia, Qadafi trở thành một trong những người cầm quyền nhiều năm nhất trên thế giới- 42 năm.

Cái chết của nhà độc tài này khá bi thảm- bị bắt, bị đánh đập, bị chửi mắng, bị kéo lê trên đường bởi xe hơi và cuối cùng qua đời bởi mấy phát đạn vào đầu vào ngực. Xác của ông ta sau đó để trong nhà kho chứa thực phẩm đông lạnh cho dân chúng vào xem và chụp hình và mấy ngày sau được chôn cất bí mật.

Cuộc nổi dậy của dân chúng ở các nước Trung Đông và Bắc Phi vào đầu năm 2011 được gọi là Mùa Xuân Ả Rập, sau khi thành công mau chóng ở Tunisia và Ai Cập, lan sang các nước lân cận nhưng khi tới Lybia thì bị chận đứng bởi sự ngoan cố của Qadafi. Và với sự hỗ trợ của khối NATO, dùng máy bay thả bom quân đội của Qadafi, cho nên cuối cùng sau 8 tháng, phe nổi dậy toàn thắng; lịch sử Lybia lật qua trang sử mới.

Xét về luật quốc tế thì sự can thiệp vào nội bộ Lybia của khối NATO đặt lên dấu hỏi lớn. Nhưng nghĩ cho cùng thì luật pháp ở đâu cũng là tiếng nói của đa số, của thế lực mạnh mẽ và kẻ yếu thì phải chấp nhận thua thiệt.

Vào thời đại hiện nay, một quốc gia không thể sinh tồn đơn độc mà phải phát triển trong mối quan hệ quốc tế. Lybia có dầu hỏa nhưng cũng phải nhờ kỹ thuật khai thác của Tây phương và nguồn lợi tức chính là bán dầu cho các nước khác.

Bạo chúa Qadafi cứ tưởng là có tiền nhiều, nắm trong tay thế lực nhiều năm, đàn áp và tiêu diệt đối lập là ở ngôi vị suốt đời; nhưng không ai ngờ lại có Mùa Xuân Ả Rập và thế giới cũng tiếp tay hạ bệ ông ta.

Nhưng làm chúa tể được 42 năm, chết ở tuổi 69 thì cũng quá đầy đủ cho Qadafi.

Vừa nghe tin Qadafi chết, tổng thống Obama liền tuyên bố sẽ rút hết quân đội Hoa Kỳ ra khỏi Iraq vào cuối năm 2011. Làm bài tính thì thấy đổ quân vào Iraq năm 2003 để diệt Saddam Hussein tốn mất cả ngàn tỉ đô la và thiệt mạng mấy ngàn lính Mỹ, trong khi chỉ tốn cỡ 1 tỉ đô la trong chiến dịch oanh tạc hỗ trợ quân nổi dậy để thanh toán Qadafi.

Làm vua một nước thì có để lại một số di sản tốt và xấu. Như bạo chúa Tần Thủy Hoàng gồm thâu lục quốc, đốt sách chôn học trò, bắt dân chúng cực khổ xây Vạn Lý Trường Thành, ban hành chính sách tàn ác cai trị, cho nên vua vừa băng hà thì cả đế quốc Tần sụp đổ trong vòng mấy năm. Thế nhưng theo cái nhìn của những sử gia Trung Cộng thì họ cho là Tần Thủy Hoàng là nhân vật số 1 của lịch sử Tàu vì có công thống nhất, tạo cơ sở để thành lập một nước Trung Hoa rộng lớn như bây giờ và Mao Trạch Đông là nhân vật số 2 kế thừa sự nghiệp bành trướng lãnh thổ và xâm chiếm cùng đồng hóa các dân tộc khác.

Có lẽ cùng một loại độc tài cho nên Trung Cộng và Việt Cộng không phát biểu gì về cái chết của Qadafi.

Giã từ tháng mười 2011, Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng dẫn theo một số Ủy viên Bộ Chính Trị và một số bộ trưởng sang Bắc Kinh để ký một thông cáo chung liên quan đến nhiều vấn đề giữa hai nước như biển đảo, biên giới, cộng tác chung trong một số lãnh vực.... Bản thông cáo với lời lẽ mơ hồ chung chung có vẻ như là do phía Trung Quốc soạn sẵn để Việt Nam ký và xét cho cùng thì có lợi cho Bắc Kinh.

Trong lúc quần đảo Hoàng Sa bị Trung Cộng chiếm giữ từ năm 1974, ngư dân ra biển đánh cá bị “ tàu lạ” bắn giết, các khu rừng đầu nguồn bị người Tàu thuê mướn dài hạn, khu vực Tây nguyên bị công nhân Tàu trấn giữ để khai thác bô xít, công nhân Tàu có mặt trong nhiều công trường từ Bắc đến Nam, hàng hóa Tàu buôn lậu sang Việt Nam cùng những mặt hàng giá rẻ tràn ngập các cửa hàng giết chết nền sản xuất yếu kém của dân Việt, các công trình xây dựng quan trọng về điện nước, đường xá đều do nhà thầu Trung quốc thực hiện, các cuộc biểu tình yêu nước của người dân chống Trung Cộng xâm lăng bị nhà cầm quyền đàn áp, thì nguy cơ diệt vong của dân tộc Tiên Rồng hiển hiện.

Xét về mặt pháp lý thì bản thông cáo chung nói trên không có giá trị vì Nguyễn Phú Trọng chỉ đại diện cho Đảng Cộng Sản Việt Nam để ký tên, trong khi phía Tàu thì Hồ Cẩm Đào vừa đại diện Đảng CS Trung Quốc vừa là chủ tịch nhà nước.

Trong khi đó thì chủ tịch nhà nước Việt Nam là Trương Tấn Sang lại có mặt ở Ấn Độ để ký hiệp ước về vấn đề hợp tác khai thác dầu khí Biển Đông.

Có lẽ Hà Nội phải thay đổi cơ cấu tổ chức hành chánh về lãnh đạo đất nước để phù hợp với hoàn cảnh quốc tế.

Trong bốn nước còn sót lại của thế giới do đảng cộng sản nắm quyền thì Trung Cộng, Bắc Hàn, Cuba có chủ tịch đảng kiêm chủ tịch nhà nước, riêng Việt Nam thì chủ tịch nước và thủ tướng thì không phải là nhân vật số một.

Thập niên 1950, 1960 Việt Cộng đi dây giữa Liên Xô và Trung Cộng để chống Mỹ. Bây giờ thì làm bạn với Ấn Độ, Nhật Bản và lôi kéo Mỹ về phe mình để chống lại sự xâm lăng Biển Đông của Trung Cộng.

Vùng Biển Đông nơi có quần đảo Trường Sa, là đường hàng hải giao thương cần thiết của thế giới. Bên cạnh các mỏ dầu hỏa tiềm tàng dưới lòng biển, nơi đây còn là khu vực chiến lược trọng yếu mà nếu để Trung quốc chiếm cứ thì họ sẽ bá chủ thế giới. Và Việt Nam, một định mạng mà Thượng Đế sắp sẵn, là giữ vai trò ngăn chận sự bành trướng của thế lực đế quốc khổng lồ Bắc Phương xuống phía nam.

Cho dù có khôn ngoan bằng các phương cách ngoại giao quốc tế với các nước để cân bằng thế lực trong cuộc tranh chấp, điều quan trọng là dân tộc Việt Nam phải tự vững mạnh. Điều kiện duy nhất để có thể vững mạnh là phải vận dụng được tất cả lòng yêu nước của toàn dân và phát huy mọi tài năng công sức của mọi người dân mang dòng máu Lạc Hồng.

Phải có tự do, dân chủ thì mới phát huy được sự đóng góp của mọi người cho tổ quốc Việt Nam.

Giã từ tháng mười 2011, thủ đô Bangkok của Thái Lan bị ngập lụt nhiều nơi, gây hoảng loạn cho người dân. Mưa nhiều từ vùng thượng nguồn làm mực nước sông dâng cao và tràn ra vùng dân cư thủ đô trước khi chảy ra Vịnh Thái Lan, kết hợp cùng triều cường, tạo nên thảm họa cho đất nước xứ Chùa Vàng. Tình trạng ngập lụt ở Bangkok có thể kéo dài nữa tháng đến một tháng, ước tính thiệt hại nhiều tỉ đô la, đây là trận lụt mà nữa thế kỷ mới xảy ra với Thái Lan.

Dĩ nhiên vùng đồng bằng sông Nam Bộ của Việt Nam cũng có nhiều nơi bị ngập lụt. Có kẻ cho rằng nước lũ lần này sẽ đem phù sa bồi bổ cho những cánh đồng bị khai thác quá cỡ khi trồng lúa tới 3 vụ mỗi năm. Họ cho đây là điều lợi so với điều thiệt hại do lũ gây nên. Nhưng những nông dân trồng lúa vụ ba năm nay hoàn toàn trắng tay, ai sẽ cứu giúp cho họ đây"

Những lý thuyết gia trong sách vở Cộng sản dạy cho học sinh, đã phê phán chính sách khai thác quá mức đất đai khi trồng trọt một loại cây trồng trong một năm, thì thực tế hôm nay lại cho thấy nhà cầm quyền lại khuyến khích nông dân canh tác 3 vụ lúa. Một sự trái ngược to tát. Lý thuyết Cộng sản là phân chia đồng đều lợi tức cho mỗi người dân, nhưng thực tế tại Việt Nam bây giờ cho thấy cái hố to lớn ngăn cách giữa cán bộ tham nhũng giàu có so với đa số người dân nghèo khổ.

Giã từ tháng mười 2011, kinh tế Hoa Kỳ vẫn chưa có dấu hiệu hồi phục. Ở vùng thung lũng điện tử Silicon Valley có San Jose là thành phố với trăm ngàn người Việt Nam cư ngụ, từng làm việc trong ngành điện tử, đóng góp cho sự thịnh vượng của Bắc California; tình trạng thất nghiệp vẫn ở mức 10%. Tin tức cho biết càng ngày càng có nhiều người quen bị hãng cho nghỉ việc. Ở lứa tuổi năm mươi, bao nhiêu năm nay làm công nhân hãng điện tử, bây giờ nghề điện tử đã bay sang châu Á và những người bạn gốc Việt Nam này chẳng còn biết làm gì.

Cứ tưởng qua Mỹ thì chuyện cơm áo không lo lắng, nhưng tình thế đổi thay, áo cơm vẫn là chuyện quan tâm muôn đời.

San Jose, 29/10/2011

Với sự tham gia của khoảng 100.000 binh sĩ, cuộc diễn tập quân sự Nga-Belarus mang tên “Zapad 2025” đang được khối NATO theo dõi chặt chẽ và các quốc gia phía đông của liên minh cực kỳ lo ngại, đặc biệt nhất là sau khi các máy bay không người lái của Nga xuất hiện trên bầu trời Ba Lan. Cuộc tập trận này vẫn diễn ra theo chu kỳ bốn năm một lần, nhưng lần này, chính giới và công luận xem đây là phép thử đối với khả năng phản ứng của NATO trong bối cảnh địa chính trị mới. Để đối phó, NATO và Ukraine đang tăng cường các biện pháp an ninh, khi nguy cơ chiến tranh được đánh giá là ngày càng leo thang. Kinh nghiệm từ năm 2022 cho thấy Nga đã tiến hành các cuộc tập trận trước khi mở cuộc tấn công vào Ukraine. Câu hỏi đặt ra là liệu lịch sử có lặp lại không và tình hình hiện nay nghiêm trọng đến mức nào?
Khi chính phủ liên bang đe dọa cắt hàng tỷ đô la tài trợ nghiên cứu cho Harvard, đó không chỉ là một quyết định ngân sách. Đó là một phép thử cho chính nền tảng dân chủ: liệu chính quyền có thể dùng sức mạnh tài chính để định đoạt tư tưởng hay không. Tòa án liên bang vừa trả lời dứt khoát: không.
Ở với cộng sản, tuy còn trẻ con, chúng tôi đã hiểu thấu bài học: không nói theo là có tội, mà nói khác đi lại càng là trọng tội. Bước sang Mỹ, cứ tưởng rằng mọi chuyện sẽ khác vì đây là đất tự nhận là xứ sở tự do, nơi hiến pháp bảo đảm quyền được nói. Nhưng tuần qua, sau mấy chục năm ở Mỹ, tôi bỗng bắt gặp chính mình ngập ngừng muốn nói điều thật: tôi không thích Charlie Kirk, và tôi không muốn “celebrate his life” (tôn vinh cuộc đời ông).
Không rõ ABC có lường trước được phản ứng của cộng đồng, khán giả đối với hành động cúi đầu trước áp lực và quyền lợi, dẫn đến dừng ngay lập tức Jimmy Kimmel Live! hay không, nhưng thực tế đã cho thấy một làn sóng tức giận đã bùng nổ. Viên đạn dường như quay ngược lại, xé gió, đâm thẳng vào ba ký tự khổng lồ của đế chế truyền thông. Các cuộc tẩy chay Hulu và Disney+ bắt đầu. Trang mạng Disney+ bị sụp đổ vì lượng khán giả đăng nhập để “cancel subcription” trong đêm họ ra lệnh tắt đèn sân khấu; Disney mất gần $4 tỷ trên thị trường. Hàng loạt cuộc biểu tình phản đối trước trụ sở của ABC và Disney. Về phía các nhà báo, nghệ sĩ giải trí, các nhà lãnh đạo chính trị – từ Stephen Colbert đến David Letterman đến cựu Tổng thống Barack Obama – cùng lên án việc làm của ABC, coi đó là sự đầu hàng nguy hiểm trước áp lực chính trị và là phép thử đối với quyền tự do ngôn luận.
Nhìn vào những gì đang diễn ra tại nước Mỹ hiện nay, người ta không thể không liên tưởng đến cuộc cách mạng văn hóa tại Trung Quốc như vậy. Cũng là cuộc tấn công vào những gì bị cho là khuynh tả, là sự tập trung quyền lực vào một cá nhân qua phong trào cuồng lãnh tụ với những vệ binh trung thành chưa từng thấy tại Hoa Kỳ.
Người ta thường có nhiều cách định nghĩa về hy vọng. Hy vọng là một cảm xúc lạc quan, một niềm tin tươi sáng rằng mọi thứ chắc chắn sẽ được cải thiện. Hy vọng có thể đến từ một tiếng nói cá nhân xa lạ nào đó trong triệu triệu người trên thế giới này. Hy vọng có thể đến từ một bản tuyên bố chung của hai phong trào đối lập. Hy vọng là phải nhận ra rằng cái ác và sự bất công có thể chiếm ưu thế ngay cả khi chúng ta đang đối đầu với nó. Hy vọng là khi nhìn thấy rõ một bên sáng và một bên tối, thấu hiểu rằng vòng cung của vũ trụ đạo đức có thể không uốn cong về phía công lý – nhưng chúng ta không tuyệt vọng. Hy vọng, là khi một đêm vinh danh nghệ thuật trở thành nơi hàng trăm người giơ cao ngọn đuốc tôn vinh sự kiên cường, tiếng nói dũng cảm, như một lời nhắc nhở với thế giới rằng nghệ thuật và nhân văn là không thể tách rời.
Donald Trump từng bóng gió rằng mình xứng đáng được khắc tượng trên núi Rushmore, sánh vai cùng những bậc khai quốc công thần nước Mỹ. Bên kia Thái Bình Dương, Tập Cận Bình chẳng màng đá núi, nhưng ôm mộng lọt vào sử xanh, đặt mình ngang hàng những “đại thánh đế vương” của đảng và đất nước. Bởi thế, cuộc duyệt binh rùm beng ở Thiên An Môn vừa rồi không chỉ là phô trương cờ trống rình rang, mà là lời tuyên cáo giữa chiến địa, là tiếng trống thúc quân của một kẻ đang gấp gáp thúc ngựa đuổi theo bá mộng thiên cổ.
Bạn, tôi, chúng ta, không ai an toàn trước bạo lực súng đạn ở Mỹ. Chắc người Mỹ chưa kịp quên hình ảnh người mẹ tất tả chạy trên đôi chân trần, tìm con trong vụ xả súng mới nhất ở Annunciation Catholic School in Minneapolis tháng vừa qua. Những đứa trẻ xứng đáng có đời sống an toàn để đến trường mỗi ngày và trở về an toàn trong vòng tay cha mẹ. “Thay vì kích động thêm bạo lực, các nhà lãnh đạo chính trị nên tận dụng thời điểm này để đoàn kết chúng ta hướng tới những thay đổi hợp lý về súng đạn mà đa số người Mỹ ủng hộ,” Giáo sư Robert Reich đã nói như thế.
Trong bối cảnh thế giới đang trải qua những biến động nghiêm trọng về kinh tế, chính trị và công nghệ, toàn cầu hoá – vốn từng được xem là động lực chính thúc đẩy cho tăng trưởng và thịnh vượng – đang đứng trước những thách thức chưa từng có. Tiến trình công nghiệp hoá và toàn cầu hoá đã đem lại nhiều thành tựu vượt bậc trong suốt thời gian dài qua, từ thế kỷ XX sang thế kỷ XXI, đặc biệt là thông qua sự chuyên môn hoá, tự do thương mại và tiến bộ công nghệ. Tuy nhiên, các cuộc khủng hoảng tài chính, đại dịch toàn cầu, chiến tranh và cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc đã khiến mô hình toàn cầu hoá truyền thống bộc lộ nhiều tình trạng bất ổn...
Nhiều thế hệ sống ở Sài Gòn những năm của thập niên 80-90, khi con gà trống của Thương Xá Tax chưa bị bức tử, khi những hàng cây cổ thụ trên đường Tôn Đức Thắng vẫn là nét thơ mộng của Sài Gòn, có lẽ đều quen thuộc với câu “Chương Trình Truyền Hình Đến Đây Là Hết…” Nó thường xuất hiện vào cuối các chương trình tivi tối, khi chưa phát sóng 24/24. Thời đó, mỗi ngày truyền hình chỉ phát sóng trong một số khung giờ nhất định (thường từ chiều đến khuya) nên hầu như ai cũng có tâm lý chờ đợi đến giờ ngồi trước màn ảnh nhỏ, theo dõi vài giờ giải trí. Đó cũng là chút thời gian quên đi một ngày cơ cực, bán mồ hôi cho một bữa cơm độn bo bo thời bao cấp. Nhắc nhớ chút chuyện xưa, để nói chuyện nay, đang diễn ra ở một đất nước văn minh hàng đầu, từng là niềm mơ ước của biết bao quốc gia về quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.